# 1924 ел

| Еллар
 |
| --- |
|  1920 · 1921 · 1922 · 1923 —  **1924**  — 1925 · 1926 · 1927 · 1928
 |
| Унъеллык
 |
| 1900-еллар · 1910-еллар — **1920-еллар** — 1930-еллар · 1940-еллар
 |
| Гасырлар
 |
| XIX гасыр — **XX гасыр** — XXI гасыр
 |

|  |
| --- |
| 2 меңьеллык
 |
| XVIII гасыр — XIX гасыр — **XX гасыр** — XXI гасыр — XXII гасыр
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890-еллар
 |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-еллар
 |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910-еллар
 |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920-еллар
 |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930-еллар
 |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940-еллар
 |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950-еллар
 |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960-еллар
 |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970-еллар
 |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980-еллар
 |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990-еллар
 |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000-еллар
 |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1924 (бер мең тугыз йөз егерме дүртенче) ел** — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1924 елы, II меңьеллыкның 924 елы, XX гасырның 24 елы, XX гасырның 3 унъеллыгының 4 елы, 1920 елларның 5 елы. 1924 елдан бирле **102** ел үтте.

## Вакыйгалар

* 26 гыйнвар — Петроград (*Санкт-Петербург*) исемен «Ленинград»-ка алмаштыралар.
* 1 февраль — Бөекбритания ССРБ-ны таный.
* 20 март — Мәскәүдә «Кечкенә иптәшләр» исемле журнал чыга башлый. Киләчәктә ул «Ялкын» журналына әйләнәчәк.
* 30 июнь — беренче мәртәбә Мәскәү-Казан пассажир очкычы һавага күтәрелә.
* 5 июль — Парижда Сигезенче Җәйге Олимпия уеннары башлана.
* 5 август — Төркиядә күпхатынлык тыела.
* 2 октябрь — Казан составына Иваново (*хәзерге Мәскәү базары тирәсе*) һәм Удел бистәләре кушыла.
* 10 октябрь — Яшь ленинчы газеты чыга башлый.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1924 елда туганнар*

* 1 гыйнвар — Гатаулла Салихов (*1924-2012*), Советлар Берлеге Каһарманы (*1943*).
* 1 гыйнвар — Рафаил Төхфәтуллин (*1924-1994*), язучы.
* 1 гыйнвар — Ягъфәр Әхмәтшин, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 4 гыйнвар — Алиме Абденанова (*Alime Abdenanova, 1924-1944*), кырымтатар сугыш каһарманы.
* 10 февраль — Рәфкать Бикчәнтәев, татар сәхнәсенең остасы, актер һәм режиссер.
* 10 февраль — Николай Алтынов, Советлар Берлеге каһарманы, танкист.
* 25 февраль — Әнәс Тумашев, татар театр рәссамы.
* 1 март — Мәхмүт Рәфыйков, кинооператор.
* 5 март — Борис Домашников, ССРБ халык рәссамы.
* 7 март — Кобо Абе, япун язучысы.
* 8 март — Зиннәт Вәли, язучы.
* 1 апрель — Равилә Борнашева, табиб.
* 3 апрель — Габделхәй Сәетов (*1924-2000*), Советлар Берлеге Каһарманы (*1945*).
* 5 апрель — Шамил Исхаков, татар дин әһеле.
* 12 апрель — Галимҗан Җиһаншин, авыл хуҗалыгы ширкәте җитәкчесе.
* 15 апрель — Самат Шакир, татар язучысы.
* 24 апрель — Зәкәрия Акназаров, Башкорт АССР министрлар шурасы рәисе (1962-1986).
* 18 май — Энҗе Мөэминова, татар шагыйрәсе, укытучы.
* 28 май — Шәриф Биккол, башкорт шагыйре.
* 12 июнь — Джордж Герберт Уокер Буш, АКШ-ның 41-нче президенты.
* 24 июнь — Владимир Попов, нәкышче рәссам, Тукай бүләге иясе.
* 5 июль — Аллаһияр Вәлиуллин, татар композиторы.
* 5 август — Иван Максимов, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 12 август — Мөхәммәт Зыяүлхак,  Пакистан президенты (*1978-1988*).
* 15 август — Лалә Оралоглу, Төркия кино актрисасы, режиссер.
* 29 август — Суфиян Поварисов, Башкортстанда яшәп иҗат итүче татар язучысы, Башкортстан халык язучысы, филология фәннәре докторы, профессор.
* 1 сентябрь — Әхмәт Әминев, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
* 18 сентябрь — Таһир Балтачиев, балет артисты (*Ленинград*).
* 1 октябрь — Джимми Картер, АКШ-ның 39-нчы президенты.
* 19 октябрь — Васил Маликов, рәссам, сынчы.
* 12 ноябрь — Наҗия Борһанова, тел галиме.

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:1924 елда вафатлар*

* 21 гыйнвар — Владимир Ульянов (*Ленин*).
* 13 июль — Альфред Маршалл, инглиз икътисадчысы.
* 12 октябрь — Анатоль Франс, француз язучысы, Нобель премиясе лауреаты.
* 21 декабрь — Шәһит Ходайбирдин — инкыйлабчы, язучы, ВКП(б) эшлеклесе.
* Зәйнетдин Агафуров — татар сәнагатьчесе, меценат, хәйрияче (*Екатеринбур*).