# 1980 ел

| Еллар
 |
| --- |
|  1976 · 1977 · 1978 · 1979 —  **1980**  — 1981 · 1982 · 1983 · 1984
 |
| Унъеллык
 |
| 1960-еллар · 1970-еллар — **1980-еллар** — 1990-еллар · 2000-еллар
 |
| Гасырлар
 |
| XIX гасыр — **XX гасыр** — XXI гасыр
 |

|  |
| --- |
| 2 меңьеллык
 |
| XVIII гасыр — XIX гасыр — **XX гасыр** — XXI гасыр — XXII гасыр
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890-еллар
 |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-еллар
 |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910-еллар
 |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920-еллар
 |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930-еллар
 |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940-еллар
 |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950-еллар
 |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960-еллар
 |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970-еллар
 |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980-еллар
 |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990-еллар
 |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000-еллар
 |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1980 ел башка тәкъвимнәрдә**| Милади тәкъвим | 1980  *MCMLXXX*  |
| Юлиан тәкъвим | 1979—1980 (14 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7488—7489 (14 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2732—2733 (4 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме  | 5740—5741
ה'תש"ם — ה'תשמ"א |
| Һиҗри тәкъвим | 1400—1401 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4472—4473 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1429 *ԹՎ ՌՆԻԹ*
 |
| Кытай тәкъвиме | 4676—4677 (16 февральдан) 己未 — 庚申 сары сарык — ак маймыл |
| Хәбәш тәкъвим | 1972 — 1973 |
| Борынгы һинд тәкъвиме |  |
| - *Викрам-самват* | 2036—2037 |
| - *Шака самват* | 1902—1903 |
| Шәмси тәкъвим | 1358—1359 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2523 |
| Япон ел исәбе | 55 ел Сёва |

**1980 (бер мең тугыз йөз сиксәненче) ел** — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1980 елы, II меңьеллыкның 980 елы, XX гасырның 80 елы, XX гасырның 8 унъеллыгының 10 елы, 1980 елларның 1 елы. 1980 елдан бирле **46** ел үтте.

* Time журналы **1980 ел** кешесе дип АКШ президенты Рональд Рейганны атый.

## Вакыйгалар

* 12 март — Казанда V «Зур Идел» күргәзмәсе ачыла. Экспозициягә 586 авторның 1300 әсәре чыгарылган.
* 1 апрель — Түбән Камада «Мунча ташы» театры оештырыла.
* 17 апрель — *Көньяк Родезия* исеме Зимбабвега үзгәртелә.
* 19 июль — Мәскәүдә XXII Олимпия уеннары ачылды.
* 5 август — Бельгия тел принципы буенча өч автоном провинциягә бүленде.
* 20 август — Украина элемтә министрлыгы «Америка тавышы», «Би-Би-Си» һәм «Алман дулкыны» радиоларын томалау турында карар чыгара.
* 22 сентябрь — Сәддам Хөсәен гаскәрләре Иранга һөҗүм итә.
* 30 сентябрь — Исраилдә яңа акча берәмлеге (шекел) кертелгән.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1980 елда туганнар*

* 21 гыйнвар — Йосыф Дәүләтшин, дин әһеле, имам-мөхтәсиб.
* 27 гыйнвар — Марат Сафин, татар теннисчысы.
* 5 февраль — Сөмбел Гаффарова, татар язучысы, журналист.
* 12 февраль — Кристина Риччи, АКШ киноактрисасы.
* 11 март — Лиана Әмирханова, татар шагыйрәсе.
* 18 март — Алексей Яһудин, бозда фигуралы шуу буенча Олимпия уеннары (2002) чемпионы
* 21 март — Роналдиньо, бразил футболчысы, 2002 ел дөнья чемпионы.
* 30 апрель — Алия Арсланова, татар язучысы, журналисты.
* 5 июнь — Гөлназ Абдуллаева, татар артисткасы, Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге Оренбург дәүләт татар драма театрының яшь артисты.
* 5 июль — Ева Грин, француз актрисасы.
* 28 июль — Ринат Гыйззәтуллин, РФ министр урынбасары (2011).
* 7 сентябрь — Нигәр Җамал, Азәрбайҗан җырчысы.
* 4 ноябрь — Гүзәл Шакирова, Татарстанның атказанган артисты (2015).
* 12 ноябрь — Ландыш Әбүдәрова, шагыйрә, журналист.
* 13 декабрь — Диләрә Зиннәтова, Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры артисты (2003 елдан).
* 22 декабрь — Гөлназ Нәүмәтова, Тинчурин театры актрисасы, ТР атказанган артисты (2013).

## Вафатлар

Саҗидә Сөләйманова
*Шулай ук карагыз: Төркем:1980 елда вафатлар*

* 13 февраль — Тәүфикъ Камалиев, шагыйрь, әдәби хезмәткәр.
* 19 март — Тимер Арслан, татар һәм башкорт шагыйре.
* 14 апрель — Джанни Родари, итальян язучысы.
* 15 апрель — Жан-Поль Сартр, француз фәлсәфәчесе, язучы.
* 10 май — Саҗидә Сөләйманова, татар шагыйрәсе.
* 1 июнь — Мирсәй Әмир, татар язучысы, драматург.
* 7 июнь — Генри Миллер, Америка язучысы.
* 10 июнь — Шәйхи Маннур, татар язучысы.
* 25 июль — Владимир Высоцкий, рус шагыйре, актер.
* 20 август — Джо Дассен, француз композиторы, җырчы.
* 15 октябрь — Михаил Лаврентьев, математик, академик.
* 29 октябрь — Нәкый Бикташев, рәссам.

## Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары

* Илдар Юзеев, татар шагыйре.

## Нобель премиясе лауреатлары

* Физика өлкәсендә Нобель премиясе — Джеймс Кронин, Вал Фитч.
* Химия өлкәсендә Нобель премиясе — Пол Берг, Уолтер Гилберт, Фредерик Сенгер.
* Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе — Барух Бенасерраф, Жан Доссе, Джордж Снелл.
* Икътисад өлкәсендә Нобель премиясе — Лоуренс Клейн.
* Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе — Чеслав Милош.
* Тынычлык өчен Нобель премиясе — Адольфо Эскивель.

## Чыганаклар