# Bäñgäluru

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Şähär
Bäñgäluru Bangalor kannada telendä *ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಂಗಳೂರು*

|  |  |
| --- | --- |
| İl |
HindstanHindstan |
| Töbäk |
KarnatakaKarnataka |
| Koordinatalar | 12°58′ т. к. 77°34′ кч. о. |
| Berençe telgä alu | 890 |
| Mäydan | 741 km² |
| Märkäz bieklege | 920 m |
| Xalıq sanı | 8 425 970 keşe (2011) |
| Xalıq tığızlığı | 7126 keşe/km² |
| Aglomeratsiä | 10 178 146 keşe |
| UTC | UTC+5:30 |
| Telefon kodı | +91 80 |
| Poçta indeksı | 5600xx |
| Räsmi säxifä |  |

|  |
| --- |
| [[Файл:|300px|Bäñgäluru (Җир)]] |

 |

**Bäñgäluru** yäki **Bangalor** (kannada telendä ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಂಗಳೂರು, tıñla )
['beŋgəɭuːru], inglizçä *Bangalore* [ˈbæŋgəloːɾ]) — Hindstan könyağında, Dekan yassı tawlığında urnaşqan Karnataka ştatınıñ başqalası.

Xalıq sanı buyınça Hindstannıñ öçençe qalası (Mumbai häm Dähli dän soñ), 8,443,675 keşen täşkil itä (2011).

Aziäneñ iñ tiz üsüçe şähärläreneñ berse.

Bäñgäluru - Hindstannıñ iñ ere fänni, sänäği üzäge, maşinalar, elektronika çığaru, hawa-ğälämi tarmağı, tele-elemtä, saqlanu sänäğäte kiñ üsterelgän.

Bäñgäluru - "Hindstannıñ kremniy üzäne" dip atala, çönki monda küp mäğlümäti texnologiälär belän bäyle şirkätlär urnaşqan.

Şähärdä Universitet, Hindstannıñ Fännär institutı, aeronavtika milli täcribäxänäse urnaşqan.

## Tarix

1537 yılda cirle vassal häm Elaxanka awılınıñ başlığı **Kempe Gouda I** Bäñgäluru urınında balçıq kirmängä nigez salğan häm Vicayanagar imperiäseneñ wiläyäte başqalası itep iğlan itkän.

1638 yılda Bicapur soltanatınıñ **Ranadullah xan**ı şähärne basıp alğan, şul waqıttan möselman xakimiäte astında.

1687 yılda mogollar yanaralı **Qasıym xan** Şahci Ekoci ğäskären tar-mar itep şähärene yawlağan häm soñraq 300 meñ rupiädän Maysur näselennän Vadiyar patşağa satqan.

1799 yılda ingliz ğäskäre ciñgäç, hindus dinastiäsen torğıza, çınıda däwlät üz bäysezlegen yuğalta häm Britan imperiäsenä kerä.

1947 yılda Hindstan üz bäysezlegen iğlan itkännän soñ, qala tiz üsä başlıy.

## Şähär klimatı

| **Bäñgäluru klimatı** |
| --- |
| Kürsätkeç | Ği | Fev | Mar | Apr | May | İün | İül | Avg | Sen | Okt | Noya | Dek | Yıl |
| Absolüt maksimum,  °C | 33 | 38 | 39 | 42 | 40 | 39 | 33 | 33 | 33 | 33 | 33 | 34 | 42 |
| Urtaça maksimum, °C | 27,9 | 30,7 | 33,1 | 34,0 | 33,2 | 29,4 | 28,2 | 27,8 | 28,4 | 28,2 | 27,2 | 26,6 | 29,6 |
| Urtaça temperatura, °C | 21,6 | 23,9 | 26,4 | 27,7 | 27,2 | 24,8 | 23,8 | 23,5 | 23,9 | 23,6 | 22,4 | 21,1 | 24,2 |
| Urtaça minimum, °C | 15,8 | 17,5 | 20,0 | 21,9 | 21,6 | 20,4 | 19,9 | 19,8 | 19,8 | 19,5 | 17,9 | 16,1 | 19,2 |
| Absolüt minimum, °C | 10 | 12 | 13 | 17 | 15 | 18 | 17 | 17 | 17 | 13 | 11 | 11 | 10 |
| Yawım-töşem norması, mm | 2 | 5 | 18 | 54 | 116 | 107 | 117 | 150 | 213 | 169 | 43 | 17 | 1009 |

## Küreneşläre

* Dharmaraya Swami ğibädätxänäse
* Nandi hinduist ğibädätxänäse
* Bäñgäluru sarayı
* Yuğarı Mäxkämä binası

## Sıltamalar

* Räsmi sayt  2010 елның 25 февраль көнендә архивланган(ингл.)
* Bangalore Development Authority  2022 елның 5 июль көнендә архивланган(ингл.)
* Bangalore cyber police
* My Own Private Bangalore: A photo essay by Krishnanand Kamat
* История Бангалора

## Bangalorda Hind dine ğıybadätxänäläre isemlege

* Dharmaraya Swamy ğıybadätxänäse
* Dodda Ganeşana Gudi
* Domlur Çokkanathaswamy ğıybadätxänäse
* Dwadaşa Cyotirlinga ğıybadätxänäse
* Eşwara ğıybadätxänäse, Kengeri, Bangalor
* Gavi Gangadhareşwara ğıybadätxänäse
* Halasuru Someşwara ğıybadätxänäse, Bangalor
* Hulimavu mäğärä ğıybadätxänäse
* ISKCON ğıybadätxänäse, Bangalor
* Cagannath ğıybadätxänäse, Bangalor
* Kaalikaamba Kamatheşwara ğıybadätxänäse
* Kadu Malleşwara ğıybadätxänäse
* Kaşi Vişveşvar ğıybadätxänäse, Kadugodi, Bangalor
* Kote Jalakantheshwara temple
* Kote Venkataramana ğıybadätxänäse, Bangalor
* Kumara Svami Devasthana, Bangalor
* Matsya Narayana ğıybadätxänäse, Bangalor
* Mukthi Natheşvara ğıybadätxänäse
* Iske Madiwala Someşvara ğıybadätxänäse, Bangalor
* Ragigudda Ancaneya ğıybadätxänäse
* Ranganathaswami ğıybadätxänäse
* RVM Foundı Şiv ğıybadätxänäse
* Someşvara Swami ğıybadätxänäse
* Someshwara ğıybadätxänäse, Marathahalli
* Şri Dandu Mariamman ğıybadätxänäse, Bangalor
* Şri Ananda Lingeşvara ğıybadätxänäse
* Şri Dakşinamukha Nandi Tirtha Kalyani Kşetra
* Şri Gangamma Devi ğıybadätxänäse
* Şri Madduramma ğıybadätxänäse
* Şri Pralayakala Veerabadrar ğıybadätxänäse
* Şri Subrahmanya ğıybadätxänäse, Halasuru
* Vasantha Vallabharaya ğıybadätxänäse
* Yelahanka Qapqa Ancaneya ğıybadätxänäse