Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Январь 16

**Январь 16** азы **16 бир ай** — григориан календарь-биле чылдың 16-гы хүнү, чыл төнчүзүнге чедир 349 хонук арткан (үстүкү чылдарда 350 хонук).

## Болуушкуннар

* 1920 чыл – АКШ-тың Конституциязынга 18-ки өскертилге күшче кирген, ол хоругну эгелээн.
* 1979 чыл — Иранның шагы чурттан дезип чорупкаш, ислам революциязы эгелээн.
* 1995 чыл – Кобеге Улуг Ханшин-Аваджи чер шимчээшкини болган
* 2017 чыл – космонавт Юджин Сернан, Айга сөөлгү кылаштап чораан кижи

## Үндезин
# Мурнуу Көрейниң ыдык ыры

**Эгукга** (көр. 애국가, aegugga) дээрге Мурнуу Кореяның күрүне гимни.

## Ырының сөстери

### Корей дыл

**1절:**

동해 물과 백두산이 마르고 닳도록,

하느님이 보우하사 우리나라 만세.

**후렴:**

무궁화 삼천리 화려 강산,

대한 사람 대한으로 길이 보전하세.

**2절:**

남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯

바람서리 불변함은 우리 기상일세.

후렴3절:**

가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이

밝은 달은 우리 가슴 일편단심일세.

후렴4절:**

이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여

괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세.

후렴

### Латин бижик

**1-jeol:**

Donghae mulgwa Baekdusani mareugo daltorok

Haneunimi bouhasa urinara manse.

**Huryeom:**

Mugunghwa samcheolli hwaryeo gangsan

Daehan saram daehaneuro giri bojeonhase.

**2-jeol:**

Namsan wie jeo sonamu cheolgabeul dureun deut

Baram seori bulbyeonhameun uri gisang-ilse.

Huryeom3-jeol:**

Ga-eul haneul gonghwalhande nopgo gureum eopsi

Balgeun dareun uri gaseum ilpyeondansimilse.

Huryeom4-jeol:**

I gisanggwa i mameuro chungseong-eul dahayeo

Goerouna jeulgeouna nara saranghase.

Huryeom

### Тыва дыл

1.

Мурнуу далайның чалгыглары кургап, Бэкду дагның үрели бергенинге чедир,

Бурган бисти хайгаарап турар, бистиң Кореявыс кезээ мөңгеде турар.

**Кожумаа:**

Шароннуң розазы, муң-муң километр ыракта болгаш хемнерлиг чер;

Корей кижи боду, кажан-даа Корея турар болзун.

2.

Ол Намсан дагда бронялыг хараган, дежурныйлап турар хевирлиг;

Өскерилбес салгыннар болгаш доңнар бистиң шиитпиривис болур

**Кожумаа:**

3.

Күскү, дөңмектиг кежээки дээрде кандыг-даа булут чок арыг;

Бистиң чүректеривис чырыткылыг ай, чаңгыс болгаш шынчы апарган.

**Кожумаа:**

4.

Ындыг күзел-сорук-биле, ындыг сүлде-биле, бердинген болуңар;

Өөрүшкүлер, аарышкылар, чүү-даа болза, Кореяңарга ынак болуңар.

## Үндезин