Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1920

**1920**

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 2-mingyillik |
| Asrlar: | * 19-asr
* **20-asr 21-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 1900-lar
* 1910-lar
* **1920-lar 1930-lar
* 1940-lar
 |
| Yillar: | * 1917
* 1918
* 1919
* **1920 1921
* 1922
* 1923
 |

## Voqealar

*Sm. takje: Категория:События 1920*

* 7 may — v Киев vstupili ukrainskie i polskie voyska.
* 16 may — Жанна д’Арк prichislena katolicheskoy serkovyu k liku svyatix.
* 8 iyun — obrazovana Karelskaya trudovaya kommuna (avtonomnoe oblastnoe obʼedinenie), predshestvennitsa nineshney Respubliki Kareliya.
* 20 iyul — v xode nastupleniya na Polshu Вильнюс zanyali chasti Krasnoy armii.
* 31 avgust — iz vorot zavoda „Красное Сормово“ vishel perviy vipuщenniy v СССР tank tipa M („Русский Рено“), poluchivshiy sobstvennoe imya „Bores za revolyutsiyu tovariщ Lenin“
* 9 oktyabr — chasti generala L. Jeligovskogo s neglasnoy sanksii Yu. Pilsudskogo zanyali Вильнюс i chast Yugo-vostochnoy Litvi.

## Tugʻilganlar

Yana qarang: Turkum:1920-yilda tugʻilganlar
* 2 yanvar — Ayzek Azimov, amerikanskiy pisatel-fantast, populyarizator nauki.
* 21 yanvar — Nikolay Nikolaevich Trofimov, aktyor Bolshogo dramaticheskogo teatra (Санкт-Петербург) i kino, Народный артист СССР (um. v 2005).
* 22 may — Yevgeniya Aleksandrovna Katseva, perevodchitsa xudojestvennoy literaturi s nemeskogo yazika, kritik (um. v 2005).
* 1 iyun — David Samoylov, russkiy поэт.
* 16 avgust — Charlz Bukovski, amerikanskiy poet i pisatel.
* 17 avgust — Djon Li Xuker, amerikanskiy блюзoviy peves i gitarist.
* 22 avgust — Rey Bredberi, amerikanskiy pisatel-fantast. Gorod Uokigan, shtat Illinoys.
* 29 sentyabr — Mitchell, Piter, angliyskiy bioximik, laureat Nobelevskoy premii po ximii (1978).
* 8 oktyabr — Frenk Gerbert, amerikanskiy pisatel-fantast, izvestniy prejde vsego, kak avtor sikla "Xroniki Dyuni" (i, v pervuyu ochered, pervogo romana iz etogo sikla — "Dyuna").

## Vafot etgan

Yana qarang: Turkum:1920-yilda vafot etganlar
* 20 may Turkiston Musulmonlar qoʻshini Bosh qoʻmondoni Muhammad Aminbek Ahmadbek oʻgʻli
* 14 iyun — Maks Veber, nemeskiy sotsiolog, историк, ekonomist.
* 14 sentyabr — Semyon Afanasevich Vengerov, russkiy kritik, историк literaturi, bibliograf i редактор (rod. v 1855).

## Нобелевские премии

* Fizika — Sharl Eduard Gilom — „V znak priznaniya ego zaslug pered tochnimi izmereniyami v fizike — otkritiya anomaliy v nikelevix stalnix splavax“.
* Ximiya —
* Meditsina i fiziologiya —
* Literatura — Knut Gamsun — "Za monumentalnoe proizvedenie „Soki zemli“ o jizni norvejskix krestyan, soxranivshix svoyu asrovuyu privyazannost k zemle i vernost patriarxalnim traditsiyam".
* Premiya mira —

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
|  |
Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
# Yaponiya geografiyasi

Yaponiya geografiyasi|  |
| Qitʼa |
Osiyo |
| Mintaqa |
Sharqiy Osiyo |
| Koordinatalar | ﻿ / ﻿ |
| Maydoni |
62-oʻrin |
|  • Jami |
377,976.41 km2 (145,937.51 kv mi) |
|  • Yer |
87.93099% |
|  • Suv |
6.76% |
| Qirgʻoq chizigʻi |
29 751 km |
| Eng yuqori nuqta |
Fuji togʻi 3,776 m (12,388 ft) |
| Eng past nuqta |
Hachirōgata −4 m (−13 ft) |
| Eng uzun daryo |
Shinano daryosi 367 km (228 mi) |
| Eng yirik koʻl |
Biwa koʻli 671 km2 (259 kv mi) |

Yaponiya Tinch okeanining gʻarbiy qismida joylashgan hamda stratovulqon arxipelaglardan tashkil topgan orol davlatdir Yaponiya 6 852 ta oroldan iboratdir.. Eng katta beshta asosiy orollari — Hokkaido, Honshu, Kyushu, Shikoku va Okinava. Ryukyu orollari va Nanpu orollari asosiy orollarning janubi va sharqida joylashgan.

Maydoni — 377,976.41 km2 (145,937.51 kv mi). Maydoniga koʻra, Yaponiya jahonda toʻrtinchi eng yirik orol mamlakat, Sharqiy Osiyoda esa eng yirik orol mamlakatdirl Yaponiya qirgʻoq chiziqlari uzunligi 29 751 km (18 468 mi) boʻlib, bu koʻrsatkich bilan jahonda oltinchi oʻrinda turadi.

## Mintaqalari

Yaponiya norasmiy ravishda shimoli-sharqdan (Hokkaidō) janubi-gʻarbgacha (Ryukyu orollari) sakkizta mintaqaga boʻlingan:

* Hokkaidō
* Tōhoku mintaqasi
* Kantō mintaqasi
* Chūbu mintaqasi
* Kansai (yoki Kinki) mintaqasi
* Chūgoku mintaqasi
* Shikoku
* Kyūshū

Har bir mintaqa bir nechta prefekturalardan tashkil topgan, faqat Hokkaidō mintaqasini oʻz ichiga olgan Hokkaidō prefekturasi bundan mustasno.

## Daryolari

Niigata shahridagi Shinano daryosi.
Quyida Yaponiyaning eng uzun 10 ta daryosi keltirilgan:

| Rank | Nomi | Mintaqa | Prefektura | Uzunligi
(km) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Shinano | Hokuriku | Nagano, Niigata | 367 |
| 2 | Tone | Kantō | Saitama, Chiba, Ibaraki, Tochigi, Gunma | 322 |
| 3 | Ishikari | Hokkaidō | Hokkaidō | 268 |
| 4 | Teshio | Hokkaidō | Hokkaidō | 256 |
| 5 | Kitakami | Tōhoku | Iwate, Miyagi | 249 |
| 6 | Abukuma | Tōhoku | Fukushima, Miyagi | 239 |
| 7 | Mogami | Tōhoku | Yamagata | 229 |
| 8 | Tenryu | Chūbu | Nagano, Aichi, Shizuoka | 212 |
| 9 | Agano | Hokuriku | Niigata | 210 |
| 10 | Shimanto | Shikoku | Kōchi | 196 |

## Manbalar

## Havolalar

* „Yaponiya: Nippon, Kiusiu, Sikok va Yesso“ (Wayback Machine saytida 2017-05-04 sanasida arxivlangan) xaritasi (ingl.)
# San Francisco zilzilasi

**San Francisco zilzilasi**, AQShning eng chekka gʻarbida, San Francisco yonida 8-aprel 1906-yilda mahalliy vaqt bilan soat 5 dan 12 daqiqa oʻtganda sodir boʻlgan. San Francisco zilzilasi Yer yuzida eng halokatli yer silkinishlaridan biri hisoblanadi. Zilzila kuchi 10— 11 ballga yetgan; magnitudasi 8,25. Qirgʻoq boʻyi tizmasidagi San-Andrias yorigʻi boʻylab togʻ jinslarining bir necha km masofada toʻsatdan uzilib siljishi natijasida roʻy bergan. Seysmik toʻlqinlar har tomonga yoʻnalib, Kaliforniya va Nevada shtatlari xududlarida 1 mln. km² maydonni larzaga keltirgan. Meridian boʻylab 430 km ga choʻzilgan yer sinigʻi yonida seysmik toʻlqinlar 6—11 balli izoseyst zonalarni hosil qilgan. San Francisco va Sant aRoza sh.lari eng koʻp vayron boʻlgan. Yoʻl, kanalizatsiya, suv taʼminoti inshootlari qattiq shikastlangan. SanFransisko sh. kuchli yongin ichida qolgan. SanAndrias uzilmasi boʻylab shaharlarda imoratlar birbiriga nisbatan 6,5 m gacha siljigan va baʼzi joylarda 1 m gacha koʻtarilgan. Jami 28,2 mingga yaqin uyjoy vayron boʻlib, 700 kishi qurbon boʻlgan.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |