# 1903 ел

| Еллар
 |
| --- |
|  1899 · 1900 · 1901 · 1902 —  **1903**  — 1904 · 1905 · 1906 · 1907
 |
| Унъеллык
 |
| 1880-еллар · 1890-еллар — **1900-еллар** — 1910-еллар · 1920-еллар
 |
| Гасырлар
 |
| XIX гасыр — **XX гасыр** — XXI гасыр
 |

|  |
| --- |
| 2 меңьеллык
 |
| XVIII гасыр — XIX гасыр — **XX гасыр** — XXI гасыр — XXII гасыр
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890-еллар
 |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-еллар
 |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910-еллар
 |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920-еллар
 |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930-еллар
 |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940-еллар
 |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950-еллар
 |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960-еллар
 |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970-еллар
 |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980-еллар
 |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990-еллар
 |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000-еллар
 |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1903 (бер мең тугыз йөз өченче) ел** — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1903 елы, II меңьеллыкның 903 елы, XX гасырның 3 елы, XX гасырның 1 унъеллыгының 3 елы, 1900 елларның 4 елы. 1903 елдан бирле **123** ел үтте.

## Вакыйгалар

* 16 июнь — АКШ-да «Пепси-кола» сату маркасы регистрацияләнде.
* 16 июнь — Руаль Амундсен яңа арктик экспедицияне башлады.
* 1 июль — 19 июль — беренче Тур-де-Франс велогонкасы, җиңүче Морис Гарен (en:Maurice Garin).
* 26 июль — АКШ-да ФБР оеша.
* 6 ноябрь — АКШ Панама бәйсезлеген таный.

## Туулар

* 7 гыйнвар — Кәшифә Тумашева, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, артист, режиссер, педагог (*1903-1978*).
* 25 февраль — Хәким Сәлимҗанов, Татарстанның халык артисты, режиссер (*1903-1981*).
* 11 март — Әхмәт Фәйзи, татар язучысы һәм шагыйре.
* 16 март — Садри Ахун, татар сынчысы.
* 10 май — Гариф Галиев, язучы.
* 10 май — Гафур Голәм, Үзбәк ССР халык шагыйре.
* 2 июль — Александр Дуглас-Хьюм, Шотландия аристократы, Бөекбритания премьер-министры, консерватор.
* 18 август — Мөхәммәт Гайнуллин, татар галиме.
* 11 сентябрь — Теодор Адорно, алман фәлсәфәчесе, социолог.
* 19 сентябрь — Гөлсем Мөхәммәдова, татар язучысы.
* 5 октябрь — Зәйнәп Бәширова, татар шагыйрәсе, (*1984 елда вафат*).
* 14 октябрь — Фатыйма Габитова, мөгаллимә, шагыйрә.
* 23 октябрь — Михаил Куприянов, ССРБ халык рәссамы.
* 1 ноябрь — Риза Ишморат, драматург.
* 25 ноябрь — Зиннәт Фәтхуллин, язучы, драматург, Үзбәк ССР халык язучысы (1983).
* 27 ноябрь — Гадел Кутуй, татар язучысы.
* 1 декабрь — Җәгъфәр Булат, рәссам һәм педагог.
* 27 декабрь — Мөхәммәтйосыф Апанаев, сәүдәгәр.
* 28 декабрь — Госман Курмаев, галим-физиолог.

## Вафатлар

* 1 февраль — Джордж Стокс, инглиз математигы һәм физигы.
* 7 март — Мирсалих Бикчурин, татар теленең Әлифба китабы авторы.
* 13 апрель — Зөһрә Акчурина, беренче татар хатын-кыз журналисты.

## Нобель лауреатлары

* Физика — Антуан Анри Беккерель, Пьер Кюри һәм Мария Кюри.
* Химия — Сванте Август Аррениус.
* Медицина һәм физиология — бирелмәгән.
* Әдәбият — Бьёрнстерне Бьёрнсон.
* Тынычлык премиясе — бирелмәгән.