Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lodz

Lodz
**Lodz** (polyakcha: *Łódź*; talaffuzi - vuch) — Polshaning markaziy qismidagi shahar. Lodz voyevodaligining maʼmuriy markazi. Aholisi 806,7 ming kishi (1999). Kattaligi va sanoat ahamiyati jihatidan mamlakatda Varshavadan keyin 2-oʻrinda. Transport yoʻllarining muhim tuguni. Atrofidagi shaharlar bilan Lodz aglomeratsiyasini tashkil qiladi.

Lodz mamlakat toʻqimachilik sanoati (ip gazlama, kalava ip, movut, shoyi, trikotaj ishlab chiqarish) ning eng yirik markazi. Transformatorlar, elektr bilan harakatlanuvchi mashinalar uchun uskunalar, toʻqimachilik stanoklari, rezina va koʻn-poyabzal ishlab chiqariladi. Poligrafiya va oziq-ovqat sanoati rivojlangan. Universitet, texnika, tibbiyot va boshqa institutlar, teatrlar, muzeylar bor. Lodzga XIV asrda asos solingan. XV asrdan shahar huquqini olgan. Meʼmoriy yodgorliklardan ratusha, monastir va boshqa saqlangan.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Liguri dengizi

**Liguri dengizi** - Oʻrta dengizning bir qismi, Korsika va Elba o.lari bilan Fransiya, Monako va Italiya qirgʻoqlari oraligʻida joylashgan. Shimoliy qismida Genuya qoʻltigʻi bor. Havzasining maydoni 15 ming km². Asosiy portlari: Genuya, Livorno, Spetsiya, Nitssa. Liguri dengizi sohillari dunyo ahamiyatidagi kurort joy, u yerda Fransiya va Italiya rivyeralari joylashgan.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Women in Red

Women in Red|  |
| Turi | Loyihalar |
| Qachon asos solingan |
2015-yil 18-iyul |
| Asoschi(lari) |
Rosie Stephenson-Goodknight |

**Qizil kiyimdagi ayollar** — bu Vikipediya tarkibidagi hozirgi gender tarafkashligiga qaratilgan Vikiloyiha . Loyiha ayollarning tarjimai hollari, ayollar asarlari va ayollar muammolariga oid kontent yaratishga qaratilgan.

Loyiha Vikipediyadagi mavjud maqolalardagi giperhavolalar sharafiga nomlangan boʻlib, ular qizil rangda koʻrsatilgan va bu bogʻlangan maqola hali yaratilmaganligini bildiradi.

## Tarixi

Qizil libosdagi ayollar taqdimoti Rojer Bamkin, Wikimania 2017
Qizil kiyimdagi ayollar 2015-yilda ko‘ngilli Vikipediya muharriri Rojer Bamkin tomonidan yaratilgan va ko‘ngilli muharrir Rozi Stivenson-Gudknight bilan ko‘p o‘tmay kuchlarini birlashtirgan. Bamkin dastlab loyiha uchun „XX loyiha“ nomini oʻylab topdi, ammo bu tezda *"Qizil rangdagi ayollar" Vikiloyihasi* foydasiga bekor qilindi.

Loyiha ishga tushirilgandan soʻng, koʻngilli muharrir Emili Templ-Vud bunga imzo chekdi. Uning ixtisosligi har safar kimdir uni koʻngilli tahrirlash harakatlari haqida bezovta qilganida ayol olim haqidagi yangi Vikipediya maqolasini qoʻshishdir.

Italiyaning Esino Lario shahrida boʻlib oʻtgan Wikimania 2016 koʻrgazmasida 2001-yilda Vikipediyaga asos solgan Jimmi Uels oldingi 12 oy davomida gender tubsizligini toʻldirishga harakat qilgani uchun Stivenson-Godknight va Templ-Vudni yilning eng yaxshi vikipediyachilari deb eʼtirof etdi .

## Metodlari

 Rozi va Rojer (Skype orqali paydo boʻlgan) Mexiko shahridagi Wikimania 2015 davomida Qizil kiyimdagi ayollarning shakllanishini eʼlon qilishmoqda.
 Xalqaro xotin-qizlar kuni 2017 WiR edit-a-thons-ni namoyish qilish tugmasi
Qizil kiyimdagi ayollar butun dunyo boʻylab shaharlarda Vikipediya tahrirlash ishlarini olib boradi va doimiy ravishda virtualga mezbonlik qiladi. Kun boʻyi yuzma-yuz boʻlib oʻtadigan tahrirlash — bu Vikipediyadagi gender tafovutlari torayishi va taniqli ayollar haqida koʻproq tarkibni oʻz ichiga olishi uchun yangi ishtirokchilarni tayyorlashga qaratilgan tadbirlardir. Yana bir maqsad — ayol muharrirlar sonini ko‘paytirish. Vikipediya „har kim tahrir qilishi mumkin boʻlgan bepul ensiklopediya“ boʻlsa-da, 2015-yilga kelib muharrirlarning atigi 10 foizi ayollar edi.

Qizil kiyimdagi ayollar ishtirokchilar yetishmayotgan maqolalarni topish va yaratishni osonlashtirish uchun qizil rang bilan bog‘langan maqolalarning 150 ta ish ro‘yxatini jamlashga yordam beradi.

2016-yil 22-dekabr holatiga ko‘ra, „Qizil kiyimdagi ayollar“ ko‘ngilli muharrirlari 45 000 dan ortiq maqola qo‘shdilar va hisoblangan maqolalar ulushi ingliz tilidagi tarjimai hollarning 16,8 foizigacha (2015-yil iyulidagi 15 foizdan) biroz oshdi.

## Manbalar

## Havolalar

* Media related to WikiProject Women in Red at Wikimedia Commons
* BBC – Viewpoint: How I tackle Wiki gender gap one article at a time — By Rosie Stephenson-Goodknight – Wikipedian of the Year 2016 — *7 December 2016*
# 31-yanvar

**31-yanvar** — Grigoriy taqvimida yilning 31-kuni. Yil yakuniga 334 (kabisa yilida 335) kun qoladi.

|  |
| --- |
| ← **yanvar** → |
| Du | Se | Ch | Pa | Ju | Sh | Ya |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| 2026-yil |

## Bayramlar

*Yana qarang: Turkum:31-yanvar bayramlari*

## Voqealar

Eksplorer-1
*Yana qarang: Turkum:31-yanvar voqealari*

* 1865 — Dmitriy Mendeleyev «Spirtni suv bilan arlashuvi» mavzusidagi dissertatsiyani yoqladi.
* 1918 — Buyuk Britaniyaga qarashli beshta suv osti kemalarining toʻqnashuvi naijasida yuzlab odam halok boʻldi.
* 1929 — Lev Trotskiy Sovet Ittifoqidan surgun qilindi.
* 1953 — Shimoliy dengiz qirgʻoqlaridagi boʻron oqibatida 2000dan ortiq odam halok boʻldi.
* 1958 — Explorer-1 sunʼiy yoʻldoshi  *(suratda)*, Yerning radiatsion qatlamini aniqladi.
* 1977 — Parijda Pompidu markazi oʻz ishini boshladi.
* 1990 — SSSR hududidagi birinchi McDonald’s oʻz ishini boshladi.

## Tavalludlar

*Yana qarang: Turkum:31-yanvarda tugʻilganlar*

## Vafot etganlar

*Yana qarang: Turkum:31-yanvarda vafot etganlar*

## Havolalar

* days.peoples.ru (Wayback Machine saytida 19-iyul 2006-yil sanasida arxivlangan)(rus.)
# Burjuaziya

Burjuaziya
**Burjuaziya** (fransuzcha: *„bourgeoisie“* – shaharliklar) — savdo, sanoat, kreditmoliya va boshqa tadbirkorlik faoliyati natijasida daromad oluvchi ijtimoiy sinf.

Burjuaziya anʼanaviy jamiyat qaror topgan sharoitda, XVI—XX asrlardagi inqilob va islohotlar natijasida yuzaga kelib, muhim iqtisodiy va siyosiy taʼsirga ega boʻldi, sanoatlashgan jamiyat va bozor iqtisodiyoti, liberalizm va demokratiya qadriyatlari qaror topishiga koʻmaklashdi. Rivojlangan mamlakatlardagi burjuaziya yirik moliya va sanoat burjuaziyasidan (unga boshqaruvchilarning oliy qatlami ham kiradi), sarmoyadorlik va tadbirkorlik vazifalarini birga qoʻshib, ish yurituvchi oʻrta burjuaziya qatlamidan hamda mayda burjuaziyadan tashkil topgan. Rivojlanayotgan mamlakatlarda burjuaziya turli qatlamlarining shakllanishi jamiyatni modernizatsiya qilish jarayoni bilan bevosita bogʻliqdir. Sotsialistik tuzum oʻrnatilgan mamlakatlarda burjuaziya sinf sifatida tugatilgan edi. Bunday mamlakatlarda bozor iqtisodiyoti va fuqarolar jamiyatining shakllanishi jarayonida xususiy mulkdorlar va tadbirkorlardan iborat ijtimoiy qatlam qayta tiklanmoqda.

## Adabiyotlar

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

## Havolalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |