Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1751 ел

| Еллар
 |
| --- |
|  1747 · 1748 · 1749 · 1750 —  **1751**  — 1752 · 1753 · 1754 · 1755
 |
| Унъеллык
 |
| 1730-еллар · 1740-еллар — **1750-еллар** — 1760-еллар · 1770-еллар
 |
| Гасырлар
 |
| XVII гасыр — **XVIII гасыр** — XIX гасыр
 |

|  |
| --- |
| 2 меңьеллык
 |
| XVI гасыр — XVII гасыр — **XVIII гасыр** — XIX гасыр — XX гасыр
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1690-еллар
 |  1690
 |  1691
 |  1692
 |  1693
 |  1694
 |  1695
 |  1696
 |  1697
 |  1698
 |  1699
 |
|  |
| 1700-еллар
 |  1700
 |  1701
 |  1702
 |  1703
 |  1704
 |  1705
 |  1706
 |  1707
 |  1708
 |  1709
 |
| 1710-еллар
 |  1710
 |  1711
 |  1712
 |  1713
 |  1714
 |  1715
 |  1716
 |  1717
 |  1718
 |  1719
 |
| 1720-еллар
 |  1720
 |  1721
 |  1722
 |  1723
 |  1724
 |  1725
 |  1726
 |  1727
 |  1728
 |  1729
 |
| 1730-еллар
 |  1730
 |  1731
 |  1732
 |  1733
 |  1734
 |  1735
 |  1736
 |  1737
 |  1738
 |  1739
 |
| 1740-еллар
 |  1740
 |  1741
 |  1742
 |  1743
 |  1744
 |  1745
 |  1746
 |  1747
 |  1748
 |  1749
 |
| 1750-еллар
 |  1750
 |  1751
 |  1752
 |  1753
 |  1754
 |  1755
 |  1756
 |  1757
 |  1758
 |  1759
 |
| 1760-еллар
 |  1760
 |  1761
 |  1762
 |  1763
 |  1764
 |  1765
 |  1766
 |  1767
 |  1768
 |  1769
 |
| 1770-еллар
 |  1770
 |  1771
 |  1772
 |  1773
 |  1774
 |  1775
 |  1776
 |  1777
 |  1778
 |  1779
 |
| 1780-еллар
 |  1780
 |  1781
 |  1782
 |  1783
 |  1784
 |  1785
 |  1786
 |  1787
 |  1788
 |  1789
 |
| 1790-еллар
 |  1790
 |  1791
 |  1792
 |  1793
 |  1794
 |  1795
 |  1796
 |  1797
 |  1798
 |  1799
 |
|  |
| 1800-еллар
 |  1800
 |  1801
 |  1802
 |  1803
 |  1804
 |  1805
 |  1806
 |  1807
 |  1808
 |  1809
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1751 ел башка тәкъвимнәрдә**| Милади тәкъвим | 1751  *MDCCLI*  |
| Юлиан тәкъвим | 1750—1751 (12 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7259—7260 (12 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2503—2504 (2 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме  | 5511—5512
ה'תקי"א — ה'תקי"ב |
| Һиҗри тәкъвим | 1164—1165 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4243—4244 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1200 *ԹՎ ՌՄ*
 |
| Кытай тәкъвиме | 4447—4448 庚午 — 辛未 ак ат — ак сарык |
| Хәбәш тәкъвим | 1743 — 1744 |
| Борынгы һинд тәкъвиме |  |
| - *Викрам-самват* | 1807—1808 |
| - *Шака самват* | 1673—1674 |
| Шәмси тәкъвим | 1129—1130 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2294 |
| Япон ел исәбе | 1 ел Хорэки |

**1751 (бер мең җиде йөз илле беренче) ел** — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 1751 елы, II меңьеллыкның 751 елы, XVIII гасырның 51 елы, XVIII гасырның 6 унъеллыгының 1 елы, 1750 елларның 2 елы. 1751 елдан бирле **275** ел үтте.

## Вакыйгалар

* Гаити утравында куәтле җир тетрәве.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1751 елда туганнар*

* 1 декабрь — Юхан Чельгрен, швед шагыйре, драматург.

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1751 елда вафатлар*

**Бу мәкаләнең сыйфатын арттырыр өчен түбәндәгеләрне эшләргә кирәк?:**Мәкаләне тулыландырырга (мәкалә бик кыска).
# Кисәкчә (сүз төркеме)

Аерым сүзләрнең яки җөмләләрнең мәгънәләренә өстәмә төсмер бирә торган сүз төркеме **кисәкчә** дип атала.

Кисәкчәләрнең күпчелеге, кушымчалар шикелле үк, алдагы сүзләр гармониясенә буйсына, ягъни, нинди сүз янында килүенә карап, калын һәм нечкә вариантта була. Мәсәлән: *шулай ук, кичә үк; алма да, китап та, дәреслек тә, бүлмә дә; алма гына, бүлмә генә, китап кына, дәреслек кенә; барчы, килче; барсана, килсәнә*.

Аерым сүзнең яки җөмләнең мәгънәсенә нинди өстәмә төсмер бирүләреннән чыгып, кисәкчәләр шартлы рәвештә 8 төркемчәгә бүленә.

## Чыганаклар

* Д.Г. Тумашева, Ф.Ю. Юсупов, К.З. Зиннәтуллина, Б.М. Мифтахов. Татар теле. Татар урта гомуми белем мәктәбенең 6нчы сыйныфы өчен дәреслек.  2012 елның 18 июль көнендә архивланган

Бу —  Тел белеме буенча мәкалә төпчеге.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,  *Википедия* *проектына ярдәм итә аласыз.*
# Армияләрнең «E» төркеме

| Армияләрнең «E» төркеме Heeresgruppe E |
| --- |
| **Оештырылу елы** | 1943 елның 1 гыйнваре — 1945 ел |
| **Ил** | / Өченче рейх |
| **Хәрби көчләр** |  Вермахт |
| **Сугышлар** | Икенче бөтендөнья сугышы |
| **Танылган командирлар** | Александер Лёр |

**Армияләрнең «E» төркеме** — (алман *Heeresgruppe E*) — Алман Кораллы көчләре (вермахт) эчендәге гаскәрләрнең оператив-стратегик берләшмәсе.

## Тарих

## Төркемне оештыру. Көнбатыш фронт 1939—1940

Армияләрнең «E» төркеме 1943 елның 1 гыйнварында оештырылган.

## Командирлар

### Армияләрнең «E» төркеменәң сәргаскәрә

* Александер Лёр

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Великая война

**Бу мәкаләнең сыйфатын арттырыр өчен түбәндәгеләрне эшләргә кирәк?: Мәкаләне тулыландырырга (мәкалә бик кыска)
* Рәсемнәр өстәргә
# Радио

| Радио |
| --- |
|  |
| Ачыш датасы | 1894 |
|  |
| ‎Lemmy instance URL | lemmy.radio |
| Код МСОК 4 | 6010 |
| Моңа өлешчә туры килә | radio industry[d] |
|  Радио Викиҗыентыкта |

Радиоалгыч
**Ра́дио** (лат. *radius* — нур, *radio* — нур чәчәм) — чыбыксыз элемтә төре. Сигналны ташучы ролен радиодулкыннар башкара.

Шартлы рәвештә дулкыннарны озын, урта, кыска һәм ультракыскаларга бүләләр.

1895 елның 7 маенда елда физик Александр Попов беренче тапкыр радиоэлемтә сеансын уздыра. Шул уңайдан 1945 елдан башлап ССРБда, хәзер исә Русиядә, 7 май *Радио көне* буларак билгеләнә.

Радио ярдәмендә кешеләр меңнәрчә километр арадан бер-берсен бер бүлмәдәге кебек яхшы ишетәләр. Тавыш шундый ерак араларга махсус аппаратлар — радиотапшыргыч һәм радиоалгычлар ярдәмендә җибәрелә.
Радиотапшыргычта сүзләр, музыка — кыскасы, теләсә нинди тавыш махсус дулкыннарга — радиодулкыннарга әверелә. Радиотапшыргычның антеннасы радиодулкыннарны һәр тарафка тарата. Бу дулкыннар атмосферада да, һавасыз космоста да яктылык тизлеге белән бер үк дәрәҗәдә яхшы таралалар, агач, пыяла, таш аркылы үтеп керәләр. Үзара кисешкән очракта да радиодулкыннар бер-берсе белән кушылмый. Радиоалгыч антенна ярдәмендә радиодулкыннарны тотып ала, аларны көчәйтә һәм яңадан сүзләргә, музыкага һәм башка авазларга әверелдерә.

Радиога үткәргеч чыбыклар кирәкми, аны тыңлаучыларның саны, чиксез, аның өчен ерак аралар да берни түгел. Шуңа күрә радио ин массовый мәгълүмат һәм пропаганда чараларының берсенә әверелде.

Радиодулкыннар, яктылык һәм тавыш кебек үк, каршылыкка очраганда өлешчә кире кайтарылалар. Кире кайтарылган дулкыннар буенча алда нинди каршылык булуын, аның күләмен белергә мөмкин. Радиолокация — предметларны радиодулкыннар ярдәмендә ерак аралардан торып эзләп табу — шуңа нигезләнгән. Радиолокатор төнлә, томан вакытында, ерак ара¬лар аша телевизион «күз» күрә алмаганны да «күрә».

## Шулай ук карагыз

* Татар радиолары

## Чыганаклар

Кем ул? Нәрсә ул? : балалар энцикл.: 3 т.: кече яшьтәге мәкт. балалары өчен / СССР ПФА; редкол.: А. А. Дорохов, Т. А. Куценко, С. В. Михалков һ. б.; русчадан С. С. Гайфуллина, С. К. Хәкимов, Г. М. Ханов һ. б. тәрҗ. – Казан : Татар. кит. нәшр., Т. 3 : Р – Я. – 1987. – 224 б. – 11800 д.
# Иран телләре

| Иран телләре |
| --- |
|  |
| Кайда өйрәнелә | иранистика[d] |
|  Иран телләре Викиҗыентыкта |

Иран телләренең генетик бүленеше
**Иран телләре** — Һинд-аурупа телләре гаиләлыгыннан дүрт астөркемне (көньяк-көнбатыш – фарсы, таҗик һ.б. телләр, төньяк-көнбатыш – көрд, каспий буе һ.б. телләр, көньяк-көнчыгыш – пашто, памир һ.б. телләр, төньяк-көнчыгыш – осетин һ.б. телләр) берләштергән телләр төркеме.

1986 елда Иранлыларның ничә проценты фарсы телендә сөйләшкәнен, ничәсе белмәгәнен һәм ничәсе камил сөйләшкәнен билгеләү өчен дәүләт сан алуы булган.

Көрд-Бельгия-Америка галиме Меһрзад Изади (аның эшләре Колумбия Университетының Халыкара һәм Җәмәгать Эшләр Мәктәбендә, Gulf 2000 Project веб-сайтында табылырга мөмкин) (2001 Иран халык санын алуында халыкның 68%-ы фарсы телендә беренче тел буларак сөйләшә дип язып куелган булган) 2014 ел өчен төрле телләрне белүчеләрнең шундый саннарын китерә:

* Фарсы теле (лури теле һәм бәхтияри телен кертеп) 62,1%
* Азәрбайҗан теле 13,6%
* Көрд теле 7%
* Гиляки теле 3%
* Мазендеран теле 2,8%
* Бәлүҗ теле 2,4%
* Гарәп теле 1,6%
* Төрки 1,6%
* Кашкай теле 1,2%
* Тати теле 1,1%
* Фарсы теленең раджи диалекты (раджи теле белән бутамаска) 1%
* Төрекмән теле 0,9%
* Талыш теле 0,4%
* башка телләргә фарсы ишарә теле, яһүд теле, ассирий теле, әрмән теле, гөрҗи теле, чиркәс теле, сириак теле, рус теле, раджи теле, минаби теле һәм шулай ук башка көнбатыш Иран телләре (лари теле, һ.б.) керә.

## Искәрмәләр

* Kümmel, Martin Joachim. "Areal developments in the history of Iranic: West vs. East." BOOK OF ABSTRACTS.
# 280 ел (б. э. к.)Latinitsada uqu

| Еллар
 |
| --- |
| 285 (б. э. к.) · 284 (б. э. к.) · 283 (б. э. к.) · 282 (б. э. к.) — **281 (б. э. к.)** — 280 (б. э. к.) · 279 (б. э. к.) · 278 (б. э. к.) · 277 (б. э. к.)
 |
| Унъеллык
 |
| 300-еллар (б. э. к.) · 290-еллар (б. э. к.) — **280-еллар (б. э. к.)** — 270-еллар (б. э. к.) · 260-еллар (б. э. к.)
 |
| Гасырлар
 |
| IV гасыр (б. э. к.) — **III гасыр (б. э. к.)** — II гасыр (б. э. к.)
 |

|  |
| --- |
| 1 меңьеллык (б. э. к.)
 |
| V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — **III гасыр (б. э. к.)** — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.)
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 300-еллар (б. э. к.)
 | 309
 | 308
 | 307
 | 306
 | 305
 | 304
 | 303
 | 302
 | 301
 | 300
 |
|  |
| 290-еллар (б. э. к.)
 | 299
 | 298
 | 297
 | 296
 | 295
 | 294
 | 293
 | 292
 | 291
 | 290
 |
| 280-еллар (б. э. к.)
 | 289
 | 288
 | 287
 | 286
 | 285
 | 284
 | 283
 | 282
 | 281
 | 280
 |
| 270-еллар (б. э. к.)
 | 279
 | 278
 | 277
 | 276
 | 275
 | 274
 | 273
 | 272
 | 271
 | 270
 |
| 260-еллар (б. э. к.)
 | 269
 | 268
 | 267
 | 266
 | 265
 | 264
 | 263
 | 262
 | 261
 | 260
 |
| 250-еллар (б. э. к.)
 | 259
 | 258
 | 257
 | 256
 | 255
 | 254
 | 253
 | 252
 | 251
 | 250
 |
| 240-еллар (б. э. к.)
 | 249
 | 248
 | 247
 | 246
 | 245
 | 244
 | 243
 | 242
 | 241
 | 240
 |
| 230-еллар (б. э. к.)
 | 239
 | 238
 | 237
 | 236
 | 235
 | 234
 | 233
 | 232
 | 231
 | 230
 |
| 220-еллар (б. э. к.)
 | 229
 | 228
 | 227
 | 226
 | 225
 | 224
 | 223
 | 222
 | 221
 | 220
 |
| 210-еллар (б. э. к.)
 | 219
 | 218
 | 217
 | 216
 | 215
 | 214
 | 213
 | 212
 | 211
 | 210
 |
| 200-еллар (б. э. к.)
 | 209
 | 208
 | 207
 | 206
 | 205
 | 204
 | 203
 | 202
 | 201
 | 200
 |
|  |
| 190-еллар (б. э. к.)
 | 199
 | 198
 | 197
 | 196
 | 195
 | 194
 | 193
 | 192
 | 191
 | 190
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**280 ел (б. э. к.)** — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

## Вакыйгалар

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:280 елда (б. э. к.) туганнар*

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:280 елда (б. э. к.) вафатлар*

**Бу мәкаләнең сыйфатын арттырыр өчен түбәндәгеләрне эшләргә кирәк?:**Мәкаләне тулыландырырга (мәкалә бик кыска).
# 1821 ел

| Еллар
 |
| --- |
|  1817 · 1818 · 1819 · 1820 —  **1821**  — 1822 · 1823 · 1824 · 1825
 |
| Унъеллык
 |
| 1800-еллар · 1810-еллар — **1820-еллар** — 1830-еллар · 1840-еллар
 |
| Гасырлар
 |
| XVIII гасыр — **XIX гасыр** — XX гасыр
 |

|  |
| --- |
| 2 меңьеллык
 |
| XVII гасыр — XVIII гасыр — **XIX гасыр** — XX гасыр — XXI гасыр
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1790-еллар
 |  1790
 |  1791
 |  1792
 |  1793
 |  1794
 |  1795
 |  1796
 |  1797
 |  1798
 |  1799
 |
|  |
| 1800-еллар
 |  1800
 |  1801
 |  1802
 |  1803
 |  1804
 |  1805
 |  1806
 |  1807
 |  1808
 |  1809
 |
| 1810-еллар
 |  1810
 |  1811
 |  1812
 |  1813
 |  1814
 |  1815
 |  1816
 |  1817
 |  1818
 |  1819
 |
| 1820-еллар
 |  1820
 |  1821
 |  1822
 |  1823
 |  1824
 |  1825
 |  1826
 |  1827
 |  1828
 |  1829
 |
| 1830-еллар
 |  1830
 |  1831
 |  1832
 |  1833
 |  1834
 |  1835
 |  1836
 |  1837
 |  1838
 |  1839
 |
| 1840-еллар
 |  1840
 |  1841
 |  1842
 |  1843
 |  1844
 |  1845
 |  1846
 |  1847
 |  1848
 |  1849
 |
| 1850-еллар
 |  1850
 |  1851
 |  1852
 |  1853
 |  1854
 |  1855
 |  1856
 |  1857
 |  1858
 |  1859
 |
| 1860-еллар
 |  1860
 |  1861
 |  1862
 |  1863
 |  1864
 |  1865
 |  1866
 |  1867
 |  1868
 |  1869
 |
| 1870-еллар
 |  1870
 |  1871
 |  1872
 |  1873
 |  1874
 |  1875
 |  1876
 |  1877
 |  1878
 |  1879
 |
| 1880-еллар
 |  1880
 |  1881
 |  1882
 |  1883
 |  1884
 |  1885
 |  1886
 |  1887
 |  1888
 |  1889
 |
| 1890-еллар
 |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-еллар
 |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1821 (бер мең сигез йөз егерме беренче) ел** — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1821 елы, II меңьеллыкның 821 елы, XIX гасырның 21 елы, XIX гасырның 3 унъеллыгының 1 елы, 1820 елларның 2 елы. 1821 елдан бирле **205** ел үтте.

## Вакыйгалар

* 10 август — Миссури Америка Кушма Штатларына 24-нче штат булып керде.
* 24 август — Испания Мексика бәйсезлеген таныды.
* 15 сентябрь — Гватемала, Һондурас, Коста-Рика һәм Сальвадор үз бәйсезлеген игълан итәләр.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1821 елда туганнар*

* 30 октябрь — Федор Достоевский, рус язучысы.

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1821 елда вафатлар*

* 5 май — Наполеон I (*Napoléon Bonaparte*), француз императоры.
# Иван IIILatinitsada uqu

| Иван III |
| --- |
|  |
|  |
| Мәскәү бөек кенәзе |
| **Вазыйфада** 28 март 1462 ел – 27 октябрь 1505 ел |
| Аңа кадәр | Василий II |
| Дәвамчысы | Василий III |
| Туган | 22 гыйнвар 1440(1440-01-22) Мәскәү, Бөек Мәскәү кенәзлеге |
| Үлгән | 27 октябрь 1505(1505-10-27) (65 яшь) Мәскәү, Бөек Мәскәү кенәзлеге |
| Җефет | Мария Борисовна[d] һәм София Палеолог[d] |
| Әни | Мария Ярославна[d] |
| Әти | Василий II Сукыр |

**Иван III Василий улы** (1440-1505) - Мәскәү бөек кенәзе (1462-1505), Мәскәү бөек кенәзе Василий Сукыр улы.

Иван III хакимлек итү нәтиҗәсендә Мәскәү тирәсендә рус кенәзлекләре берләштерелә, Алтын Урда ханнарына ясак түләү туктатыла, хәзерге кирпеч Мәскәү Кремле төзелгән, кануннар җыентыгы (*Судебник*) кабул ителгән, бер урында үткәрелә торган җир биләү системасына нигез салынган.

## Казан ханлыгы белән мөнәсәбәт

Иван III Казан ханлыгы эчке сәясәтенә актив кысыла, 1487 елда Мөхәммәд Әмин Казан тәхетенә утырганын бик яклый. Иван III Мөхәммәд Әминне яклаган өчен Казан шәһәрен камап ала. Соңрак та Казан ханлыгы һәм Касыйм ханлыгы эчке сәясәтенә кысыла.

Ләкин 1505 елда Иван III үлгәннән соң, Казан ханы Мөхәммәд Әмин рус гаскәрен Казан янындагы сугышта тар-мар итә.

## Тышкы сәясәт

1471-1478 елларда Мәскәү - Новгород сугышлары нәтиҗәсендә, Новгород җиңелә, басып алына, Новгород җөмһүрияте юк ителә, вече чаңы Мәскәүгә җибәрелә.

1487-1494 елда Литва Бөек кенәзлегенә каршы сугыш.

1472 елда Кырым ханлыгы белән берек төзелә.

1501 - 1503 елда Ливониягә каршы сугыш.

1500-1503 елда Литвага каршы сугыш.

## Әдәбият

* Ключевский В. О. Курс русской истории.
* Лурье Я. С. Две истории Руси XV века. Ранние и поздние, независимые и официальные летописи об образовании Московского государства. — СПб., 1994.
* Скрынников Р. Г. Иван III. — М., 2006.
# Antonin DvorjakКириллицада укуLatinitsada uqu

| **Antonin Leopold Dvorjak çexçä *Antonín Leopold Dvořák |
| --- |
|  Antonin Leopold Dvorjak |
| Tulı iseme | Antonín Leopold Dvořák |
| Hönäre | kompozitor |
| Tuu datası | 8 sentäber 1841(1841-09-08) |
| Watandaşlığı | Avstro-Vengriä |
| Ülem datası | 1 may 1904(1904-05-01) (62 yäş) |
| Ülem cire | Praha |

**Antonin Leopold Dvorjak** (çex telendä *Antonín Leopold Dvořák*, 1841-1904) - Çexiä kompozitorı, romantizm wäkile.

Anıñ äsärendä Moraviä häm Bohemiä xalqı moñnarı kiñ qullanıla.

Dvorjak belän **B.Smetana** - Çexiä milli muzıkal' mäktäbenä nigez saluçılar.

Dvorjak iñ mäşhür äsärläre: **Simfoniä №9, "Su qızı" operası, "Amerika" qıllı kvartetı, Rekviem, Stabat Mater, "Slavän biüläre"**.

## Tärcemäi xäle

Praha şähäre yanında 1841 yılda tuğan.

1858 yılda Praha organ mäktäben tämamlıy.

Soñraq Londonda, Nyu Yorkta eşlägän.

1892-1895 yılda Nyu York Milli Konservatoriäsen citäkli.

1896 yılda Prahaga qayta, Praha Konservatoriäsen citäkli.

1904 yılda yöräk öyänägennän ülgän.

## İcat

Дәвамлыгы: 3 минуты и 8 секунд3:08Yumoreska‎ op.101 № 7
Дәвамлыгы: 2 минуты и 27 секунд2:27op.75 № 2 romansı
Дәвамлыгы: 15 минут и 8 секунд15:08Violonçel belän orkestr öçen kontsert op.104. — I. Allegro
Дәвамлыгы: 11 минут и 35 секунд11:35№ 9 simfoniäse op.95. — II. Largo
Дәвамлыгы: 5 минут и 44 секунды5:44Qıllı orkestr öçen serenada op.22. — IV. Larghetto
* *«Альфред»* (*Alfred*, 1870).
* *«Король и угольщик»* (*Král a uhlíř*, 1871, вторая редакция 1874, третья 1887).
* *«Упрямцы»* (*Tvrdé palice*, 1874).
* *«Ванда»* (*Vanda*, 1875, вторая редакция 1879, третья 1883).
* *«Хитрый крестьянин»* (*Šelma sedlák*, 1877).
* *«Дмитрий»* (*Dimitrij*, 1881—1882, вторая редакция 1883, третья 1885, четвёртая 1894—1895).
* *«Якобинец»* (*Jakobín*, 1887—1888, вторая редакция 1897).
* *«Чёрт и Кача»* (*Čert a Káča*, 1898—1899).
* *«Русалка»* (*Rusalka*, 1900).
* *«Армида»* (*Armida*, 1902—1903).

## Ädäbiät

* Дворжак в письмах и воспоминаниях. — Музыка, 1964. — 224 с. — 3860 экз.
* Бэлза И.Ф. Пятая симфония Дворжака. — М.—Л.: Музгиз, 1950. — 20 с. — 3000 экз.
* Гулинская З.К. Антонин Дворжак. — М.: Музыка, 1973. — 242 с.
* Егорова В.Н. Антонин Дворжак. — Музыка, 1997. — 616 с. — 1000 экз. — ISBN 5-7140-0641-0
* Лушина Я. Антонин Дворжак. Очерк жизни и творчества. — Л.: Музыка, 1961. — 104 с.
* Ноты произведений Антонина Дворжака  2013 елның 27 сентябрь көнендә архивланган
* Всё o Дворжакe
* В.ЕГОРОВА — Симфонические поэмы Дворжака на сюжеты баллад Эрбена  2010 елның 30 май көнендә архивланган
# 1429 ел

| Еллар
 |
| --- |
|  1425 · 1426 · 1427 · 1428 —  **1429**  — 1430 · 1431 · 1432 · 1433
 |
| Унъеллык
 |
| 1400-еллар · 1410-еллар — **1420-еллар** — 1430-еллар · 1440-еллар
 |
| Гасырлар
 |
| XIV гасыр — **XV гасыр** — XVI гасыр
 |

|  |
| --- |
| 2 меңьеллык
 |
| XIII гасыр — XIV гасыр — **XV гасыр** — XVI гасыр — XVII гасыр
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1390-еллар
 |  1390
 |  1391
 |  1392
 |  1393
 |  1394
 |  1395
 |  1396
 |  1397
 |  1398
 |  1399
 |
|  |
| 1400-еллар
 |  1400
 |  1401
 |  1402
 |  1403
 |  1404
 |  1405
 |  1406
 |  1407
 |  1408
 |  1409
 |
| 1410-еллар
 |  1410
 |  1411
 |  1412
 |  1413
 |  1414
 |  1415
 |  1416
 |  1417
 |  1418
 |  1419
 |
| 1420-еллар
 |  1420
 |  1421
 |  1422
 |  1423
 |  1424
 |  1425
 |  1426
 |  1427
 |  1428
 |  1429
 |
| 1430-еллар
 |  1430
 |  1431
 |  1432
 |  1433
 |  1434
 |  1435
 |  1436
 |  1437
 |  1438
 |  1439
 |
| 1440-еллар
 |  1440
 |  1441
 |  1442
 |  1443
 |  1444
 |  1445
 |  1446
 |  1447
 |  1448
 |  1449
 |
| 1450-еллар
 |  1450
 |  1451
 |  1452
 |  1453
 |  1454
 |  1455
 |  1456
 |  1457
 |  1458
 |  1459
 |
| 1460-еллар
 |  1460
 |  1461
 |  1462
 |  1463
 |  1464
 |  1465
 |  1466
 |  1467
 |  1468
 |  1469
 |
| 1470-еллар
 |  1470
 |  1471
 |  1472
 |  1473
 |  1474
 |  1475
 |  1476
 |  1477
 |  1478
 |  1479
 |
| 1480-еллар
 |  1480
 |  1481
 |  1482
 |  1483
 |  1484
 |  1485
 |  1486
 |  1487
 |  1488
 |  1489
 |
| 1490-еллар
 |  1490
 |  1491
 |  1492
 |  1493
 |  1494
 |  1495
 |  1496
 |  1497
 |  1498
 |  1499
 |
|  |
| 1500-еллар
 |  1500
 |  1501
 |  1502
 |  1503
 |  1504
 |  1505
 |  1506
 |  1507
 |  1508
 |  1509
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1429 (бер мең дүрт йөз егерме тугызынчы) ел** — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1429 елы, II меңьеллыкның 429 елы, XV гасырның 29 елы, XV гасырның 3 унъеллыгының 9 елы, 1420 елларның 10 елы. 1429 елдан бирле **597** ел үтте.

## Вакыйгалар

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1429 елда туганнар*

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1429 елда вафатлар*

**Бу мәкаләнең сыйфатын арттырыр өчен түбәндәгеләрне эшләргә кирәк?:**Мәкаләне тулыландырырга (мәкалә бик кыска).

Бу — мәкалә төпчеге.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,  *Википедия* *проектына ярдәм итә аласыз.*Мөмкинлек булса, бу искәрмәне төгәлрәккә алыштырырга кирәк.
# Lockheed F-117 NighthawkLatinitsada uqu

| F-117 Nighthawk |
| --- |
|  |
| F-117 Невада чүле өстененән |
| **Максат** | хәлиткеч очкыч |
| **Эшкәртүче** |  Lockheed Martin |
| **Беренче очыш** | 1981 елның 18 июнендә |
| **Файдалану башы** | 1983 елның октябреннен |
| **Статус** | файдаланудан чыгарылган |
| **Төп файдаланучылар** |  АКШның ҺХК |
| **Җитештерү еллары** | 1983 елдан 1990 елга хәтле |
| **Эшкәртү бәясе** | 6,56 млрд. |
| **Данә бәясе** | 111,2 млн доллар |
| **Чыгыш төре** | Lockheed Have Blue |

**Локхид F-117 «Найт Хок»** (ингл. *Lockheed F-117 Night Hawk*) — АКШның бер урынлы, тавыш тизлегенә кадәр очучы тактик штурмовик очкычы.

## Искәрмәләр

Бу —  авиация турында мәкалә төпчеге.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,  *Википедия* *проектына ярдәм итә аласыз.*