Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Leo XIV

| Leo XIV |
| --- |
| Robert Francis Prevost |
|  |
| Tavalludi |
1955-yil 14-sentyabr (1955-09-14) Chikago, Illinois, AQSh |
| Fuqaroligi | AQSh, Peru va Vatikan shahri |
| Otasi | Louis Marius Prevost |
| Onasi | Mildred Agnes Martinez |

Rim papasi **Leo XIV** (**Robert Francis Prevost**, 1955-yil 14-sentyabrda tugʻilgan) – 2025-yil 8-maydan Rim-katolik cherkovi yepiskopi, 267-Rim papasi va Vatikan davlatining suverenidir. 2023-yildan beri yepiskoplar dikasteriyasi prefekti va Lotin Amerikasi Pontifik komissiyasi prezidenti boʻlib ishlagan. 2015-yildan 2023-yilgacha Perudagi Chiclayo yepiskopi boʻlib ishlagan va 2001-yildan 2013-yilgacha Avliyo Augustin ordenining sobiq generali boʻlgan. 2015-yilda kardinal Prevost Peru milliy fuqarolik reestri tomonidan tasdiqlangan Peru fuqarosi boʻlgan. 2025-yil 8-mayda Rim papasi etib saylandi va Papa Leo XIV nomini tanlab, Amerika Qoʻshma Shtatlarida tugʻilgan birinchiva umuman shimoliy amerikalik birinchi Rim papasiga aylandi.

Prevost Chikagoda Avgustinianlar uchun ishlagan. 1985-yildan 1986-yilgacha va 1988-yildan 1998-yilgacha Peruda cherkov ruhoniysi, yeparxiya xodimi, seminariya oʻqituvchisi va maʼmuri boʻlib ishlagan. 2023-yilda marhum Rim papasi Francis tomonidan kardinal etib tayinlangan.

2023-yilda Rim papasi Francis Prevostni Yepiskoplar dikasteriyasining prefekti etib tayinlagan. Bu muhim lavozim uning kelajakdagi papa nomzodi sifatidagi obro‘si muhim taʼsir koʻrsatgan.

2025-yil 8-mayda papa Leo IV nomini olib, papa etib saylandi. AQShda tug‘ilgan, shu bilan bir qatorda Peru fuqarosi.

## Manbalar

## Havolalar
# 7-iyun

**7-iyun** — Grigoriy taqvimida yilning 158- (kabisa yilida 159-) kuni. Yil yakuniga 207 kun qoladi.

|  |
| --- |
| ← **iyun** → |
| Du | Se | Ch | Pa | Ju | Sh | Ya |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026-yil |

## Bayramlar

*Yana qarang: Turkum:7-iyun bayramlari*

## Voqealar

Karta mira Alberto Kantino (1502).
*Yana qarang: Turkum:7-iyun voqealari*

* 1099 — Salib yurishlari: Quddus qamali.
* 1494 — Ispaniya va Portugaliya dunyoni qaytadan boʻlib olishdi *(tasvirda)*.
* 1863 — Angliya, Fransiya, Ispaniya harbiylari Mexikoga bostirib kirdi.
* 1905 — Shved-norveg uniyasi bekor qilindi.
* 1967 — Olti kunlik urush: Isroil armiyasi Muqaddas devorni egallashdi.

## Tavalludlar

*Yana qarang: Turkum:7-iyunda tugʻilganlar*

## Vafot etganlar

*Yana qarang: Turkum:7-iyunda vafot etganlar*

## Havolalar

* days.peoples.ru (Wayback Machine saytida 2006-06-18 sanasida arxivlangan)(rus.)
# AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi

| AQSh va Isroilning Eronga zarbalari (2026) |
| --- |
| Eron—Isroil urushi |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Sanalar | 28-fevral (3 oy, 3 hafta va 1 kun) |
| Urush yeri | Yaqin Sharq (asosan Fors koʻrfazi) |
| Holati | Eron g'alabasi |

 |
| Raqiblar |
|
Faqat himoya:
* + Bahrayn
	+ Iroq
	+ Iordaniya
	+ Quvayt
	+ Ummon
	+ Qatar
	+ Saudiya Arabistoni
	+ Birlashgan Arab Amirliklari
	+ Buyuk Britaniya
	+ **Nodavlat ishtirokchilar:** Kurdiston
 |  Eron* Qarshilik oʻqi
	+ Xalq safarbarlik kuchlari
	+ Houthis
 |
| Qoʻmondonlar |
| * Donald Trump
* Pete Hegseth
* Dan Caine
* Brad Cooper
* Benjamin Netanyahu
* Israel Katz
* Eyal Zamir
* Tomer Bar
 | * Ali Xomanaiy (oʻldirildi)
* Masʼud Pizishkiyon
* Ali Larijani
* Aziz Nosirzoda (oʻldirildi)
* Abdulrahim Musaviy (oʻldirildi)
* Ali Shamxoniy (oʻldirildi)
* Muhammad Pakpur (oʻldirildi)
 |

2026-yil 28-fevralda Isroil va Qoʻshma Shtatlar birlashib, Erondagi turli nishonlarga hujum boshladilar. Isroil tomonidan „**Boʻkirayotgan sher**“ (ibroniycha: מִבְצַע שְׁאָגַת הָאֲרִי, lotincha: Mivtza Sheagat Haʼari) maxsus nomi bilan atalgan. Qoʻshma Shtatlar Mudofaa vazirligi tomonidan „**Epik gʻazab**“ (inglizcha: Epic Fury) deb nom berilgan. Tehron, Isfahon, Qum, Karaj va Kirmonshohdagi nishonlarga bir qator zarbalar bilan boshlandi. Isroil mudofaa vaziri Israel Katz hujumlarni tasdiqladi.

AQSh prezidenti Donald Trump Qoʻshma Shtatlar Isroil bilan birlashib, Eronga hujumlar uyushtirganini eʼlon qildi. Maqsad Eronning raketa va harbiy salohiyatini yoʻq qilish, uning yadroviy qurolga ega boʻlishining oldini olish va oxir-oqibat rejimni agʻdarish ekanligini daʼvo qildi. Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi (IRGC) aʼzolarini immunitet evaziga qurollarini topshirishga chaqirdi va rad etish „aniq oʻlim“ degan maʼnoni anglatishini ogohlantirdi.

Dastlabki hujumlar asosiy amaldorlar, harbiy qoʻmondonlar va inshootlarga, jumladan, Oliy Rahbar Ali Xomanaiyning qarorgohiga qaratilgan boʻlib, sunʼiy yoʻldosh tasvirlari uning qarorgohi jiddiy shikastlangan va vayron boʻlganini koʻrsatadi. Xomanaiy bilan aloqa uzilgani haqida xabar berilgan. Shuningdek, Oliy Milliy Xavfsizlik Kengashi kotibi Ali Shamxoniy oʻldirilgani haqida xabar berilgan.

Bunga javoban Eron Yaqin Sharqqa oʻnlab ballistik raketalarni uchirdi. Iordaniya, Suriya, Quvayt, Bahrayn, Qatar, Saudiya Arabistoni, Birlashgan Arab Amirliklaridagi Isroil va AQSh harbiy bazalarini nishonga oldi. Bundan tashqari, Husiylar Qizil dengizda hujumlarni qayta boshlashlarini eʼlon qilishdi.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti va amaliyotda ishtirok etmagan bir nechta davlatlar zarbalarni, boshqalar esa Eronning mintaqadagi AQSh ittifoqchilariga qarshi qasos zarbalarini qoraladilar. Tanqidchilar amaliyotni „Eron suverenitetini buzish“ deb atashdi. Dunyo boʻylab mitinglar, zarbalarga qarshi norozilik namoyishlari boʻlib oʻtdi.

## Manbalar