Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Harry Potter va maxfiy hujra (film)

Ushbu sahifa nomi mavzuning rasmiy tarjimasidir. Iltimos, uni oʻzgartirmang.

| Harry Potter va Maxfiy Hujra |
| --- |
| Harry Potter and the Chamber of Secrets |
|  Film posteri |
| Rejissyor(lar) |
Chris Columbus |
| Prodyuser(lar) |
David Heyman |
| Ssenariy muallif(lar)i |
Steve Kloves |
| Rollarda | * Daniel Radcliffe
* Rupert Grint
* Emma Watson
* Kenneth Branagh
* John Cleese
* Robbie Coltrane
* Warwick Davis
* Tom Felton
* Richard Griffiths
* Richard Harris
* Jason Isaacs
* Alan Rickman
* Fiona Shaw
* Maggie Smith
* Julie Walters
 |
| Bastakor(lar) |
John Williams |
| Operator(lar) |
Roger Pratt |
| Montajyor(lar) |
Peter Honess |
| Studiya | * Warner Bros. Pictures
* Heyday Films
* 1492 Pictures
 |
| Distribyutor |
Warner Bros. Pictures |
| Premyera sanasi | * 2002-yil 3-noyabr (2002-11-03) (Odeon Leicester Square)
* 2002-yil 15-noyabr (2002-11-15) (Birlashgan Qirollik va AQSh)
 |
| Davomiylik |
161 daqiqa |
| Mamlakatlar | * Birlashgan Qirollik
* AQSh
 |
| Til |
inglizcha  |
| Byudjet |
$100 million |
| Daromad |
$879 million |
| Avvalgi film | *Harry Potter va hikmatlar toshi* |
| Keyingi film | *Harry Potter va Azkaban mahbusi* |

Harry Potter va maxfiy hujra (inglizcha: *Harry Potter and the Chamber of Secrets*) – 2002-yilda Warner Bros. Pictures tomonidan tarqatilgan Amerika fantastika filmi. Film gʻoyasi J. K. Rowlingning Harry Potter haqidagi kitobiga asoslangan hisoblanadi. Devid Heyman tomonidan ishlab chiqarilgan boʻlib, u Garri Potter va falsafa toshining davomi (2001) va Garri Potter filmlar seriyasining ikkinchi qismidir.

## Rollarda

* Daniel Radcliffe – Harry Potter rolida
* Rupert Grint – Ron Weasley
* Emma Watson – Hermione Granger
* Kenneth Branagh – Gilderoy Lockhart
* John Cleese – Nearly Headless Nick
* Robbie Coltrane – Rubeus Hagrid

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayti
# XV asr

**XV asr**, Grigoriy taqvimiga koʻra, 1-yanvar 1401-yildan 31-dekabr 1500-yilgacha boʻlgan davr.

|  |  |
| --- | --- |
| Mingyilliklar: | 2-mingyillik |
| Asrlar: | * 14-asr
* **15-asr 16-asr
 |
| Muddatlari: | * 14-asr
* **15-asr 16-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 1400-lar
* 1410-lar
* 1420-lar
* 1430-lar
* 1440-lar
* 1450-lar
* 1460-lar
* 1470-lar
* 1480-lar
* 1490-lar
 |
| Categories: | Births – Deaths Establishments – Disestablishments |

## Events

* 1415-yil Azenkur jangi bo‘ldi. Fransiya katta zarar ko‘rdi.
* 1429-yil Fransiyada Janna D'ark

Orleanni inglizlardan tozaladi.

* 1453-yil Bordo qamali natijasida inglizlar fransuzlarga taslim bo‘ldi. Yuz yillik urush yakunlandi.
* 1453-yil mayda Usmoniylar sultoni Mehmet II 100 000 lik qo‘shini bilan Konstantinopolni egalladi. Bunda Vizantiya imperatori Konstantin XI halok bo‘ldi. Vizantiya imperiyasi quladi. Konstantinopol Istanbul deb nomlanib,usmoniylar poytaxtiga aylantirildi.
* 1492-yil 12-oktyabrida Xristofor Kolumb San Salvador oroliga bordi.Uni Hindiston deb o‘ylaydi.
* 1498-yil Vasko da gama Hindistonga boradi.

## Oʻn yilliklar va yillar

## Havolalar

* XV asr Memory Alphada
# Berlin xalqaro kinofestivali

Berlin xalqaro kino festivali, 2007-yil
**Berlin xalqaro kinofestivali** (olmoncha: *Internationale Filmfestspiele Berlin* ; **Berlinale** (nemischa talaffuzi: [bɛʁliˈnaːlə]) deb ham ataladi) Germaniyaning Berlin shahrida har yili oʻtkaziladigan yirik xalqaro kinofestivaldir. 1951-yilda tashkil etilgan. 1978-yildan beri har yili fevral oyida oʻtkaziladi va Italiyadagi Venetsiya kinofestivali va Fransiyadagi Cannes kinofestivali bilan bir qatorda „Katta uchlik“dan biri hisoblanadi.

## Qoʻshimcha oʻqish uchun

* Cowie, Peter*. The Berlinale, the Festival*. Independent Publishing Group, 2010. ISBN 978-3-86505-203-2.

## Havolalar

* Rasmiy sayti
* Berlin xalqaro kinofestivali Internet Movie Databaseda
# Yoxannesburg

**Yoxannesburg** (inglizcha: *Johannesburg*) — JARdagi shahar, Transvaal provinsiyasida. Aholisining soni jihatidan mamlakatdagi katta shaharlardan: 1,9 mln. kishi (1991).

Yoxannesburg 1886-yilda oltinga boy konlar yonida vujudga kelgan. 1899—1902-yillardagi Angliya-Burlar urushi davomida Yoxannesburgni inglizlar bosib oldi. 1910-yilda Jan. Afrika Ittifoqi tarkibiga kiritildi. 1955-yildaJan. Afrikaning irqchilikka qarshi kongressi Y.da Ozodlik hartiyasini qabul qildi. Yoxannesburg — JARning eng katta savdo va sanoat markazi. Yirik temir yoʻl tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Y. va uning atrofida metallsozlik, mashinasozlik (kon mashinalari va b.), kimyo, poligrafiya, toʻqimachilik, elektrotexnika, qismlardan avtomobil yigʻish, koʻn va oziq-ovqat sanoati korxonalari, olmosga sayqal beruvchi f-kalar, yirik elektr st-yalar mavjud. Shaharda asosiy kon va moliya konsernlarining boshqarmalari, fond birjalari joylashgan. Un-t, astronomiya rasadxonasi, ratusha binosi (1915), sobor (1926), kutubxona, teatr (1962), banklar va b. bor.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# 1974

**1974**

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 2-mingyillik |
| Asrlar: | * 19-asr
* **20-asr 21-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 1950-lar
* 1960-lar
* **1970-lar 1980-lar
* 1990-lar
 |
| Yillar: | * 1971
* 1972
* 1973
* **1974 1975
* 1976
* 1977
 |

## Voqealar

* Население Zemli — 4 миллиардa chelovek.
* 23 aprel — na ostrove Бали (Индонезия) proizoshla katastrofa avialaynera Boeing 707 kompanii Pan American, v rezultate kotoroy pogiblo 107 chelovek.
* 25 aprel — pobeda „Revolyutsii gvozdik“. Sverjenie fashistskogo rejima v Portugalii.
* 16 may — Gelmut Shmidt izbiraetsya pyatim federalnim kanslerom FRG.
* 17 iyul — v Tauere Лондонa vzorvana bomba, odin chelovek pogib.
* 23 iyul — svergnuta diktatura „chyornix polkovnikov“ v Gresii.
* 12 sentyabr — nizlojen imperator Efiopii Хайле Селассие I.

## Tugʻilgan

Yana qarang: Turkum:1974-yilda tugʻilganlar
* 22 fevral — Djeyms Blant, britanskiy музыкант.
* 11 noyabr — Leonardo DiKaprio, amerikanskiy актёр.

## Vafot etgan

Yana qarang: Turkum:1974-yilda vafot etganlar
* 12 mart — Королёв, Николай Фёдорович, спортсмен (боксёр).
* 15 may — Frits Baade, nemeskiy экономист.
* 18 iyun — Georgiy Konstantinovich Jukov, sovetskiy polkovodes, Маршал Советского Союза.

## Nobel mukofoti laureatlari

* Fizika — Martin Ryle va Antony Hewish
* Kimyo — Paul Flory
* Fiziologiya va tibbiyot — Albert Claude, Christian de Duveva George Palade
* Iqtisodiyot — Gunnar Myrdal va Friedrich Hayek
* Adabiyot — Eyvind Johnson va Harry Martinson
* Tinchlik — Seán MacBride va Eisaku Satō

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
|  |
Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
# Oʻrgimchak-odam (film)

| Oʻrgimchak-odam |
| --- |
| Spider-Man |
|  |
| Rejissyor(lar) |
Sam Raimi |
| Prodyuser(lar) | * Laura Ziskin
* Ian Bryce
 |
| Ssenariy muallif(lar)i |
David Koepp |
| Rollarda | * Tobey Maguire
* Willem Dafoe
* Kirsten Dunst
* James Franco
* Cliff Robertson
* Rosemary Harris
 |
| Bastakor(lar) |
Danny Elfman |
| Operator(lar) |
Don Burgess |
| Montajyor(lar) |
Arthur Coburn Bob Murawski |
| Studiya | * Columbia Pictures
* Marvel Enterprises
* Laura Ziskin Productions
 |
| Distribyutor |
Sony Pictures Releasing |
| Premyera sanasi | * 2002-yil 29-aprel (2002-04-29) (Mann Village kinoteatri)
* 2002-yil 3-may (2002-05-03) (AQSh)
 |
| Davomiylik |
121 daqiqa |
| Mamlakat |  AQSH |
| Til |
inglizcha |
| Byudjet |
$139 million cha |
| Daromad |
$825 million |
| Keyingi film | *Oʻrgimchak-odam 2* |

Oʻrgimchak-odam (inglizcha: Spider-Man) 2002-yili katta ekranlarga chiqarilgan superqahramonlar haqidagi filmdir. Columbia Pictures, Marvel Enterprises va Laura Ziskin Productions studiyalari tomonidan ishlab chiqarilgan hamda Sony Pictures Releasing tomonidan tarqatilgan. Film rejissori Sam Raimi boʻlib, u keyingi ikki filmga ham rejissorlik qilgan. Bosh rolni esa Tobey Maguire jonlantirgan.

## Syujeti

Maktabda oʻqib, fotografiyaga qiziqadigan oddiy Piter Parker ismli yigit yaqin doʻsti Harry Osborn va yoqtirgan qizi Mary Jane Watson bilan Columbia universiteti laboratoriyasiga ekskursiyaga boradi. Shunda Piterning qoʻlini oʻrgimchak tishlab oladi. Ertasi kuni uyqudan turgan Piter koʻrish qobiliyati yaxshilangani, kuchga toʻlib-toshgani va qoʻlidan oʻrgimchak toʻri chiqarishi mumkinligini payqaydi. Oʻzida kashf qilgan ushbu yangi qobiliyatni jinoyatchilarga qarshi qoʻllashga qaror qiladi. Shunday qilib, odamlar Oʻrgimchak-odam va uning yovuzlarga qarshi kurashishi haqida xabar topa boshlaydi.

## Rollarda

* Tobey Maguire — Peter Parker / Oʻrgimchak-odam
* Willem Dafoe — Norman Osborn / Yashil goblin
* Kirsten Dunst — Mary Jane „MJ“ Watson
* James Franco — Harry Osborn
* Cliff Robertson — Ben Parker
* Rosemary Harris — May Parker

## Musiqasi

Roʻyxatda keltirilgan treklarning barchasining musiqasini Danny Elfman yaratgan.

| № | Nomi | Davomiyligi |
| --- | --- | --- |
| 1. | „Main Title“ | 3:31 |
| 2. | „Transformations“ | 3:31 |
| 3. | „Costume Montage“ | 1:19 |
| 4. | „Revenge“ | 6:13 |
| 5. | „First Web“ | 0:56 |
| 6. | „Something's Different“ | 1:17 |
| 7. | „City Montage“ | 1:50 |
| 8. | „Alone“ | 1:37 |
| 9. | „Parade Attack“ | 3:54 |
| 10. | „Specter of the Goblin“ | 3:47 |
| 11. | „Revelation“ | 2:32 |
| 12. | „Getting Through“ | 2:05 |
| 13. | „Final Confrontation“ | 7:19 |
| 14. | „Farewell“ | 3:11 |
| 15. | „End Credits“ | 1:54 |

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayti (ingl.)
* *Spider-Man* IMDbda
# Brooklyn koʻprigi

Bruklin ko'prigi
Bruklin koʻprigi Nyu-York shahridagi gibrid kabelli/osma koʻprik bolib, Sharqiy daryoni Manxetten va Bruklin tumanlarini oʻzaro bogʻlab turadi. Koʻprik 1883-yil 24-mayda ochilgan Bruklin koʻprigi Sharqiy daryoning birinchi oʻzgarmas oʻtish joyi edi. Koʻprik ochilish vaqtida dunyodagi eng uzun osma koʻprik boʻlib, uning asosiy uzunligi 1595,5 fut (486,3 m) va pastki oʻrtacha suv sathidan 127 fut (38,7 m) balandlikda joylashgan.  Bu koʻprik dastlab Nyu-York va Bruklin koʻprigi yoki Sharqiy daryo koʻprigi deb nomlangan, ammo 1915 yilda rasman Bruklin koʻprigi deb nomlandi. Manxetten va Bruklinni bogʻlaydigan koʻprik boʻyicha takliflar birinchi marta XIX asrning boshlarida qilingan, bu oxir-oqibat **Jon A.Roebling** tomonidan ishlab chiqilgan joriy qurilishga olib keldi. Loyihaning bosh muhandisi, uning oʻgʻli **Vashington Roebling**, rafiqasi **Emili Uorren Roebling**ning yordami bilan keyingi dizayn ishlariga hissa qoʻshdi. Qurilish 1870-yilda boshlangan, **Tammany Hall** tomonidan boshqariladigan Nyu-York Bridge kompaniyasi qurilishni nazorat qilgan. Koʻplab tortishuvlar va dizaynning yangiligi loyihani oʻn uch yildan ortiq uzaytirgan.  Ochilganidan beri Bruklin koʻprigi 1950-yilgacha ot aravalari va baland temir yoʻl liniyalarini olib oʻtib, bir nechta qayta konfiguratsiyadan oʻtdi. Koʻpayib borayotgan transport oqimini yumshatish uchun Sharqiy daryo boʻylab qoʻshimcha koʻpriklar va tunnellar qurildi. Asta-sekin yomonlashgandan soʻng, Bruklin koʻprigi bir necha bor ta'mirlandi, jumladan 1950, 1980 va 2010-yillarda.

Bruklin ko'prigi Manxetten oroli va Long-Aylend orollarini, shimoldagi Manxetten ko'prigi, Uilyamsburg ko'prigi va Kvinsboro ko'prigi bilan bog'laydigan to'rtta bepul avtomobil ko'prigining eng janubiy qismidir.  Faqat yo'lovchilar va piyodalar va velosipedlar harakatlanishi mumkin.  Ochilganidan beri asosiy turistik diqqatga sazovor joy bo'lgan Bruklin ko'prigi Nyu-York shahrining ramziga aylandi.  Ko'p yillar davomida ko'prik turli stendlar va tomoshalar, shuningdek, bir nechta jinoyatlar va hujumlar uchun joy sifatida ishlatilgan.  Bruklin ko'prigi Milliy tarixiy yodgorlik, Nyu-York shahrining diqqatga sazovor joyi va milliy qurilish muhandisligining tarixiy yodgorligi sifatida belgilangan.

## Manbalar
# Ogʻirlik

**Ogʻirlik** — *Yer tortish kuchi* maydonida tinch turgan jismning uning erkin tushishiga to'sqinlik qiladigan tayanch (yoki osma) ga ta'sir kuchi. Nyutonning ikkinchi qonuniga koʻra (qarang Nyutonning mexanika qonunlari), jismning vazni P=m(g — a) =F(h — a/g), bunda: m — jism massasi, g — erkin tushish tezlanishi, a — tashqi kuchlar ta'sirida jism erishgan tezlanishi, G — tortishish kuchi va *Yerning sutkalik aylanishi* tufayli hosil boʻluvchi kuchning geometrik yigʻindisidan iborat ogʻirlik kuchi. a =0 boʻlganda vazn ogʻirlik kuchiga teng, g=a boʻlganda vazn nolga teng boʻladi, yaʼni vaznsizlik holati yuzaga keladi. Vazn — oʻzgaruvchan kattalik, u joyning geografik kengligiga bogʻlik (qutbda u ekvatordagiga qaraganda kattaroq qiymatga ega boʻladi). Jismning ekvatordagi vazni qutbdagi vazniga qaraganda 1/288 marta kichik. Vazn va massa har xil fizik kattaliklar boʻlib, vazn jism xarakteristikasi boʻla olmaydi. Jismning xarakteristikasi — bu uning massasidir. Xalqaro birliklar tizimi SI da vazn ogʻirlik kuch birligi nyuton (N)da, massa — kilogramm (kg) da o'lchanadi. .

## Manbalar
# Katta qon aylanish doirasi

**Katta qon aylanish doirasi** — kislorod va oziq-ovqatga boy boʻlgan qonni tananing barcha organ va toʻqimalariga yetkazib beruvchi yurak qon-tomir sistemasining bir qismi hisoblanadi. Katta qon aylanish doirasiga yurakning chap qorinchasidan boshianuvchi aorta, undan chiqqan bosh, bo‘yin, tana, qo‘l va oyoq arteriyalari, ularning tarmoqlari, aʼzolarning mikrosirkulator tomirlari, mayda va yirik venalar, o‘ng bo‘lmachaga quyiluvchi yuqori va pastki kovak venalar kiradi.

## Manbalar
# Percy Williams Bridgman

Percy Williams Bridgman
**Percy Williams Bridgman** (talaffuzi: *Persi Uilyams Bridjman*) (1882.21.4, Kembrij, Massachusetts – 1961.20.8, Randolf, Nyu-Xempshir) — amerikalik fizik va faylasuf. Yuqori bosimlar fizikasi asoschisi, yuqori (425 ming atm gacha) bosim olish usullarini ishlab chiqsi, koʻpgina moddalarning yuqori bosimlarda qanday xossalarga ega boʻlishini tekshirdi. Falsafada operatsionalen asoschilaridan biri. Nobel mukofoti laureata (1946).

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# L (lotin)

| **Lotin harfi L, l** |
| --- |
|  |
| **Lotin alifbosi** |
| A | B | C | D | E | F | G |
| H | I | J | K | L | M | N |
| O | P | Q | R | S | T | U |
| V | W | X | Y | Z |
| Qoʻshimcha va variantli belgilar |
| À | Á | Â | Ã | Ä | Å | Æ |
| Ā | Ă | Ȃ | Ą | Ȧ | Ả | Ɐ |
| Ɑ | Ɓ | Ƀ | Ç | Ć | Ĉ | Ċ |
| Č | Ȼ | Ƈ | Ð,ð | Ď,ď | Đ,đ | Ɗ |
| ᶑ | È | É | Ê | Ë | Ē | Ė |
| Ę | Ě | Ɇ | Ə | Ƒ | Ĝ | Ğ |
| Ġ | Ģ | Ǧ | Ǥ | Ɠ | Ƣ | Ĥ |
| Ħ | Ì | Í | Î | Ï | Ī | Į |
| İ,i | I,ı | Ĳ | Ĵ | Ɉ | Ķ | Ḱ |
| Ǩ | Ƙ | Ⱪ | Ĺ | Ļ | Ľ | Ŀ |
| Ł | Ɱ | Ñ | Ń | Ņ | Ň | N̈ |
| Ɲ | Ƞ | Ŋ | Ò | Ó | Ô | Õ |
| Ö | Ø | Ő | Œ | Ơ | Ᵽ | Ƥ |
| P̃ | Ɋ | ʠ | Ŕ | Ř | Ɍ | Ɽ |
| ß | ſ | Ś | Ŝ | Ş | Š | Þ |
| Ţ | Ť | Ŧ | Ⱦ | Ƭ | Ʈ | ẗ |
| Ù | Ú | Û | Ü | Ū | Ŭ | Ů |
| Ű | Ų | Ư | Ʉ | Ʋ | Ŵ | Ⱳ |
| Ẋ | Ý | Ŷ | Ÿ | Ɏ | Ƴ | Ź |
| Ẑ | Ẕ | Ż | Ž | Ƶ | Ȥ | Ⱬ |

**L (harf)**

| Ll Ll Ll Ll |
| --- |
| Masalan | Boshqa alifbolarda | Koʻrinish |
| Morze | Brayl | Semafor | Dengiz kodi | Ishora |
| Lazer | .-..  | ●○ ●○ ●○ |  |  |  |

## Havolalar

* Oʻzbek lotin yozuvi klaviatura terilmasi

|  |
| --- |
| **Oʻzbek lotin alifbosi** |
|
Aa |
Bb |
Dd |
Ee |
Ff |
Gg |
Hh |
Ii |
Jj |
Kk |
Ll |
Mm |
Nn |
Oo |
Pp |
Qq |
Rr |
Ss |
Tt |
Uu |
Vv |
Xx |
Yy |
Zz |
Oʻ |
Gʻ |
Sh |
Ch |
Ng |
ʼ (tutuq belgisi) |
# Aylana

**R** – Radius, **D** – Diametr, **O** – Markaz, **C** – Aylana
**Aylana** – muayyan nuqtadan teng uzoqlikda yotgan nuqtalar toʻplami. Aylananing uzunligi quyidagi formula orqali hisoblanadi: *C = 2πR*. Bu formulada π – oʻzgarmas son (konstanta), R esa aylana radiusi hisoblanadi.

Aylana tekislikda hamma nuqtalari belgilangan nuqtadan barobar uzoqlikda yotgan yopiq egri chiziq ham hisoblanadi. Belgilangan nuqta aylana markazi, markazdan aylana nuqtasigacha masofa aylana radiusi deyiladi. Markazlari umumiy, radiuslari har xil Aylanalar konsentrik aylanalar deb ataladi. Aylana ikki nuqtasini tutashtiruvchi kesma aylana vatari, markazdan oʻtuvchi vatar aylana diametri deb ataladi. Uchi aylana markazida, tomonlari radiusdan iborat burchak markaziymarkaziy deyiladi. Aylana boʻlaklari aylana yoyi deb ataladi. Aylana tushunchasi faqat tekislikda emas, ixtiyoriy silliq sirtlar oʻrtasida ham qaralishi, bunda uning shakli murakkab boʻlishi mumkin.

## Yana qarang

* Radius
* Geometriya
* Konus kesimlari

## Manbalar

 hammadan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Googol

**Googol** — bu **10 100** koʻrinishidagi katta raqam. Oʻnlik sanoq tizimida u 1 raqamidan keyin yuzta nol bilan yoziladi**.**

## Etimologiyasi

Bu atama 1920-yilda amerikalik matematik Edvard Kasnerning 9 yoshli jiyani Milton Sirotta (1911-1981) tomonidan tavsiya etilgan. U zamonaviy komiks qahramoni Barni Googledan ilhomlangan boʻlishi mumkin. Kasner oʻzining 1940-yilda chop etilgan " *Matematika va tasavvur* " kitobida ushbu tushunchani ommalashtirdi. Bu miqdorning boshqa nomlariga qisqa shkalada *oʻn duotrigintillion*, uzun shkalada *oʻn ming sexdecillion* yoki Peletier uzunlik shkalasi boʻyicha *oʻn seksdesilliard kiradi* .

Googol sentiliondan ancha kichikdir.

## Xususiyatlari

Googol taxminan *70!* (70 faktorial) ga teng. Integral, ikkilik sanoq sistemasidan foydalanib, googolni ifodalash uchun 333 bit kerak boʻladi, yaʼni 1 googol = WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 ≈ 2 332.19280949 .

## Madaniy taʼsiri

Aytilishicha, mashhur „Google“ kompaniyasi oʻziga nom qoʻyayotganida aynan „Googol“ soʻzidan foydalanmoqchi boʻlishadi. Ammo bunday domen band boʻlgani uchun, soʻzga biroz oʻzgartirish kiritiladi va dunyoga mashhur Google kompaniyasi nomi vujudga keladi.

2004-yilda Kasner kitobining mualliflik huquqini meros qilib olgan oila aʼzolari Googleni „googol“ atamasidan foydalangani uchun sudga berishni koʻrib chiqishgan; ammo hech qanday daʼvo berilmagan.

## Yana qarang

* Googolplex
* Graham raqami
* Skewes raqami
* Cheksizlik
* Katta sonlarning nomlari

## Izohlar

## Manbalar

## Havolalar
# Uran (mifologiya)

**Uran** — yunon mifologiyasida osmon xudosiYunon mifologiyasida Uran (/ˈjʊərənəs/ YOOR-ə-nəs, shuningdek, /jʊˈreɪnəs/ yoo-RAY-nəs)[2] ba'zan Ouranos (qadimgi yunoncha: ὐránόs, lit.  "osmon", "yunoncha shaxs" va "uːrans" degan so'zlarni yozgan. xudolar. Gesiodning so'zlariga ko'ra, Uran Gayaning (Yerning) o'g'li va eri bo'lib, u bilan Titanlarning birinchi avlodini tug'dirgan. Biroq, to'g'ridan-to'g'ri Uranga qaratilgan hech qanday kult klassik davrlarda saqlanib qolmagan [3] va Uran yunon bo'yalgan kulolchilikning odatiy mavzulari orasida ko'rinmaydi. Elemental Yer, Osmon va Stiks Gomer eposida tantanali ravishda chaqirilishi mumkin.[4] Uran Rim xudosi Caelus bilan bog'langan.[5][6][7][8]

Yeyaning eri, ular nikohidan titanlar, kikloplar, Kronos, Reya, Okean va boshqa tugʻilgan. U.ning oʻgʻli Kronos otasiga qarshi chiqqan, uni osmondan tashlab yuborgan va oʻzi jahonga xukmronlik qila boshlagan.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Funikulyor

**Funikulyor** (lot. funiculus — arqon) — qiya yoʻnalishda, qisqa masofada yuk va yoʻlovchilarni vagonlarda tashiydigan tor (1000 mm) izli temir yoʻl. Vagonlari elektr dvigatel, chigʻir (lebyodka) va poʻlat arqon (kanat) vositasida harakatlantiriladi. Funikulyordan birinchi marta 1854-yilda Italiya(Genuya) va Avstraliya (Zommering)da foydalanilgan. XX asr boshlarida Nijniy Novgorod (Rossiya), Kiyev (Ukraina) shaharlari va boshqa shaharlarda paydo boʻlgan. Keyinchalik boshqa shaharlarga tarqalgan. Funikulyorning asosiy qismlari: relsli iz, pastdagi va yukrridagi styalar (baʼzan oraliq stya ham boʻladi), vagonlar. Funikulyor avariya tormozlari, signalizatsiya, aloqa va blokirovka vositalari bilan taʼminlanadi. Funikulyor bir izli (koʻp tarqalgan), ikki izli va uch izli; bir vagonli va koʻp vagonli boʻlishi mumkin. Bir vagon bir izdan koʻtarilganda, ikkinchi vagon boshqa izdan pastga tushadi, funikulyor izlarining oʻrtacha uzunligi — 400 (baʼzan 1500 mm dan oshishi ham mumkin), qiyaligi — 0,78, vagonlarga 60— 200 kishi sigʻadi, harakatlanish tezligi 2–5 m/sek. Funikulyor shaharlar, kurort joylarda, togʻli mamlakatlar (Shveysariya, Italiya, Avstriya, Ukraina, Gruziya, Rossiya va boshqalar)da bor (2005).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Rosetta (fazo apparati)

*Rosetta* apparati, komputer grafikasi.
Rosetta (talaffuzi: *Rozetta*) avtomatik kosmik stansiya boʻlib, Yevropa kosmik agentligi tomonidan 67P/Churyumov–Gerasimenko (67P) kometasini tadqiq etish uchun yaratilgan. Kometaga qoʻnuvchi *Philae* apparati tashiydi.

*Rosetta* 2004-yil 2-martda Ariane 5 raketasida fazoga olib chiqilib, kometaga 2014-yil 6-avgustda yetib bordi va kometa atrofida aylanuvchi birinchi apparat boʻldi. (kometalar tomon uchirilgan avvalgi apparatlar ularning yonidan uchib oʻtishgandi.) Apparat ikki asosiy qism: 12 asbobli *Rosetta* orbital apparati va 9 asbobli *Philae* qoʻnuvchi apparatidan iborat. *Rosetta* apparati 67P kometasini 17 oy sinchiklab oʻrganishi rejalashtirilgan. Missiya Darmstadt shahridagi Yevropa kosmik amaliyotlar markazidan boshqariladi.

Apparat qadimgi Misrga oid bitiklar yozilgan Rozetta toshi sharafiga nomlangan. Qoʻnuvchi apparat esa Nil daryosidagi Fila oroli va unda topilgan yunon-Misr obeliski sharafiga atalgan. Rozetta toshi va Fila obeliskidagi bitiklarni oʻrganish Misr yozuvini tushunishga yordam qilgan. Shunga qiyos qilib, bu apparatlar kometani oʻrganish orqali Quyosh tizimi tarixini tushunishga yordam qilishi mumkin.

Rosetta'ning *Philae* apparati 2014-yil 12-noyabrida 67P kometasiga qoʻndi.

## Manbalar

## Havolalar

* *Rosetta* sayti
# Birinchi Fransiya imperiyasi

**Birinchi imperiya** — Fransiyada Konsullik davri (1799—1804) dan keyingi Napoleon I (Bonapart) imperiyasi davri (1804—14 va 1815). Bu davrda fransuz inqilobida qoʻlga kiritilgan demokratik yutuqlar bekor qilinib, harbiy diktatura oʻrnatildi. Imperiya davrida koʻplab yutuqlar va gʻalabalar erishildi Masalan Napaleon Bonaparte 1807-yilda "Uch imperator jangi" deyilgan jangda Napaleon Rossiya va Avstriyanung Birlashgan qoʻshinini tor-mor etgan 1805-yilda Autrelis jangida ham yutgan Napaleon koʻpgina gʻalabalarga keyin koʻp yerlarni zabt etdi Yevropa aholisini larzaga soldi . Napaleon Buyuk Britaniyaga qarshi "qitʼa qamali" eʼlon qildi va Napaleon bosib olgan hududlar Buyuk Britaniya bilan savdo-sotiq qilishni taqiqlaydi va shu yoʻl bilan Buyuk Britaniyani boʻysundirish edi . Lekin Napaleon hududlarida aholi charchadi urushlardan, bosib olingan hududlarda esa milliy ozodlik harakatlari kuchaydi va bularni bostirish uchun bir katta gʻolibona yurish kere edi . 1812- yili Napaleon Rossiyaga qarshi yurish boshladi . Bu urush Rossiya tarixiga "Vatan urushi" nomi bilan kirdi.1812-yilning 7-sentabrida hal qiluvchi jang boʻlib oʻtdi. Napaleon Moskvani egalladi. Lekin askarlarda tartibsizlik vujudga kelgani bois. Jangovar ruh yoʻqoldi. Bundan foydalangan rus askarlari M.I.Kutuzov boshchiligida Napaleon qoʻshinini taʼqib qilib, katta zarar yetkazdi. 1813-yil Napaleon Yevropa qirolliklari bilan boʻlgan hal qiluvchi urush Leypsig ostonasida boʻldi . Bu urush tarixga "Xalqlar jangi" deya nom oldi va Bu jangda Napaleon yutqazdi. Oʻzi esa Oʻrtayer dengizidagi Elba oroliga surgun qiladilar. Ittifoqchilar Fransiya tinchlik shartnomasi imzolaydilar. Unga koʻra Fransiya Napaleon davrida bosib olgan hududlardan biz kechildi. Keyin vaqt oʻtdi, Fransiyada ichki nizolar kuchaydi bundan Foydalangan Napaleon 1815-yilning mart oyida Fransiyaning janubiga yetib keldi . Lyudovik XIII ming yuborgan 30ming askari esa Napaleon tomonga oʻtadi. Napoleon yana hokimiyatni qaytarib oladi lekin bu safar u hokimiyatni atiga 100kun boshqaradi . Ittifoqchilar (Buyuk Britaniya, Gollandiya, Prussiya) Napaleon ga qarshi hal qiluvchi jang 1815-yili Vaterloo qishlogʻida boʻlib oʻtib unda Napaleon yana yutqazadi. Bu safar u uzoq Muqaddas Yelena oroliga surgun qilinib oʻsha yerda vafot etadi va Fransiya bilan sulh tuziladi unga koʻra Fransiya 1789-yilgi chegarasigacha qisqartirildi. Va Fransiyada birinchi imperiya tugatildi!!!

Yozib berdi : Abdurahmonov Adhamjon Bekobod shahar Ixtisoslashtirilgan maktabining 8-D sinf oʻquvchisi.

Hammaga rahmat

## Adabiyotlar

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |