Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Wikipediya

**Wikipediya** ni nkhokwe ya vinjeru ya ulere ya pa internet iyo ikayambika mu chaka cha 2001. Waliyose wangasintha vyakulembeka va pa nkhokwe iyi nyengo iliyose, kulikose, palipose. Un nig ga de nigrosas coel 2001 sept de internet
# Charu cha pasi (Tera)

Charu cha pasi (& Afilika)

**Tera** panji **Charu cha pasi** panjiso mwakufupikiska **Charu** (chimanyikwiro: ) ni chibwe cha chitatu kufuma pa Zuŵa ndipo ni chinthu cha mlengalenga chimoza pera icho chikumanyikwa kuti chili na umoyo . Ivi vikuchitika chifukwa chakuti Tera nchibwe cha nyanja, ndipo ndicho chekha mu dongosolo la dazi ilo likusunga maji gha maji gha pa mtunda . Pafupifupi maji ghose gha pa Tera ghali mu nyanja yake ya pa Tera yose, ndipo ghakubenekelera 70.8% ya chigaŵa cha Tera . 29.2% ya Tera iyo yakhalako ni charu chapasi, ndipo vinandi vya Tera ichi vili mu chigaŵa cha charu chapasi . Malo ghanandi gha pa charu chapasi ghali na cinyezi ndipo ghakuzura na vyakumera, apo aisi ukuru uwo uli mu mapopa ghakutali comene na Tera ukusunga maji ghanandi kuluska maji gha pasi pa Tera capasi, nyanja, milonga, na maji gha mu mlengalenga vyose pamoza. Pa Tera chapasi pali vigaŵa vya tectonic plates, ivyo vikwenda pachokopachoko, ndipo vikukolerana kuti vipangiske mapiri, mapiri ghakuphulika, na vindindindi. Tera chili na dongo la maji-maji ghanandi agho ghakupangiska kuti paŵe chivikililo cha magineti icho chikutondeska mphepo za zuŵa zakunanga na muhanya wa mu mlengalenga kufika pa Tera.
# Mwezi

Mwezi wa Charu.
Myezi ya Jupita: *Io*, *Europa*, *Ganymede*, *Callisto*.

**Mwezi** (chimanyikwiro:  panji ) ndiyo satelayiti ya chilengiwa yimoza pera ya pa charu chapasi. Utali wake uli pafupifupi makilomita 3,470—kujumphapo pacoko waka pa kotala ya caru capasi. Pakutora nyengo yimoza kuti yizingilire pa axis yake nga umo vikuŵira pakuzingilizga caru capasi (mazuŵa 27.3), kung’anamura kuti cigaŵa cimoza (cigaŵa ca pafupi) nyengo zose cikutilaŵiska. Ndipouli, cigaŵa ca pa caru ico tikuwona—ico cikucemeka kuti cigaŵa ca Mwezi—cikuthemba pa unandi wa ungweru wa dazi uwo uli ku cigaŵa ca pafupi. Mwezi ngwakuwomira ndiposo wambura vipambi, pafupifupi palije mphepo panji maji, ndipo ukupangika chomene na malibwe ghakukhora, nangauli mukati mwake mungaŵa malibwe panji chisulo chakusungunuka. Pamwamba pake pali fuvu liwemi, na malo ghapachanya ghakukhotakhota chomene na malo ghakusalala apo mabeseni ghakuru ghakukhwaskika ghazura na lava wakukhora, kupanga vidika vyakufipirwa vyakuchemeka maria panji "nyanja." Maria agha ghakusangika mu chigaŵa cha pafupi, icho chili na chigaŵa chakuwonda chomene kuluska chigaŵa cha kutali. Mabowo ghanandi ghakuzingilizgika na mapiri ghatali agho ghapangika na viwangwa ivyo vikukhwaskika, ndipo ghakufika pa msinkhu wa masentimita masauzandi ghanandi.
# Zuŵa

Zuŵa

**Zuŵa** (**Zuba**) panji **Dazi** ni nyenyezi pakati pa Kanozgero ka Dazi. Ni chinthu chikuru chomene, pafupifupi chakufikapo cha plasma, icho chikutenthemeska kufika pa incandescence na kuphatikizgika kwa nyukiliya vyakuchitika mu mtima wake, chikufumiska nkhongono kufuma ku pamwamba chomenechomene nga ni ungweru wakuwoneka na radiation ya infra. Ni nthowa yakuzirwa comene iyo yikupereka nkhongono ku umoyo pa Caru capasi. Zuŵa laŵa chinthu chakuchindikika mu mitundu yinandi. Yaŵa nkhani yikuru chomene ya kafukufuku wa vyakuthambo kufuma mu nyengo yakale.