Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# پىياز گۈل

پىياز گۈل (باشقىچە ئاتىلىشى: گۈلسامساق، لىلىگۈل؛ ئېنگلىزچە: *Lilium، لىلىيۇم؛* ئاددىيلاشتۇرۇلغان خەنچە: 百合花، بەيخې گۈلى ياكى بەيخې) ناھايىتى كۆپ ئۇچىرايدىغان بىر خىل كۆپ يىللىق، مەنزىرلىك ئۆسۈملۈك. پىياز گۈل ئەدەبىي ئەسەر، كۈلتۈر ۋە مەدەنيەتتە تارىختىن بۇيان ناھايىتى چوڭ رول ئويناپ كەلگەن. بۇ خىل ئۆسۈملۈك شىمالى يېرىم شارغا يەرلىكتۇر.

پىياز گۈلى
پىياز گۈلى
پىياز گۈلى
پىياز گۈلىنىڭ نازاكەتلىك كۆرۈنۈشى
ئاق رەڭلىك پىياز گۈلىنىڭ سىدام سىزمىسى
## مەنبەلەر
# ئۇنىۋېرسىتېت (ئالى مەكتەپ)

ئۇنىۋېرسىتېت (باشقىچە ئاتىلىشى: بىلكان، ئىلكان؛ ئېنگلىزچە: University، يۇنىۋېرسىتي؛ ئاددىيلاشتۇرۇلغان خەنچە: 大学، داشۆ) ئالى بىلىم ۋە تەتقىقات يۇرتىدۇر. ئۇنىۋېرسىتېت ئوقۇغۇچىلانى يېتىشتۈرۇپ جەمئىيەتكە ۋە خىزمەتكە ھازىرلىق سالدىغان، باكلاۋىرلىق، ماگىسترلىق، دوكتۇرلۇق ئۇنىۋانى تارقىتىدىغان، ھەرخىل تەتقىقات ۋە ئىزدىنىش بىلەن شۇغۇللىنىدىغان، ئاقىللار ۋە بىلىم ئەھلىلىرىنىڭ توپلاشقان، بىلىم تارقىتىدىغان، پۈتۈن ئىنسانىيەت كۈلتۈرى ۋە مەدەنيىتىنى ئالغا سىلجىتىش ئۈچۈن ھارماي تەتقىقات ۋە تەپەككۈر قىلدىغان جايىدۇر. مەسلەن خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى، كامبىرىج ئۇنىۋېرسىتېتى، بېيجىڭ ئۇنىۋېرسىتېتى دېگەندەك. ئۇنىۋېرسىتېت ئادەتتە ھەر قايسى پەنلەر ۋە ساھەلەر بويىنچە تەتقىقات ۋە ئوقۇتۇش ئېلىپ بارىدۇ ۋە كەسىپلىرى بىر قەدەر مۇكەممەل كېلىدۇ. ئۇنىۋېرسىتېت ئوقۇغۇچىلىرى ئادەتتە ستۇدېنت دېيىلدۇ.

ئۇنىۋېرسىتېت بىلەن ئوخشىشىپ كېتىدىغان، لېكىن پەقەت مەلۇم بىر ساھە ياكى كەسىپكە قارىتلغان ئورگان ئىنستىتۇت دېيىلدۇ. مەسلەن سەنئەت ئىنستىتۇتى، ماسساچۇستېس تېخنىكا ئىنستىتۇتى، كالىفورنىيە تېخنىكا ئىنستىتۇتى (كالتەك).

ئوكىسفورد ئۇنىۋېرسىتېتنىڭ بەلگىسى
كورىيە يونسەي ئۇنىۋېرسىتېتى
موسكىۋا دۆلەتلىك ئۇنىۋېرسىتېتى
ستانفورد ئۇنىۋېرسىتېتى
## مەنبەلەر
# ئالجىرىيە

|  |
| --- |
| row 1, cell 1 |
| **دۆلەت گىمىنى** |
| row 1, cell 1 |
| **پايتەختى** ئالجىر |
| **ئەڭ چوڭ شەھرى** |
| **رەسمى تىلى** |
|  **ئېتنىك گۇرۇپلار** |
| **سىياسى سېستىمىسى** |
| **رەئىس جۇمھۇر** |
| **باش مىنىستىر** |
| **يەر مەيدانى** |
| **نۇپۇسى** |
| **نۇپۇس زىچلىقى** |
| **كىشى بېشىغا توغرا كىلدىغان كىرىم** |
| **پۇل بىرلىكى** ئالجىرىيە دىنارى |
| **ۋاقىت رايۇنى** |
| **ئىنتېرنېت** |
| **خەلقارالىق تېېلفۇن كود نۇمۇرى** |

**ئالجىرىيە دىموكراتىك خەلق جۇمھۇرىيىتى**  (**الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشّعبية**)
پايتەخت: ئالجىر، ئاھالىسى2مىلىيۇن 562مىڭ دۆلەت نوپۇسى32 :مىليۇن930مىڭ
زىمىنى: 2مىلىيۇن 381مىڭ 740كۇۋادىرات كىلومېتىر
تىلى: ئاھالىنىڭ 98%نى ئىگەللەيدىغان ئالجىرىيە ئەرەپ تىلى دۆلەت تىلى، فىرانسۇز تىلى ھۆكۈمەت تىلى بولۇپ بۇلاردىن باشقا يەنە 1% بەربەر ۋە 1% فىرانسۇزلار بار.
پۇلى: ئالجىرىيە دىنارى (2006), 72.647دىنار=بىر دوللار، (2004) 72.61دىنار=بىر دوللار ، (2002)79.68دىنار=بىر دوللار
ئىقتىسادى: 2006 -يىلى ئالجىرىيەنىڭ ئۇمۇمى مىللى ئىشلەپچىقىرىش دارامىتى 85مىليارت306مىليۇن دوللار بولۇپ كىشى بېشىغا 2434دوللار توغرا كەلگەن. مىللى دارامەتنىڭ %3.6 مۇداپىئە خىراجىتى قىلىنغان.
دىنى : ئاھالىنىڭ 99% دىن ئارتۇقى ئاھالە ئىسلام دىنى سۈننى مەزھىبىدە.%1كە يېقىن ئاھالە كاتولىك دىنىغا ئىشىنىدۇ

دۆلەت بايرىمى: (1954-يىلى)11-ئاينىڭ 1-كۈنى
ۋاقىت رايونى : ياۋروپا ۋاقتى(-2ۋاقىت رايونى)

## قىسقىچە تارىخى:

مىلادىدىن ئىلگىرى رىم ئىمپىرىيىسىنىڭ بىر قىسمى بولغان،7 -ئەسىردىن كېيىن ئەرەپ ئىمپىرىيىسىنىڭ قولىدا بولۇپ 15-ئەسىردىن كېيىن ئوسمان ئىمپىرىيىسىنىڭ بىر قىسمى بولغان. 1854-يىلىدىن باشلاپ فىرانسىيەنىڭ بىر ئۆلكىسى بولغان 1954-يىلى11-ئاينىڭ 1-كۈنى مۇستەقىللىق جاكارلىغان. زامانىۋى سانائەت ئاساسەن يوق بولۇپ نېفىت ۋە تەبىئى گاز بايلىقلىرى دۆلەت كىرىمىنىڭ %75 دىن كۆپرەكىنى ئىگەللەيدۇ، ئاھالىنىڭ%70ساۋاتلىق، 14% دېھقانچىلىق ۋە چارۋىچىلىق بىلەن، %13سانائەت بىلەن، %26 مۇلازىمەت بىلەن، %32 ھۆكۈمەت ئىگىلىكىدىكى ئورۇنلار ۋە نېفىت بىلەن شۇغۇللىنىدۇ. يىللاردىن بۇيان ئىقتىسادى ئېشىش سۈرئىتى%5 ئەتراپىدا بولۇۋاتىدۇ. -2006يىلى مۇقىم تېلپون ئابونتى 2مىليۇن572مىڭ، يانپون ئابونتى 13 مىليۇن661مىڭ، ئىنتېرنېت ئابونتى 1مىليۇن920مىڭ بولغان.

## مەنبەلەر
# پورتۇگالىيە

|  |
| --- |
| row 1, cell 1 |
| **دۆلەت گىمىنى** |
| row 1, cell 1 |
| **پايتەختى**لىسبون |
| **ئەڭ چوڭ شەھرى**لىسبون |
| **رەسمى تىلى** پورتۇگال تىلى |
|  **ئېتنىك گۇرۇپلار** |
| **سىياسى سېستىمىسى** |
| **رەئىس جۇمھۇر** |
| **باش مىنىستىر** |
| **يەر مەيدانى** 92072 |
| **نۇپۇسى**10450000 |
| **نۇپۇس زىچلىقى** |
| **كىشى بېشىغا توغرا كىلدىغان كىرىم** |
| **پۇل بىرلىكى** ياۋرو |
| **ۋاقىت رايۇنى** |
| **ئىنتېرنېت** |
| **خەلقارالىق تېېلفۇن كود نۇمۇرى**351 |

Portugaliye
Dölet bayriqi
**Portugaliye** bolsa Yawropa jaylaxkan bir
dulat. Uning paytahti bolsa Lisbon, ang qong xahri bolsa Lisbon. Dulat tili bolsa Portugal tili. Azirki prézidént Aníbal Cavaco Silva. Bu dulat 1139 yili mustakkil bolgan, yar maydani 92 ming 345 kuwadirat kilometir, nopusi 10 million 617
ming, bularning assaslik dini Katolik dini.

## مەنبەلەر
# بېلگىيە

|  |
| --- |
| row 1, cell 1 |
| **دۆلەت گىمىنى** |
| row 1, cell 1 |
| **پايتەختى** |
| **ئەڭ چوڭ شەھرى** |
| **رەسمى تىلى** |
|  **ئېتنىك گۇرۇپلار** |
| **سىياسى سېستىمىسى** |
| **رەئىس جۇمھۇر** |
| **باش مىنىستىر** |
| **يەر مەيدانى** |
| **نۇپۇسى** |
| **نۇپۇس زىچلىقى** |
| **كىشى بېشىغا توغرا كىلدىغان كىرىم** |
| **پۇل بىرلىكى** |
| **ۋاقىت رايۇنى** |
| **ئىنتېرنېت** |
| **خەلقارالىق تېېلفۇن كود نۇمۇرى** |

**بېلگىيە پادىشاھلىقى** Kingdom of Belgium
پايتەخت: بېريۇسسېل(ياۋرۇپانىڭ پايتەختى دەپ نامى بار)، ئاھالىسى 1مىلىيۇن 510مىڭ
زىمىنى 30مىڭ528 كۇۋادىرات كىلومېتىر
ئاھالىسى: بېلگىيەنىڭ 2006-يىللىق نوپۇسى 10مىلىيۇن 379مىڭ بولۇپ، ئاھالىنىڭ 58%نى فلېمىڭ(گوللاند تىلىدا سۆزلىشىدىغان بېلگىيىلىكلەر)، 31%نى ۋاللونلار(فرانسۇز تىلىدا سۆزلىشىدىغان بېلگىيىلىكلەر) ، 2%نى گېرمانلار، 9%نى كۆچمەنلەر ئىگەللەيدۇ.ئۈچ خوشنا دۆلەتنىڭ تىلى- گوللاند، فرانسۇز ۋە گېرمان تىللىرى دۆلەت تىلى.
دىنى : ۋاللونلار كاتولىك دىنىغا ئىشىنىدۇ. فلېمىڭلارنىڭ 70% كاتولىك دىنىغا 30% پروتىستانت دىنى مارتىن مەزھىبىگە ئىشىنىدۇ.
پۇلى:ياۋرۇ.
ئىقتىسادى: 2006 -يىلى بېلگىيەنىڭ ئۇمۇمى مىللى ئىشلەپچىقىرىش دارامىتى 350مىليارت326مىليۇن دوللار بولۇپ كىشى بېشىغا34081دوللار توغرا كەلگەن. بېلگىيەنىڭ2000-يىلىدىن بۇيانقى يىللىق ئىقتىسادى ئېشىش سۈرئىتى 2%-3% بولۇۋاتىدۇ.

دۆلەت بايرىمى:( 1831-يىلى)7 -ئاينىڭ 21-كۈنى، بېلگىيەنىڭ تۇنجى قېتىم بىر پۈتۈن مەمۇرى بىرلىك سۈپىتىدە گوللاندىيىدىن ئايرىلىپ مۇستەققىل بولغان كۈنى
ۋاقىت رايونى :ياۋروپا ۋاقتى(شەرقى1- ۋاقىت رايونى)
قىسقىچە تارىخى: بېلگىيە زىمىنى گۇتلارنىڭ(گېرمان تىل سېستىمىسىدىكى مىللەتلەرنىڭ ئەجدادى) ئانا زىمىنى بولۇپ مىلادىدىن بۇرۇن ھۇنلار پاراكەندىچىلىك سالغان. مىلادىدىن كېيىن رىم ئىمپىرىيىسىنىڭ چېگرا زىمىنى بولغان. 2-ئەسىرلەردىن كېيىن شىمال ۋە جەنۇپتا ئايرىم ئايرىم كېنەزلىكلەر ۋە بەگلىكلەر قۇرۇلغان، 14-ئەسىردىن كېيىن ۋاللونلاردىن كېلىپ چىققان لىبورلاند پادىشاھلىقى بېلگىيىنى بىرلىككە كەلتۈرۈپ ئىككى ئەسىر ھۆكۈمرانلىق يۈرگۈزگەن، 16-ئەسىردىن كېيىن ئىسپانىيە، ئاۋستىرىيە، فىرانسىيە، گوللاندىيىلەر بېلگىيەنى نۆۋەت بىلەن بېسىۋالغان. 1830-يىلى بېلگىيە مۇستەقىللىققا ئېرىشكەن. ئىككى قېتىملىق دۇنيا ئۇرۇشى مەزگىلىدە گېرمانىيە تەرىپىدىن بېسىۋېلىنغان. 1993-يىلى پايتەخت بېريۇسسېل، ۋاللونلار ۋە فلېمىڭلار ئولتۇراقلاشقان رايوندا فىدىراتسىيە يولغا قويۇلغان.

بېلگىيە ياۋرۇپا ئىتىپاقىنى قۇرغان دۆلەتلەرنىڭ بىرى شۇنداقلا دۇنيا بويىچە ئىگىلىكى تەرەققى قىلغان، نوپۇسى زىچ، يېرى مۇنبەت باي دۆلەتلەرنىڭ بىرى. ئاھالىدە تولۇق ئوتتۇرا مائارىپى 1938-يىلىلا ئۇمۇملاشقان. ئاھالىنىڭ 29% ئالى مائارىپ تەربىيىسىگە ئىگە. 2006-يىلى بېلگىيەنىڭ دۆلەت ئىقتىسادىدا يېزا-ئىگىلىك كىرىمى %1، سانائەت %24، مۇلازىمەت %75نى ئىگەللىگەن بولۇپ . -2005يىلى مۇقىم تېلپون ئابونتى 4مىلىيۇن801مىڭ، يانپون ئابونتى 9 مىليۇن446مىڭ، ئىنتېرنېت ئابونتى 5مىلىيۇن 100مىڭ بولغان.

## مەنبەلەر
# بېرن

Bérn

**Bérn** bolsa Shwétsariye dikibixahar 2007 nopus bar, Bérnning 128,041 nopusibar, ximalikang lik 46.57°, xariki uzunluk 7°27, poqtamuri 3000 rayonmuri 0351.

## مەنبەلەر
# 1918 - يىلى

|  |  |
| --- | --- |
|  | 19 - ئەسىر | **20 - ئەسىر** | 21 - ئەسىر |
|  | 1915 | 1916 | 1917 | **1918** | 1919 | 1920 | 1921 |

**Script error: No such module "Year in various calendars".1918** - يىلى مىلادى تەقۋىمگە كۆرە

## ۋەقەلەر

## توغۇلغانلار

## ئۆلگەنلەر

## مەنبەلەر
# كونگو جۇمھۇرىيىتى

|  |
| --- |
| row 1, cell 1 |
| **دۆلەت گىمىنى** |
| row 1, cell 1 |
| **پايتەختى** |
| **ئەڭ چوڭ شەھرى** |
| **رەسمى تىلى** |
|  **ئېتنىك گۇرۇپلار** |
| **سىياسى سېستىمىسى** |
| **رەئىس جۇمھۇر** |
| **باش مىنىستىر** |
| **يەر مەيدانى** |
| **نوپۇسى** |
| **نوپۇس زىچلىقى** |
| **كىشى بېشىغا توغرا كىلدىغان كىرىم** |
| **پۇل بىرلىكى** |
| **ۋاقىت رايونى** |
| **ئىنتېرنېت** |
| **خەلقارالىق تېلېفون كود نومۇرى** |

كونگو
دۆلەت بايرىقى
**كونگو جۇمھۇرىيىتى** بولسا ئافرىقا جايلاشقان بىر دۆلەت. ئۇنىڭ پايتەختى بولسا براززاۋىل، ئەڭ چوڭ شەھرى بولسا براززاۋىل. دۆلەت تىلى بولسا فرانسۇز تىلى ۋە كونگو تىلى. ھازىرقى پرېزىدېنت دەنىس ساسۇ ڭۇئەسو. ھازىرقى باش ۋەزىر ئاناتول كولىنې ماكوسو. بۇ دۆلەت 1960 يىلى 8 ئاينىڭ 15 كۈنى مۇستەقىل بولغان، يەر مەيدانى 342 مىڭ كۋادرات كىلومېتىر، نوپۇسى 5 مىليون 677 مىڭ.

## ئىقتىساد

* كونگو بويىق
* كونگو كاۋچۇكى
* كونگو كۆكۈچ قىزىلى

## نۇپوس ئىستاتىستىكا

* كونگو مىللىتى

## قاراڭ

* كونگو پول قۇرتى
* كونگو توزى ئۇرۇقدىشى
* كونگو ئاخبارات ئاگېنتلىقى

## مەنبەلەر
# سىملىق خەۋەر تورى (س س ئېن)

س ئېن ئېن باش شىتابى
س ئېن ئېننىڭ دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىدىكى تۇرۇشلۇق ئىشخانىلىرى
سىملىق خەۋەر تورى( باشقىچە ئاتىلىشى: كابىللىق خەۋەر تورى، س ئېن ئېن(ئېنگىلىزچە قىسقارتىلمىسى)) ئامىرىىكنىڭ دۇنياغا ئەڭ داڭلىق، ھەقىلىق تېلۋىزىيە قانىلى.

| س ئېن ئېن CNN |
| --- |
| س ئېن ئېن لوگوسى |
| بارلىققا كەلگەن ۋاقتى | 1980-يىلى 6-ئاينىڭ 1-كۈنى |
| ئىگىسى | WarnerMedia ۋورنېر تاراتقۇسى |
| سۈرەت فورماتى | 1080i HDTV |
| شۇئارى | * *ئۇ يەرگە بارايلى*
* *بۇ دىگەن س ئېن ئېن*
* ئەڭ ئىشەنچىلىك خەۋەر مەنبەسى
* *ھەقىقىەت بىرىنىچى*
* *دۇنيا خەۋەرچىلىكىدىكى ئاۋانگارىت*
* *دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىن خەۋر قىلىمىز*
* *دۇنيا خەۋەرچىلىك ساھەسىدىكى رەھبەر بىر*
 |
| ئۇلۇس | ئامىرىكا |
| تىل | ئېنگىلىزچە |
| تارقىتىش دائىرىسى | * ئامىرىكا
* كانادا
* س ئېن ئېن خەلىقئارا ( دۇنيا مىقياسىدا)
 |
| باش شىتابى | * س ئېن ئېن مەركىزى
* گورگىيە شىتاتى، ئاتلانتا شەھىرى
* خۇدسون يارد 30 نۇمۇر
* نىيۇۋ يورك شەھىرى
 |
| ھەمراھ قاناللىرى | * س ئېن ئېن ئايرودوروم
* س ئېن ئېن بىرازىليە
* س ئېن ئېن چىلى
* س ئېن ئېن ئىسپانچە
* س ئېن ئېن ھىندونىزىيە
* س ئېن ئېن خەلىقئارا
* س ئېن ئېن - خەۋەر 18
* س ئېن ئېن فىلىپىن
* س ئېن ئېن تۈركچە
* HLN
 |
| ئورگان تور بېتى | س ئېن ئېن تورى.  |
| مۇلازىمىتى |
| سۈنئىي ھەمراھ |
| بىۋاستە ت ۋ | * قانال 202
* قانال 1202 (ۋ و د)
 |
| قازان تورى | * قانال 200
* قانال 9436
 |
| بەل ت ۋ (كانادا) | * قانال 500 (SD)
* قانال 1578 (HD)
 |
| ساۋ بىۋاستە(كانادا) | * قانال 140/500 (SD)
* قانال 257/331 (HD)
 |
| سىملق مۇلازىمەت |
| ئامىرىكدكى مۇلازىمەت | قانال مۇلازىمەت سۇپىسنىڭ ئوخشىماسلىقىغا ئاساسەن
ئۆزگىىرىپ تۇرىدۇ. |
| Sirius سىرۇس | قانال 115 |
| XM ئەكىسم ئەم | قانال 115 |
| Sirius XM سىرۇس ئەكىس ئەم | قانال 115 |
| VMedia (Canada) | قانال 33 (HD) |
| Verizon FiOS | * قانال 100 (SD)
* قانال 600 (HD)
 |
| قويۇلدىغان سۇپىلار |
| CNN.com/live | شۇ دەقىقىدە تارقىتىش |
| فۇبو ت ۋ | شۇ دەقىقىدە تارقىتىش |
| ئالما ت ۋ | CNNgo Application |
| سلىڭ ت ۋ | تور بەلگىلمە بويىنچە تارقىتىش |
| PlayStation Vue | تور بەلگىلمە بويىنچە تارقىتىش |
| يوتۇيۇب ت ۋ | تور بەلگىلمە بويىنچە تارقىتىش |

## مەنبەلەر

1. ئېنگىلىزچە ۋىكىپىدىيا
# سىنبالدو فىسچى

**پاپا Innocent IV** ( Latin ) ; c. 1195 - 1254 - يىلى 12 - ئاينىڭ 7 - كۈنى)، **سىنبالدو فىسچى** تۇغۇلغان، كاتولىك چېركاۋىنىڭ باشلىقى ۋە پاپال دۆلەتلىرىنىڭ ھۆكۈمدارى 1243 - يىلى 6 - ئاينىڭ 25 - كۈنىدىن 1254 - يىلى ۋاپات بولغان

فىسچى گېنوئادا تۇغۇلغان، پارما ۋە بولوگنا ئۇنىۋېرسىتېتلىرىدا ئوقۇغان. ئۇ ئۆز زامانىسىدا ۋە ئەۋلادلىرى تەرىپىدىن ئېسىل كانونچى دەپ قارالغان. بۇ نامنىڭ كۈچىگە تايىنىپ، ئۇ پاپا ھونورىئۇس III تەرىپىدىن رىم كۇرىياغا چاقىرىلدى. رىم پاپاسى گرېگورىي IX ئۇنى كاردىنال قىلىپ، 1235-يىلى ئانكونا مارتىنىڭ ۋالىيلىقىغا تەيىنلىدى. فىسچى 1243-يىلى پاپا بولۇپ سايلانغان ۋە Innocent IV دېگەن نامنى ئالغان. رىم پاپاسى بولۇش سۈپىتى بىلەن، ئۇ مۇقەددەس رىم ئىمپېراتورى تەرىپىدىن تارتىۋېلىنغان يەرلەر توغرىسىدىكى تالاش-تارتىشقا ۋارىسلىق قىلغان، كېيىنكى يىلى ئۇ فرانسىيەگە بېرىپ رىمدىكى ئىمپېرىيە سۇيىقەستىدىن قۇتۇلغان. ئۇ ئىمپېراتور فرېدېرىك II نىڭ 1250-يىلى ۋاپات بولغاندىن كېيىن رىمغا قايتىپ كەلگەن.

## مەنبەلەر
# 1757 - يىلى

**Script error: No such module "Year in various calendars".**

|  |
| --- |
|
ئەسىرلەر
17 - ئەسىر | **18 - ئەسىر** | 19 - ئەسىر
1701 1702 1703 1704 1705 1706 1707 1708 1709 1710
1711 1712 1713 1714 1715 1716 1717 1718 1719 1720
1721 1722 1723 1724 1725 1726 1727 1728 1729 1730
1731 1732 1733 1734 1735 1736 1737 1738 1739 1740
1741 1742 1743 1744 1745 1746 1747 1748 1749 1750
1751 1752 1753 1754 1755 1756 1757 1758 1759 1760
1761 1762 1763 1764 1765 1766 1767 1768 1769 1770
1771 1772 1773 1774 1775 1776 1777 1778 1779 1780
1781 1782 1783 1784 1785 1786 1787 1788 1789 1790
1791 1792 1793 1794 1795 1796 1797 1798 1799 1800

 |

**1757-يىلى** گرېگورىيان كالېندارىدا ئىشلىتىلگەن بىر يىل.

## چوڭ ئىشلار

## تۇغۇلۇش

## ئۆلۈم
# مىلېھ

**مىلېھ** (ئىنگىلىز تىلى: Jean-François Millet) (1814-1875) «دېھقان رەسسام» دەپ ئاتالغان فىرانسىيەلىك رەسسام مىلېھ 1814 - يىل 10-ئاينىڭ 4-كۈنى نورماندىيە يېرىم ئارىلىنىڭ كرۇشىن كەنتىدىكى بىر دېھقان ئاتىلىسىدە تۇغۇلغان، 1875-يىل 1-ئاينىڭ 20-كۈنى باربىزوندا ۋاپات بولغان.

مىلېھ
## **شەخسى ئارخىپ**

مىلېھ (1814-1875) «دېھقان رەسسام» دەپ ئاتالغان فىرانسىيەلىك رەسسام مىلېھ 1814- يىل 10-ئاينىڭ 4-كۈنى نورماندىيە يېرىم ئارىلىنىڭ كرۇشىن كەنتىدىكى بىر دېھقان ئاتىلىسىدە تۇغۇلغان، 1875-يىل 1-ئاينىڭ 20-كۈنى باربىزوندا ۋاپات بولغان. ئۇ كىچىكىدىن باشلاپ دېھقانچىلىق ئەمگىكىگە قاتناشقان، خوتۇن-بالىلىرى بىلەن ئۇزاق مەزگىل پارىژ شەھەر ئەتراپىدىكى باربىزون كەنتىدە ياشاپ، ئەمگەك قىلغاچ، رەسساملىق بىلەن شۇغۇللانغان، تۇرمۇشى تىنچ ئەمما غورىگىل ئۆتكەن.

## **سەنئەت ھاياتى**

مىلېھ ئاددىي سىزىقچىلار ئارقىلىق ساپ ھەم ئىخچام ئوبرازلارنى ئىپادىلەشكە ماھىر بولۇپ، ئۇنىڭ ئەسەرلىرى سىمۋوللۇق مەنىگە ئىگە، كىشىنى چوڭقۇر ئويلاندۇرىدۇ. رەسىملىرىدىكى نازۇك رەڭ ئۆزگىرىشى، مەنزىرىنىڭ كىشىنى مەھلىيا قىلىدىغان نۇر گەردىشى بىلەن تويۇنۇشى بىر خىل تىنچ ھەم ئىللىق كەيپىيات پەيدا قىلغان. مىلېھنىڭ «باشاق تېرىش»، «ئۇرۇق چاچقۇچى»، «كەچلىك قوڭغۇراق» قاتارلىق ئەسەرلىرىدە رەسسامنىڭ يېزا تۇرمۇشىغا بولغان مۇھەببىتى، ئەمگەك ۋە ئەمگەكچىلەرنى مەدھىيەلەش ھېسسىياتى ئىپادىلەنگەن. ئۇنىڭ رەسىملىرىدە دېھقانلارغا بولغان قىزغىن مەدھىيە ۋە چوڭقۇر ھېسداشلىق قايناپ تاشقانلىقى ئۈچۈن، ئىجتىمائىي رېئاللىقنى كۈچلۈك ئېچىپ بېرىش ئۈنۈمىگە ئىگە بولغان، شۇ سەۋەبلىك ئۇنىڭ ئەسەرلىرى داڭلىق بولۇپلا قالماستىن ھەم ئۇ ئەينى چاغدىكى ئەمەلدارلار ۋە سودىگەرلەرنىڭ چەتكە قېقىشىغا ئۇچرىغان. شۇنداق بولسىمۇ مىلېھ يەنىلا كامالەتكە يەتكەن ماھارىتى، ئاددىي رەسىم تىلى بىلەن «تۇپراق قەھرىمانى»-دېھقانلارنى داۋاملىق مەدھىيەلىگەن.

## مەنبەلەر