# Сатып алу мөмкинчелеге паритеты

Дөньядагы сатып алу мөмкинчелеге паритетын күздә тотып үзгәртелгән кеше башына ТЭП.
САМП нигезендәге дөньяның икътисади хәле харитасы (2003 ел). АКШ икътисады стандарт буларак кулланыла һәм 100 пункт дәрәҗәсендә күрсәтелгән. Индексның иң югары дәрәҗәдә 154 пункты белән Бермуд утраулары тора, ягъни анда сатылган таварлар АКШ сатылганнарына караганда кыйммәтрәк.
**Сатып алу мөмкинчелеге паритеты** (**САМП**) - акчаларның чагыштырмача кыйммәтен билгеләү өчен кулланылган икътисади теория һәм техникасы; һәр бер илдә аның акча берәмлекләренә караганда продукт яки хезмәт сатып алу мөмкинчелеге эквивалент дәрәҗәсендә булуы өчен исәпләнелгән акчаларының арасындагы тиңлек мөнәсәбәтенә кертелергә тиешле булган үзгәрешләрнең дәрәҗәсен САМП буларак күрсәтәләр.

### Биг Мак индексы

Биг Мак гамбургерлары дөньяның һәр җирдә бер-берсенә охшаш.
### Starbucks (Старбакс) кафеларында сатылучы "зур латте" эчемлеге бәясе индексы

| Country | Starbucks'ның "зур латте" индексы | Биг Мак индексы |
| --- | --- | --- |
|  Австралия | -4 | -17 |
|  Бөекбритания | +17 | +23 |
|  Канада | -16 | -16 |
|  Кытай Халык Җөмһүрияте | -1 | -56 |
| Евро зонасы | +33 | +24 |
|  Һоңкоң | +15 | -45 |
|  Япония | +13 | -12 |
|  Малайзия | -25 | -53 |
|  Мексика | -15 | -21 |
|  Яңа Зеландия | -12 | -4 |
|  Сингапур | +2 | -31 |
|  Көньяк Корея | +6 | 0 |
|  Швейцария | +62 | +82 |
|  Кытай Җөмһүрияте | -5 | -21 |
|  Таиланд | -31 | -46 |
|  Төркия | +6 | +5 |

### OECDның чагыштырмача бәяләр дәрәҗәләре

| Ил | Бәяләр дәрәҗәсе ( АКШ = 100) |
| --- | --- |
|  Австралия | 165 |
|  Австрия | 117 |
|  Бельгия | 123 |
|  Канада | 131 |
|  Чили | 76 |
|  Чехия | 87 |
|  Дания | 158 |
|  Эстония | 89 |
|  Финләндия | 133 |
|  Франция | 121 |
|  Алмания | 113 |
|  Греция | 105 |
|  Маҗарстан | 74 |
|  Исландия | 118 |
|  Ирландия | 132 |
|  Исраил | 121 |
|  Италия | 104 |
|  Япония | 144 |
|  Көньяк Корея | 82 |
|  Люксембург | 130 |
|  Мексика | 71 |
|  Нидерланд патшалыгы | 117 |
|  Яңа Зеландия | 132 |
|  Норвегия | 170 |
|  Польша | 65 |
|  Португалия | 104 |
|  Словакия | 80 |
|  Словения | 94 |
|  Испания | 108 |
|  Швеция | 133 |
|  Швейцария | 183 |
|  Төркия | 57 |
|  Бөекбритания | 133 |
|  АКШ | 100 |

### Үлчәү мәсьәләләре

### Сәүдә барьерлары һәм сәүдәгә кертелмәүче җитештерү

### Гадел көндәшлеккә юл куймау

### Куллану үзенчәлекләрен һәм бәяләр дәрәҗәсен үлчәүдәге аермалары

## САМП һәм глобаль хәерчелек сызыгы

## Шулай ук карагыз

* Илләрнең байлык бүленеше буенча исемлеге
* Сатып алу мөмкинчелеге паритеты (САМП)
* Джини коэффициенты
* Кеше потенциалы үсеше индексы (КПҮИ)
* Бәхетле планета индексы

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Penn World Table  2009 елның 15 декабрь көнендә архивланган
* Explanations from the U. of British Columbia  2019 елның 11 август көнендә архивланган (also provides daily updated PPP charts)
* OECD Purchasing Power Parity estimates  2008 елның 13 октябрь көнендә архивланган updated annually by the Organization for Economic Co-Operation and Development (OECD)
* Purchasing power parities as example of international statistical cooperation from Eurostat - Statistics Explained
* World Bank International Comparison Project provides PPP estimates for a large number of countries
* UBS's "Prices and Earnings" Report 2006  2008 елның 24 февраль көнендә архивланган Good report on purchasing power containing a Big Mac index as well as for staples such as bread and rice for 71 world cities.
* "Understanding PPPs and PPP based national accounts"  2010 елның 24 май көнендә архивланган provides an overview of methodological issues in calculating PPP and in designing the ICP under which the main PPP tables (Maddison, Penn World Tables, and World Bank WDI) are based