# 19 июнь

**19 июнь** — Милади тәкъвимендә алтынчы айның унтугызынчы көне. Ел ахырына кадәр 195 көн кала.

|  |
| --- |
| ← **июнь** → |
| Дш | Сш | Чш | Пҗ | Җм | Шм | Як |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026 ел |

 **Дөнья тарихында бу көн:**

## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар

### Халыкара

* БМО — Конфликтлар барышында җенси җинаятьләргә каршы халыкара көрәш көне (исп. Día para la Eliminación de la Violencia Sexual en los Conflictos, ингл. *International Day for the Elimination of Sexual Violence in Conflict*, рус. *Международный день борьбы с сексуальным насилием в условиях конфликта*).

### Милли

* Алжир — Инкыйлаб көне (фр. Fête de la Révolution, ингл. *Revolution Day*, рус. *День революции*).
* Күвәйт — Бәйсезлек көне.
* Маҗарстан — Бәйсез Маҗарстан көне (маҗар. A magyar szabadság napja, ингл. *Day of the Independent Hungary*, рус. *День независимой Венгрии*).
* Тринидад һәм Тобаго — Хезмәт көне (ингл. *Labour Day*, рус. *День труда*).
* Уругвай:
	+ Хосе Артигас туган көне (исп. Natalicio de José Artigas, ингл. *Birthday of José Gervasio Artigas*, рус. *День рождения Хосе Артигаса*).
	+ Беркайчанда кабатланмаска тиешле көне (исп. Día del Nunca Más, ингл. *Never Again Day*, рус. *День никогда вновь*).
* Филипин — Хосе Рисаль көне (тагал. *Araw ng Kapanganakan ni José Rizal*, ингл. *José Rizal's birthday*, рус. *День Хосе Рисаля*).

### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Бөтендөнья ашыкмыйча йөрү көне (ингл. *World Sauntering Day*, рус. *Всемирный день неторопливых прогулок*).
* Бөтендөнья урак рәвешендәге күзәнәкләр анемиясе көне (фр. Journée mondiale de sensibilisation à la drépanocytose, ингл. *World Sickle Cell Day*, рус. *Всемирный день серповидноклеточной анемии*).
* АКШ /  Техас һ. б. — Колларны азат итү көне (ингл. *Juneteenth*, рус. *День освобождения рабов / День эмансипации*).
* Бразилия — Бразилияле кинематограф көне (порт. Dia do Cinema Brasileiro, ингл. *Brazilian Cinema Day*, рус. *День бразильского кинематографа*).
* Парагвай — Агачлар утырту көне (исп. Día del Árbol, ингл. *Arbor Day*, рус. *День посадки деревьев*).
* Уругвай — Әби-бабайлар көне (исп. Día del Abuelo, ингл. *National Grandparents Day*, рус. *День бабушек-дедушек*).
* Чили:
	+ Тикшеренүләр полициясе көне - детективлар көне (исп. Día de la Policía de Investigaciones de Chile - Día del Detective, ингл. *Investigations Police of Chile Day - Detectives Day*, рус. *День следственной полиции Чили - день детективов*).
	+ Әтиләр көне (исп. Día del Padre, ингл. *Father's Day*, рус. *День отца*).

## Вакыйгалар

* 240 ел (б. э. к.) — грек галиме Эратосфен беренче булып Җир меридианы озынлыгын санап чыга.
* 1846 — Нью-Джерси штатында беренче бейсбол матчы уза.
* 1917 — британ король нәселе исеме *Виндзор*га үзгәртелә.
* 1991 — Маҗарстаннан совет гаскәрләре чыгуы тәмамлана.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:19 июнь көнне туганнар*

* 1623 — Блез Паскаль, француз математигы.
* 1819 — Пётр Билярский,
* 1839 — Ромуальд Блажеевский,
* 1872 — Владимир Буткевич,
* 1897 — Сирил Норман Һиншелвуд,
* 1907 — Владимир Никитин, ВКП(б) фирка эшлеклесе.
* 1910 — Барый Әхтәмов, татар балет артисты.
* 1910 — Пол Флори,
* 1910 — Фёдор Навозов,
* 1922 — Оге Нилс Бор,
* 1923 — Эмиль Ситдыйков, рәссам (график), ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе.
* 1924 — Василь Быков,
* 1935 — Рәүф Әбләзев,
* 1937 — Геннадий Порядин,
* 1944 — Илгизәр Вәлиев, ТРның атказанган табибы.
* 1945 — Аун Сан Су Чжи,
* 1950 — Илдус Әхмәтҗанов, татар актеры.
* 1951 — Леонид Якунин,
* 1956 — Хәлисә Мөхәмәдиева, 2012 елда ябылган «Рәйхан» тапшыруы авторы тележурналист, шагыйрә.
* 1957 — Анна Линд,
* 1958 — Җәмил Бурангулов,
* 1959 — Анн Идальго, Франция сәяси эшлеклесе, Париж мэры.
* 1960 — Иван Чернов,
* 1961 — Петр Чекмарев,
* 1961 — Рәхмәт Шәймәрдәнов,
* 1962 — Лилия Җиһаншина,
* 1964 — Борис Джонсон,
* 1966 — Вадим Рубел, тарих галиме.
* 1966 — Юрий Евлампьев,
* 1967 — Владислав Быстров,
* 1974 — Азамат Гафаров, артист, җырчы.
* 1975 — Оксана Чусовитина,
* 1984 — Әлия Ихсанова,
* 1991 — Максим Жестоков,
* 1995 — Александр Красных,

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:19 июнь көнне вафатлар*

* 1903 — Николай Иванов,
* 1937 — Джеймс Барри, инглиз драматургы һәм язучы.
* 1939 — Сәләм Галимов, башкорт шагыйрь, публицист.
* 1956 — Мария Воронцова,
* 1966 — Николай Яковлев,
* 1971 — Александр Стоянов,
* 1971 — Гаяз Ишмөхәммәтов,
* 1978 — Шәрәф Вәлиев,
* 1982 — Җәүдәт Ильясов, совет язучысы.
* 1985 — Федор Байбородов,
* 1993 — Вильям Голдиң,
* 1995 — Рифкать Тукаев,
* 1997 — Фәния Булатова,
* 2017 — Урал Кадыйров,
* 2018 — Анастасия Гаршина,
* 2019 — Леонид Замятин,
* 2024 — Әхтәм Зарипов,

## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

#### Исем бәйрәмнәре

## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

| **Милади тәкъвим буенча ел көннәре(проект)* |
| --- |
| Гыйнвар | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Февраль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |  |  |
| Март | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Апрель | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Май | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Июнь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Июль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Август | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Сентябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Октябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Ноябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Декабрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |