# 1949 ел

| Еллар
 |
| --- |
|  1945 · 1946 · 1947 · 1948 —  **1949**  — 1950 · 1951 · 1952 · 1953
 |
| Унъеллык
 |
| 1920-еллар · 1930-еллар — **1940-еллар** — 1950-еллар · 1960-еллар
 |
| Гасырлар
 |
| XIX гасыр — **XX гасыр** — XXI гасыр
 |

|  |
| --- |
| 2 меңьеллык
 |
| XVIII гасыр — XIX гасыр — **XX гасыр** — XXI гасыр — XXII гасыр
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890-еллар
 |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-еллар
 |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910-еллар
 |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920-еллар
 |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930-еллар
 |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940-еллар
 |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950-еллар
 |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960-еллар
 |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970-еллар
 |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980-еллар
 |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990-еллар
 |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000-еллар
 |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1949 (бер мең тугыз йөз кырык тугызынчы) ел** — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1949 елы, II меңьеллыкның 949 елы, XX гасырның 49 елы, XX гасырның 5 унъеллыгының 9 елы, 1940 елларның 10 елы. 1949 елдан бирле **77** ел үтте.

## Вакыйгалар

* 4 апрель — НАТО барлыкка килә.
* 12 апрель — МДУ төп бинасы төзелеше башлана.
* 11 май — Сиам корольлеге исеме Таиландка үзгәртелә.
* 8 июнь — Лондонда Дж. Оруэллның «1984» әсәре сатуга чыга.

## Туулар

Х. Бигичев
Х. Тимергалиева
*Шулай ук карагыз: Төркем:1949 елда туганнар*

* 2 февраль — Руслан Дәминов, татар опера җырчысы.
* 28 февраль — Ибраһим Канапацкий, Беларусь татарларының иҗтимагый һәм дини җитәкчесе.
* 2 март — Нәҗибә Сафина, шагыйрә.
* 5 март — Хәмит Латыйпов, рәссам, шагыйрь.
* 15 март — Илдус Диндаров, журналист, язучы.
* 25 март — Мөнир Якупов, опера җырчысы, Татарстанның халык артисты.
* 30 апрель — Антониу Гутерреш, БМО Генераль сәркатибе (*2017*).
* 8 май — Равил Рахмани, әдәбият галиме, мөхәррир.
* 11 май — Мансур Сафин, татар язучысы.
* 20 май — Рафаиль Закиров, РФ атказанган хәрби очучысы (1992).
* 25 май — Хәмдүнә Тимергалиева, татар җырчысы.
* 2 июнь — Рахман Шәфигуллин, «Чаллы-ТВ» телекомпаниясен нигезләүче, язучы-прозаик, журналист, публицист.
* 16 июнь — Хәйдәр Бигичев, опера җырчысы.
* 18 июнь — Лех Качинский, 8нче Польша президенты.
* 15 июль — Зиннур Мансуров, татар шагыйре, «Мәдәни җомга» газетасы баш мөхәрире.
* 28 июль — Александр Леухин, рәссам, Тукай премиясе (*2016*).
* 30 июль — Зилә Сөнгатуллина, татар опера җырчысы, профессор.
* 1 август — Корманбәк Бакыев, Кыргызстан президенты.
* 20 август — Әхмәт Хәмәдишин (Дусайлы) язучы, шагыйрь, adiplar.ru сайтын ясаучы.
* 30 август — Равил Моратов, сәясәтче һәм дәүләт эшлеклесе.
* 3 сентябрь — Наил Вәлиев, әдәбият галиме.
* 13 сентябрь — Шамил Шәрифуллин, композитор.
* 16 сентябрь — Шәүкәт Гаделша, шагыйрь, Татарстанның Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2023).
* 27 сентябрь — Фәрит Фәткуллин, Кызыл таң журналисты.
* 7 октябрь — Рәшит Бәшәр, шагыйрь.
* 5 ноябрь — Ренат Салаватов, дирижёр, композитор.
* 6 ноябрь — Нәкыйп Гатиятуллин, РФ һәм ТР атказанган геологы, фән докторы.
* 10 ноябрь — Рәүфәл Мөхәммәтҗанов, Татар опера һәм балет театры директоры.
* 18 ноябрь — Тимергали Зиннуров, Тинчурин театры артисты.

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1949 елда вафатлар*

* 16 гыйнвар — Павел Беньков, рәссам.
* 5 апрель — Роман Дәүли, Казан керәшен укытучылар семинариясе директоры.
* 18 август — Һади Килдебәк, журналист, педагог, язучы.
* 27 август — Әхмәтҗан Касыйми, Көнчыгыш Төркистан президенты (*1946-1949*).
* 8 сентябрь — Рихард Штраусс, алман композиторы, дирижер.
* 28 октябрь — Муса Бигиев, татар дин белгече-философ, публицист.
* 11 ноябрь — Кедра Митрей, удмурт язучысы, шагыйрь, публицист, тәнкыйтьче һәм тәрҗемәче.