Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Balerina

**Balerina** (italyancha: *baleriana*, lotincha: *ballo* – raqsga tushaman) – balet truppasidagi raqqosa.

## Tarixi

Balerina atamasi jahon sanʼatiga XIX asrning ikkinchi yarmida kirib kelgan. Italiyalik mohir raqqosa (balerina)larning butun dunyo sahnasidagi muvaffaqiyatli chiqishlari bilan bogʻliq. XX asr boshidan barcha balet raqqosalariga nisbatan ishlatiladi.

## Manbalar

## Havolalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# 1966

**1966**

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 2-mingyillik |
| Asrlar: | * 19-asr
* **20-asr 21-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 1940-lar
* 1950-lar
* **1960-lar 1970-lar
* 1980-lar
 |
| Yillar: | * 1963
* 1964
* 1965
* **1966 1967
* 1968
* 1969
 |

## Voqealar

* Процесс Даниэля и Синявского.
* 30-aprel — Антон Шандор ЛаВей объявил о создании Церкви Сатаны и начале сатанинской эры. По официальному календарю Церкви Сатаны, 1966 год считается I годом A. S. (Anno Satanas).
* 5-iyun — Второй в истории выход в открытый космос американского астронавта Юджина Сернана.
* 19-iyul — Майкл Коллинз выполнил свой первый и третий в истории Америки выход в открытый космос с борта космического корабля «Джемини X».
* 20-iyul — Выход Майкла Коллинза с борта космического корабля «Джемини X» к ракетной ступени «Аджена».

## Tugʻilganlar

Yana qarang: Turkum:1966-yilda tugʻilganlar
* 7-avgust — Jimmy Wales, (Vikipedia asoschisi, Wikimedia fondi prezidenti).
* 13-oktyabr — Максим Евгеньевич Мошков, деятель Рунета, создатель «Библиотеки Максима Мошкова».
* 17-noyabr — Софи Марсо, французская киноактриса.
* 8-dekabr — Шинейд О'Коннор (Sinéad O'Connor), ирландская певица и композитор.

## Vafot etgan

Yana qarang: Turkum:1966-yilda vafot etganlar
* 14-yanvar — Королёв, Сергей Павлович, советский конструктор ракетно-космических систем, академик, дважды Герой Социалистического Труда. Основоположник практической космонавтики.
* 5-mart — Ахматова, Анна Андреевна, русская поэтесса.
* 10-aprel — Во, Ивлин Артур, английский писатель.
* 7-may — Лец, Станислав Ежи, польский сатирик, поэт, афорист.
* 30-may — Вяйнё Валдемар Аалтонен, финский скульптор (ум. 8-mart 1894).
* 9-avgust — Анта́нас Жмуйдзина́вичюс, литовский художник (род. в 1876).
* 14-sentyabr — Черкасов, Николай Константинович, советский актёр.

## Nobel mukofoti laureatlari

* Fizika — Alfred Kastler
* Kimyo — Robert S. Mulliken
* Fiziologiya va tibbiyot — Francis Rous va Charles B. Huggins
* Adabiyot — Shmuel Yosef Agnon va Nelly Sachs

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
|  |
Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
# Xitoy taqvimi

**Xitoy taqvimi** ikki xil kalendar bilan ifodalanadi. Bular: **quyosh** (qishloq xoʻjaligi xitoycha: 农历) va **lunisolar** (阴阳历). Ulardan ikkinchisi tarixan ikki xil koʻrinishda maʼlum: yilni bahorda hisoblagan holda Sharqiy Osiyoda eng mashhur boʻlgan *Xia taqvimi* (夏历 Xia li, birinchi yarim afsonaviy sulola 夏 keyin); shu bilan bir qatorda, Qin sulolasining birinchi ajdodi Zhuan-syu nomi bilan atalgan boʻlib, yilni kuzda hisoblagan.

Zamonaviy Xitoyda Grigorian taqvimi ham qoʻllanila boshlandi, biroq oy taqvimi, avvalgidek, anʼanaviy bayramlar sanalarini aniqlash uchun keng qoʻllanadi: „Bahor bayrami“ (Xitoy Yangi yili), Oʻrta kuz festivali va ayrim bayramlarning boshlanish sanalarini belgilanadi. Oy taqvimiga koʻra „Bahor bayrami“ (Yangi yil) oʻzgaruvchan boʻlib, har yili „Birinchi yangi oy“ kuniga toʻgʻri keladi. Yangi yilning boshlanishi 1645-yildan 2644-yilgacha 21-yanvardan kechiktirmay va 21- fevraldan kechiktirmay sodir boʻladigan qishki kunning (21-22-dekabr) yangi oydan boshlab ikkinchisi deb tan olinadi. Misol uchun, qora yoʻlbarsning 4719-yili 2022-yil 1-fevraldan 2023-yil 21-yanvargacha). *Sya* taqvimiga koʻra, „Bahorning boshlanishi“ har yili 4, 5 yoki 6 fevralga toʻgʻri keladi. *Xia* taqvimi mantik maqsadlarda, misol uchun, toʻylar, muassasalarni ochish va boshqa *har qanday* tadbirlar uchun eng qulay kunlarni tanlashda ishlatiladi. Shaxsiy „taqdir xaritasi“ **ming** shujjjjn *Xia* mantika taqvimi yordamida ham hisoblanadi.

Xitoyda Grigorian taqvimi „standart“ (公曆), „Gʻarbiy“ (西曆) yoki „quyosh“ (日曆) deb nomlanadi. Shuningdek Grigorian taqvimi kiritilgandan soʻng, u ham yangi, mos ravishda oy taqvimi — eski deb ataldi.
# Millard Fillmore

| Millard Fillmore |
| --- |
|  Portrait tax. 1855–1865 |
|  |
| 13-Amerika Qoʻshma Shtatlari Prezidenti |
| **Mansab davri** 9-iyul 1850-yil – 4-mart 1853-yil |
| Oʻtmishdoshi |
Zachary Taylor |
| Vorisi |
Franklin Pierce |
| 12-Qoʻshma Shtatlar vitse-prezidenti |
| **Mansab davri** 4-mart 1849-yil – 9-iyul 1850-yil |
| Prezident |
Zachary Taylor |
| Oʻtmishdoshi |
George M. Dallas |
| Vorisi |
William R. King |
| 14-Nyu-York nazoratchisi |
| **Mansab davri** 1-yanvar 1848-yil – 20-fevral 1849-yil |
| Hokim | * John Young
* Hamilton Fish
 |
| Oʻtmishdoshi |
Azariah C. Flagg |
| Vorisi |
Washington Hunt |
| Vakillar palatasining yoʻllar va vositalar qoʻmitasi raisi |
| **Mansab davri** 4-mart 1841-yil – 3-mart 1843-yil |
| Oʻtmishdoshi |
John Winston Jones |
| Vorisi |
James I. McKay |
| Shaxsiy maʼlumotlari |
| Tavalludi |
7-yanvar 1800-yil Moraviya, Nyu-York, AQSH |
| Vafoti |
8-mart 1874-yil(1874-03-08) (74 yoshda) Buffalo, Nyu-York, AQSH |
| Siyosiy partiyasi | * Masonlarga qarshi (1828–1832)
* Vig (1832–1855)
* Hech narsani bilmayman (1855–1856)
* Demokratik (1857-yildan)
 |
| Turmush oʻrtogʻi | * Abigail Powers (turm. 1826; vaf. 1853)
* Caroline McIntosh (turm. 1858)
 |
| Bolalari | * Millard
* Mary
 |
| Onasi |
Phoebe Millard |
| Otasi |
Nathaniel Fillmore |
| Kasbi | * Siyosatchi
* advokat
 |
| Imzosi |  |
| Qoʻshin turi | * Nyu-York militsiyasi
* Nyu-York gvardiyasi
 |
| Xizmat yillari | * 1820–1830 yillar (Militsiya)
* 1860–1870 yillar (Gvardiya)
 |
| Mukofotlari | * Mayor (Militsiya)
* Kapitan (Gvardiya)
 |

**Millard Fillmore** (inglizcha: *Millard Fillmore*; 1800-yil 7-yanvar, Sammerxill, Nyu-York — 1874-yil 8-mart, Buffalo, Nyu-York) — Qoʻshma Shtatlarning oʻn uchinchi prezidenti (1850-1853), AQShning oʻn ikkinchi vitse-prezidenti (1849-1850). Millard Fillmore Amerika Qoʻshma Shtatlarining Whig partiyasidan chiqqan soʻnggi prezident hisoblanadi. Fillmore oʻzini ikki marta AQSh prezidentligiga nomzod sifatida qoʻygan, biroq ikkalasida ham muvaffaqiyatsizlikka uchragan. AQSh Kongressi Vakillar Palatasining sobiq aʼzosi Fillmore 1848-yilda vitse-prezident etib saylangan. 1850-yil iyulida Zachary Taylor vafot etganidan soʻng AQSh prezidenti lavozimini egallagan. Shuningdek, Fillmore 1850-yilgi AQSh fuqarolik urushlarida qisqa muddatli sulhga erishishda muhim rol oʻynagan.

## Havolalar

* AQSh Kongressi veb-saytidagi tarjimai hol

## Manbalar
# Nebraska

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Nebraska** Nebraska |

 |
| **Shtat** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Nebraska bayrog`i | Nebraska tamg`asi |

 |
| *Shtat laqabi:*
*(Cornhusker State)* |
|  |
| **Mamlakat** |  AQSH |
| **Poytaxt** | Lincoln |
| **Eng yirik shaharlar** | Omaha Lincoln Bellevue  |
| **Maydon**
   • Butun
   • % suv | AQSh: 16-oʻrinda
200,345 km²
0.62 %  |
| **Aholi**
   • Butun (2021)
   • Zichlik
   • Senat oʻrinlari
   • Elektoral ovozlari | AQSh: 38-oʻrinda
1,758,787
8.6 kishi/km²
3
5 |
| **YIM**
   • YIM
   • YIM/kishi | AQSh: 36-oʻrinda
$68,183 million
$39,013 |
| **Ittifoqqa kirish**
   • Sana | 37-boʻlib
1-mart 1867 |
| **Vaqt** | UTC-6 (CST) / -7 (MST) |
| **Qisqartma** | NC [37] |
| **Shtat guli** | Goldenrod
*(Solidago gigantea)* |
| **Shtat daraxti** | Cottonwood
*(Populus deltoides)* |

**Nebraska** — AQShning markaziy qismidagi shtat. Missuri daryosi havzasida. Maydoni 200,3 ming km². Aholisi 1,7 mln. kishi (2002), shundan 66% shaharlarda yashaydi. Maʼmuriy markazi — Linkoln shahri; eng yirik shahri va sanoat markazi — Omaxa. Shtat qududining katta qismi Buyuk tekisliklarda, gʻarbiy chekkasida Qoyali togʻlarning tarmoqlari (eng baland joyi 1654 m) bor. Iqlimi moʻʼtadil kontinental iqlim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —5°, iyulniki 24°. Yillik yogʻin 500–700 mm. Yirik daryolari — Missuri va Platt. Togʻ yon bagʻirlarida oʻrmonlar bor. N. — agrar-industrial shtat. Qishloq xoʻjaligi tovar mahsulotining yarmidan koʻprogʻini chorvachilik beradi. Chorvachilik, aso-san, goʻsht yetishtirishga ixtisoslashgan. N.ning sharqiy qismida dehqonchilik nisbatan rivojlangan. Asosiy ekinlari: makkajoʻxori va bugʻdoy. Tez-tez qurgʻoqchilik boʻlib turadi. Shtatning gʻarbiy qismidagi dare vodiysida sugʻorib dehqonchilik qilinadi. Oziq-ovqat sanoati rivojlangan. Rangli metallurgiya va qishloq xoʻjaligi mashinasozligi korxonalari bor. N.da ozrok, neft qazib olinadi.

**Nebraska** - Amerika Qo`shma Shtatlardan biri. Poytaxti - Lincoln shahri. AQSh ittifog`iga 1-mart 1867-yilda kirgan, undan oldin - Nebraska Territory.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |