# Күк җисеме

| Күк җисеме |
| --- |
|  |
| Кайда өйрәнелә | астрономия һәм радиоастрономия[d] |
| Үрнәк элементы | йолдыз, галактикалар үтәтупланышы[d] һәм метеорит |
|  Күк җисеме Викиҗыентыкта |

**Күк җисеме** (*астрономик объект*) — галәми киңлектә табигый рәвештә барлыкка килгән матди объект. Күк җисемнәре исәбенә кометалар, планеталар, метеоритлар, астероидлар, йолдызлар һ.б. керәләр. Күк җисемнәрене астрономия өйрәнә.

## Тасвир

Күк җисемнәренең зурлыклары төрле булалар. Иң зурлары — йолдызлар, иң кечкенәләре — метеоритлар. Күк җисемнәрене аларның хасиятларына карап системаларга берләштерәләр.

## Астрономик объектлар

| Кояш системасы объектлары | Кояш системасыннан тыш объектлары |
| --- | --- |
| Гади объектлар | Җыелма объектлар | Киңлекле объектлар |
| * Кояш
* Планеталар

" Меркурий
" Венера
" Җир
"\* Ай
" Марс
"\* иярченнәр
" Юпитер
"\* иярченнәр
"\* боҗралар
" Сатурн
"\* иярченнәр
"\* боҗралар
" Уран
"\* иярченнәр
"\* боҗралар
" Нептун
"\* иярченнәр
"\* боҗралар
* Кәрлә планеталар

" Церера
" Плутон
"\* иярченнәр
" Хаумеа
"\* иярченнәр
" Макемаке
" Эрида
"\* иярчен
* Астероидлар

"\* Иярченнәр
" Вулканоидлар
" Җир тирәсендәге
"\* Атонлар
"\* Аполлонлар
"\* Амурлар
" Баш поястагы
" Троялылар һәм ахеялылар
" Кентаврлар
* Метеороидлар

" Метеор агымлары
* Дамоклоидлар
* Кометалар
* Нептун арты объектлары

" Койпер поясы
"\* Кьюбивано
"\* Плутино
"\* Плутоидлар
" Сибелгән түгәрәк
"\* Седна
" Оорт болыты | * Экзопланеталар

" Кайнар юпитерлар
" Салкын юпитерлар
" Сузылган эллиптик орбиталы юпитерлар
" Тибешле йолдыздагы планеталар
" Сулы зур планеталар
" Катлаулы орбиталы планеталар
" Көпшәк планеталар
" Җирдән авыррак планеталар
" Йолдызара планеталар
" Фараз ителгән планеталар төрләре
"\* Җир охшашлы планеталар
"\* Күмер планеталары
"\* Хтоник планета
"\* Кайнар нептуннар
"\* Океанлы планеталар
* Коңгырт кәрләләр

" **L** спектр сыйныфылы
" **T** спектр сыйныфылы
" Коңгырт кәрләчәләр
* Спектр сыйныфылар буенча йолдызлар

" Күк йолдызлар
" Аклы-күкле йолдызлар
" Ак йолдызлар
" Сарылы-аклы йолдызлар
" Сары йолдызлар
" Кызгылт-сары йолдызлар
" Кызыл йолдызлар
" Үзенчәлекле йолдызлар
"\* Күмер йолдызлары
"\* Барий йолдызлары
"\* Вольф–Райе йолдызлары
"\* Am-йолдызлары
"\* Аккош P сыман йолдызлар
"\* Күк артка калган йолдызлар
* Яктыртучанлык сыйныфы буенча йолдызлар

" Кәрләчәләр
" Кәрләләр (баш эзлеклелек йолдызлары)
"\* Кызыл кәрләләр
" Субзур йолдызлар
" Зур йолдызлар
" Якты зур йолдызлар
" Үтә зур йолдызлар
" Чиктән тыш зур йолдызлар
* Йолдыз эволюциясе буенча йолдызлар

" Протойолдызлар
" Баш эзлеклелек йолдызлары
" Кызыл зур йолдызлар
" Күк үтә зур йолдызлар
" Вольф–Райе йолдызлары
" Ак кәрләләр
" Нейтрон йолдызлары
* Үзгәрмә йолдызлар

" Тибешле үзгәрмә
"\* Кефейлылар
"\* Сөмбелә W сыман үзгәрмә йолдызлар
"\* Калкан *δ* сыман үзгәрмә йолдызлар
"\* Лира RR сыман үзгәрмә йолдызлар
"\* Мирилылар
"\* Ярымдөрес үзгәрмә йолдызлар
"\* Дөрес булмаган үзгәрмә йолдызлар
"\* Кефей *β* сыман үзгәрмә йолдызлар
"\* Аккош *α* сыман үзгәрмә йолдызлар
" Эруптив үзгәрмә
"\* Кабынган йолдызлар
"\* Сәвер T сыман үзгәрмә йолдызлар
"\* Фуорлар
"\* Якты күк үзгәрмә
" Һәлакәтле үзгәрмә
"\* Яңа йолдызлар
"\* Үтә яңа йолдызлар
"\* Фараз ителгән
"" Чиктән тыш яңа йолдызлар
" Әйләнә торган үзгәрмә
"\* Тазылар *α*² сыман үзгәрмә йолдызлар
" Тотылышлы-икеле системалар
"\* Әлгул сыман тотылышлы үзгәрмә, Әлгул
"\* Лира *β* сыман тотылышлы үзгәрмә
"\* Зур Җидегән W сыман үзгәрмә йолдызлар
* Тыгыз йолдызлар

" Ак кәрләләр
"\* Кара кәрләләр
" Нейтрон йолдызлары
"\* Магнитарлар
"\* Тибешле йолдызлар
" Фараз ителгән йолдызлар
"\* Кварк йолдызлары
"\* Преон йолдызлары
" Кара тишекләр
"\* Үтә авыр кара тишекләр
* Гамма-чайпалулар
 | * Планеталар системалары
* Йолдыз системалары

" Ялгыз йолдыз системасы
"\* Кояш системасы
" Катлаулы йолдызлар
"\* Куш системалар
"" Күренмә икеле
"" Астрометрия куш
"" Спектр куш
"" Тотылышлы куш
"" Тыгыз куш
"" Барстерлар
"\* Өчле йолдызлар
* Йолдызлар төркемнәре

" Йолдызлар тупланышлары
"\* Йолдызлар берләшмәләре
"\* Йолдызлар сибелгән тупланышлары
"\* Йолдызлар йомры тупланышлары
" Йолдызлыклар
" Астеризмлар
* Галактикалар кисәкләре

" Галактика галосы
* Галактикалар

" Галактикалар төзелеш буенча
"\* Бормалы галактикалар
"\* Тоташтырмалы бормалы галактикалар
"\* Ясмыксыман галактикалар
"\* Эллиптик галактикалар
"\* Боҗра галактикалары
"\* Дөрес булмаган галактикалар
" Галактикалар зурлык буенча
"\* Зур эллиптик
"\* Кәрлә галактикалар
" Актив галактикалар
"\* Квазарлар
"" Блазарлар
"\* Радиогалактикалар
"\* Сейферт галактикалары
"\* Йолдызларны барлыкка китерү кабынуы белән галактикалары
* Галактикалар тупланышлары
* Галактикалар үтә тупланышлары
* Войдлар
 | * Йолдыз янындагы мохит

" Ярчыклар түгәрәге
" Планетаара мохит
" Протопланеталар түгәрәге
* Йолдызара мохит
* Томанлыклар

" Нурланыш томанлыклары
"\* Планеталар томанлыклары
"\* Үтә яңалар калдыклары
"\* H II өлкәләре
" Кайтаргыч томанлыклар
" Караңгы томанлыклар
"\* Молекулалы болытлар
"\* Глобулалар
"\* Протопланеталар түгәрәкләре
" H I өлкәләре
* Галактикаара мохиты
* Галәми микродулкын җирлек нурланышы
* Караңгы матдә

" MACHO
" WIMP
* Фараз ителгән

" Галәми кыллар |