# Маҗар теле

|  |
| --- |
| Венгр теле |
| Үзисем: |
Magyar nyelv
 |
| Илләр: |
Маҗарстан, Румыния, Словакия, Украина, Сербия, Хорватия, Австрия, Словения
 |
| Рәсми халәт: |
Маҗарстан, Европа берлеге, Сербиядәге Воеводина
 |
| Күзәтүдә тора: | Институт лингвистики венгерской Академии наук[d] |
| Сөйләшүчеләр саны: | 14 млн |
| Дәрәҗә: |
–
 |
| Халәт: | иминлектә[d] |
|  Классификация |
| Төркем: |

Урал телләре гаиләсе
* Фин-угыр төркеме
	+ Угыр телләре
 |
| Язу: | венгерский алфавит[d], венгерские руны[d] һәм венгерский шрифт Брайля[d] |
| Тел кодлары |
| ГОСТ 7.75–97: | вен 133 |
| ISO 639-1: | hu |
| ISO 639-2: | hun |
| ISO 639-3: | hun |
|  |

**Маҗар теле** яки **венгр теле** – маҗар халкының туган теле, манси һәм хант телләре белән беррәттән фин-угыр гаиләсенең угыр төркеменә керә.
Европада маҗар теленә иң якын телләр булып Фин һәм Эстон телләре тора.

Венгр теле сузык авазларның уникаль фонетикасы белән игътибарны җәлеп итә.

## Таралышы

Бу телдә, Маҗарстаннан кала, Украинаның Карпат арты өлкәсендә, Сербиядәге Воеводинада, Румыниядәге Трансильваниядә, Словакиядә, Хорватия һәм Словениядә дә сөйләшәләр.

## Гади сүзләр таблицасы

Башка фин-угыр телләре белән чагыштырма таблица:

|  | ай | яңа | әни | апа | төн | борын | өч | кара | кызыл | сары | яшел | бүре |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Маҗар теле** | hónap | új | anya | lánytestvér | éj | orr | három | fekete | vörös, piros | sárga | zöld | farkas |
| Башка фин-угыр телләре |
| **Фин теле** | kuu | uusi | äiti | sisar, sisko | yö | nenä, nokka (*томшык*) | kolme | musta | punainen | keltainen | vihreä | susi |
| **Коми теле** | тӧлысь | выль | мам | чой | вой | ныр | куим | сьӧд | гӧрд | виж | турунвиж | кӧин |
| **Коми-пермь теле** | месяц, тӧлісь | виль | мамö | сой | ой | ныр | куим | сьӧд | гӧрд | веж | зелёнӧй, турунвеж | кӧин |
| **ар теле** | толэзь | выль | мумы, нэнэ, анай | сузэр | уй | ныр | куинь | сьӧд | горд | ӵуж | вож | кион |
| **Чирмеш теле** | тылзе | у | ава | ака, шÿжар | йÿд | нер | кум | шем | йошкар | саре | ужар | пире |
| **Эрзә теле** | ков | од | ава | патяй | ве | судо, нерь (хайваннарга кулланыла) | колмо | раужо | якстере | ожо | пижэ | верьгиз |
| **Мукшы теле** | ков | од | тядяй | сазор | ве | шалкха | колма | равжа | якстерь | тюжя | пиже | врьгаз |
| **Вепс теле** | ku | uz’ | mam | sizar | ö | nena | koume | must | rusked | pakuine | vihand, viher | händikaz |
| **Карел теле** | kuu | uuzi | emä, muamo | sizär, čikko | yö | nenä, nokka (*томшык*) | kolme | mušta | ruskie | keldaine | vihrie | hukka |
| **Эст теле** | kuu | uus | ema | õde, sõsar | öö | nina, nokk (*томшык*) | kolm | must | punane | kollane | roheline | hunt |
| **Лив теле** | kū | ūž | jemā; ǟma | sõzār | īe | nanā | kuolm | mustā | punni | vīri | ōļaz; mõltsi | suž  |
| **Ижор теле** | kuu | uuz | emoi | siar | öö | nenä | kolt | mussa | punnain | keltain | haljaz, rohoin | suzi  |
| **Вод теле** | kuu | vassõn | emä | sõzar | yy | nenä, nokka (*томшык*) | kõlmõd, kõm | mussa | kauniz | kõltain | rohoin | susi  |
| **Саам теле** | ма̅нн | о̅дт | е̅ннҍ | вуэррьпенҍ | ыйй | нюннҍ | ко̅ллм | чо̅а̅ххпесь | ру̅ппьсесь | руччкесь | руэнн, руэнас | пальтӭсь, чиррм, скуммьп |
| **Манси теле** | э̅тпос | йильпи | сянь, а̅ӈкв *уст.* | у̅вси, яныг яга̅ги (старшая); йигирись, мань яга̅ги, э̅сь (младшая) | э̅т, э̅ти | нёл | ху̅рум (χūrəm) | сэ̅мыл | вы̅гыр, келп | восьрамхарпа | ня̅рппум оспа | ха̅йтнут, са̅лыпурнуй, салыуй  |
| **Ханты теле** | тылщ | илуп | анки | упи | атл | нюл | хэлум | питы | вырты | вусы | няртурн | пастывой |

## Тышкы сылтамалар

* Маҗар-татар сүзлеге

## Шулай ук карагыз

* Сөйләшүчеләр саны буенча телләр исемлеге
* Телләрнең Интернета кулланылышы
* Киң таралган телләр исемлеге