# 1 июнь

**1 июнь** — Милади тәкъвимендә алтынчы айның беренче көне. Ел ахырына кадәр 213 көн кала.

|  |
| --- |
| ← **июнь** → |
| Дш | Сш | Чш | Пҗ | Җм | Шм | Як |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026 ел |

 **Дөнья тарихында бу көн:**

## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар

### Халыкара

* Халыкара балаларны яклау көне.

### Милли

* Кытай — Бала көне.
* Монголия — Ана һәм бала көне.
* Самоа — Бәйсезлек көне.
* Тунис — Конституция көне.

### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* АКШ, Теннесси — Дәүләтчелек көне.

## Вакыйгалар

* 1855 — Пләтән бистәсендә «Бертуган Крестовниковларның Казандагы шәм һәм сабын кайнату заводы» төзелә башлый (хәзерге вакытта — Нәфис-Косметикс).
* 1979 — Зимбабве бәйсезлеге игълан ителә.
* 1995 — беренче Бөтендөнья башкортлар корылтае үтә.
* 2004 — россияле фриланс һөнәри тәрҗемәчеләре үзләренең илкүләм табышсыз оешмаларын булдыра.
* 2005 — Референдумда Нидерландлар халкы Европа Конституциясе проектын кире кага.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1 июнь көнне туганнар*

* 1804 — Михаил Глинка, рус композиторы.
* 1843 — Каролина Беттельгейм,
* 1847 — Станислав Опацкий,
* 1851 — Дурян Петрос,
* 1857 — Тамерлан Беляк,
* 1867 — Ефимия Кривошеева,
* 1875 — Виктор,
* 1888 — Алексей Ильинский,
* 1889 — Глеб Ильин,
* 1891 — Рубен Восканов,
* 1894 — Анатолий Благонравов,
* 1902 — Зоя Гайдай,
* 1903 — Михаил Чхиквадзе,
* 1910 — Александр Долуханян,
* 1910 — Нәби Дәүли, татар шагыйре.
* 1917 — Вильям Ноулз,
* 1920 — Алексей Платонов,
* 1922 — Морзаһит Вәлиев, КПСС ТӨК сәркәтибе.
* 1926 — Мэрилин Монро,
* 1926 — Нина Калитина,
* 1930 — Николай Драцкий,
* 1937 — Фарсил Зыятдинов, язучы, икътисадчы.
* 1940 — Кип Торн,
* 1942 — Наил Ибраһимов,
* 1942 — Флера Хөрмәтова,
* 1947 — Зиннур Миннәхмәтов,
* 1948 — Барый Кинҗәгулов,
* 1948 — Гальфия Ильясова,
* 1948 — Минсәгыйть Шакиров,
* 1948 — Юрий Плугин,
* 1950 — Галина Иванова,
* 1952 — Вил Тимербулатов,
* 1952 — Шенол Гүнеш,
* 1953 — Си Цзиньпин,
* 1955 — Рифкать Миңнеханов, ЮХИДИ башлыгы.
* 1956 — Баязит Ягафәров,
* 1956 — Марат Зарипов, музыкант (*эскрипкә*).
* 1956 — Резеда Әхиярова,
* 1959 — Надежда Кадышева, җырчы, РФ халык артисты.
* 1960 — Виталий Агапов, җырчы, продюсер, җәмәгать эшлеклесе, ТР халык артисты (2010).
* 1960 — Олег Кузнецов,
* 1961 — Евгений Пригожин,
* 1962 — Ольга Голодец,
* 1963 — Луис Алмагро,
* 1963 — Юрий Демидов,
* 1964 — Магомедсалам Магомедов,
* 1966 — Камса Мортазин,
* 1968 — Салават Хәмидуллин,
* 1973 — Марат Айзатуллов,
* 1981 — Алексей Уваров,

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1 июнь көнне вафатлар*

* 1233 — Ибн әл-Әсир,
* 1557 — Жак Картье, француз диңгез сәяхәтчесе.
* 1868 — Җеймс Бьюкәнен,
* 1894 — Николай Ге,
* 1946 — Ион Антонеску,
* 1948 — Алекс Гард,
* 1952 — Джон Дьюи, АКШ фәлсәфәчесе, педагог һәм психолог.
* 1955 — Валентин Догел,
* 1963 — Дмитрий Рогачёв,
* 1980 — Мирсәй Әмир, татар язучысы, драматург, прозаик, публицист, җәмәгать эшлеклесе.
* 1983 — Валерий Кузьмин,
* 1987 — Хуҗа Әхмәт Габбас,
* 1989 — Елена Вечтомова,
* 1995 — Әхмәтзәки Сафиуллин, дин галиме, хәзрәт, күренекле педагог.
* 2000 — Анастасия Грекова,
* 2000 — Эдуард Бадәмшин,
* 2009 — Салих Җамалиев,
* 2010 — Андрей Вознесенский, рус шагыйре, рәссам, архитектор.
* 2011 — Гайнетдин Моталов, дирижёр.
* 2024 — Артур Чилингаров, океанолог

## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

#### Исем бәйрәмнәре

## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

| **Милади тәкъвим буенча ел көннәре(проект)* |
| --- |
| Гыйнвар | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Февраль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |  |  |
| Март | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Апрель | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Май | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Июнь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Июль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Август | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Сентябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Октябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Ноябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Декабрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |