# بورتالا شەھىرى

بۆرتالا پويىز ئىستانسىسى
بۆرتالا شەھىرى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى دائىرىسى ئىچىدىكى بىر شەھىر بۇلۇپ مەمۇرى جەھەتتىن بۆرتالا موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستىتىگە قارايدۇ. بۆرتالانىڭ يەر مايدانى 7،517 كۇۋادىرات كىلومەتەر بولۇپ 2003-يىلدىكى سىتاتىسكىگا ئاساسلاڭاندا، ئۇنىڭ نۇپۇسى 403،700.

## تارىخ

## جۇغراپىيە

## مەمۇرىي رايون

## ئىقتىساد

## ئاساسىي قۇرۇلۇش

## نۇپوس ئىستاتىستىكا

1995 - يىلىنىڭ ئاخىرىدىكى ئومۇمىي، بۇنىڭ ئىچىدە موڭغۇللار 6.25% نى، ئۇيغۇرلار 10.58% نى، خەنزۇلار 64.39% نى، باشقا مىللەتلەر 18.78% نى تەشكىل قىلىدۇ.

## تەربىيە

## ساياھەتچىلىك

## مائارىپ

## قارالسۇن

* رېھىمجان-热合江-

-2004-يىلى بۆرتالا شەھەرلىك خەلق سوت مەھكىمىسى رېھىمجاننى جاسۇسلۇق جىنايىتى بىلەن ئەيىپلەپ 13 يىللىق قاماق جازاسى بەرگەن.

* 2017-يىلى 7-ئايدا جازا مۇددىتى توشۇپ چىققان بولسىمۇ ئارىشاڭ ناھىيىسى دىكى بىر لاگېرغا قامالغان.
* 2021-يىلى فېۋرال ئېيىدىن باشلاپ رېھىمجان ئەپەندىمنىڭ قازاقىستاندىكى ئايالى پەرىدە خانىم ئىزچىل تۈردە خىتاي كونسۇلى ئالدىدا 60 كۈندەك نامايىش قىلىش نەتىجىسىدە 2021-يىلى 10-ئاپرىل خىتاينىڭ چېڭدۇ شەھىرىدىن ئۇچۇپ قازاقىستاننىڭ ئالمۇتا شەھىرىگە كەلگەن ۋە ئائىلە ئەزالىرى بىلەن جەم بولغان.

## سىرتقى ئۇلاش

|  |
| --- |
| **شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى**
(مەركەز: ئۈرۈمچى) |
|

| مەمۇرىي رايون ئىسمى | شەھەر | ناھىيە | ئاپتونوم ناھىيە |
| --- | --- |
| **ئۈرۈمچى شەھىرى**: | تەڭرىتاغ رايونى | سايباغ رايونى | يېڭىشەھەر رايونى | بۇلاقتاغ رايونى | تۇدۇڭخابا رايونى | كۆكتاغ رايونى | داۋانچىڭ رايونى | ئۈرۈمچى ناھىيىسى |
| **قاراماي شەھىرى**: | قاراماي رايونى | مايتاغ رايونى | جەرەنبۇلاق رايونى | ئورقۇ رايونى |
| **تۇرپان شەھىرى**: | قاراھوجا رايونى | توقسۇن ناھىيىسى | پىچان ناھىيىسى |
| **قۇمۇل شەھىرى**: | ئىۋىرغول رايونى | ئارا تۈرۈك ناھىيىسى | باركۆل قازاق ئاپتونوم ناھىيىسى |
| **خوتەن ۋىلايىتى**: | خوتەن شەھىرى | خوتەن ناھىيىسى | قاراقاش ناھىيىسى| گۇما ناھىيىسى | لوپ ناھىيىسى | چىرا ناھىيىسى | كېرىيە ناھىيىسى | نىيە ناھىيىسى |
| **قەشقەر ۋىلايىتى**: | قەشقەر شەھىرى | كونا شەھەر ناھىيىسى | يېڭىشەھەر ناھىيىسى | يېڭىسار ناھىيىسى | يەكەن ناھىيىسى | پوسكام ناھىيىسى | قاغىلىق ناھىيىسى | مەكىت ناھىيىسى | يوپۇرغا ناھىيىسى | پەيزاۋات ناھىيىسى | مارالبېشى ناھىيىسى | تاشقورغان تاجىك ئاپتونوم ناھىيىسى |
| **ئاقسۇ ۋىلايىتى**: | ئاقسۇ شەھىرى | كۇچار شەھىرى | ئونسۇ ناھىيىسى | شايار ناھىيىسى | باي ناھىيىسى | ئاۋات ناھىيىسى | كەلپىن ناھىيىسى | توقسۇ ناھىيىسى | ئۇچتۇرپان ناھىيىسى |
| **قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى**: | ئاتۇش شەھىرى | ئاقتو ناھىيىسى | ئۇلۇغچات ناھىيىسى | ئاقچى ناھىيىسى |
| **بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى**: | كورلا شەھىرى | خېجىڭ ناھىيىسى | لوپنۇر ناھىيىسى | خوشۇت ناھىيىسى | چەرچەن ناھىيىسى | باغراش ناھىيىسى | بۈگۈر ناھىيىسى | چاقىلىق ناھىيىسى | يەنجى خۇيزۇ ئاپتونوم ناھىيىسى |
| **سانجى خۇيزۇ ئاپتونوم ئوبلاستى**: | سانجى شەھىرى | فۇكاڭ شەھىرى | گۇچۇڭ ناھىيىسى | ماناس ناھىيىسى | جىمىسار ناھىيىسى | قۇتۇبى ناھىيىسى | مورى قازاق ئاپتونوم ناھىيىسى |
| **بورتالا موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى**: | بورتالا شەھىرى | جىڭ ناھىيىسى | ئارىشاڭ ناھىيىسى |
| **ئاپتونوم رايونغا بىۋاستەقاراشلىق رايونلار**: | شىخەنزە شەھىرى | ۋۇجياچۈ شەھىرى | بەيتۈن شەھىرى | قوشئۆگۈز شەھىرى | كۆكدالا شەھىرى
ئارال شەھىرى | تۇمشۇق شەھىرى | باشئەگىم شەھىرى | قۇرۇمقاش شەھىرى | يېڭى يۇلتۇز شەھىرى |
| **ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى**: |

---

  |
| **ئوبلاستقا بىۋاستە قاراشلىق رايونلار**: | غۇلجا شەھىرى | قورغاس شەھىرى | كۈيتۇن شەھىرى | غۇلجا ناھىيىسى | قورغاس ناھىيىسى | نىلقا ناھىيىسى | كۈنەس ناھىيىسى | توققۇزتارا ناھىيىسى | تېكەس ناھىيىسى | موڭغۇلكۈرە ناھىيىسى | چاپچال شىبە ئاپتونوم ناھىيىسى |
| **تارباغاتاي ۋىلايىتى**: | چۆچەك شەھىرى | شىخۇ شەھىرى | ساۋەن شەھىرى | چاغانتوقاي ناھىيىسى | دۆربىلجىن ناھىيىسى | تولى ناھىيىسى | قوبۇقسار موڭغۇل ئاپتونوم ناھىيىسى |
| **ئالتاي ۋىلايىتى**: | ئالتاي شەھىرى | بۇرچىن ناھىيىسى | قابا ناھىيىسى | جېمىنەي ناھىيىسى | بۇرۇلتوقاي ناھىيىسى | كۆكتوقاي ناھىيىسى | چىڭگىل ناھىيىسى |
|

---

 |

 |

## مەنبەلەر