# 13 июль

**13 июль** — Милади тәкъвимендә җиденче айның унөченче көне. Ел ахырына кадәр 171 көн кала.

|  |
| --- |
| ← **июль** → |
| Дш | Сш | Чш | Пҗ | Җм | Шм | Як |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
| 2026 ел |

 **Дөнья тарихында бу көн:**

## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар

### Халыкара

### Милли

* Монтенегро — Дәүләтчелек көне (ингл. *Statehood Day*, crnogorski/црногорски - *Dan državnosti/Дан државности*).

### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Бөтендөнья рок музыкасы көне (порт. Dia mundial do rock).
* Халыкара дирижёрлар көне (исп. Día Internacional del Director de Orquesta). - Карлос Клайбер (ru) истәлегенә.
* АКШ /  Теннесси — Натан Бедфорд Форрест көне (ингл. *Nathan Bedford Forrest Day*).
* Аргентина:
	+ Электрон элемтә технологияләре көне (исп. Día Nacional de las Telecomunicaciones).
	+ Электроэнергетика өлкәсе хезмәткәрләре көне (исп. Día del Trabajador de la Energía Eléctrica).
* Бразилия — Канализация һәм яшәү мохите чисталыгы өлкәсе инженерлары көне (порт. Dia do Engenheiro de Saneamento).
* Казакъстан Казакъстан — Милли иминлек органнары хезмәткәрләре көне (каз. Ұлттық қауiпсiздiк комитет күні, рус. *День сотрудников органов национальной безопасности Казахстана*).
* Монголия — Наадам бәйрәменең (монг. Үндэсний их баяр наадам) өченче һәм соңгы көне.
* Россия — почта хезмәткәрләре көне.

## Вакыйгалар

* 1772 — инглиз сәяхәтчесе Джеймс Кук тарихта беренче дөнья тирәли сәяхәткә чыга.
* 1837 — Бөекбритания корольләре резиденциясе Букингем сараена күчә.
* 1885 — Амстердамда *Голландия милли музее* ачылды.
* 1897 — Гульельмо Маркони радионы патентлаштырыла.
* 1923 — Голливуд тамгасы урнаштырыла.
* 1930 — Уругвайда беренче футбол буенча дөнья чемпионаты башлана.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:13 июль көнне туганнар*

* 1527 — Джон Ди, инглиз математигы, географ
* 1839 — Илья Бердников,
* 1846 — Гали Саинов,
* 1857 — Владимир Суслов,
* 1867 — Сәетгәрәй Алкин,
* 1871 — Карл Боль,
* 1889 — Луиза Маунтбеттен,
* 1891 — Альфред Озол,
* 1892 — Мирсәет Солтангалиев,
* 1894 — Бернгард Кафенгауз,
* 1914 — Василий Мелихов,
* 1916 — Бәлкис Кармышева,
* 1923 — Зәки Шәймәрданов,
* 1924 — Илгизәр Тимершин,
* 1925 — Александр Шутов,
* 1926 — Кронид Гоголев,
* 1928 — Эллен Нийт,
* 1934 — Воле Шоинка,
* 1935 — Наил Гыйләҗев,
* 1937 — Владимир Лукин, тарих һәм сәясәт галиме, Россия сәяси һәм иҗтимагый эшлеклесе.
* 1949 — Раушания Килдебәкова,
* 1951 — Мәгъсүм Сәләхов,
* 1957 — Тьерри Бутсен, Бельгия автопилоты, Формула-1 пилоты.
* 1959 — Азат Ибраһимов,
* 1964 — Сергей Севрюков,
* 1969 — Олесь Бузина, Украина язучысы, журналист.
* 1971 — Ирадә Әюпова, ТР мәдәният министры.
* 1976 — Алмаз Шәрифуллин, Айфара төркеме солисты.
* 1975 — Артем Сидоров,
* 1975 — Константин Ситкин,
* 1990 — Самуел Гарсия,

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:13 июль көнне вафатлар*

* 1842 — Адальберт Лидл,
* 1874 — Фома Петонди, архитектор.
* 1883 — Алексей Тимофеев,
* 1914 — Сергей Ильин,
* 1921 — Габриел Липпман,
* 1924 — Альфред Маршалл, инглиз икътисадчысы.
* 1934 — Фриц Гребнер,
* 1936 — Алийе Фатма Топуз,
* 1954 — Фрида Кало,
* 1956 — Азарий Иванов,
* 1971 — Мәҗит Әлмөхәммәтов,
* 1974 — Патрик Бләкет,
* 1989 — Касыйм Каимов,
* 1996 — Әхмәт Китаев, нәкышьче.
* 1996 — Герман Качин,
* 1997 — Павел Софроницкий,
* 1999 — Мөхәммәтназар Гафуров,
* 2000 — Иван Шапошников,
* 2007 — Сардана Ойунская,
* 2009 — Вил Байкин,
* 2011 — Иван Плотников,
* 2014 — Надин Гордимер,
* 2017 — Лю Сяобо,
* 2020 — Рәис Мостафин,

## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

#### Исем бәйрәмнәре

## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

| **Милади тәкъвим буенча ел көннәре(проект)* |
| --- |
| Гыйнвар | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Февраль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |  |  |
| Март | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Апрель | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Май | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Июнь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Июль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Август | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Сентябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Октябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Ноябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Декабрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |