# 15 июньLatinitsada uqu

**15 июнь** — Милади тәкъвимендә алтынчы айның унбишенче көне. Ел ахырына кадәр 199 көн кала.

|  |
| --- |
| ← **июнь** → |
| Дш | Сш | Чш | Пҗ | Җм | Шм | Як |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026 ел |

 **Дөнья тарихында бу көн:**

## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар

### Халыкара

* БМО — Халыкара карт яшьтәгеләргә карата җәбер-золымга каршы көрәш көне (исп. Día Mundial de Toma de Conciencia de Abuso y Maltrato en la Vejez, фр. Journée mondiale de lutte contre la maltraitance des personnes âgées).

### Милли

* Азәрбайҗан — Азәрбайҗан халкының милли котылуы көне (азәрб. Azərbaycan xalqının milli qurtuluş günü, рус. *День национального спасения азербайджанского народа*).
* Әрмәнстан — Дәүләт символлары (байрак) көне (әрм. ՀՀ պետական խորհրդանիշների օրն, рус. *День государственного флага Республики Армения*).
* Дания:
	+ II Вальдемар патшасы көне - Дания байрагы көне (дан. *Valdemarsdag*).
	+ Берләшү көне (дан. *Genforeningsdag*).
* Япония — Санно Мацуи фестивале.[*чыганагы?*]

### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Халыкара Җил көне (ингл. *Global Wind Day*, фр. Journée mondiale du vent, рус. *Всемирный день ветра*).
* АКШ:
	+ Арканзас — Штат булу көне (ингл. *Statehood Day*).
	+ Делавэр —  Бөекбритания'дан чыгу көне (ингл. *Separation Day*).
* Аргентина:
	+ Биохимиклар көне (исп. Día del Bioquímico).
	+ Китаплар көне (исп. Día Nacional del Libro).
* Бразилия:
	+ Акре штаты көне (порт. Aniversário do estado do Acre).
	+ Палеонтологлар көне (порт. Dia do Paleontólogo).
* Испания — Чит ил ватандашларын тоткарлау үзәкләренә каршы көрәш көне (исп. Día Contra los Centros de Internamiento de Extranjeros).
* Коста-Рика — Агачлар утырту көне (исп. Día del Árbol).
* Кыргызстан — Янгынга каршы саклаучылар көне (кырг. Кыргызстандын орткокаршы кызматкерлеринин күнү, рус. *День работника противопожарной службы Кыргызстана*).
* Перу — Анд тауларында яшәүчеләрнең традицион музыка һәм җырлары көне (исп. Día de la Canción Andina).
* Польша — Илкүләм канис-терапия көне (пол. Ogólnopolski Dzień Dogoterapii).
* Япония — Мәхәллә кредит берлекләре көне (яп. 信用金庫の日).

## Вакыйгалар

* 1389 — Косов аланында Сербия белән Төркия арасында сугыш нәтиҗәсендә Төркия җиңә, ләкин солтан Мурат I вафат була. Серблар ягыннан Лазарь князе үлде.
* 1911 — АКШта хәзер IBM дип аталган ширкәт нигезләнә.
* 2001 — Кытай, Россия, Казакстан, Таҗикстан, Кыргызстан һәм Үзбәкстан җитәкчеләре тарафыннан Шанхай хезмәттәшлек оешмасы төзелә.
* 2009 — Озак торгынлыктан соң Татар Википедиясендә мәкаләләр саны 4 меңне уза.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:15 июнь көнне туганнар*

* 1821 — Мариан Ковальски,
* 1843 — Эдвард Григ, Норвегия композиторы, музыка эшлеклесе, пианист, дириҗер.
* 1874 — Борис Варнеке,
* 1882 — Евгений Скворцов,
* 1882 — Ион Антонеску,
* 1894 — Николай Чеботарёв,
* 1895 — Хәмид Колмәмәт, артист.
* 1899 — Шакир Насыйров, «Сәйяр» артисты, музыка укытучысы.
* 1901 — Гали Дәүләтказин,
* 1902 — Шамун Фидаи, шагыйрь.
* 1903 — Гайнан Хәйри,
* 1906 — Абдулла Гомәр, тәрҗемәче.
* 1907 — Гомәр Исмәгыйлев, режиссер.
* 1912 — Гата Сөләйманов, курайчы, җырчы, артист
* 1914 — Әхнәф Харисов, башкорт әдәбияты галиме.
* 1914 — Барый Еналиев, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 1914 — Гыйниятулла Гобәйдуллин, Бөек Ватан сугышы чоры Кызыл Гаскәренең миномётлар дивизионы разветчиклары бүлеге командиры, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1914 — Нурлый Миңнәхмәтов, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 1915 — Теләүбиргән Җумаморатов,
* 1916 — Галләнур Бохараев, җәлилчеләрнең берсе, бухгалтер.
* 1917 — Хәмит Йосыпов,
* 1918 — Бәдретдин Төхфәтуллов,  Дан орденының тулы кавалеры.
* 1920 — Тәлгать Рахманов,
* 1921 — Асия Хәйруллина, татар артисткасы, Тукай премиясе лауреаты (1958).
* 1921 — Владимир Соловьёв,
* 1922 — Хәмзә Эткенов,
* 1925 — Нур Зарипов,
* 1926 — Сабир Әхтәмов,
* 1930 — Магомедали Магомедов,
* 1932 — Ирек Сафин,
* 1934 — Анатолий Чижов,
* 1935 — Фәрваз Морзакаев,
* 1938 — Илдус Закиров, татар галиме.
* 1943 — Вәсилә Талипова,
* 1953 — Зөлфирә Зарипова, актриса.
* 1953 — Зөфәр Дәүләтов,
* 1953 — Фәүзия Мөхәмәтшина,
* 1954 — Даниал Әхмәтов,
* 1955 — Римма Лощенкова,
* 1956 — Радик Галиев,
* 1956 — Ринат Фәрдиев,
* 1963 — Әнвәр Сәйфетдинов,
* 1964 — Кортни Кокс, Америка актрисасы.
* 1965 — Кәрим Мәсимов,
* 1966 — Раймондс Вейонис,
* 1967 — Павел Мөслимов,
* 1971 — Сергей Петров,
* 1979 — Виктор Букиевский,
* 1981 — Максим Рыбин,
* 1992 — Мөһәммәд Салаһ,

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:15 июнь көнне вафатлар*

* 1642 — Иосиф,
* 1841 — Егор Врангел,
* 1849 — Җеймс Нокс Полк,
* 1920 — Шамун Фидаи, татар шагыйре.
* 1922 — Мишши Чечпел,
* 1941 — Михаил Голенкин,
* 1942 — Вера Фигнер, инкыйлабчы-террорчы, язучы.
* 1943 — Әзим Әзимзадә,
* 1945 — Гадел Кутуй, татар совет язучысы, мөгаллиме.
* 1971 — Василий Парин,
* 1971 — Венделл Мередит Стәнли,
* 1971 — Фуат Габдерахманов,
* 1974 — Шакир Һиләлетдинов,
* 1977 — Александр Алга,
* 1978 — Никул Эркай, эрзә язучысы, драматург, тәрҗемәче.
* 1980 — Александр Трофимов,
* 1992 — Лев Гумилев, рус этнологы, тарихчы.
* 1998 — Васыйк Хангилдин,
* 1999 — Геннадий Зимин,
* 2000 — Григорий Горин,
* 2000 — Мина Урган,
* 2006 — Вячеслав Алемасов,
* 2007 — Игорь Торгов,
* 2010 — Наталия Толстая,
* 2012 — Гатфан Сафин,
* 2013 — Кеннет Вилсон,
* 2014 — Андрей Харлов,
* 2014 — Дэниел Киз,
* 2015 — Аман Саспаев,
* 2017 — Алексей Баталов,
* 2018 — Мәсгуть Миңнекәев,
* 2017 — Әлфия Авзалова, олуг татар җырчысы.

## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

#### Исем бәйрәмнәре

## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

| **Милади тәкъвим буенча ел көннәре(проект)* |
| --- |
| Гыйнвар | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Февраль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |  |  |
| Март | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Апрель | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Май | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Июнь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Июль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Август | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Сентябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Октябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Ноябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Декабрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |