Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Чиң династиясе

|  |
| --- |
| **Чиң империясекыт. трад. 大清國** Империя |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←    ←  | 1636 — 1912

  |  →    →    → |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  | Байрак |  |

 |
| **Гимн** «Алтын кубок»  |
|  Чиң имериясе 1890 — 1912 елларда |
| **Башкала** | Мукден (1636 — 1644) Пекин (1644 — 1912) |
| **Тел(ләр)** | манҗур теле, кытай теле, монгол теле, төрки (уйгыр) теле һ.б. төбәк телләре |
| **Дин** | Даосизм, конфуцианлык, буддизм |
| **Акча берәмлеге** | Көмеш лян (1636 — 1835) Кытай юане (1835 — 1912) |
| **Мәйдан** | 14,7 млн. км² (1790 ел) |
| **Халык** | 383 100 000 |
| **Идарә итү төре** | Абсолют монархия |
| **Нәсел** | Айсин Гёро |
|  |

**Чиң (Цин) династиясе** (манҗурча  *дайциң гурун*, кыт. трад. 大清, пиньинь: *Qīng Cháo*) — Кытайда хакимлек иткән манҗур императорлары династиясе (1644—1912).

Чиң империясе тарихын дүрт эре дәвергә бүлергә мөмкин:

* Манҗурларның Кытайга бәреп кирганннән Миң дәүләт чикләрендә Чиң режимны урнаштырылганган кадәр (1644—83; Шунҗи һәм Канси хакимлеге);
* 1780-елларныннан 1870-елларынача — Кытайда Чиң режимының тотрыклылануы һәм Халхадаги монголлар, Амурдагы рус авыллары, Җуңгар ханлыгы, Тибет, Көнчыгыш Төркистан, Вьетнам, Бирма, Непал һәм башкаларга карата баскынчылык эшләре (Канси, Юңҗең, Чәнлуң хакимлекләре);
* 1870-еллардан 19 гасырның азагына кадәр, ягъни Чиң монархиясе 19 гасыр уртасында капиталистик дәүләтләре агрессиясе нәтиҗәсендә эчен низагларның көчәеше (Чәнлуң, Җачиң, Даогуаң, Шәнфең, Тунҗи, Гуаңшу хакимлекләре) дав-ри;
* 1894—1895 еллардагы япон—кытай сугышыннан Чиңларның тәхеттән ваз кичкәнгә кадәр булган дәвер. Чиң империяси империалистик давлатларның ярыммөстәгъмәрәгә әйләнгән. Шинхәй инкыйлабы нәтиҗәсендә Чиң династиясе бәреп төшерелгән (соңгы императоры Пу И 1912 елның 12 февральдә тәхеттән рәсми рәвештә ваз кичкән).
# Опера

| Опера |
| --- |
| Нигезләнү датасы | XVI гасыр |
|  |
|  |
| Чыгыш иле | Европа |
| Нинди вики-проектка керә | WikiProject Performing arts[d] |
| Социаль медиаларда күзәтүчеләре | 23 082 |
|  Опера Викиҗыентыкта |

**Опера** (итал. opera — әсәр) — музыка һәм җыр белән башкарыла торган сәхнә әсәре.

Сәхнә алдындагы түбән урында оркестр урнаша. Оркестрның пәрдә ачылганчы уйнаган музыкасы увертюра, кереш дип атала. Увертюра тамашачыларны тыңланачак әсәрне кабул итәргә әзерли. Анда, гадәттә, операның төп көйләре яңгырый. Шулай итеп, увертюра кешедә билгеле бер халәт тудыра, һәм, пәрдә ачылып киткәндә, кеше үзен башка дөньяда дип хис итә. Матур декорацияләр операда бара торган вакыйгаларның урынын күз алдына китерергә ярдәм итә.

Декорацияләрне, актерлар өчен киемнәрне рәссам¬нар иҗат итә. Опера артистлары рольләрне драма артистлары кебек үк уйныйлар. Тик опера геройлары хис-кичерешләрен арияләр, җырлар аша белдерәләр. Әгәр берничә катнашучы бергә җырласа, бу — ансамбль була. Опера хоры да спектакльдә бик әһәмиятле роль уйный.

## Искәрмәләр

## Чыганаклар

* Хабибуллина 3. Н. Татар әдәбияты: Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәкт. 8-нче с-фы өчен д-лек (татар балалары өчен)/ 3. Н. Хәбибуллина, X. Г. Фәрдиева, Ә. Н. Хуҗиәхмәтов.— Яңартылган 3 нче басма.— Казан: Мәгариф, 2005.— 207 б. ISBN 5-7761-1469-1

## Сылтамалар
# Вьетлар

|  |
| --- |
| Вьетлар |
| гомуми сан | 82 085 826 (2019) |
| яшәү җире |  Вьетнам  Америка Кушма Штатлары  Камбоджа  Франция  Австралия  Канада  Таиланд  Лаос  Германия  Малайзия Кытай  Кытай Җөмһүрияте |
| Теле |
{{{тел}}}
 |
|  Вьетлар Викиҗыентыкта |

**Вьетлар** - Вьетнамның төп халкы, Вьет-мыонг халыкларының берсе. Гомуми саннары - 73,5 млн. кеше. Вьет телендә сөйләшәләр.

## Искәрмәләр

Бу — мәкалә төпчеге.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,  *Википедия* *проектына ярдәм итә аласыз.*Мөмкинлек булса, бу искәрмәне төгәлрәккә алыштырырга кирәк.
# Дзингхпо теле

| Дзингхпо теле |
| --- |
| Дәүләт |  Мьянма  Кытай  Һиндстан |
| Барлыкка килү урыны | Юньнань[d], Сикайн[d], Качин[d], Чин һәм Шан |
| Язу | латин язуы[d] |
| Сөйләшүчеләр саны | 940 000 кеше кеше (2001) |
| Ethnologue каталогында телнең статусы | 3 Wider Communication[d] |

**Дзингхпо теле** - Сино-Тибет телләр гаиләсенә кергән тел. Язуы латин язуына нигезләнгән. Һиндстанда, Ассамда Турунг кабиләсендә Сингпһо дип аталган күп Ассам теле алынмалары белән Дзингхпо диалектында сөйләшәләр.

## Искәрмәләр

Бу — мәкалә төпчеге.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,  *Википедия* *проектына ярдәм итә аласыз.*Мөмкинлек булса, бу искәрмәне төгәлрәккә алыштырырга кирәк.
# Бе телеLatinitsada uqu

| Бе теле |
| --- |
| Дәүләт |  Кытай |
| Барлыкка килү урыны | Хәйнән |
| Ethnologue каталогында телнең статусы | 6a Vigorous[d] |

**Бе теле** - Кра-Даи телләр гаиләсенә кергән тел. Бе теле Хайкоу провинция башкаласын кертеп Хайнань Утравының төньяк-үзәк ярында сөйләшелә торган пар тел булып тора.

## Искәрмәләр

Бу — мәкалә төпчеге.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,  *Википедия* *проектына ярдәм итә аласыз.*Мөмкинлек булса, бу искәрмәне төгәлрәккә алыштырырга кирәк.
# Таи Люэ телеLatinitsada uqu

| Таи Люэ теле |
| --- |
| Дәүләт |  Кытай  Лаос  Мьянма |
| Барлыкка килү урыны | Юньнань[d], Бокео[d], Луангнамтха[d], Луангпхабанг[d], Удомсай[d], Пхонгсали[d] һәм Шан |
| Язу | Ланна[d], лаосское письмо[d], Новое письмо лы[d], тайское письмо[d] һәм Лы[d] |
| Сөйләшүчеләр саны | 700 000 кеше кеше |
| Ethnologue каталогында телнең статусы | 2 Provincial[d] |

**Тай Люэ теле** - Кра-Даи телләре гаиләсенә кергән тел. Язуы Тһаи Там әлифбасы, Тһаи әлифбасы, яңа Тһаи Люэ әлифбасына нигезләнгән. Кытай, Лаос һәм Мьянмада таралган.

## Язу системалары

Таи Люэ өч төрле язмаларда языла. Берсе Сухотаи Патшалыгының Тһаи язмасының юрамасы булган Фак Кһам язмасы. Икенчесе 1950-нче елларда реформаланган булган Тһам язмасы, әмма һаман да кулланылышта һәм соңгы вакытта дәүләт тәэминатын алган. Яңа Тай Люэ язмасы борынгы язманың гадиләштерелгән юрамасы булып тора.

## Фонология

Тай Люэ телендә 21 иҗек-инициаль тартык, 9 иҗек-финаль һәм алты тон (тоткарланган иҗекләрдә өч төрле тон, ачык иҗекләрдә алты тон).

## Искәрмәләр

## Чыганаклар

## Сылтамалар

Бу — мәкалә төпчеге.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,  *Википедия* *проектына ярдәм итә аласыз.*Мөмкинлек булса, бу искәрмәне төгәлрәккә алыштырырга кирәк.
# Хмонг телеLatinitsada uqu

| Хмонг теле |
| --- |
| Дәүләт |  Кытай  Таиланд  Лаос  Вьетнам |
| Барлыкка килү урыны | Гуанси-Чжуанский автономный район[d], Гуйчжоу[d], Сычуань һәм Юньнань[d] |
| Язу | Пахау[d], Nyiakeng Puachue Hmong[d] һәм латин язуы[d] |
| Сөйләшүчеләр саны | 4 500 000 кеше кеше (2015) |
| Ethnologue каталогында телнең статусы | 5 Developing[d] |
|  Хмонг теле Викиҗыентыкта |

**Хмонг теле** - Хмонг-Миен телләр гаиләсенә кергән тел. Язуы Хмонг язуы (Паһавһ Хмонг, Ньянкенг Пуачуэ Хмонг язуларын кертеп) һәм Латин әлифбасына нигезләнгән. 7 тонлы тональ тел булып тора. Хмонг теле аналтик субъект–фигыль-объект теле булып тора, сыйфат сүзләре һәм күрсәтү сүзләре исем сүздән соң килә.

## Искәрмәләр

Бу — мәкалә төпчеге.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,  *Википедия* *проектына ярдәм итә аласыз.*Мөмкинлек булса, бу искәрмәне төгәлрәккә алыштырырга кирәк.
# Салар теле

|  |
| --- |
| Салар теле |
| Үзисем: |
Salariça
 |
| Илләр: |
Кытай
 |
| Рәсми халәт: |
юк
 |
| Сөйләшүчеләр саны: | 90 000 |
| Халәт: | куркыныч астында[d] |
|  Классификация |
| Төркем: |

Алтай телләре
Төрки телләр
Угыз телләре |
| Язу: | латин язуы[d] |
| Тел кодлары |
| ISO 639-1: |
—
 |
| ISO 639-2: |
—
 |
| ISO 639-3: | slr |

**Салар теле** (үзатамасы *Salariça*) — төрки телләрнең угыз төркеменә карый торган тел. Кытайның Цинхай һәм Ганьсу вилаятләрендә таралган. Салар телендә якынча 90 мең кеше сөйләшә.

Тел угыз төркемендә булса да, кыпчак төркеме тәэсире бар. Хәзерге салар теленә кытай теле һәм тибет амдо теле йогынты ясаган.

Салар теле латин әлифбасына нигезләнә. Кайбер вакытларда гарәп әлифбасы да кулланыла.

Салур кабилә исеме төрекмәннәрдә кулланганга күрә, лингвистлар салар теленең төрекмән теле юрамалары һәм салар теле белән бәйләнешнең нигезен корып карыйлар.

## Шулай ук карагыз

## Әлифба

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | B b | C c | Ç ç | D d | Е е | F f | G g |
| Ğ ğ | H h | I ı | İ i | J j | K k | L l | M m |
| N n | Ñ ñ | O o | Ö ö | Р р | Q q | R r | S s |
| Ş ş | T t | U u | Ü ü | V v | X x | Y y | Z z |

## Сылтамалар

Wikimedia Incubator
Wikimedia инкубаторында Википедиянең салар телендә  тест бүлеге бар.

* «Ethnologue» (ингл.)
# Эвенк теле

**Бу мәкаләнең сыйфатын арттырыр өчен түбәндәгеләрне эшләргә кирәк?: Мәкаләне тулыландырырга (мәкалә бик кыска)
* Рәсемнәр өстәргә
* Мәкаләне викиләштерергә

|  |
| --- |
| Эвенк теле  |
| Үзисем: |
Эвэды̄ турэ̄н
 |
| Илләр: |
Россия, Кытай, Монголия
 |
| Төбәкләр: |
Россиядә: Көнчыгыш Себер, Ерак Көнчыгыш; Кытайда: Эчке Монголия
 |
| Рәсми халәт: |  Россия Федерациясе субъекты:
* Эвенк районы (Красноярск крае)
* Якутия
 |
| Сөйләшүчеләр саны: | 44 500 |
| Халәт: | җитди куркыныч астында[d] |
|  Классификация |
| Төркем: | ??? |
| Язу: | кирилл язуы, иске маңгул язуы[d], эвенкийский алфавит[d] һәм латин язуы[d] |
| Тел кодлары |
| ГОСТ 7.75–97: | эвк 825 |
| ISO 639-1: |
—
 |
| ISO 639-2: |
—
 |
| ISO 639-3: | evn |

**Эвенк теле** (эвенк. эвэды̄ турэ̄н) — эвенкларның теле, тунгус-манчжур телләргә керә. Россиядә 1929 елдан латин әлифбасы, 1937 елдан кирил әлифбасы кертелә. Кытайда, Монголияда — латин һәм иске монгол әлифбалары.

Эвенк теле балалар бакчаларының әзерлек төркемнәрендә, башлангыч сыйныфларында, факультатив буларак 8 нче сыйныфка кадәр укытыла. Фән буларак Санкт-Петербург, Якутск, Хабарау, Улан-Удэ, Игарка, Амурдагы Николаевск югары уку йортларында укытыла.

Аралашу теле буларак эвенк теле урта һәм олы яшьтәге эвенклар арасында кулланыла. «Эвэды ин» (*Эвенк тормышы*) рус-эвенк телле газета нәшер ителә.

## Хәзерге вәзгыять

1989 елгы җанисәп буенча, Россиядә 29 957 эвенк яши иде. Алар арасында эвенк телен туган тел дип 26,1 % кеше санады. Эвенк телендә 45,1 % кеше иркен сөйләшә алды. Хәзерге вакытта эвенк теле фәкать эвенклар күпләп яшәгән районнарда кулланыла.

Эвенк телендә өч сөйләш аерыла: төньяк, көньяк һәм көнчыгыш.

Әдәби тел 1930 елларда латин әлифбасы нигезендә язуны кертү белән бергә формалаша башлый. Ләкин хәзер дә әдәби тел нормалары тулысынча формалашмаган, диалекталь аерымлыклар күп.

## Әлифба

### Кирил әлифбасы нигезендә

Россиядә хәзерге эвенк әлифбасында (1958 елдан) 34 хәреф бар:

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Б б | В в | Г г | Д д | Е е | Ё ё | Ж ж |
| З з | И и | Й й | К к | Л л | М м | Н н | Ӈ ӈ |
| О о | П п | Р р | С с | Т т | У у | Ф ф | Х х |
| Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы | Ь ь | Э э |
| Ю ю | Я я |  |  |  |  |  |  |

### Латин әлифбасы нигезендә

Кытайда эвенк латин әлифбасында 30 хәреф бар:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A a /a/ | B b /b/ | C c /ts/ | D d /d/ | E e /ə/ | Ē ē
 /e/ | F F /f/ | G g /ɡ/ | Ḡ ḡ /ɣ/ |
| H h /x. h/ | I I /i/ | J j /dʒ/ | K k /k/ | L l /l/ | M m /m/ | N n /n/ | Ng ng /ŋ/, /ˠ/ |  |
| Ɵ ō
 /ɔ/ | O o /ʊ/ | P p /p/ | Q q /tʃ/ | R r /r/ | S s /s/ | T t /t/ |  |  |
| U u /u/ | V v /ɵ/ | W w /w/ | X x /ʃ/ | Y y /j/ | Z z /ǳ/ |  |  |  |

## Шулай ук карагыз

## Сылтамалар

Wikimedia Incubator
Wikimedia инкубаторында Википедиянең эвенк телендә  тест бүлеге бар.

* Гомуми мәгълүмат (ингл.)
# Финанс базары

| Финанс базары |
| --- |
| Кайда өйрәнелә | финанс икътисады[d], финанслар, икътисад, үзара тәэсир итешүләр фәне[d] һәм финанс системалары социологиясе[d] |
|  Финанс базары Викиҗыентыкта |

**Финанс базары** (лат. financia — акчалата, табыш) — кыйммәтле кәгазьләр, кыйммәтле металллар, валюталар һәм башка инвестиция инструментларын алу, чыгару, сатып алу, сату белән бәйле икътисади үзара мөнәсәбәтләр системасы.

Финанс базары — фирмалар эшчәнлеген оештыру өчен зарур финанс ресурслары сатыла торган базар. Үз эшчәнлекләрен җәелдерү өчен әлегә акчасы җитмәгәннәр шушы капитал базарында сатып алучылар булалар. Аларга коммерция фирмалары, коммерция белән шөгыльләнмәүче фирмалар һәм хәтта хөкүмәт тә карый.

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* Мошенский С. З. Рынок ценных бумаг: трансформационные процессы. — М.: Экономика, 2010. — 240 с. — ISBN 978-5-2820-3043-3.
* *Никки Росс.*  = Lessons from the Legends of Wall Street. How Warren Buffet, Benjamin Graham, Phil Fisher, T. Rowe Price, and John Templeton Can Help You Grow Rich. — ISBN 0-7931-3715-2.
* *Фредерик С. Мишкин.*  = The Economics of Money, Banking and financial market. — ISBN 0-321-12235-6.
* *Л. И. Колмыков* Финанс базарларын фундаменталь анализлау. Икенче чыгарылыш. С.б., 2008.
* Максимова В. Ф. Халыкара финанс базарлары һәм халыкара финанс институтлары. М., 2011.
* Финанс базарларын дәүләт тарафыннан көйләү һәм контрольдә тоту. Омск, 2013.
* *Пробин П. С.* Финанс базарлары. М., 2015.
# Викияңалыклар

| Викияңалыклар |
| --- |
| ингл. *Wikinews* |
| Нигезләнү датасы | 8 ноябрь 2004 |
|  |
|  |
| Нигезләүче | Даниэль Олстон[d] һәм Джимми Уэйлс[d] |
| Урын | Тампа, Амстердам һәм Сеул |
| Хуҗасы | Wikimedia |
| Штаб-фатирының урнашуы | Тампа, Флорида, Америка Кушма Штатлары |
| Төп тема | гражданская журналистика[d] |
| Басма яки тәрҗемәләре | языковой раздел Викиновостей[d] |
| Автор | Викимедиа җәмгыяте[d] |
| Чыгыш иле |  Америка Кушма Штатлары |
| Хезмәтләндерүче | Wikimedia |
| Йөрткеч програм тәэминат | MediaWiki[d] |
| Гамәлдән чыгу датасы | 4 май 2026 |
| Рәсми веб-сайт | wikinews.org |
| Һәштәге | ウィキニュース |
| Лицензия | CC BY 2.5[d] |
| Авторлык хокуклары статусы | авторлык хокуклары белән якланган[d] |
| Alexa урыны | 65 929 |
|  Викияңалыклар Викиҗыентыкта |

**Викихәбәр** яки *Викияңалыклар* — волонтёр-журналистлар күмәкләшеп язган хәбәрләрне бастыру платформасы. Күптелле Викимедиа проекты. 2004 елның 8 ноябрьдән гамәлдә.

Вики-инкубаторда 2014 елда булдырылган мөстәкыйль Татарча Викихәбәр проектының активлыгы түбән, 2016 елдан Русча Викихәбәрнең күптеллелек проекты чикләрендә татарча хәбәрләрне чыгару мөмкинлеге башкарылган.

## Аерым бүлекләре буенча статистика

1. Урыс Викияңалыклар - якынча 322 мең
2. Серб Викияңалыклар - якынча 52 мең
3. Француз Викияңалыклар - якынча 22 мең
4. Инглиз Викияңалыклар - якынча 21 мең
5. Португаль Викияңалыклар - якынча 18 мең
6. Поляк ВВикияңалыклар - якынча 15 мең
7. Кытай Викияңалыклар - якынча 14 мең
8. Немец Викияңалыклар — якынча 13 мең
9. Испан Викияңалыклар - якынча 11 мең
10. Итальян Викияңалыклар - якынча 11 мең

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

## Моны да карагыз
# Nyu-York fond birjası

Nyu-York fond birjası
**Nyu-York fond birjası** (inglizçä *New York Stock Exchange, NYSE*) — Nyu-York Woll-Stritta urnaşqan AQŞ töp birjası, äyläneşe buyınça dönya berençe fond birjası.

Sänäği şirkätlär öçen birjada **Dou-Cons indeksı** isäplänä (*Dow Jones Industrial Average*), şulay uq **NYSE Composite, NYSE ARCA Tech 100** indeksları bilgelänälär.

1792 yılda nigezlängän.

2014 yılda birjada 3745 şirkät qimmätle käğäzläre bäyälänä. Barlıq kapitallaştıru - 26,5 trln. doll.

## Sıltamalar

* www.nyse.com Räsmi säxifä
* Фондовый рынок. Курс для начинающих = An Introduction to Equity Markets. — М.: «Альпина Паблишер», 2011. — 280 с. — (Reuters для финансистов). — ISBN 978-5-9614-1460-8.
* Тони Тернер Краткосрочный трейдинг. Руководство для начинающих = A Beginner's Guide to Short-Term Trading. — М.: Альпина Паблишер, 2013. — 366 с. — ISBN 978-5-9614-1711-1.

Бу —  икътисад турында мәкалә төпчеге.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,  *Википедия* *проектына ярдәм итә аласыз.*
# Кыш

Кар каплаган агачлар.
Миннесота,  АКШ**Кыш** - елның дүрт фасылыннан берсе. Яз һәм көз арасында. Кышның үзенчәлеге - түбән температура.

Өч айдан тора: төньяк ярымшарында декабрь, гыйнвар, февраль; көньяк ярымшарында исә июнь, июль һәм август. Астрономик кыш 22 декабреннән 21 мартка кадәр дәвам итә.

## Сынамышлар

* Кыш бәс, томан булса, җәй иген уңа.
* Кыш көне яңгыр яуса, икмәк булыр.
* Кыш сыкы булса, җәй алма була.
* Кыш томан булса, җәй юкәдә бал була.
* Кыш кар күп булса, җәй яңгырлы булыр.

## Моны да карагыз

|  |  |
| --- | --- |
|  | Викиҗыентыктагы медиафайллар? |

* Ел фасыллары
* Климатик кыш
# Şanxay fond birjasıКириллицада уку

Şanxay fond birjası
**Şanxay fond birjası** (qıtayça *上海证券交易所*) — qıytğalı Qıtay iñ zur birjası, Şanxay şähärendä urnaşqan, Aziä iñ zur birjalarınıñ berse.

1990 yılda nigezlängän.

QXC qimmätle käğäzlär buyınça komissiäse tarafınnan idärä itelä.

Aziä häm Okeaniä fond birjaları Berläşmäsenä kerä.

Birjada 833 şirkät qimmätle käğäze bäyälänä.

Birjada aktsiälär kapitallaştıruı **286 mlrd USD**. Aktsiälär belän säwdä küläme **116 mlrd USD**.

**SSE Composite** - Şanxay fond birjası cıyılma indeksı, barlıq şirkätlär aktsiäse nigezendä isäplänä.

## Sıltamalar

* www.sse.com.cn Räsmi säxifä
* Фондовый рынок. Курс для начинающих = An Introduction to Equity Markets. — М.: «Альпина Паблишер», 2011. — 280 с. — (Reuters для финансистов). — ISBN 978-5-9614-1460-8.
* Тони Тернер Краткосрочный трейдинг. Руководство для начинающих = A Beginner's Guide to Short-Term Trading. — М.: Альпина Паблишер, 2013. — 366 с. — ISBN 978-5-9614-1711-1.

Бу —  икътисад турында мәкалә төпчеге.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,  *Википедия* *проектына ярдәм итә аласыз.*
# Яндекс

| Яндекс |
| --- |
| Тармак | интернет тармагы[d], програм тәэминат сәнәгате[d] һәм Интернет |
| Нигезләнү датасы | 2000 |
|  |
|  |
| Рәсми исем | ООО «Яндекс» |
| Нигезләүче | Аркади Волож[d] һәм Илья Сегалович[d] |
| Башкарма мөдир | Аркади Волож[d] |
| Шигарь тексты | Найдётся всё |
| Дәүләт |  Россия |
| Әгъзалык | CVE Numbering Authorities[d] |
| Оештыру-хокук формасы | җаваплылыгы чикләнгән җәмгыять |
| Тулаем активлары | 130 183 000 000 ₽ |
| Үз капиталы | 82 826 000 000 ₽ |
| Гомуми керем | 59 790 000 000 ₽, 75 920 000 000 ₽ һәм 94 054 000 000 ₽ |
| Саф керем | 9 769 000 000 ₽, 6 783 000 000 ₽ һәм 8 776 000 000 ₽ |
| Операцион керем | 9 539 000 000 ₽, 12 840 000 000 ₽, 13 036 000 000 ₽ һәм 20 861 000 000 ₽ |
| Базар капитализациясе | 367 000 000 000 ₽ |
| Хуҗасы | МКАО «Яндекс»[d] |
| Ана ширкәт | МКАО «Яндекс»[d] |
| Бәйле оешмалар | Кинопоиск[d], Яндекс Такси[d] һәм Яндекс Драйв[d] |
| Моның хуҗасы | Яндекс.Тәрҗемә[d], Яндекс Недвижимость[d], Яндекс Расписания[d], Яндекс.Работа[d], Яндекс Почта[d], Яндекс.Фотки[d], Яндекс Поиск[d], Яндекс.Народ[d], Яндекс Нано[d], штаб-квартира «Яндекса»[d], Яндекс Такси[d], Яндекс.Стор[d], Яндекс.Терра[d], Яндекс Радио[d], Auto.ru[d], Яндекс Драйв[d], Кинопоиск[d], Яндекс.Авто[d], Яндекс Видео[d], Яндекс.Закладки[d], Яндекс Вебмастер[d], ЮMoney[d], Яндекс Маркет[d], Яндекс Карталар[d], Яндекс Народная карта[d], Новости в Дзене[d], Я.ру[d], Яндекс Кью[d], Алиса[d], YandexGPT[d] һәм Яндекс.Браузер |
| Штаб-фатирының урнашуы | Мәскәү, Россия |
| Биржа | Мәскәү биржасы |
| Хезмәткәрләр саны | 26 700 (июль 2024) |
| Йогынтысын кичергән | Google |
| Җитештерә | интернет-эзләү систимы[d] |
| Адрес | 119021, Москва, ул. Льва Толстого, 16 |
| Рәсми веб-сайт | yandex.com​(ингл.) һәм ya.ru |
| Рәсми блог | yandex.ru/blog/company​(ингл.) |
| Нинди веб-биттә тасвирланган | consumerrights.wiki/w/Yandex​(ингл.) |
| Alexa урыны | 48 |
| Социаль медиаларда күзәтүчеләре | 1 609 584 һәм 471 000 ± 999 |
| Similarweb урыны | 10 |
|  Яндекс Викиҗыентыкта |

Яндекс-Казан логотибы
**Я́ндекс** — эзләү системасы һәм интернет-портал хуҗасы булган Россия ИТ-ширкәте. Россиянең иң эре эзләү системасы буларак танылган. 2010 елның 30 июненнән башлап сайт татар телендә дә эшли,
2011 елның 30 сентябреннән башлап — төрек телендә дә.

2015 елның 2 июненнән Яндекс системасының тәрҗемә хезмәтенә татар теле өстәлде. Әлегә бета-версиядә (сынау өлгесе) булса да, инде хәзер татар теленә һәм татар теленнән 47 телгә тәрҗемә ясап була. Бу – татар теле өчен ачык кулланыштагы беренче онлайн тәрҗемәче.

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Рәсми сайт
# Капитализм

| Капитализм |
| --- |
|  |
| Нәрсә нигезендә эшләнгән | хосусый милек һәм табыш |
| Йогынтысын кичергән | Мәгърифәтчелек |
| Һәштәге | capitalism |
| Моңа каршы | кеше хокуклары |
| Оспаривается | марксизм һәм антипотребительство[d] |
| Моның каршысы | антикапитализм[d] һәм коммунизм |
|  Капитализм Викиҗыентыкта |

**Капитализм** — җитештерү һәм бүлүнең хосусый милеккә, эшкуарлыкның бар яклап юридик тигезлегенә һәм иркенә нигезләнгән икътисади система. Капиталны арттыруга һәм табыш алуга омтылыш икътисади карарлар кабул итү өчен төп критерий булып тора.

Капитализм — икътисади абстракция (ягъни ачык булмаган төшенчә: предметлы аның үзенчәлекләреннән яки бәйләнешләреннән аеру). Капитализм төшенчәсендә иктисадның бер билгеле бер чорына хас үзенчәлекләр генә чагылыш тапкан, аз әһәмиятлеләре бөтенләй исәпкә алынмаган.

## Искәрмәләр

## Чыганаклар

* Бём-Баверк О. Капитал и прибыль. История и критика теорий процента на капитал
* Бём-Баверк О. Критика теории Маркса: пер. с нем. — Челябинск: Издательство «Социум», 2002. — 283 с — ISBN 5-901901-08-8.
* Балибар, Э., Валлерстайн, И. Раса, Нация, Класс. Двусмысленные идентичности, Пер. А.Кефал, П.Хицкий, М., 2004. ISBN 5-8163-0058-X

## Сылтамалар

## Моны да карагыз

Бу — мәкалә төпчеге.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,  *Википедия* *проектына ярдәм итә аласыз.*Мөмкинлек булса, бу искәрмәне төгәлрәккә алыштырырга кирәк.
# Исмәгыйль Әхмәт

| Исмәгыйль Әхмәт |
| --- |
| Туган | сентябрь 1935 Чыра[d], Шеңҗаң[d], Кытай Республикасы |
| Үлгән | 16 октябрь 2018(2018-10-16) (83 яшь) Пекин |
| Ватандашлыгы |  Кытай Республикасы  Кытай |
| Әлма-матер | Кытай коммунистлар фиркасенең үзәк фирка мәктәбе[d] |
| Һөнәре | сәясәтче |
| Сәяси фирка | Кытай коммунистлар фиркасе[d] |

**Исмәгыйль Әхмәт** (уйг. ئىسمائىل ئەھمەد‎, сентябрь 1935, Чыра[d], Шеңҗаң[d], Кытай Республикасы — 16 октябрь 2018(2018-10-16) (83 яшь), Пекин) — КХҖ дәүләт эшлеклесе, ШУАР хөкүмәте рәисе (1979-1985), КХҖ милли азчылыклар эшләре дәүләт комитеты рәисе (1986-1998), Бөтенкытай халык сәяси консультатив шурасы рәисе урынбасары (1988-1993), КХҖ дәүләт шурасы әгъзасы (1993-2003), Бөтенкытай халык вәкилләре жыелышы даими комитеты рәисенең 3 нче урынбасары (2003-2008).

## Искәрмәләр
# Ли Мин Хо

|  |
| --- |
| кор. 이민호 |
|  |
|  |
| Ватандашлык |  Көньяк Корея |
| Маккьюн — Райшауэр романизациясе | Yi Min-ho |
| Корея теленең яңа романизациясе | I Minho |
| Туу датасы | 22 июнь 1987(1987-06-22) (39 яшь) |
| Туу урыны | Сеул, Көньяк Корея |
| Туган тел | корея теле |
| Һөнәр төре | модель, киноактер, җырчы, актёр, телевизион актёр, студийный музыкант |
| Әлма-матер | Конкук үнивирситите[d], Danggok High School[d], Banpo Middle School[d] һәм Seoul Namsung Elementary School[d] |
| Активлык чорының башы | 1995 |
| Группа крови | А (II)[d] |
| Музыкаль инструмент | тавыш[d] |
| Тавышъязманамә | Lee Min-ho discography[d] |
| Рәсми веб-сайт | leeminho.kr |
| Социаль медиаларда күзәтүчеләре | 3 182 211 һәм 909 000 ± 999 |
|  Ли Мин Хо Викиҗыентыкта |

**Ли Мин Хо** (кор. 이 이) ― 1987 елның 22 июнендә хуксок-донгта туган Көньяк Корея Глобаль актеры, Сеул.

Кыска гына вакыт эчендә ул актерлык карьерасында бөтен дөньяда иң популяр актерга әверелде.

Ул 2006 елда EBS Secret Campus телевизион драмасында дебют ясаган һәм бөтен Азия буенча Boys over flowers (2009) фильмында популяр булган, аннары ул City hunter (2011) белән Ауропада танылган, шулай ук Африка континентында үзенең The King: Eternal Monarch (2020) драмасы белән популяр булган.

Ул-Кореяның 2013 елда мадам Тюссо музеенда балавыз фигурасы ясалган беренче атаклы шәхес.

## Киңәшләр