# Баш битLatinitsada uqu

# Википедиягә рәхим итегез!

Ирекле эчтәлекле энциклопедияне һәркем яза ала.

---

 **Тулы исемлекЭчтәлекПорталларLatin imläsı**

708 911 мәкалә арасында эзләү

Википедиянең **татарча бүлегендә708 911 мәкалә һәм
 85 актив катнашучы бар.

* Мәкалә булдыру

 **волонтёрлар ярдәмләшүе**

Бүген 2026 елның 11 июль көне (Шимбә) – Вакыт 07:46 UTC *(Битне яңартырга)* – Күренеш: мобиль /
санак

## Көн рәсеме

## Бу көнне ... (11 июль)

 БМОда — *Бөтендөнья халкы көне*,  Бельгиядә —  *Фламанд җәмгыяте көне*,  Кирибатида — *Инҗил көне*,  Кытай Халык Җөмһүрияте — *Диңгезчелек көне*, һ.б.

* 1405 — кытай адмиралы **Чжэн Хэ** Африка ярларына сәяхәткә кузгала.
* 1912 — язучы, фольклорчы, әдәбият белгече Кирәй Мәргән дөньяга килә.
* 1918 — азәрбайҗан шагыйре Аббас Сәһһәт вафат була.
* 1925 — татар композиторы Алмаз Монасыйпов дөньяга килә.
* 1946 — гарәп теле белгече, фән докторы, атаклы бәетләр башкаручы Габделҗәмил Зәйнуллин дөньяга килә.
* 1960 —  Франция үзенең элекке колонияләре арасына кергән Бенин, Нигер, Буркина Фасо, Чад, Конго Демократик Җөмһүрияте һәм башка илләргә бәйсезлек бирергә ризалыгы турында хәбәр итә.
* 1995 — Босния сугышы вакытында серб гаскәрләре Сребреницаны басып алалар.
* 2004 — Әдһәм Тенишев, дөньякүләм танылган тюрколог-галим вафат була.
* 2005 — Татарстан хөкүмәте карары белән Татар дәүләт гуманитар институты һәм Татар-Америка төбәк институты юк ителәләр.
* 2010 — **Футбол буенча дөнья беренчелегендә** беренче тапкыр Испания милли җыелмасы беренче урынны яулый.

*Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга*

## Сайланган мәкалә

 ТР ИҮА утырышында Талия Миңуллина, 2020 ел
**Татарстан Республикасының инвестицияләү климаты** — Россия Федерациясе субъектындагы икътисадый хәл. Татарстан даими рәвештә Россия субъектлары арасында инвестицион җәлеп итүчәнлек буенча илкүләм рейтингның лидерлары рәтенә керә.

Республика хөкүмәте төбәкнең үсешен тәэмин итәчәк проектларына үз капиталын кертүче инвесторларны җәлеп итү өчен даими рәвештә яңа чаралар күрә һәм алдынгы тәҗрибәләрне куллана. Регионда инвестклиматка ярдәм итү һәм аны үстерү өчен җайга салучы институтлар һәм оешмалар, мәсәлән, министрлыклар, инвестиция фондлары, инвестицион үсеш агентлыгы бар. 2020 елның декабренә бу инфраструктура 100 индустриаль паркны, 5 АСИҮТ буларак исәпләнде. Инвестклиматны яхшырту сәнәгать үсешенә, эш урыннары артуга, республика халкының тормыш дәрәҗәсен үстерергә ярдәм итә.

*↪ Дәвамы*

*Архив • Кандидатлар • Төзәтү*

## Сез беләсезме?

Киншаса каласы
* **Кызыл тилгән** ау вакытында канат какмый да оча ала.
* Алтын Урда башкаласы Сарай-Бәркә шәһәре **Бәркә-хан** әмере белән түгел, Бату хан әмере белән төзелгән.
* **Туктамыш** хан үз дошманы **Мамай**ны хөрмәт белән күмгән.
* Чүпрәле районында башланган **Олы Яклы** елгасы Сыры елгасы бассейнына керә.
* Россия ватандашлар сугышы вакытында чех язучысы Ярослав Һашек ЭККА Көнчыгыш фронтының **5 нче армиясе** сафларында Уфадан алып Иркутскига кадәр юл үткән.
* Конго **башкаласы** халкының күбесе французча сөйләшә.
* **Чын тилгәннәрнең** Татарстанда **бер генә төре** очрый.
* **Күнче** — Казанның иң кыска җәяүле урамы урта гасырларда барлыкка килгән.
* **Зәгыйфь тәэсир итешүгә** күрә Кояшның (һәм башка йолдызларның) нурланышы барлыкка килә.
* Борынгы Кытайның Цинь чоры императоры **Цинь Шихуанди** үзенен югары хакимлеген көчәйтү өчен иске кануннар язылган барлык китапларны яндырырга боерык биргән.
* Россиядә тротил эшләп чыгаручы беренче хәрби завод хәзерге **Чапаевск** шәһәрендә 1911 елда корыла.

*Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү*

## Яхшы мәкалә

**Мишон** —— ул чам халкының Һиндләшкән патшалыгы Чампа патшалары тарафыннан 4-енче һәм 14-енче гасыр уртасында төзелгән үзәк Вьетнамда калдырылган һәм өлешчә хәрабә хәлендә Һинду гыйбадәтханәләре кластеры. Гыйбадәтханәләр Шива Ходаена табынуга багышланган, ул төрле асаба исемнәреннән мәгълүм, аларның иң әһәмиятлесе **Бхадрешвара**. Мишон Дуй Пһу авылы янында урнашкан, ул Үзәк Вьетнамда Куанг Нам провинциясендә Дуй Сюен административ районында, Да Нангтан 69 км көньяк-көнбатышта һәм тарихи Чампа башкаласы Тра Кьеудан якынча 10 км да. Гыйбадәтханәләр ике тау сырты белән уратылган якынча ике километр киңлегендәге үзәндә урнашкан..
 *↪ Дәвамы*

*Архив • Кандидатлар • Төзәтү*

## Сайланган исемлек һәм портал

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Сайланган cоңгы портал:* |  | Интернет |
| *Сайланган cоңгы исемлек:* |  | Халыкара истәлекле период |

*Архив • Кандидатлар*

## Сайланган мультимедиа

## Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

## Җаваплылыктан баш тарту

**Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"**

Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче  *Викимедиа фонды*, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

## Катнашу

* **Катнашырга:Нигез тәртипләр* һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү *киңәш ителә*, әмма мәҗбүри түгел.
* **Ярдәм кирәк:** Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар *ярдәм күрсәтергә әзерлеген* белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
* **Көчләрегезне тикшерергә:** Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

## Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — *"һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү"*.

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 61 199 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 85 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

## Вики-кырларыбыз

* Хәзерге вакыйгалар
* Көн тәртибендәге мәсьәләләр
* Соңгы яңалыклар
* Статистика
* Вазыйфалар
* Стратегия
* Эшчәнлек планы
* Алдынгыларыбыз
* Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
	+ 1 000  • 10 000  • 50 000
	+ Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
	+ Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -
	+ Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
* Ай хезмәттәшлеге темасы
* Сайланган эчтәлек
* Соңгы үзгәртүләр
* Яңа битләр

## Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:
 **Викиверситет** — *белем бирү аланы*

 **Викиҗыентык** — *медиафайллар саклагычы*

 **Викикитап** — *дәреслекләр һәм белешмәлекләр*

 **Викимәгълүмат** — *фактик мәгълүмат-белем базасы*

 **Викиөзек** — *өземтәләр җыентыгы*

 **Викисәфәр** — *юл күрсәткече*

 **Викисүзлек** — *сүзлек һәм тезаурус*

 **Викитөрләр** — *биологик төрләр*

 **Викиханә** — *оригиналь текстлар*

 **Викихәбәрләр** — *хәбәрләр агентлыгы*

 **Мета-Вики** — *проектара хезмәттәшлек аланы*

 **Викимедиа инкубаторы** — *яңа тел бүлекләре*

 **MediaWiki** — *«MediaWiki» буенча белешмә*

 **Phabricator** — *технологик платформаны үстерү*

## Википедия телләре

Deutsch (Алманча) –
English (Инглизчә) –
Español (Испанча) –
Français (Франсузча) –
日本語 (Японча) –
Português (Португалча) –
Русский (Русча) –
Türkçe (Төрекчә) –
**Тулы телләр исемлеге**

---

Азәрбайҗанча –
Көньяк азәрбайҗанча –
Башкортча –
Кырым татарча –
Чуашча –
Гагаузча –
Каракалпакча –
Карачай-Балкарча –
Казакъча –
Кыргызча –
Төрекмәнчә –
Төрекчә –
**Татарча** –
Тывача –
Уйгырча –
Үзбәкчә –
Якутча -
Көньяк алтайча

## Тышкы дөнья белән мөнәсәбәтләр

Безнең турында матбугатта · Контактлар · FAQ · Авторлык хокуклары · Эзләү баннеры · Өземтә китерү