# 7 декабрь

**7 декабрь** — Милади тәкъвимендә уникенче айның җиденче көне. Ел ахырына кадәр 24 көн кала.

|  |
| --- |
| ← **декабрь** → |
| Дш | Сш | Чш | Пҗ | Җм | Шм | Як |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |   |
| 2026 ел |

 **Дөнья тарихында бу көн:**

## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар

### Халыкара

* БМО – Халыкара граждан авиациясе көне. (ингл. *International Civil Aviation Day*, рус. *Международный день гражданской авиации*).

### Милли

* АКШ — Пөрл-Һарбор милли хәтер көне (ингл. *National Pearl Harbor Remembrance Day*, рус. *Национальный день памяти нападения на Перл-Харбор*).
* Әрмәнстан — Спитак җир тетрәвен искә алу көне (әрм. Երկրաշարժի զոհերի հիշատակի օր, рус. *День памяти жертв землетрясения*, ингл. *Day of memory of victims of earthquake*).
* Көнчыгыш Тимор — Милли каһарманнар көне (порт. Dia dos Heróis Nacionais, рус. *День национальных героев*, ингл. *National Heroes' Day*).

### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Гватемала — Илкүләм дикторлар көне (исп. Día Nacional del Locutor, рус. *Национальный день дикторов*, ингл. *National Announcers' Day*).
* Иран — Югары уку йортларында укучылар көне (фар. روز دانشجو, рус. *День студента в Иране*, ингл. *National Student Day*).
* Украина — Җирле үзидарә көне (укр. День місцевого самоврядування, рус. *День местного самоуправления на Украине*, ингл. *Local self-government Day in Ukraine*).
* Һиндстан — Хәрби көчләр байрагы көне (һинди *सशस्त्र सेना झंडा दिवस*, рус. *День Флага Вооружённых Сил*, ингл. *Armed Forces Flag Day*).

## Вакыйгалар

* 1678 — Луи Хеннепин беренче аурупалы буларак Ниагар шарлавыгын таба.
* 1941 — Икенче бөтендөнья сугышы: Япония Пөрл-Һарбор портына хөҗүм ясый.
* 1956 — Казанның Идел буе районы барлыкка килә.
* 1988 — Әрмәнстанда җир тетрәү.
* 1990 — Горький өлкәсе татар газетасы «Туган як» чыга башлады.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:7 декабрь көнне туганнар*

* 903 — Әбу-л-Хөсейн Габд-ар-Рахман ибн Умар әс-Суфи, фарсы астрономы һәм математигы.
* 1598 — Джованни Бернини, итальян архитекторы, сынчы.
* 1842 — Николай Агафонов,
* 1850 — Пётр Гладышев,
* 1864 — Александр Реформатский,
* 1871 — Әхмәт Беремҗанов,
* 1880 — Ләбибә Хөсәения, татар кызлар мәктәбе мөдире.
* 1904 — Нәгыймә Айтматова,
* 1905 — Фатыйх Бәхтиев, татар агроном, селекция белгече.
* 1909 — Борис Королёв,
* 1910 — Екатерина Фурцева,
* 1911 — Екатерина Анкинович,
* 1912 — Илья Эвранов,
* 1923 — Георгий Мушников,
* 1928 — Ноам Чомский, АКШ тел белгече, теоретик.
* 1928 — Татьяна Алексеева,
* 1929 — Владимир Беляев,
* 1930 — Рәшит Фазлый, Башкортстанда яшәп иҗат итүче татар шагыйре.
* 1930 — Пётр Чонкушов,
* 1935 — Юрий Казанцев,
* 1937 — Борис Бузыкин,
* 1937 — Вадим Венедиктов,
* 1938 — Нина Григорьева,
* 1939 — Гайрәт Кадыйров, үзбәк совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
* 1941 — Фирдәвес Гарипова, татар тел белгече.
* 1952 — Әлфия Корбанова,
* 1958 — Мари-Луиз Колейро Прека,
* 1972 — Дара Ролинс,
* 1984 — Марко Вуйин,
* 1988 — Әндрү Гудлок,
* 1992 — Алмас Гатауллин,

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:7 декабрь көнне вафатлар*

* БЭК 4 — Цицерон, борынгырим сәясәтчесе, фәлсәфәче.
* 1906 — Эли Дюкоммен, Швейцария журналисты, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
* 1914 — Пётр Кротов,
* 1921 — Георгий Тал-Морза,
* 1926 — Шәкүр Рәхимов (*Шәкүр Карак*), атаклы ат карагы.
* 1937 — Габбас Дәүләтшин,
* 1937 — Хәлил Терегулов,
* 1937 — Шакир Төхвәтуллин,
* 1956 — Решат Нури Гүнтекин,
* 1972 — Зариф Закиров,
* 1974 — Николай Ливанов, зоология галиме, профессор.
* 1974 — Николай Пестонов,
* 1980 — Николай Мельников,
* 1982 — Мәрван Җангиров,
* 1985 — Салих Батыев, совет дәүләт һәм фирка эшлеклесе.
* 1992 —
	+ Аркадий Эсхель,
	+ Госман Хәбибуллин, Казандагы Г. Тукай музееның беренче директоры.
* 2004 — Зузана Наварова,
* 2006 — Әмир Нигъмәтҗанов,
* 2009 — Аркадий Нестеров,
* 2012 — Антон Геращенко,
* 2014 — Борис Назаров,

## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

#### Исем бәйрәмнәре

## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

| **Милади тәкъвим буенча ел көннәре(проект)* |
| --- |
| Гыйнвар | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Февраль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |  |  |
| Март | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Апрель | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Май | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Июнь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Июль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Август | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Сентябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Октябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Ноябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Декабрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |