Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Janubiy Koreya milliy madhiyasi

Janubiy Koreya milliy madhiyasi
**Aegukga** (kāngāngī) — Koreya Respublikasining davlat madhiyasi. 1919 yilda Koreya Respublikasining Muvaqqat hukumati tomonidan An Chang Xo uni Shotlandiya xalq qo'shig'iga qo'shish orqali kuylashni boshladi, 1935 yilda esa " Koreya fantaziyasi " ga so'zlarni qo'shib kuyladi. Koreys bastakori An Ik Te va hozir ham uni kuylamoqda.

Qo'shiq matni mualliflari orasida Yun Chi Xo fikri , An Chang Ho fikri va Yun Chi Ho va Chui Pyong Hon hamkorlikdagi mish-mishlari bor. Koreya Respublikasining Muvaqqat hukumati qoʻshiq matnini Yun Chi Xo yozgan degan nazariya tufayli davlat madhiyasini oʻzgartirishga urindi, biroq u Muvaqqat madhiya prezidenti Kim Gu himoyasi orqali milliy madhiya sifatida qabul qilinishda davom etdi. Koreya Respublikasi hukumati . O'shandan beri u 1948 yilda hukumat o'rnatilgandan beri davlat madhiyasi sifatida qo'llanilib kelinmoqda va 2010-yilgi Milliy marosimlarda milliy madhiyaning kuylanishi yoki ijro etilishini talab qilish orqali davlat madhiyasining roli bilvosita tartibga solingan.

## Lirik

Davlat madhiyasi matni 1900-yillarning boshlarida yozilgan. Lirik haqida ikkita nazariya mavjud: Yun Chi-xo va An Chang- ho va Milliy tarixni yig'ish qo'mitasining rasmiy pozitsiyasi noma'lum. Lirik Yun Chi Xo Nazariyaga ko'ra, Yun Chi Xo 1907 yilda milliy madhiya uchun so'zlarni yozgan va keyinchalik uni o'z nomi bilan nashr etgan. Boshqa tomondan, Ahn Chang-ho yozganligi haqidagi da'vo, milliy madhiyani tarqatishda Ahn Chang-honing etakchilik qilganiga qaratilgan. Yaponiya mustamlakachilik davridagi koʻplab milliy madhiya nashrlari, shu jumladan 1908 yilda nashr etilgan “Himn qoʻshigʻi” lirik toʻplamiga kiritilgan nashrlarda Yun Chi Xo nazariyasiga koʻplab dalillar mavjud, masalan, Yun Chi Xoni lirik muallif , ammo An Chang-ho nazariyasi uchun empirik ma'lumotlarning etishmasligi.

## Tarkibi

Birinchi marta milliy madhiya Shotlandiyaning <Auld Lang Syne> qo'shig'i so'zlari bilan kuylandi ( Robert Berns tomonidan yozilgan va Uilyam Shild tomonidan yozilgan). Yangi qoʻshiq yozish zaruriyatini his qilgan An Ik-tae 1935-yil noyabrida G-major kalitida yangi kuy bastaladi va 1936-yil oktabrdagi Koreya talabalari xabarnomasida davlat madhiyasi haqidagi reklama eʼlon qilindi. Yangi ohang bilan milliy madhiyaning partiturasi 1942 yilda Nyu-Yorkdagi Koreya cherkovi nomi bilan nashr etilgan.
# Milliy bogʻ

**Milliy bogʻ**, **milliy tabiat bogʻi** — alohida qoʻriqlanadigan, inson faoliyati taʼsiriga uchramagan va tabiiy manzaralari saqlangan, oʻsimliklar va hayvonot olami va ularning yashash muhiti ilmiy va oʻquv-amaliy ahamiyatga ega boʻlgan katta tabiiy hudud. Milliy bogʻda landshaftlarni tiklash, noyob va yoʻqolib borayotgan hayvonlar va oʻsimliklar turlarini saqlash ishlari amalga oshiriladi, bir qismi dam oluvchilar va qatʼiy tartibda turistlar uchun ochiqligi bilan qoʻriqxonalardan farq qiladi. Chet ellarda Milliy bogʻ davlat tomonidan qoʻriqlanadigan hududlarning keng tarqalgan toifasi hisoblanadi. Jahonda birinchi Milliy bogʻ AQSH kongressi 1872-yilda qabul qilgan qonun asosida Yellouston daryosining yuqori oqimidagi Qoyali togʻlar hududida tashkil etilgan Yellouston Milliy bogʻidir. 1980-yillar oxirida jahonda 2600 dan ortiq Milliy bogʻlar va faoliyati hamda vazifalariga koʻra, M. B.ga yaqin boʻlgan qoʻriqlanadigan hududlar tashkil etildi. Ulardan Grenlandiya (Daniya) Milliy bogʻi, maydoni 7 mln.ga, VudBaffalo (Kanada) Milliy bogʻi, maydoni 4,5 mln.ga, Serengeti (Tanzaniya) Milliy bogʻi, maydoni 2 mln.ga, Oʻzbekistonda Zomin milliy bogʻi, Ugom-Chatqol milliy bogʻi mashhur.

Abdushukur Xonazarov.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# 1980

**1980**

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 2-mingyillik |
| Asrlar: | * 19-asr
* **20-asr 21-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 1960-lar
* 1970-lar
* **1980-lar 1990-lar
* 2000-lar
 |
| Yillar: | * 1977
* 1978
* 1979
* **1980 1981
* 1982
* 1983
 |

Bu yil seshanba kunidan boshlanadigan kabisa yili (taqvimga qarang).

## Voqealar

* kvant Xoll effekti kashf qilindi.
* Suratga olingan film "Siz hech qachon orzu qilmagansiz" - rejissyor Ilya Fraz.
* Fransiya o'zlarining kosmonavtlar korpusiga yollashni boshladilar.
* 12 fevral - 24 fevral - XIII qishki Olimpiada o'yinlari Leyk Plasidda.
* 18 iyul - kosmodroma Srixarikota dan birinchi Hindiston sun'iy yo'ldosh uchirilishi.
* 19 iyul - 3 avgust - XXII yozgi Olimpiada o'yinlari Moskvada.
* 23 iyul - Osiyodan birinchi kosmonavt ekipaj tarkibida kosmik kema Soyuz-37ning uchirilishi. Vetnamets Pham Tuan.
* 5-avgust - Belgiya til tomoshaga ko'ra uch muxtoriyatga bo'lindi.
* 12 sentyabr - Turkiyada harbiy to'ntarish.
* 22 sentyabr - Eron-Iroq urushi boshlanishi.
* 4 noyabr - Ronald Reygan AQShning Prezidenti etib saylandi.

## Tugʻilgan

Yana qarang: Turkum:1980-yilda tugʻilganlar
* 27 iyul - Ilya Tyurin (vaf. 1999), shoir, faylasuf, rok musiqachisi.
* 16 avgust - Vanessa Karlton, qo'shiqchi.

## Vafot etgan

Yana qarang: Turkum:1980-yilda vafot etganlar
* 26 yanvar - Justas Paleckis, Litva jurnalisti, Sovet davlat arbobi.
* 2 mart - Yaroslav Ivashkevich, Polsha yozuvchi, shoir va dramaturg.
* 18 aprel - Vasiliy Gavrilovich Grabin, barrelli artilleriya va zirhli mashinalarning mashhur sovet konstruktori.
* 29-aprel - Alfred Xitkok, rejissyor.
* 7 iyun - Genri Miller, yozuvchi.
* 25 iyul - Vladimir Visotskiy, aktyor, shoir, ashulachi.
* 26 avgust - Anna German, Rossiya asli Polsha qoʻshiqchisi.
* 5 oktyabr - Oʻrinboy Rahmonov, Bobur nomli Oʻsh Davlat akademik oʻzbek musiqali drama teatrining asoschisi, artist va shoir.
* 15 oktyabr - Lavrentiev, Mixail Alekseevich, sovet matematik.
* 8 dekabr - Jon Lennon, Bitlz musiqachisi.
* 24 dekabr - Kosygin Aleksey Nikolaevich, sovet davlat va jamoat arbobi.
* 20-avgust - Jo Dassin, fransuz-amerikalik qo'shiqchi va musiqachi.
* 29 dekabr - Nadejda Yakovlevna Mandelshtam (haqiqiy ismi Nadejda Xazina) (t. 1899), rossiyalik yozuvchi.

## Nobel mukofoti laureatlari

* Fizika — James Watson Cronin va Val Logsdon Fitch
* Kimyo — Paul Berg, Walter Gilbert va Frederick Sanger
* Fiziologiya va tibbiyot — Baruj Benacerraf, Jean Dausset va George Davis Snell
* Adabiyot — Czesław Miłosz
* Tinchlik — Adolfo Pérez Esquivel
* Iqtisodiyot — Lawrence Klein