# Баш бит

# Википедиягә рәхим итегез!

Ирекле эчтәлекле энциклопедияне һәркем яза ала.

---

 **Тулы исемлекЭчтәлекПорталларLatin imläsı**

708 841 мәкалә арасында эзләү

Википедиянең **татарча бүлегендә708 841 мәкалә һәм
 101 актив катнашучы бар.

* Мәкалә булдыру

 **волонтёрлар ярдәмләшүе**

Бүген 2026 елның 26 июнь көне (Җомга) – Вакыт 00:26 UTC *(Битне яңартырга)* – Күренеш: мобиль /
санак

## Көн рәсеме

## Бу көнне ... (26 июнь)

 БМОда — *Наркотикларның канунсыз сатылуы һәм кулланылуына каршы халыкара көрәш көне* һәм *Газаплау корбаннарына халыкара теләктәшлек көне*,  Румыниядә — *Милли байрак көне*, Кырым — *Кырымтатар милли байрагы* көне,  Таиландта — *Сунтон Пу көне*, һ.б.

* 1522 — Сөләйман I 400 хәрби кораб белән Родос утравына килеп җитә.
* 1829 — Бельгия сәясәтчесе, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты Огюст Беернарт дөньяга килә.
* 1838 — татар дин әһеле, тарихчы, язучы Таҗетдин Ялчыгол вафат була.
* 1915 — әдәбият галиме Гали Халит туа.
* 1927 — монументалист, нәкышче, графикачы Ким Сафиуллин дөньяга килә.
* 1937 — татар галиме, уйлап табучы, техник фәннәр докторы Әнәс Җомагылов туа.
* 1945 — Берләшкән Милләтләр Оешмасы уставы 51 дәүләт тарафыннан имзалана.
* 1959 — эстрада җырчысы Асаф Вәлиев дөньяга килә.
* 1960 —  Сомалилендның  Бөекбританиядән бәйсезлеге игълан ителә.
* 1979 — Мөхәммәт Али бокстан китүе турында хәбәр итә.
* 1993 — татар шагыйре Сәйфи Кудаш бакыйлыкка күчә.
* 2007 — Татарстан һәм Русия хакимиятләре арасында вәкаләтләр чикләрен билгеләү шартнамәсе имзалана.

*Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга*

## Сайланган мәкалә

Манусмрти (санскрит телендә: मनुस्मृति), шулай ук Манусмрити дип языла, ул Һинд диненең күп Дхармашастраларының борынгы законнар тексты. Ул Һиндстанда Британия хөкемдарлыгы вакытында беренче тәрҗемә ителгән текстларның берсе, 1794 елда Сэр Вильям Джоунс тарафыннан. ул колониаль хөкүмәт тарафыннан Һинд дине законнарын формулалаштыру өчен кулланылган. Манусмритиның илледән артык манускриптлары мәгълүм, ләкин иң элек табылган, күбесенчә тәрҗемә ителгән һәм оригиналь юрама дип кабул ителгәне 18-енче гасыр «Куллука Бхатта комментарлары белән Калькутта манускрипты». Хәзерге заман фәне бу оригинальлекне шик астына куя һәм Һиндстанда табылган Манусмритиның төрле манускриптларында үзе эчендә туры килми торган урыннары бар һәм үзара шулай ук, бу чынлык, эченә чит мәгълүмат кертү һәм текстка соңрак интерполяцияләр турында борчулар күтәрә. Текстның мәшһүрлеге Һиндстаннан тыш колониаль эрага кадәр таралган. Урта гасыр эрасының Мьянма һәм Таиландның Буддизм законы шулай ук Мануга карый.

*↪ Дәвамы*

*Архив • Кандидатлар • Төзәтү*

## Сез беләсезме?

Янгыннан исән калган Йолдыз мәчете
* **Теләче көрәшчесе** бәйгеләрдә 36, **Лениногорскиныкы** 50 җиңел машина откан.
* Атаклы курайчының туган авылында аңа багышлап, **халык музыка уен коралына** һәйкәл куелган.
* Леди Гаганың тормышын **порнопародиядә** яктыртканнар.
* **Япония мангасы** хыял, хыянәтчелек һәм үч алу турында сөйли.
* 2023 елның маенда чыккан янгын **авылның** Җәмигъ мәчетенә берничә метр җитәрәк туктап калган.
* **Драм-энд-бейс биючесе** микроикътисад буенча эрзә телендә әсбап язган.
* **Маҗарстан блэк-металлисты һәм вегетарианы** чыгышларда дуңгыз башларын кулланудан канәгать булмаган.
* **Иске йолалыкчыларның токымы** селькуп телен коткарырга тырыша.
* **Русофоб язучыга** неонацист һөҗүм иткән.
* **Польша генералы** Бельгия армиясенең баш командующие булган.
* **Ат башы белән таякта ат чабышлары** буенча спорт ярышлары үткәрелә.
* **Яһүди улы** НСДАП әгъзасы булган.

*Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү*

## Яхшы мәкалә

**Аюрведа** тарихи тамырлары Һиндстан субконтинентында булган медицина системасы. Аюрведа йолаларыннан алынган глобальләшкән һәм заманчалаштырылган практикалар өстәмә яки альтернатив медицинаның тибы булып тора. Һиндстаннан тыш илләрдә Аюрведа терапиясе һәм практикалары гомуми сәламәтлек кулланылышларына кертелгән һәм кайбер очракларда медицина кулланылышына.

Төп классик Аюрведа текстлары медицина белемнәренең Ходайлардан бөек акыл ияләренә тапшырылуы турындагы мәгълүматлар белән башлана, ә аннна соң кеше табибларына. «Сушрута Самхитада» Сушрута язганча, Һинд диненең Аюрведа Ходае, Дханвантари, үзе Варанаси патшасы инкарнациясен алып табиблар төркеменә медицинаны өйрәткән, шул исәптән Сушрутага да. Аюрведа терапиясе төрле булган һәм ике меңнән артык вакытта эволюция ясаган. Терапия гадәттә катлаулы үлән катнашмалары, минераллар һәм металл матдәләргә нигезләнгән (мөгаен иртә Һинд алхимиясе яки «раса шастра» тәэсире астында). Борынгы Аюрведа текстлары шулай ук хирургик техникаларга да өйрәткән, мәсәлән, ринопластия, бөерләрдән таш чыгару, тегү урыннары һәм чит объектларны чыгару.

*↪ Дәвамы*

*Архив • Кандидатлар • Төзәтү*

## Сайланган исемлек һәм портал

|  |  |
| --- | --- |
| *Сайланган cоңгы портал:* | Фән /  **Медицина** |
| *Сайланган cоңгы исемлек:* | Япон теле язуы /  **Дзеё кандзи исемлеге** |

*Архив • Кандидатлар*

## Сайланган мультимедиа

## Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

## Җаваплылыктан баш тарту

**Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"**

Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче  *Викимедиа фонды*, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

## Катнашу

* **Катнашырга:Нигез тәртипләр* һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү *киңәш ителә*, әмма мәҗбүри түгел.
* **Ярдәм кирәк:** Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар *ярдәм күрсәтергә әзерлеген* белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
* **Көчләрегезне тикшерергә:** Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

## Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — *"һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү"*.

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 60 993 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 101 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

## Вики-кырларыбыз

* Хәзерге вакыйгалар
* Көн тәртибендәге мәсьәләләр
* Соңгы яңалыклар
* Статистика
* Вазыйфалар
* Стратегия
* Эшчәнлек планы
* Алдынгыларыбыз
* Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
	+ 1 000  • 10 000  • 50 000
	+ Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
	+ Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -
	+ Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
* Ай хезмәттәшлеге темасы
* Сайланган эчтәлек
* Соңгы үзгәртүләр
* Яңа битләр

## Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:
 **Викиверситет** — *белем бирү аланы*

 **Викиҗыентык** — *медиафайллар саклагычы*

 **Викикитап** — *дәреслекләр һәм белешмәлекләр*

 **Викимәгълүмат** — *фактик мәгълүмат-белем базасы*

 **Викиөзек** — *өземтәләр җыентыгы*

 **Викисәфәр** — *юл күрсәткече*

 **Викисүзлек** — *сүзлек һәм тезаурус*

 **Викитөрләр** — *биологик төрләр*

 **Викиханә** — *оригиналь текстлар*

 **Викихәбәрләр** — *хәбәрләр агентлыгы*

 **Мета-Вики** — *проектара хезмәттәшлек аланы*

 **Викимедиа инкубаторы** — *яңа тел бүлекләре*

 **MediaWiki** — *«MediaWiki» буенча белешмә*

 **Phabricator** — *технологик платформаны үстерү*

## Википедия телләре

Deutsch (Алманча) –
English (Инглизчә) –
Español (Испанча) –
Français (Франсузча) –
日本語 (Японча) –
Português (Португалча) –
Русский (Русча) –
Türkçe (Төрекчә) –
**Тулы телләр исемлеге**

---

Азәрбайҗанча –
Көньяк азәрбайҗанча –
Башкортча –
Кырым татарча –
Чуашча –
Гагаузча –
Каракалпакча –
Карачай-Балкарча –
Казакъча –
Кыргызча –
Төрекмәнчә –
Төрекчә –
**Татарча** –
Тывача –
Уйгырча –
Үзбәкчә –
Якутча -
Көньяк алтайча

## Тышкы дөнья белән мөнәсәбәтләр

Безнең турында матбугатта · Контактлар · FAQ · Авторлык хокуклары · Эзләү баннеры · Өземтә китерү