# 16 гыйнварLatinitsada uqu

**16нчы гыйнвар** — Милади тәкъвимендә беренче айның 16нчы көне. Ел ахырына кадәр 349 көн кала.

|  |
| --- |
| ← **гыйнвар** → |
| Дш | Сш | Чш | Пҗ | Җм | Шм | Як |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| 2026 ел |

 **Дөнья тарихында бу көн:**

## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар

### Халыкара

### Милли

* АКШ – Дин иреге көне (ингл. *National Religious Freedom Day*, рус. *День свободы вероисповедания*).
* Ангола – *Бәйсезлек көне*.
* Бенин – *Газап чигүчеләр (хәлакъ төшүчеләр) көне*.
* Исраил - *байрак көне*.
* Таиланд – *Укытучылар көне*.

### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* *Халыкара The Beatles көне*.
* *Халыкара һигиена көне*.
* АКШ - *Алкогольле эчемлекләрне тыюны (1920-1933, en) искә төшерү көне*.
* Испания –  *Мурсия провинцияның  Картагена шәһәрендә Изге Фульгенсио бәйрәме.*
* Төркия - *массакүләм матбугат чараларының горурлыгы көне*.
* Тамил халкы – уңыш җыю бәйрәме
* Фелицитас, борынгы рим уңыш һәм байлык хатын илаһи көченә багышланган көн.
* Шикәр камышын җыючылары көне

## Вакыйгалар

Мәгърифәтче галим, фикер иясе, тарихчы, фәлсәфәче һәм дин эшлеклесе Шиһабетдин Мәрҗанине (1818 – 1889) искә алу көне.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:16 гыйнвар көнне туганнар*

* БЭК 138 — Луций Корнелий Сулла, Борынгы Рим дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе, Рим диктаторы.
* БЭК 27 — Октавиан Август, Борынгы Рим дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе, беренче *Рим императоры*.
* 1768 — Савва Москотилников,
* 1818 — Шиһабетдин Мәрҗани, мәшһүр татар мәгърифәтчесе, фәлсәфәчесе, тарихчысы, дин әһеле, педагог, археолог, этнограф, көнчыгыш халыклар белгече.
* 1829 — Михаил Михайлов,
* 1832 — Василий Имшенецкий,
* 1847 — Светозар Гурбан-Ваянский,
* 1859 — Ризаэтдин Фәхретдин, татар галиме, әдибе.
* 1878 — Иван Лосев,
* 1884 — Жюль Сюпервьель,
* 1893 — Владимир Черняев,
* 1901 — Тохтар Афузов,
* 1903 — Хаим Гарбер,
* 1911 — Александр Бендецкий, балалар язучысы, тәрҗемәче.
* 1911 — Габдулла Вилданов,
* 1913 — Кәрим Гыйльманов, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, артист (1913-1964).
* 1913 — Хизгил Авшалумов,
* 1919 — Гали Ибраһимов, башкорт язучысы.
* 1919 — Пётр Днепров, Бөек Ватан сугышы чоры Советлар Берлеге каһарманы, гвардия майоры (танкист).
* 1925 — Яныбай Хамматов, башкорт язучысы.
* 1929 — Әлфәрит Һилалетдинов,
* 1931 — Шөһрәт Габбасов,
* 1933 — Хәкимҗан Халиков, татар балалар шагыйре (1933-2002).
* 1939 — Юрий Кудяшев, совет дәүләт эшлеклесе.
* 1946 — Зәйнулла Багышаев,
* 1947 — Борис Викторов,
* 1956 — Резеда Фәйзуллина,
* 1957 — Юрий Калиев,
* 1961 — Мөнир Вафин, татар журналисты, язучы.
* 1970 — Дилә Карпова,
* 1970 — Елена Сорокина,
* 1974 — Кейт Мосс,
* 1978 — Евгений Семивеличенко,
* 1985 — Шахика Эрджюмен,
* 1990 — Пётр Хохряков,

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:16 гыйнвар көнне вафатлар*

* 1595 — III Морат,
* 1916 — Владислав Ротерт,
* 1938 — Дмитрий Орлов, ССРБ дәүләт эшлеклесе.
* 1943 — Кәшфи Басыйров, татар язучысы.
* 1949 — Павел Беньков, рәссам.
* 1961 — Валериан Милославский,
* 1967 — Иван Мещанинов,
* 1976 — Серафим Субботин,
* 1984 — Александр Москвитин,
* 1987 — Сергей Яковлев,
* 2004 — Ромен Нәзиров,
* 2009 — Владимир Видгоф,
* 2009 — Роза Әхмәтова,
* 2010 — Бикә Морзагулова,
* 2013 — Адлер Тимергалин, татар язучысы, сүзлекләр авторы.
* 2013 — Римма Наумова,
* 2014 — Зоя Краснова,
* 2015 — Әминә Сафиуллина,
* 2017 — Лена Шакирҗанова, шагыйрә, Тукай бүләге иясе.
* 2019 – Илһам Шакиров, бөек татар җырчысы, Тукай бүләге иясе.

## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

### Ислам

2010 ел – Съафар ае башлана.

### Христианлык

 **Көнбатыш Христианнарда:Көнчыгыш христианнарда:Бердәм Католик һәм Православ изгеләре:**

#### Исем бәйрәмнәре

Антоний Арина Ахмед Бенкон Бернард Гермунд Годо Гордей Гордий Готфрид Гудмунд Густав Даниэль Идга Изидор Изор Ильбмар Ильмари Ильмо Индика Ирина Иоана Йоварас Лейкантас Леймантас Кара Карад Карша Кристина Лейла Лейманте Леонилла Лида Лидия Малафей Малахий Малахия Марсийонас Марсе Марселе Марселина Марцелинас Марцелис Марциус Марцыс Норгайлас Норгайле Норгеда Норгедас Норгеле Норгилас Озор Отелло Отто Павла Присцсилла Стефания Стефи Сцидор Тамара Узиэль Узон Узор Утенис Фани Фанни Фульгенсий Хельмер Хендрик Херник Хервор Хердис Хильмар Хьёрдис Хьялмар Цтирад Янина Һонориуш Һонорат Һоноратас

### Башка диннәр/ышанулар

Буддизм – Шинран

## Шулай ук карагыз

## Cылтамалар

* Календарь событий Calend.ru
* Православ исемнәре һәм көн бәйрәмнәре
* Portal Sao Francisco (Бразилия)
* Бөтендөнья Католикларның очрашу порталы, испан телендәге көн изгеләре бүлеге
* Франсыз телле дөнья көннәре порталы

## Искәрмәләр

| **Милади тәкъвим буенча ел көннәре(проект)* |
| --- |
| Гыйнвар | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Февраль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |  |  |
| Март | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Апрель | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Май | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Июнь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Июль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Август | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Сентябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Октябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Ноябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Декабрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |