Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ыруг (биология)

| Ыруг |
| --- |
| Кыскача исем | g. |
|  Ыруг Викиҗыентыкта |

**Ыруг** (лат.  *genus*) - биологиядә: гаиләлектән һәм трибадан түбәнрәк, төрдән биегрәк таксон.

## Тарихы

Бинар номенкулатурада латыйн хайванның исемендә беренче урында тора, зур хәрефтән языла: Cervuseldii* - болан-лира. Ырулар исемнәрендә омонимия рөхсәт ителми.

Ыру Линней классификациясендә бар.

## Төрләре

Күплеге буенча ырулар 3 төркемгә бүленә:

* *политип ыру* - күп төрләр керсә;
* *олиготип ыру* - аз төрләр тотса;
* *монохет ыру* - бер төр керсә.

Гибрид ыру - ике һәм күбрәк ырудан ясаган һибридларның ырулары. × тамгасы белән белдерелә. Кыскартылган һәм бер-берсенә кушкан ырулар исемнәреннән (×Amarine [= Amaryllis × Nerine]) яки фамилияләрдән, фамилиягә *-ara* кушымчасы кушуыннан (×Vuylstekeara [= Cochlioda × Miltonia × Odontoglossum], Charles Vuylstekе белән теркәләнгән) ясала.

## Искәрмәләр

## Чыганаклар

* Рус Википедиясе

## Сылтамалар

## Моны да карагыз

|  |
| --- |
| **Таксономия** |
|
Домен (өспатшалык) —
**Патшалык** —
Аспатшалык —
Өстип/Өсбүлекчә —
**Тип**/**Бүлекчә** —
Астип/Асбүлекчә —
Өссыйныф —
**Сыйныф** —
Ассыйныф —
Инфрасыйныф —
Өсотряд/Өстәртип —
**Отряд**/**Тәртип**\* —
Асотряд/Астәртип —
Инфраотряд —
Өсгаиләлек —
**Гаиләлек** —
Асгаиләлек —
Өстриба —
**Триба** —
Астриба —
**Ыруг** —
Бүлек —
Асбүлек —
Асыруг —
Өссекция —
Секция —
Ассекция —
Рәт —
Асрәт —
**Төр** —
Астөр —
Вариетет/Төрлелек —
Астөрлелек —
Форма —
Асформа |
| Биология — Биологик таксоннар — Биномиаль номенклатура |
| **\Отряд — зоологиядә кулланыла; Тәртип — ботаникада* |
# Wikitörlär

Wikitörlär' Baş bite
Wikitörlär proyektı embleması
**Wikitörlär** (ингл. *Wikispecies*) —  *Wikimedia fondı* qaramağında irekle üzgärtülär kertü mömkinlekle biologik törlär turındağı mäğlümat katalogı.

 *Wikipediä*dän ayırmalı bularaq, kübräk ğalimnärgä yünältelgän, häm yasalğan kertem texnik ekspertlar şurası tarafınnan raslanırğa tiyeş.

Proyekt 2004 yılda barlıqqa kilä.

## İskärmälär

**Bu mäqäläneñ sıyfatın arttırır öçentübändägelärne eşlärgä kiräk?: Mäqäläne tulılandırırğa (mäqälä bik qısqa)
* Tematik törkemne quyarğa

**Бу мәкаләдә тематик төркемнәр куелмаган.**Сез аларны табып яки яңаларын ясап һәм мәкаләгә өстәп, проектка булыша аласыз.
# Карате

**Карате́** яп. 空手道, МФА [ka'ɽate]; *карате-до:* «буш кул юлы») — япон хәрби сәнгате.

Вазифасы – сугышканда дошманыңның, ярышларда исә көндәшеңнең һөҗүмнәреннән саклану, кирәк булган очракта, дөрес итеп җавап кайтара алу. Фәлсәфи яктан, карате үз тәнеңә үзең хуҗа булырга, аның белән идарә итәргә өйрәтә.

Советлар Союзына каратэның ничәнче елларда үтеп кергәнен төгәл генә әйтеп булмый. Берәүләр, алтмышынчы-җитмешенче елларда, диләр. Әмма, 1930 елларда ук НКВД карате белән таныш булган, диючеләр дә бар. Шунысы хак – халык карате турында беренче тапкыр кинофильмнардан карап белә башлады («Не бойся, я с тобой»). 1980 елларда каратэны өйрәтү һәм куллану закон тарафыннан тыелган була.

Кумите
Тамешивари
Каратэда ун кью, ягъни разряд бар – шәкертләрнеке һәм осталарныкы. Аларның һәрберсе билгеле бер төс белән билгеләнә. Япониядә элек андый бүленеш булмаган, ак пояс кына кулланылган. Шуннан соң остаз шәкертенә билгеле бер вакыттан соң кара пояс биргән. Ләкин Европа халкының менталитеты башка. Аларга үзләренең нәрсәгә ирешкәнлекләрен белеп торырга кирәк. Шуңа күрә төсле пояслар системасы Европа кешеләре өчен кертелә. Хәзер инде бу Япониянең үзендә дә кулланыла. Һәрбер дәрәҗәнең үзенең таләпләре бар, син моңа әзерлегеңне күрсәтергә тиеш. Кара пояска имтихан тапшыру 7-8 сәгатькә сузыла, кайчакта хәтта берничә көн буе тапшыралар. Нинди разрядка икәнлегенә карап, осталыгыңны да күрсәтергә тиешсең. Кара пояска тапшырганда 20-30 кешегә каршы торалар.

Каратэның кагыйдәләре зур, авыр җәрәхәтләрдән сакларга ярдәм итә. Башка кул белән сугарга ярамый, аяк белән тибү исә шактый авыр һәм аннан саклану да җиңел. Аркага сугу тыела һәм башкалар.

## Моны да карагыз

* Гүзәлия Гафурова

## Искәрмәләр

## Чыганаклар

* КАРАТЕ – тормыш фәлсәфәсе ул(үле сылтама)