# 2011

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 3-mingyillik |
| Asrlar: | * 20-asr
* **21-asr 22-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 1990-lar
* 2000-lar
* **2010-lar 2020-lar
* 2030-lar
 |
| Yillar: | * 2008
* 2009
* 2010
* **2011 2012
* 2013
* 2014
 |

**2011-yil** (**MMXI**) shanba kuni boshlangan oddiy (yaʼni kabisa emas) yildir. 3-ming yillik va XXI asrning 11-yilidir. Oʻzbekistonda *Kichik biznes va tadbirkorlik yili* deb eʼlon qilingan. Birlashgan Millatlar Tashkiloti 2011-yilni *Xalqaro kimyo yili*, *Xalqaro afrikaliklar yili*, *Xalqaro oʻrmonlar yili* va *Xalqaro yoshlar yili* deb atagan.

## Voqealar

* yanvar - Braziliya va Avstraliyada yuz bergan kuchli suv toshqinlari bu mamlakatlar iqtisodiyotiga katta.

zarar etkazdi.

* 1-yanvar — Dilma Rusef Braziliya prezidenti (Davlat tarixida birinchi ayol prezident) etib tayinlandi.
* 7-29 yanvar - Qatarda futbol boʻyicha boʻlib oʻtgan XV Osiyo chempionatida Yaponiya terma jamoasi toʻrtinchi marta qitʼa chempioni boʻldi. Yaponiya va Avstraliya oʻrtasida boʻlib oʻtgan final oʻyinini oʻzbekistonlik FIFA referisi, 2010 yilda jahonning ikkinchi hakami va Osiyoning birinchi hakami Ravshan Ermatov boshqardi. Unga oʻzbekistonlik qanot hakamlari Abdulhamid Rasulov va Rafael Ilyasov yordam berishdi. Oʻzbekiston terma jamoasi oʻz tarixida birinchi marta yarim finalga chiqdi va kuchli toʻrtlikdan joy oldi.
* 14-yanvar - Tunis prezidenti Zin al-Obidin bin Ali lavozimidan chetlatildi va u mamlakatdan qochib ketishga majbur boʻldi.
* 19-yanvar — Xalqaro futbol tarixi va statistikasi federatsiyasi (IFFHS) soʻrovi boʻyicha jahonning eng yaxshi hakamlari orasida oʻzbekistonlik Ravshan Ermatov ikkinchi oʻringa loyiq topdi.
* 25-yanvar- 11-fevral - Misrda 30 yil mobaynida prezidentlik lavozimida turgan 83 yoshli Husniy Muborak rejimiga qarshi norozilik boshlandi. Namoyishga chiqqan 300 dan ortik kishi hukumat kuchlari tomo­nidan oʻldirildi. Mamlakat poytaxti Qohira, Iskandariya va boshqa shaharlarda komendantlik soati joriy qilindi. Rejimga karshi norozilik Husniy Muborakning isteʼfosi bilan yakunlandi.
* 17-fevral — Liviya Arab Sotsialistik Xalk Jamahiriyasida Liviya inqilobi rahbari va jamahiriya boshligi Muyammor Qazzofiy hokimiyatiga

karshi norozilik chiqishlari boshlandi. Qazzofiy 1969 yil 27 yoshida hokimiyatni egallagan edi. Rasmiy maʼlumotlarga qaraganda, hukumat kuchlari 300 dan ortiq (ayrim manbalar­ da 1000 dan ortik) kishini oʻldirdi. Liviya Arab davlatla­ri ligasidan chiqarildi.

* 11-mart — Shimoliy sharqiy Yaponiyada 9,0, 9,1 magnitudadagi zilzila sodir boʻldi. Yer silkinishi kuchli tsunamini vujudga keltirdi. Suv toʻlqinining boʻyi 10 metrga yetdi. Bir necha yader reaktorlarida nosozliklar vujudga kelishi oqibatida atmosferaga radiatsiya tarqadi. 15 597 kishi oʻldi, 5694 kishi jaroxatlangan, 4980 kishi esa bedarak yoʻqolgan (20-iyul). Iqtisodiy zarar taxminan 309 mlrd. USD’ni tashkil etdi.
* 1-may — AQSh prezidenti Barack Obama Al-Qoida rahbari Usoma bin Lodin oʻldirilgani haqida eʼlon qildi.
* 10-may — Microsoft Skype'ni sotib oldi.
* 30-iyun — Dunyodagi eng uzun koʻprik — Jiajou koʻprigi ishga tushirildi.
* 4-iyul — Meksikada oʻtkazilgan futbol boʻyicha 17 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasida jahon chempionatida Oʻzbekiston oʻsmirlari terma jamoasi birinchi marta chorak finalgacha yetib kelishdi.
* 7-iyul — „General Motors Powertrain Uzbekistan“ qoʻshma korxonasida birinchi marta dvigatel ishlab chiqarildi.
* 9-iyul — Referendumdan soʻng, Janubiy Sudan muxtoriyati Sudandan ajralib chiqib, suveren davlat deb eʼlon qilindi.
* 15-iyul — Oʻzbekiston bosh vaziri Shavkat Mirziyoyev ilk marta Oliy Majlis oldida hisobot berdi.
* 17-iyul — Oʻzbekiston xalqaro transport yoʻlagi boʻyicha bitimni tasdiqladi.
* 20-iyul — Qirg'iziston va Tojikiston Respublikalari chegarasida yuz bergan kuchli zilzila oqibatida Fargʻona viloyatida 13 kishi halok boʻldi.
* 21-iyul — Atlantis shattli Kanaveral (AQSh)ga qoʻndi. Bu esa „Space shuttle“ programmasining oxirgi nuqtasi edi. Shunday qilib, 30 yillik „Space shuttle“ programmasi oʻzi nihoyasiga yetdi.
* 22-iyul — Norvegiyada ikkita terrorchilik xuruji qilindi, 76 kishi halok boʻldi.
* 2-avgust — Oʻzbekistonda mustaqillikga erishganidan beri birinchi marta Oliy oʻquv yurtlariga kirish imtixonlari 1-avgustdan 2-avgustga koʻchirildi.
* 6-avgust — Standart & Poor’s (S&P) Xalqaro agentligi AQSh kredit reytingini bir pogʻona pastga tushirdi. Endi AQSh kredit reytingi AAA emas, AA+ deb belgilandi.
* 28-dekabr — Shimoliy Koreya prezidenti Kim Chen Ir dafn etildi.

## Vafot etganlar

Yana qarang: Turkum:2011-yilda vafot etganlar
* 15-mart — Nataniel Dueyn Heyl (Nate Dogg) (amerikalik mashhur reper)
* 23-mart — Elizabet Teylor (amerikalik aktrisa)
* 1-may — Usoma bin Lodin (sobiq 1-nchi raqamli terrorchi, Al-Qoida rahbari)
* 21-iyun — Mariya Gomes Valentim (dunyodagi eng uzoq koʻrgan inson, 114 yilu 347 kun)
* 23-iyun — Peter Falk (amerikalik aktyor)
* 23-iyul — Amy Winehouse (ingliz qoʻshiqchisi)
* 17-dekabr — Kim Chen Ir (Shimoliy Koreya prezidenti)

## Manbalar