Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ильин

**Ильин** — фамилия.

* Алексей Ильин (1923-2014), хуҗалык-фирка эшлеклесе.
* Артём Ильин (04.01.1987), спортчы (*шахмат*), гроссмейтер.
* Герман Ильин (1940), радиоэлектроника өлкәсендә галим, фән докторы.
* Глеб Ильин (1889-1968), рәссам (*РИ-АКШ*).
* Григорий Ильин (1914―1985), тарихчы-индолог, тарих фәннәре докторы.
* Лев Ильин (1871—1937), медицина фәннәре докторы (1900), профессор (1912).
* Модест Ильин (1889—1967), ботаник, биология фәннәре докторы, профессор.
* Николай Ильин (1908—1966), агроном, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
* Серафим Ильин (1913-1992), икътисадчы, фән докторы.
* **Сергей Ильин**
	+ Сергей Ильин (1867-1914), шагыйрь
	+ Сергей Ильин (1905-1978), агрохимик, фән докторы.

---

Ильина
* Анегина Ильина (1943), опера җырчысы (меццо-сопрано), СССР халык артисты (1988).
* Анна Ильина (1964), биотехнолог, тикшеренүләре биокатализ һәм энтимология өлкәсендә.

## Моны да карагыз

* Ильинский

## Шулай ук карагыз

* Элҗен көне (рус. *Ильин день*)

## Чыганаклар

1. Татар энциклопедиясенең шәхесләр исемлеге. Казан: Татар энциклопедиясе иституты, 1997.
# Çañ ŞuhoñКириллицада уку

|  |
| --- |
| Çañ Şuhoñ
qıt. 常书鸿 |
|  |
| Tuu datası |
6 aprel 1904
 |
| Tuu urını |
Çiñ imperiäse, Hañçou[d] |
| Ülem datası |
23 iyün 1994 (90 yäş)
 |
| Ülem urını |
QXR, Beyciñ
 |
| Eşçänlek töre |
rässam[d] |
| Alma-mater |
Ceciañ universitetı[d] |

**Çañ Şuhoñ** (qıt. 常书鸿; *1904 yılnıñ 6 aprele, Çiñ imperiäse, Hañçou[d] — 1994 yılnıñ 23 iyüne, QXR, Beyciñ*) — Qıtay rässamı. Dunhuañdağı[en] Mogao mäğärälärendä[en] borınğı sänğät äsärlären dokumentlaştıruda, saqlawda häm populärlaştıruda üzeneñ möhim role öçen «Dunhuañnı saqlawçı» bularaq bilgele.

## Biografiäse

Çañ Hañçouda İrgen Gioro[en] klanına qarağan mancur[en] bayraqlı[en] ğailäsendä tuğan. Anıñ ğailäsenä Çiñ dinastiäse waqıtında tübän däräcädäge dvorän titulı birelgän.

1923 yılda Çañ Ceciañ sänäğät mäktäben (xäzerge Ceciañ universitetı[en]) tämamlağan. İke yıldan soñ, 1925 yılda, ul üzeneñ alma-materında näfis sänğät uqıtuçısı bulğan.

Sänğät ölkäsendä belem aluwın däwam itärgä omtılıp, Çañ 1927 yılnıñ iyünendä Qıtaydan Lionğa kitkän. Başta ul Lion Fransiä-Qıtay institutına uqırğa kergän, anda ul üzeneñ xatını, sänğät buyınça kurstaşı Çen Cisünı oçratqan. 1931 yılda Lionda alarnıñ qızı Çañ Şana[en] tuğan.

1928 yılda Çañ Yuğarı milli näfis sänğät mäktäbenä[en] uqırğa kerü öçen Parijğa küçengän. Çen Cisü şulay uq anda uqırğa kergän häm skulpturanı öyrängän.

Parijda Pol Pellionıñ[en] «Dunhuañ mäğäräläre katalogı»n oçraqlı räweştä kürep, Çañ Şuhoñ Qıtayda bulğan sänğätkä bik nıq ğäcäplängän häm üzen Dunhuañ sänğäten öyränügä bağışlaw öçen Qıtayğa qaytırğa qarar itkän.

1936 yılda, Qıtayğa qaytqaç, Çañ Beyciñdağı Milli sänğät institutında uqıta başlağan. 1943 yılda ul Mogao mäğärälären tikşerü öçen ğailäsen Dunhuañğa küçergän. 40 yıldan artıq ul Dunhuañda awıl tormışı belän yäşägän, Mogao mäğärälären qarağan häm üz sänğät äsärlären tudırğan.

1945 yılda Çen Cisü Çañ belän ayırılışqan häm Dunhuañnan kitkän. Alarnıñ qızı Çañ Şana ätise yanında qalğan, Mogao mäğäräläre arasında üskän. Axır çiktä ul ätiseneñ yulı belän kitkän häm tanılğan rässam bulğan.

Çañ Şuhoñ 1994 yılnıñ 23 iyünendä Beyciñ xastaxanäsendä wafat bulğan.

## İskärmälär

## Sıltamalar

* Chang Shuhong Gallery from the Zhejiang Provincial Museum
* 常书鸿美术馆 2022 елның 20 май көнендә архивланган
* 浙江大学百年发展史之人物篇：常书鸿 2008 елның 22 ноябрь көнендә архивланган