Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Оскар Уайлд

| Оскар Уайлд |
| --- |
|  |
| Туган телендәге исеме | Oscar Wilde |
| Туган | 16 октябрь 1854(1854-10-16) Дублин, Ирландия |
| Үлгән | 30 ноябрь 1900(1900-11-30) (46 яшь) Париж, Франция |
| Үлем сәбәбе | минингит[d] |
| Күмү урыны | **Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 206: bad argument #1 to 'format' (string expected, got nil).** |
| Милләт | ирланд |
| Ватандашлыгы |  Бөекбритания һәм Ирландиянең берләшкән корольлеге[d] ÉIR  Бөекбритания Франция |
| Әлма-матер | Магдален көллияте[d] һәм Тринити көллияте[d] |
| Һөнәре | язучы, шагыйрь, драматург, публицист |
| Җефет | Констанс Ллойд[d] |
| Өйдәш | Альфред Дуглас[d] |
| Балалар | Вивиан Холланд[d] һәм Сирил Холланд[d] |
| Ата-ана | * Уильям Уайльд[d] (әти)
* Джейн Уайльд[d] (әни)
 |
| Кардәшләр | Уилли Уайльд[d] һәм Isola Francesca Emily Wilde[d] |
|  |
|  **Оскар Уайлд**  Викиҗыентыкта |

**О́ска́р Фи́нгал О’Фла́эрти Уи́ллс Уа́йлд** (ингл. *Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde*, 1854 елның 16 октябре — 1900 елның 30 ноябре) — мәшһүр ирланд язучысы, шагыйре.

## Шулай ук карагыз

**Бу мәкаләнең сыйфатын арттырыр өчен түбәндәгеләрне эшләргә кирәк?: Мәкаләне тулыландырырга (мәкалә бик кыска)
# XökümätКириллицада уку

Däwlät idärä itü törläre buyınça illär: (2006)

---

     Prezident respublikaları

     Parlamentka bäyle Prezident respublikaları

     Qatnaş respublikalar (prezident-parlament, yartılaş prezident))

     Parlament respublikaları

     Parlament, Konstitutsion monarxiäläre, monarx çın xäkimiätkä iä bulmıy

     Konstitutsion monarxiälär, monarx çın xäkimiätkä iä

     Absolüt monarxiälär

     Konstitutsiä buyınça ber firqäle xäkimiätle respublikalar

     Xärbi diktaturalar

     Bütän

Freedom House yasağan tikşerenü buyınça "Saylaw demokartiäse" belän illär 2013 yılda, zäñgär töse

**Xökümät** - däwlät xakimiätneñ başqarma häm boyıru organı bulıp tora.

Xökümät citäklägän başlıq qayçaqta däwlät başlığı bulıp tora. Törle illärdä törleçä dip yörtelä: **xökümät räise**, **premyer-ministr**.

Xökümätneñ töp burıçı: qabul itelgän qanunnarnı tormışqa aşıru.

Qayber illärdä xökümät qanunnar çığaru xoquqına iä.

## Törlär

Säyäsät belgeçläre törleçä xökümätlär törlären bülgälilär.

AQŞ - prezident respublikası, SSRB - Sovet respublikası. Putin buyınça Rusiä - Federativ respublika, Konstitutsion Mäxkämä räise buyınça - qatnaş respublika, xalıqara belgeçlär buyınça - prezident-parlament respublikası.

## Däwlät idärä itü törläre

* Monarxiä
	+ Absolüt monarxiä
	+ Çiklängän monarxiä
		- Konstitutsion monarxiä
			* Dualistik monarxiä
			* Parlament monarxiäse

* Prezident respublikası
* Parlament respublikası
* Qatnaş idärä itü formaları

## Ädäbiät

* Татарстан хөкүмәте  2015 елның 17 июнь көнендә архивланган
* А. Денисов. Правительство // Большая советская энциклопедия: В 65 томах / гл. ред. О. Ю. Шмидт. — 1-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1940. — Т. 46 (Пола — Призмы оптические). — С. 624—625. — 816 с. — 45 500 экз.
* Правительство // Большая советская энциклопедия: в 51 томе / Б. А. Введенский. — 2-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1955. — Т. 34 (Польша — Прокамбий). — С. 348—349. — 656 с.
* Правительство — статья из Большой советской энциклопедии (3-е издание)
* Samuel E. Finer. The History of Government from the Earliest Times (история правительства с древнейших времён), в 3-х тт. Oxford University Press: Оксфорд, 1997 и 1999.
* Krader, Lawrence (1968). Formation of the State, in Foundations of Modern Anthropology Series. Englewood Cliffs, N.J.: Prentice-Hall. x, 118 p.
# 1799 ел

| Еллар
 |
| --- |
|  1795 · 1796 · 1797 · 1798 —  **1799**  — 1800 · 1801 · 1802 · 1803
 |
| Унъеллык
 |
| 1770-еллар · 1780-еллар — **1790-еллар** — 1800-еллар · 1810-еллар
 |
| Гасырлар
 |
| XVII гасыр — **XVIII гасыр** — XIX гасыр
 |

|  |
| --- |
| 2 меңьеллык
 |
| XVI гасыр — XVII гасыр — **XVIII гасыр** — XIX гасыр — XX гасыр
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1690-еллар
 |  1690
 |  1691
 |  1692
 |  1693
 |  1694
 |  1695
 |  1696
 |  1697
 |  1698
 |  1699
 |
|  |
| 1700-еллар
 |  1700
 |  1701
 |  1702
 |  1703
 |  1704
 |  1705
 |  1706
 |  1707
 |  1708
 |  1709
 |
| 1710-еллар
 |  1710
 |  1711
 |  1712
 |  1713
 |  1714
 |  1715
 |  1716
 |  1717
 |  1718
 |  1719
 |
| 1720-еллар
 |  1720
 |  1721
 |  1722
 |  1723
 |  1724
 |  1725
 |  1726
 |  1727
 |  1728
 |  1729
 |
| 1730-еллар
 |  1730
 |  1731
 |  1732
 |  1733
 |  1734
 |  1735
 |  1736
 |  1737
 |  1738
 |  1739
 |
| 1740-еллар
 |  1740
 |  1741
 |  1742
 |  1743
 |  1744
 |  1745
 |  1746
 |  1747
 |  1748
 |  1749
 |
| 1750-еллар
 |  1750
 |  1751
 |  1752
 |  1753
 |  1754
 |  1755
 |  1756
 |  1757
 |  1758
 |  1759
 |
| 1760-еллар
 |  1760
 |  1761
 |  1762
 |  1763
 |  1764
 |  1765
 |  1766
 |  1767
 |  1768
 |  1769
 |
| 1770-еллар
 |  1770
 |  1771
 |  1772
 |  1773
 |  1774
 |  1775
 |  1776
 |  1777
 |  1778
 |  1779
 |
| 1780-еллар
 |  1780
 |  1781
 |  1782
 |  1783
 |  1784
 |  1785
 |  1786
 |  1787
 |  1788
 |  1789
 |
| 1790-еллар
 |  1790
 |  1791
 |  1792
 |  1793
 |  1794
 |  1795
 |  1796
 |  1797
 |  1798
 |  1799
 |
|  |
| 1800-еллар
 |  1800
 |  1801
 |  1802
 |  1803
 |  1804
 |  1805
 |  1806
 |  1807
 |  1808
 |  1809
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1799 ел башка тәкъвимнәрдә**| Милади тәкъвим | 1799  *MDCCXCIX*  |
| Юлиан тәкъвим | 1798—1799 (12 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7307—7308 (12 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2551—2552 (2 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме  | 5559—5560
ה'תקנ"ט — ה'תק"ס |
| Һиҗри тәкъвим | 1213—1214 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4291—4292 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1248 *ԹՎ ՌՄԽԸ*
 |
| Кытай тәкъвиме | 4495—4496 戊午 — 己未 сары ат — сары сарык |
| Хәбәш тәкъвим | 1791 — 1792 |
| Борынгы һинд тәкъвиме |  |
| - *Викрам-самват* | 1855—1856 |
| - *Шака самват* | 1721—1722 |
| Шәмси тәкъвим | 1177—1178 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2342 |
| Япон ел исәбе | 11 ел Кансэй |

**1799 (бер мең җиде йөз туксан тугызынчы) ел** — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1799 елы, II меңьеллыкның 799 елы, XVIII гасырның 99 елы, XVIII гасырның 10 унъеллыгының 9 елы, 1790 елларның 10 елы. 1799 елдан бирле **227** ел үтте.

## Вакыйгалар

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1799 елда туганнар*

* 6 июнь — Александр Пушкин, рус шагыйре, язучы.
* 21 июнь — Вилһелм Кюхельбекер, декабрист, язучы.

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1799 елда вафатлар*

**Бу мәкаләнең сыйфатын арттырыр өчен түбәндәгеләрне эшләргә кирәк?:**Мәкаләне тулыландырырга (мәкалә бик кыска).
# Ибраһим пәйгамбәр

| Ибраһим пәйгамбәр |
| --- |
|  |
| Тугандагы исем | яһүд. *אַבְרָם* |
| Туу датасы | *неизвестно* |
| Үлем датасы | *неизвестно* |
| Үлем урыны | Хеврон[d] |
| Үлем төре | табигый үлем[d] |
| Күмелү урыны | Патриархлар мәгәрәсе[d] |
| Ата | Фарра[d] |
| Ана | Амасла[d] |
| Кардәш | Нахор[d], Аран һәм Сарра[d] |
| Ире яки хатыны | Сарра[d], Һаҗәр (Инҗил) һәм Хеттура[d] |
| Балалар | Измаил, Исаак[d], Зимран[d], Иокшан[d], Медан, Мадиан[d], Ишбак[d], Шуах[d] һәм Bakol[d] |
| Һөнәр төре | көтүче, дингә нигез салучы, пәйгамбәр |
| Башкарган вазыйфа | пәйгамбәр һәм патриарх |
| Активлык урыны | Фәлистыйн |
| Изгенең көне | 9 октябрь |
| Илаһ карый | Ибраһими диннәр, ислам, христианлык һәм яһүд дине |
| Әсәрләр җыентыгы | Виктория һәм Альберт Музее |
| Моның хуҗасы | Eliezer[d] |
|  |
| Телгә алынган хезмәтләр | Genesis 24[d], Genesis 25[d], Genesis 26[d], Genesis 28[d], Genesis 31[d], Genesis 32[d], Genesis 35[d], Genesis 48[d], Genesis 14[d], 1-е послание Петра[d], Деяния святых апостолов[d], Послание к Евреям[d], Послание Иакова[d], Евангелие от Иоанна[d], Евангелие от Луки[d], Евангелие от Марка[d], Евангелие от Матфея[d], Послание к Римлянам[d], Tanhuma[d], Мидраш Рабба[d], Книга Товита[d], Книга Премудрости Иисуса, сына Сирахова[d], Зәбур, Книга пророка Михея[d], Книга Неемии[d], Книга пророка Иеремии[d], Книга Иудифи[d], Книга пророка Исаии[d], Книга пророка Иезекииля[d], Книга пророка Даниила[d], Икенчезаконлык[d], Книга Левит[d], Книга Чисел[d], Книга Иисуса Навина[d], Третья книга Царств[d], Четвёртая книга Царств[d], 2-я Паралипоменон[d], Танах[d], Коръән, Книга Мормона[d], Kuando el Rey Nimrod[d], Книга Авраама[d], Авраам: Хранитель веры[d], Жил-был человек[d] һәм The Cave[d] |
|  |
| Родитель | Фарра[d], Амасла[d] һәм Талмуд[d] |
|  Ибраһим пәйгамбәр Викиҗыентыкта |

**Ибраһим** (гарәп. إبراهيم‎, *укыла:* Ibrāhīm, яһүд. *אברהם*, *укыла:* ʼAḇrāhām) - якынча б.э.к. XX гасырда яшәгән дини шәхес. Ислам динендә пәйгамбәр буларак, яһүдилек һәм христианлыкта исә бөек дини зат буларак санала. Исхак һәм Исмәгыйльнең атасы. Гарәп һәм гыйбри халыкларының атасы буларак исәпләнә.

Коръәндә Ибраһим исемле, Мәккәдә иңгән (28, 29 аятьләреннән кала) һәм 52 аятьтән торган, 14 нче сүрә бар. Ул Ибраһим пәйгамбәрнең бу сүрәдә Аллаһка кылган догасы өчен шулай атала.

## Галерея

* Ходай Ибраһимга йолдызларны санарга кушуы (en:Julius Schnorr von Carolsfeld'ның гравюрасы, 1860 елгы *Bible in Pictures/Рәсемле Библия*)
* Исраилның Хеврон шәһәрендәге Ибраһим кабере, Патриархлар мәгәрәсе (ингл.)

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

## Моны да карагыз

**Бу мәкаләнең сыйфатын арттырыр өчен түбәндәгеләрне эшләргә кирәк?: Мәкаләне тулыландырырга (мәкалә бик кыска)
# 1128 ел

| Еллар
 |
| --- |
|  1124 · 1125 · 1126 · 1127 —  **1128**  — 1129 · 1130 · 1131 · 1132
 |
| Унъеллык
 |
| 1100-еллар · 1110-еллар — **1120-еллар** — 1130-еллар · 1140-еллар
 |
| Гасырлар
 |
| XI гасыр — **XII гасыр** — XIII гасыр
 |

|  |
| --- |
| 2 меңьеллык
 |
| X гасыр — XI гасыр — **XII гасыр** — XIII гасыр — XIV гасыр
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1090-еллар
 |  1090
 |  1091
 |  1092
 |  1093
 |  1094
 |  1095
 |  1096
 |  1097
 |  1098
 |  1099
 |
|  |
| 1100-еллар
 |  1100
 |  1101
 |  1102
 |  1103
 |  1104
 |  1105
 |  1106
 |  1107
 |  1108
 |  1109
 |
| 1110-еллар
 |  1110
 |  1111
 |  1112
 |  1113
 |  1114
 |  1115
 |  1116
 |  1117
 |  1118
 |  1119
 |
| 1120-еллар
 |  1120
 |  1121
 |  1122
 |  1123
 |  1124
 |  1125
 |  1126
 |  1127
 |  1128
 |  1129
 |
| 1130-еллар
 |  1130
 |  1131
 |  1132
 |  1133
 |  1134
 |  1135
 |  1136
 |  1137
 |  1138
 |  1139
 |
| 1140-еллар
 |  1140
 |  1141
 |  1142
 |  1143
 |  1144
 |  1145
 |  1146
 |  1147
 |  1148
 |  1149
 |
| 1150-еллар
 |  1150
 |  1151
 |  1152
 |  1153
 |  1154
 |  1155
 |  1156
 |  1157
 |  1158
 |  1159
 |
| 1160-еллар
 |  1160
 |  1161
 |  1162
 |  1163
 |  1164
 |  1165
 |  1166
 |  1167
 |  1168
 |  1169
 |
| 1170-еллар
 |  1170
 |  1171
 |  1172
 |  1173
 |  1174
 |  1175
 |  1176
 |  1177
 |  1178
 |  1179
 |
| 1180-еллар
 |  1180
 |  1181
 |  1182
 |  1183
 |  1184
 |  1185
 |  1186
 |  1187
 |  1188
 |  1189
 |
| 1190-еллар
 |  1190
 |  1191
 |  1192
 |  1193
 |  1194
 |  1195
 |  1196
 |  1197
 |  1198
 |  1199
 |
|  |
| 1200-еллар
 |  1200
 |  1201
 |  1202
 |  1203
 |  1204
 |  1205
 |  1206
 |  1207
 |  1208
 |  1209
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1128 (бер мең йөз егерме сигезенче) ел** — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1128 елы, II меңьеллыкның 128 елы, XII гасырның 28 елы, XII гасырның 3 унъеллыгының 8 елы, 1120 елларның 9 елы. 1128 елдан бирле **898** ел үтте.

## Вакыйгалар

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1128 елда туганнар*

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1128 елда вафатлар*

**Бу мәкаләнең сыйфатын арттырыр өчен түбәндәгеләрне эшләргә кирәк?:**Мәкаләне тулыландырырга (мәкалә бик кыска).