# MumbaiКириллицада уку

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Şähär
Mumbai Mumbay maratxi telendä *मुंबई* hindi telendä *मुम्बई*

|  |  |
| --- | --- |
| İl |
HindstanHindstan |
| Koordinatalar | 18°58′ т. к. 72°50′ кч. о. |
| Mer | Datta Dalvi |
| Elekkege isemnär | 1995 yılğa qädär Bombay |
| Mäydan | 603 km² |
| Märkäz bieklege | 11 m |
| Xalıq sanı | 12 478 447 keşe (2011) |
| Xalıq tığızlığı | 20 694 keşe/km² |
| Aglomeratsiä | 21 347 412 keşe |
| Etnoxoronim | bombeylı, mumbailı |
| UTC | UTC+5:30 |
| Telefon kodı | +91 22 |
| Poçta indeksı | 110 xxx |
| Avtomobil kodı | MH-01, MH-02, MH-03 |
| Räsmi säxifä |  |

|  |
| --- |
| [[Файл:|300px|Mumbai (Җир)]] |

 |

Çxatrapati-Şivaci Vokzalı - Bötendönya Mirasınıñ häykäle, Mumbai
**Mumbai** yäki **Mumbay** (maratxi telendä *मुंबई*, hindi telendä *मुम्बई*, 1995 yılğa qädär **Bombey**) - İndiä könbatışında, Ğäräbstan diñgeze yarında urnaşqan şähär. Maxaraştra ştatı idärä üzäge.

Mumbai - Hindstannıñ iñ zur şähäre. Mumbai korporatsiäse eçenä "Mumbai" (3 145 966 keşe) häm Mumbai bistäse" (9 332 481 keşe, 2011) kerälär.

Şähärdä Hindstan häm Aziä iñ iske birja urnaşqan.

Ğomumi mäydan - 603 km², xalıq sanı 12 478 447 keşe (2011). Şähär yanı belän - 21,3 mln. keşe.

Xalıq tığızlığı - 21 665 keşe km².

Mumbai - zur xalıqara elemtälär üzäge, İndiäneñ iñ zur portı.

Mumbai - kontraslı şähär, fäqirlek yanında baylıq urnaşa.

## Şähär iseme

Mumbai iseme cirle alihä *"Mumba Devi i ai"* (tärcemäse: **Ana**) atınnan kilep çığa.

Portugallar XVI ğasırda şähärgä "Bombain" isemen birälär, tärcemäse - "yaxşı qultıq".

İngliz xäkimiäte çorında isem **Bombey** (Bombay) atına äylänä.

1995 yılda isem räsmi räweştä **Mumbai** ğa üzgärtelä.

## Tarix

III ğasırda b.e.q. utrawlar **Magadxi** imperiäse eçenä kerälär.

Hindi xakimnär 1343 yılda idärä itälär.

1343 yılda xakimiät **Gucarat soltannarı**na küçerelä.

1534 yılda portugallar utrawlarnı basıp alalar. Katolik dinenä çuqındıru başlana.

1661 yılda Portugaliä şuşı utrawlarnı birnä bularaq Böyekbritaniä Karl II patşasına büläk itä.

1668 yılda Karl II utrawlarnı **Ost-İnd şirkäte**nä arendağa birä.

1687 yıldan Ost-İnd şirkäte üz ştabın Surat şähärennän Bombey qalasına küçerä.

1993 yılda - terroristik höcümnär näticäsendä 250 keşe häläq bula.

2008 yılda - terroristik höcümnär näticäsendä 195 keşe wafat bula.

## Şähär klimatı

| **Mumbai klimatı** |
| --- |
| Kürsätkeç | Ği | Fev | Mar | Apr | May | İün | İül | Avg | Sen | Okt | Noya | Dek | Yıl |
| Absolüt maksimum,  °C | 40,0 | 39,1 | 41,3 | 41,0 | 41,0 | 39,0 | 34,0 | 34,0 | 36,0 | 38,9 | 38,3 | 37,8 | 41,3 |
| Urtaça maksimum, °C | 31,1 | 31,4 | 32,8 | 33,2 | 33,6 | 32,3 | 30,3 | 30,0 | 30,8 | 33,4 | 33,6 | 32,3 | 32,1 |
| Urtaça temperatura, °C | 23,8 | 24,7 | 27,1 | 28,8 | 30,2 | 29,3 | 27,9 | 27,5 | 27,6 | 28,4 | 27,1 | 25,0 | 27,3 |
| Urtaça minimum, °C | 18,4 | 19,4 | 22,1 | 24,7 | 27,1 | 27,0 | 26,1 | 25,6 | 25,2 | 24,3 | 22,0 | 19,6 | 23,5 |
| Absolüt minimum, °C | 8,9 | 8,5 | 12,7 | 19,0 | 22,5 | 20,0 | 21,2 | 22,0 | 20,0 | 17,2 | 14,4 | 11,3 | 8,5 |
| Yawım-töşem norması, mm | 15,1 | 1,0 | 0,1 | 0,5 | 20,6 | 504,2 | 819,4 | 546,8 | 325,2 | 81,1 | 113,1 | 4,1 | 2431,2 |

## Kürenekle urınnarı

* Cama-Mascid (Cämiğ Mäçete) - Mumbaineñ iñ iske häm zur mäçete

## Kürenekle Hind dine ğıybadäthanäläre

* Babulnath
* Mumbai ISKCON ğıybadäthanäse
* Civdani Mata
* Cogeshwari mäğäräse
* Kadeshwari Devi ğıybadäthanäse
* Lalbauga Raca
* Mumbai Mahalakşmi ğıybadäthanäse
* Mumba Devi ğıybadäthanäse
* Şaneşwar Sansthan
* Şribalajimandir
* Şri Swaminarayan Mandir, Mumbai
* Siddhivinayak ğıybadäthanäse, Mumbai
* Wagheşwari ğıybadäthanäse
* Walkeşwar ğıybadäthanäse

## Monı da qarağız

* Bombey fond birjası

## Sıltamalar

* Räsmi sayt  2017 елның 28 октябрь көнендә архивланган(ингл.)