# Джини коэффициенты

Дөнья буенча милли керем бүленүенең Джини коэффициенты (2009 елгы мәгълүматларына нигезләнгән)
**Джини коэффициенты** (шулай ук **Джини күрсәткече** яки **Джини нисбәте**) - итальян статистика һәм социология галиме Коррадо Джини тарафыннан кәшеф ителгән һәм 1912 елгы "Вариация һәм үзгәрүчәнлек" (итал. Variabilità e mutabilità) исемле хезмәтендә бастырылган статистик дисперсияны үлчәү күрсәткече.

Джини коэффициенты саннарның ешлылык диапазонында тигезсезлекне үлчи (мәсәлән, керем дәрәҗәләрен). “0” га тиң булган Джини коэффициенты барлык саннарның бер берсенә тиң булган тулы тигезлекне билгеләсә (мәсәлән, һәркемнең кереме бертигез булуы). “1” гә тиң булган Джини коэффициенты (яки 100%) саннар арасындагы максималь тигезсезлекне күрсәтә (мәсәлән, барлык керем бер кешенең кулында булуы).

Күрсәткеч социология, икътисад, сәламәтлек, экология, химия, проектирование һәм авыл хуҗалыгы кебек төрле өлкәләрендәге тигезсезлекләр белән бәйле фәнни эзләнүләрдә кулланыла. Халыкара дәрәҗәдә керем яки муллык тигезсезлеген билгеләү өчен кабул ителгән күрсәткеч дип исәпләнелә. Дөнья буенча, керем өчен Джини коэффициентлары күрсәткечләре якынча 0,23 (Швеция) белән 0,70 (Намибия) киңлегендә таралган, ләкин бар илләре өчен исәпләнмәгән.

## Керем бүленешләренең Джини коэффициенты

*Шулай ук карагыз: Илләрнең керем тигезсезлеге буенча исемлеге.*
Югары үсештәге Европа илләре һәм Канаданың Джини индекслары 0,24 һәм 0,36 арасында булганда, АКШ һәм Мексиканың Джини индекслары 0,40 дан югарырак, indicating that the АКШның (АКШ җанисәп бюросы мәгълүматлары буенча) һәм Мексикада тигезсезлек югарырак булуын күрсәтә.
Төрле тарафлар Дөньядагы уртача Джини индексның 0,56-0,66 арасында булуы билгеләүләре мәгълүм.

### Төрле еллардагы АКШның Джини индекслары

АКШ җанисәп бюросы бастырган төрле периодлары өчен саналган Джини индекслары:

* 1929: 45.0 (фаразланган)
* 1947: 37.6 (фаразланган)
* 1967: 39.7 (беренче тапкыр бастырылган)
* 1968: 38.6 (иң түбән күрсәткече)
* 1970: 39.4
* 1980: 40.3
* 1990: 42.8
* 2000: 46.2
* 2005: 46.9
* 2006: 47.0 (иң югары күрсәткече)
* 2007: 46.3
* 2008: 46.69
* 2009: 46.8

## Шулай ук карагыз

* Илләрнең байлык бүленеше буенча исемлеге
* Сатып алу мөмкинчелеге паритеты (САМП)
* Джини коэффициенты
* Кеше потенциалы үсеше индексы (КПҮИ)
* Бәхетле планета индексы

## Искәрмәләр

## Әдәбият

* Amiel, Y.; Cowell, F.A. (1999). *Thinking about Inequality*. Cambridge. .
* Anand, Sudhir (1983). *Inequality and Poverty in Malaysia*. New York: Oxford University Press. .
* Brown, Malcolm (1994). «Using Gini-Style Indices to Evaluate the Spatial Patterns of Health Practitioners: Theoretical Considerations and an Application Based on Alberta Data». *Social Science Medicine* **38** (9): 1243–1256. DOI:10.1016/0277-9536(94)90189-9. PMID 8016689.
* Chakravarty, S. R. (1990). *Ethical Social Index Numbers*. New York: Springer-Verlag. .
* Deaton, Angus (1997). *Analysis of Household Surveys*. Baltimore MD: Johns Hopkins University Press. .
* Dixon, PM, Weiner J., Mitchell-Olds T, Woodley R. (1987). «Bootstrapping the Gini coefficient of inequality». *Ecology* **68** (5): 1548–1551. DOI:10.2307/1939238.
* Dorfman, Robert (1979). «A Formula for the Gini Coefficient». *The Review of Economics and Statistics* **61** (1): 146–149. DOI:10.2307/1924845.
* Firebaugh, Glenn (2003). *The New Geography of Global Income Inequality*. Cambridge MA: Harvard University Press. .
* Gastwirth, Joseph L. (1972). «The Estimation of the Lorenz Curve and Gini Index». *The Review of Economics and Statistics* **54** (3): 306–316. DOI:10.2307/1937992.
* Giles, David (2004). «Calculating a Standard Error for the Gini Coefficient: Some Further Results». *Oxford Bulletin of Economics and Statistics* **66** (3): 425–433. DOI:10.1111/j.1468-0084.2004.00086.x.
* Gini, Corrado (1912). "Variabilità e mutabilità" Reprinted in Memorie di metodologica statistica (Ed. Pizetti E, Salvemini, T). Rome: Libreria Eredi Virgilio Veschi (1955).
* Gini, Corrado (1921). «Measurement of Inequality of Incomes». *The Economic Journal* **31** (121): 124–126. DOI:10.2307/2223319.
* Giorgi, G. M. (1990). A bibliographic portrait of the Gini ratio, *Metron*, 48, 183-231.
* Karagiannis, E. and Kovacevic, M. (2000). «A Method to Calculate the Jackknife Variance Estimator for the Gini Coefficient». *Oxford Bulletin of Economics and Statistics* **62**: 119–122. DOI:10.1111/1468-0084.00163.
* Mills, Jeffrey A.; Zandvakili, Sourushe (1997). «Statistical Inference via Bootstrapping for Measures of Inequality». *Journal of Applied Econometrics* **12** (2): 133–150. DOI:<133::AID-JAE433>3.0.CO;2-H 10.1002/(SICI)1099-1255(199703)12:2<133::AID-JAE433>3.0.CO;2-H.
* Modarres, Reza and Gastwirth, Joseph L. (2006). «A Cautionary Note on Estimating the Standard Error of the Gini Index of Inequality». *Oxford Bulletin of Economics and Statistics* **68** (3): 385–390. DOI:10.1111/j.1468-0084.2006.00167.x.
* Morgan, James (1962). «The Anatomy of Income Distribution». *The Review of Economics and Statistics* **44** (3): 270–283. DOI:10.2307/1926398.
* Ogwang, Tomson (2000). «A Convenient Method of Computing the Gini Index and its Standard Error». *Oxford Bulletin of Economics and Statistics* **62**: 123–129. DOI:10.1111/1468-0084.00164.
* Ogwang, Tomson (2004). «Calculating a Standard Error for the Gini Coefficient: Some Further Results: Reply». *Oxford Bulletin of Economics and Statistics* **66** (3): 435–437. DOI:10.1111/j.1468-0084.2004.00087.x.
* Xu, Kuan (January 2004). «How Has the Literature on Gini's Index Evolved in the Past 80 Years?». Проверено 2006-06-01. The Chinese version of this paper appears in Xu, Kuan (2003). «How Has the Literature on Gini's Index Evolved in the Past 80 Years?». *China Economic Quarterly* **2**: 757–778.
* Yitzhaki, S. (1991). «Calculating Jackknife Variance Estimators for Parameters of the Gini Method». *Journal of Business and Economic Statistics* **9** (2): 235–239. DOI:10.2307/1391792.

## Сылтамалар

* Deutsche Bundesbank: Do banks diversify loan portfolios?  2008 елның 18 декабрь көнендә архивланган, 2005 (on using e.g. the Gini coefficient for risk evaluation of loan portfolios)
* Forbes Article, In praise of inequality
* Measuring Software Project Risk With The Gini Coefficient  2010 елның 9 август көнендә архивланган, an application of the Gini coefficient to software
* The World Bank: Measuring Inequality  2013 елның 22 июнь көнендә архивланган
* Travis Hale, University of Texas Inequality Project:The Theoretical Basics of Popular Inequality Measures, online computation of examples: 1A, 1B
* Article from The Guardian analysing inequality in the UK 1974 - 2006
* World Income Inequality Database  2011 елның 13 март көнендә архивланган
* Income Distribution and Poverty in OECD Countries
* Software:
	+ A Matlab Inequality Package  2008 елның 4 октябрь көнендә архивланган, including code for computing Gini, Atkinson, Theil indexes and for plotting the Lorenz Curve. Many examples are available.
	+ Free Online Calculator  2012 елның 4 декабрь көнендә архивланган computes the Gini Coefficient, plots the Lorenz curve, and computes many other measures of concentration for any dataset
	+ Free Calculator: Online and downloadable scripts  2004 елның 12 октябрь көнендә архивланган (Python and Lua) for Atkinson, Gini, and Hoover inequalities
	+ Users of the R data analysis software can install the "ineq" package which allows for computation of a variety of inequality indices including Gini, Atkinson, Theil.
	+ LORENZ 3.0 is a Mathematica notebook available from  2013 елның 11 март көнендә архивланган which draws sample Lorenz curves and calculates Gini coefficients and Lorenz asymmetry coefficients from data in an Excel sheet Lorenz\_for\_download\_2.zip  2011 елның 26 июль көнендә архивланган.