# Октябрь

|  |
| --- |
| ← **октябрь** → |
| Дш | Сш | Чш | Пҗ | Җм | Шм | Як |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| 2026 ел |

**Октябрь** (*tat.lat. Oktäber (Bilek)(үле сылтама)*) (Октябрь, шулай ук **Билек, Билек ае, келәү ае**, кайбер җирдә Карач ай )(лат. *October*) — Милади тәкъвимендә унынчы ай. Үз исемен латин *octo* (сигез) сүзеннән алды, чөнки Цезарь реформасы алдыннан сигезенче ай булган иде. Кышкы вакытка күчү сәбәпле иң озын ай булып санала (745 сәгать).

Инкыйлабка кадәр кадәр татар иске дәверлеге буенча **Билек ае** (21.9-21.10), **Каракөз ае** (21.10-21.11) дип йөртелә.

* 1.10 — 21.10 дәвере — Агам Билек
* 21.10 — 31.10 дәвере — Энем Каракөз дип йөртелә

## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар

### Халыкара

* 1 октябрь — Халыкара өлкәннәр көне.
* 1 октябрь — Халыкара музыка көне.
* 5 октябрь — Бөтендөнья укытучылар көне.
* 1 нче дүшәмбе:
	+ Халыкара табиб көне.
	+ БМО — Халыкара торак көне (ингл. *World Habitat Day*).
* 2 нче пәнҗешәмбе:  Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы — Бөтендөнья күрү сәләте көне
* 24 октябрь — Халыкара БМО көне.

### Милли

* 2 нче якшәмбе:  Белорусия — Мәдәният өлкәсе хезмәткәрләре көне (рус. *День работников культуры*).
* 2 нче дүшәмбе:
	+ Америка Виргин утраулары: Колумб  һәм  Пуэрто-Рикога таба дуслык көне (ингл. *Virgin Islands-Puerto Rico Friendship Day/Columbus Day*).
	+ Канада — Рәхмәт белдерү көне (ингл. *Thanksgiving*).

### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

Күкрәк яман шеше авыруы мәсьәләләренә игътибар җәлеб итү символы.
* Күкрәк яман шеше авыруы мәсьәләләренә игътибар җәлеб итү ае (ингл. *Breast Cancer Awareness Month*).
* 2 нче шимбә:
	+ Аурупа Берлегендә — Органны бүләк итү һәм трансплантация көне (ингл. *European Donation Day/ European Day for Organ Donation and Transplantation*).
* 3 нче шимбә:
	+ Украинада — Целлюлоза-кәгазь җитештерү сәнәгате хезмәткәрләре көне (укр. День працівників целюлозно-паперової промисловості).
* 3 нче якшәмбе:
	+ Россия Федерациясе /  Төньяк Осетия — Җөмһүрият көне.  (рус. *День Республики*).

### Татар дөньясы

### Татарстан

* 5 октябрь — Укытучы көне.
* 15 октябрь — Хәтер көне.

## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

#### Исем бәйрәмнәре

## Сынамышлар

* Октябрьдә шөпшә һәм төклетура күренсә, кыш суык булыр.

## Чыганаклар

* Без бер тамырдан: Керәшен татарларының этногенезын һәм этнографиясен өйрәнү буенча урта гомуми белем мәктәпләре өчен уку ярдәмлеге / Төз. Н.В. Максимов. — Казан: Мәгариф, 2002. — 223 б. ISBN 5-7761-1255-9

## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

Татар дәверлеге кайчан югалды?

|  |
| --- |
| Милади айлар |
| Гыйнвар | Февраль | Март | Апрель | Май | Июнь | Июль | Август | Сентябрь | Октябрь | Ноябрь | Декабрь |
| Һиҗри тәкъвим | Шәмси тәкъвим | Татар тәкъвиме |

| **Милади тәкъвим буенча ел көннәре(проект)* |
| --- |
| Гыйнвар | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Февраль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |  |  |
| Март | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Апрель | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Май | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Июнь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Июль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Август | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Сентябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Октябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Ноябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Декабрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |