# 1905 ел

| Еллар
 |
| --- |
|  1901 · 1902 · 1903 · 1904 —  **1905**  — 1906 · 1907 · 1908 · 1909
 |
| Унъеллык
 |
| 1880-еллар · 1890-еллар — **1900-еллар** — 1910-еллар · 1920-еллар
 |
| Гасырлар
 |
| XIX гасыр — **XX гасыр** — XXI гасыр
 |

|  |
| --- |
| 2 меңьеллык
 |
| XVIII гасыр — XIX гасыр — **XX гасыр** — XXI гасыр — XXII гасыр
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890-еллар
 |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-еллар
 |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910-еллар
 |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920-еллар
 |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930-еллар
 |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940-еллар
 |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950-еллар
 |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960-еллар
 |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970-еллар
 |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980-еллар
 |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990-еллар
 |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000-еллар
 |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1905 (бер мең тугыз йөз бишенче) ел** — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1905 елы, II меңьеллыкның 905 елы, XX гасырның 5 елы, XX гасырның 1 унъеллыгының 5 елы, 1900 елларның 6 елы. 1905 елдан бирле **121** ел үтте.

## Вакыйгалар

* 9 гыйнвар —  Санкт-Петербургта «Канлы якшәмбе».
* 29 гыйнвар — Казанда җирле РСДРП бүлеге тар-мар ителә.
* 14 июль — Оклахома индеецлары Секуах штатын төзү турында игълан итәләр, ләкин АКШ Конгрессы аны танымый.
* 2 сентябрь — Санкт-Петербургта беренче татар газетасы чыга башлый.
* 17 октябрь — Николай II Дәүләт Думасына канун чыгару хокукын биргән Манифестны имзалый.
* 29 октябрь — Казанда беренче татар газетасы «Казан мөхбире» чыга.
* 3 ноябрь — Финляндия автономиясе торгызыла.
* 27 ноябрь — Җаек шәһәрендә «Фикер» газетасының беренче саны чыга.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1905 елда туганнар*

* 15 гыйнвар — Шәйхи Маннур, язучы.
* 19 гыйнвар — Сәгыйть Агиш, язучы, шагыйрь, балалар язучысы.
* 26 февраль — Закир Сафин, актер, режиссер.
* 5 март — Һәдия Дәүләтшина, башкорт язучысы.
* 9 март — Николай Баскаков, төрки халыклар белгече.
* 25 март — Абдулла Әхмәт, язучы.
* 26 апрель — Хәлимә Булатова-Терегулова, музыка белгече.
* 1 май — Әхмәт Исхак, татар шагыйре.
* 11 май — Михаил Шолохов, рус, совет язучысы.
* 15 май — Нур Баян, татар шагыйре.
* 21 май — Галия Кайбицкая, җырчы.
* 21 июнь — Жан-Поль Сартр, француз фәлсәфәчесе, язучы.
* 5 август — Салих Баттал, татар шагыйре.
* 12 сентябрь — Борис Шульгин,  Советлар Берлеге каһарманы, генерал-лейтенант.
* 7 декабрь — Фатыйх Бәхтиев, агроном, селекция белгече
* 25 декабрь — Газиз Иделле, язучы.

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1905 елда вафатлар*

* 24 март — Жүл Верн (*Jules Verne*), француз язучы-фантаст.