Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# كۇممۇنىزم

**كوممۇنىزىم** (ئىنگ: communism، خەنچە: 共产主义) ئىسىم، ‹پەلس› ①پرولېتارىياتنىڭ پۈتكۈل ئىدىيە سىستېمىسى. ② ئىنسانىيەتنىڭ ئەڭ غايىۋى ئىجتىمائىي تۈزۈمى. ئۇ تەرەققىيات جەريانىدا ئىككى باسقۇچقا بۆلۈنىدۇ. دەسلەپكى باسقۇچى سوتسىيالىزم، يۇقىرى باسقۇچى كوممۇنىزمدۇر. ئادەتتە دېيىلىۋاتقان كوممۇنىزم ئۇنىڭ يۇقىرى باسقۇچىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ باسقۇچتا ئىشلەپچىقىرىش كۈچلىرى يۈكسەك دەرىجىدە تەرەققىي قىلغان، ئىجتىمائىي مەھسۇلاتلار ئىنتايىن موللاشقان، كىشىلەرنىڭ ئىدىيىۋى ئاڭلىقلىقى يۈكسەك دەرىجىدە ئۆسكەن، ئەمگەك تۇرمۇشنىڭ بىرىنچى ئېھتىياجىغا ئايلانغان، ئۈچ چوڭ پەرق يوقىتىلىدىغان، كوممۇنىستىك ئومۇمىي خەلق مۈلۈكچىلىك تۈزۈمى ئورنىتىلغان ۋە ھەر كىم قابىلىيىتىگە يارىشا ئىشلەش، ھەر كىمنىڭ ئېھتىياجىغا قاراپ ھەق بېرىش پرىنسىپى يولغا قويۇلغان بولىدۇ;

## مەنبەلەر
# تىك توك (دوۋيىن)

**تىك توك** ياكى دوۋيىن ھازىر ئىنتايىن مودا بولغان قىسقا فىلىم ئەپ سېستىمىسى.

تىك توك TikTokتنزيل تيك توك| ياسىغۇچى | بايىت دەنسى |
| تۇنجى تارقىتلىشى | 2016-يىلى 9-ئاي |  | مۇقىم تارقىتلىشى | 13.1.3 / 18 سېنتەبىر 2019 |
| ئىجىرا سۇپا | iOS, Android
ئاي ئو ئەس\ ئەنجۈر سېستىمىسى |
| چوڭلىقى | 308.3 MB (ئاي ئو ئەس نۇسخىسى)
80.19 MB (ئەنجۇر نۇسىخىسى) |
| تىللىرى | 33 |
| تىپى | قىسقا فىلىم بەھرىلەش |
| پىراۋىسى | ھەقسىز |
| تور بېتى | www.tiktok.com |

## مەنبەلەر
# ئىلمانىزىم

ئىلمانىزىم دىننى ھاكىمىيەتتىن ئايرىش پىرىنىسىپ دېگەنلىكتۇر. ئىلمانىزىمنى باشقىچە ئەلئچى ئاتىلىشىلىرىدىن دىنىن خالىلىق، لايىقچىلىق، سىكۇلارچلىق دېگەنلەر بار. ئىلمانىزىم دېگەنلىك ھەرگىزمۇ دىنسىزلىق ياكى ئاتىزىمچىلىق دېگەنلىك ئەمەس. ئىلمانىزىملىق ئىدىيەسى فىرانىسيەدىن باشلانغان بولۇپ، ھازىرقى زامان ئۇلۇس دۆلەتچىلىكىدە مۇھىم ئورۇندا تۇردىغان پىرىنسىپتۇر. ھازىر دۇنيادىكى نۇرغۇن ئەللەر ياكى ئۇلۇسلار ئىلمانىي دۆلەتلەردۇ.

### مۇناسىۋەتلىك ئاتالغۇلار

ئىلمانىي

ئىلمانيىچىلىق

لايىقلاشماق (تۈركىيەدە)

ئىلمانىزىملاشتۇرماق

لايىقلاشتۇرۇلماق

ئىلمانىزىم

ئىمانىيۋىچىلىق
# سان دىيېگۆ

San Diyégo

'*سان دىيېگۆ* بولسا ئمېرىكا قوسھام سھتاتلىرى كالىفورنىيە سھىتاتى دىكىبىخاھار 2007 نوپۇس بار, سان دىيېگونىنگ 1,366,865 نوپۇسىبار, 963.6 km² داىراىقىدا نوپۇس جايلاخكان, خىمالىكانگ لىك 38.33°, خارىكى ۇزۇنلۇك 121°28, پوقتانومۇرى 92101-92117 رايۇننومۇرى 0619.

## مەنبەلەر
# Britani Kolumbiye

Britani Kolumbiye

**Britani Kolumbiye** bolsa Kanada dikibixahar 2006 nopus bar, Britani Kolumbiyening 4,381,603 nopusibar, 944,735 km² dairaiqida nopus jaylaxkan, ximalikang lik 54.54°, xariki uzunluk 124°30, poqtanomuri CA-BC.

## مەنبەلەر
# شامان دىنى

شامان دىنى ئۇيغۇرلار ئەڭ بۇرۇن ئېتىقاد قىلغان دىن بولۇپ، ئۇدەسلەپ ئورال - ئالتاي قوۋملىرى ئارىسىدا مەيدانغا كەلگەن. شۇنىڭ ئۈچۈن شامان دىنى ئاساسەن شۇ رايونلار ۋە ئۇنىڭغا قوشنا رايونلاردا كەڭ تارقالغان. شامان دىنى ئىنسانلار ئەجدادىنىڭ تەبىئەتكە چوقۇنۇش دەۋرىدە ھاسىل بولغان ئەقىدە - ئېتىقادلىرى مۇجەسسەملەشتۈرۈلۈش ئاساسىدا قامانلار تەرىپىدىن تەرغىپ - دالالەت قىلىنغان بىر ئىلاھلىق دىن ئىدى. ئۇنىڭدا <دۇنيا ياخشى - يامان روھلار (جىن - شاياتۇن) بىلەن تولغان>، <قامان يامان روھلارنى قوغلاپ، ياخشى روھلارنى قوغدايدۇ>، <قامانلار ھەممىگە قادىر> دېگەن قاراشلار تەرغىپ قىلىنىدۇ. ئۇيغۇرلار شامان دىنىغا 2000 يىلدىن ئارتۇق ۋاقىت ئېتىقاد قىلدى. مىلادى Ⅶ ئەسىرنىڭ ئوتتۇرلىرىدىن كېيىن تەدرىجىي مانى دىنىغا ئېتىقاد قىلىدىغان بولغان. ئەنە شۇنداق ئۇزاق تارىخىي جەرياندا ئەجدادلىرىمىز بۇرۇن ئېتىقاد قىلىپ كەلگەن كۆپ ئىلاھلىق دىن ئەقىدە - ئادەتلىرى، شامان دىنى شارائىتىغا ماسلىشىپ داۋاملىشىپ كەلدى.

## مەنبەلەر
# گرېنادا

|  |
| --- |
| row 1, cell 1 |
| **دۆلەت گىمىنى** |
| row 1, cell 1 |
| **پايتەختى** |
| **ئەڭ چوڭ شەھرى** |
| **رەسمى تىلى** |
|  **ئېتنىك گۇرۇپلار** |
| **سىياسى سېستىمىسى** |
| **رەئىس جۇمھۇر** |
| **باش مىنىستىر** |
| **يەر مەيدانى** |
| **نۇپۇسى** |
| **نۇپۇس زىچلىقى** |
| **كىشى بېشىغا توغرا كىلدىغان كىرىم** |
| **پۇل بىرلىكى** |
| **ۋاقىت رايۇنى** |
| **ئىنتېرنېت** |
| **خەلقارالىق تېېلفۇن كود نۇمۇرى** |

Grénada
Dölet bayriqi
**گرېنادا** بولسا كارىب دېڭىزى جايلاخكان بىر دۇلات. ئۇنىڭ پايتاھتى بولسا ساينت گېئورگې، ئاڭ قوڭ خاھرى بولسا ساينت گېئورگې. دۇلات تىلى بولسا ئىنگلىز تىلى. ئازىركى باش ۋەزىر تىللمان تھوماس. بۇ دۇلات 1974 يىلى 2 ئاينىڭ 7 كۇنى مۇستاككىل بولگان، يار مايدانى 344 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 110 مىڭ.

## ۋەتەنداشلىق

گرېنادادا 270 مىڭ دوللارلىق مۇقىم مۈلك ئېلىش ئارقىلىق ۋەتەنداشلىق ئالالايسىز.
تەپسىلاتى تۆۋەندىكىچە:

* 1. مەبلەغ: 270 مىڭ دوللار،

real estate investment

* 2. دۆلەت: 50 مىڭ دوللار،

government contribution

* 3. ئىلتىماس ھەققى: كىشى بېشىغا 1500 دوللار،

application fees

* 4. تەكشۈرۈش ھەققى: كىشى بېشىغا 5000 دوللار (پەقەت چوڭلار ئۈچۈن)،

due diligence

* 5. بىجىرىش ھەققى: چڭلار ئۈچۈن كىشى بېشىغا 1500 دوللار، كىچىكلەر ئۈچۈن 500 دوللار،

processing fees

* 6. يۈز تۇرانە ھەققى: چوڭلار ئۈچۈن كىشى بېشىغا 1000 دوللار، كىچىكلەر ئۈچۈن ھەق ئېلىنمايدۇ،

interview fees

يەنى بىر ئادەم ئۈچۈن توپلام 329 مىڭ دوللار كىتىدۇ.

3 ئادەم ئۈچۈن بولسا 340 مىڭ دوللار كىتىدۇ.

## باشقىلار
# ئارۇبا

ئارۇبا

**ئارۇبا** بولسا كارىب دېڭىزى جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا ئورانجەستاد، ئەڭ چوڭ شەھىرى بولسا ئورانجەستاد. دۆلەت تىلى بولسا گوللاندىيە تىلى. نۆۋەتتىكى پرىزدېنتى فرەدىس رەفۇنجول، باش مىنىستېر مىكە ئەمان. بۇ دۆلەت 1986 يىلى 1- ئاينىڭ 1 مۇستەقىل بولغان. يەر مەيدانى 193 كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 103 مىڭ.

## مەنبەلەر
# پۇلتەك (پۇل-مۇئامىلە تېخنىكىسى)

**پۇل-مۇئامىلە تېخنىكىسى** (ئېنگلىزچە: Financial technology)، قىسقارتىلىپ پۇلتەك، ئادەتتە ئەنئەنىۋى بانكا ياكى باشقا پۇل مۇئامىلە شىركەتلىرىنى ئىقتىدارلىرى بىلەن رىقابەتلىشىدىغان ھەم ئورنىنى ئېلىش ئىمكانىيىتى يارىتىدىغان ھازىر يېڭىدىن بەرپا بولغان پەن تېخنىكا مەسىلەن يانفون، باشقا كۆچمە ئۈسكىنە، تور، ۋە بۆلەكچە زەنجىرى تېخنىكىسى قاتارلىق بىر تۈركۈم پەن تېخنىكا يېڭىلقلىرىنى كۆرستىدۇ. ئالىبابانىڭ چۈمۆلە پۇل-مۇئامىلەسى دەل پۇلتەك كارخانلىرىنىڭ بىر يارقىن ئۈلگىسىدۇر.

## مەنبەلەر
# شۋېتسىيە

شۋېتسىيە

|  |
| --- |
| row 1, cell 1 |
| **دۆلەت گىمىنى** |
| row 1, cell 1 |
| **پايتەختى** |
| **ئەڭ چوڭ شەھرى** |
| **رەسمى تىلى** |
|  **ئېتنىك گۇرۇپلار** |
| **سىياسى سېستىمىسى** |
| **رەئىس جۇمھۇر** |
| **باش مىنىستىر** |
| **يەر مەيدانى** |
| **نۇپۇسى** |
| **نۇپۇس زىچلىقى** |
| **كىشى بېشىغا توغرا كىلدىغان كىرىم** |
| **پۇل بىرلىكى** |
| **ۋاقىت رايۇنى** |
| **ئىنتېرنېت** |
| **خەلقارالىق تېېلفۇن كود نۇمۇرى** |

**شۋېتسىيە** شىمالىي ياۋروپاغا جايلاشقان دەۋلەت.پايتەختى ستوكھولم، ئەڭ چوڭ شەھرى ستوكھولم. دەۋلەت تىلى سۋېتسىيە تىلى. ھازىرقى باش ۋەزىر فرەدرىك رەئىنفەلدت. يەر مەيدانى 449 مىڭ 964 كۇۋادرات كىلومەتىر، نوپۇسى 9 مىللىئون 234
مىڭ، ئاساسلىق دىنى پروتېستانت دىنى.

## مەنبەلەر

ّ