# БотаникаLatinitsada uqu

| Ботаника |
| --- |
|  |
| Өйрәнелгән тармак | үсемлекләр |
| Һәштәге | Botany |
| Үрнәк элементы | альгология[d] |
| Нинди вики-проектка керә | Проект:Ботаника[d], Википедия:Проект:Биология, Проект:Бакчачылык һәм үсемлекчелек[d] һәм Проект:Табигать[d] |
|  Ботаника Викиҗыентыкта |

**Бота́ника** (*нәбатат гыйлеме*, бор. грек. *βοτανικός* — «үсемлеккә илтүче», шулай ук бор. грек. *βοτάνη* — «үсемлек, үлән») — үсемлекләр турындагы фән, биологияең бер тармагы.

## Тикшерү җисемнәре

Гибискус
Ботаника үсемлекләр турында булган барлык мәгълүматны да үз эченә ала, *(морфология һәм анатомия)* үсемлекләрнең систематикасын, геологик вакыт *(эволюция)* барышындагы үсешен, үзара бәйләнешен *(филогенез)*, элеккеге һәм хәзерге таралу мәйданнарын (үсемлек географиясе), әйләнә-тирәлек белә бәйләнешен (үсемлек экологиясе), үсемлек катламының үзара кушылуын *(фитоценология, яки геоботаника)*, үсемлекләрнең хуҗалыкта файдалану мөмкинлеге *(ботаник байлыклар, яки экономик ботаника)*.

Ботаникада үсемлекләрне тикшерү буенча фикологияне һәм (альгологияне) — суүсемнәр турындагы фән, микологияне — гөмбәләр турындагы фән, лихенологияне — лишайниклар, бриологияне — мүкләр турындагы фәннәрне аерып алырга кирәк. Шулай ук бер күзәнәкле үсемлекләрне өйрәнүче фән буларак — микробиология һәм үсемлекләрнең вируслар, бактерияләр белән бәйләнешен өйрәнүче фән — фитопатологияне ботаниканың бер тармакларны кертергә мөмкин.

## Тарихы

*Шулай ук карагыз: Төркем:Ботаника тарихы, en:Category:History of botany һәм ru:Категория:История ботаники.*
## Бүлекләре

*Шулай ук карагыз: Төркем:Ботаника бүлекләре, en:Category:Branches of botany һәм ru:Категория:Разделы ботаники.*
Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара Викимәгълүмат белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы **яңарт**ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.

Бу исемлек Wikidata мәгълүматларына нигезләнә һәм периодик рәвештә робот тарафыннан яңартылып тора. Исемлекне кулдан яңарту өчен уң яктагы **яңарт**ка басыгыз.
 **Исемлек өлкәсе эченә кертелгән барлык төзәтмәләр киләсе яңарту белән бетереләчәк!**

| исем | тасвир | өйрәнелгән тармак |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| *archaeobotany* |  |  |
| *descriptive botany* |  |  |
| *sphagnology* |  | *сфагнум* |
| *structural botany* |  |  |
| *агростология* |  |  |
| *акантохронология* |  |  |
| *альгология* |  | суүсемнәр |
| *антракология* |  | *charred wood* |
| *аэропалинология* |  |  |
| *батология* |  | *рубус* |
| *ботаник историография* |  |  |
| *бриология* |  | *мүксыманнар* |
| *геоботаника* |  |  |
| *гепатикология* |  |  |
| *гидроботаника* |  |  |
| *дендрология* |  | агач куак |
| *десмидиология* |  | *Desmidiales* |
| *карпология* |  |  |
| *орлык экологиясе* | орлыклар экологиясе |  |
| *орхидология* |  | *Orchid* |
| *палеоботаника* |  | *prehistoric plant* |
| *птеридология* |  | *Pteridophyta* |
| *родология* |  | гөлҗимеш |
| *синантерология* |  | *Compositae* кашкарыйчалар |
| *урман патологиясе* |  |  |
| *фитология* |  | югары төзелешле үсемлекләр |
| *фитопатология* |  | *үсемлекләр авырулары* |
| *фитосерология* |  |  |
| *фитотератология* |  |  |
| *фитотөрлелек* |  |  |
| *фитофенология* | үсемлекләр фенологиясе |  |
| *фитоценология* |  | фитоценоз |
| *флористика* |  |  |
| *чәчәк ату биологиясе* |  |  |
| *үсемлекләр генетикасы* |  | үсемлекләр *үсемлекләр геномы* хлоропласт |
| *үсемлекләр географиясе* |  |  |
| *үсемлекләр молекуляр биологиясе* |  |  |
| *үсемлекләр стрессы физиологиясе* |  |  |
| *үсемлекләр эволюцион биологиясе* |  | *үсемлекләр эволюциясе* |
| *үсемлекләр экологик физиологиясе* |  |  |
| *үсемлекләр экологиясе* |  |  |

## Оешмалары

*Шулай ук карагыз: Төркем:Ботаника оешмалары, en:Category:Botany organizations һәм ru:Категория:Ботанические организации.*
## Һөнәри әдәбият

*Шулай ук карагыз: Төркем:Ботаника әдәбияты, en:Category:Botanical literature һәм ar:تصنيف:أدبيات علم النبات.*
### Әһәмиятле фәнни китаплар

*Шулай ук карагыз: Төркем:Ботаника китаплары, en:Category:Botany books һәм ru:Категория:Книги по ботанике.*
### Фәнни журналлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:Ботаника журналлары, en:Category:Botany journals һәм ru:Категория:Ботанические журналы.*
## Һөнәри бүләкләр

*Шулай ук карагыз: Төркем:Ботаника өлкәсендә бүләкләр, de:Kategorie:Botanikpreis һәм ru:Категория:Ботанические награды.*
## Аерым танылган галимнәр

*Шулай ук карагыз: Төркем:Ботаниклар, en:Category:Botanists һәм ru:Категория:Ботаники.*
## Аерым кулланылган терминнар

*Шулай ук карагыз: Төркем:Ботаника терминологиясе, en:Category:Botanical terminology һәм ru:Категория:Ботаническая терминология.*
Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара Викимәгълүмат белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы **яңарт**ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.

Бу исемлек Wikidata мәгълүматларына нигезләнә һәм периодик рәвештә робот тарафыннан яңартылып тора. Исемлекне кулдан яңарту өчен уң яктагы **яңарт**ка басыгыз.
 **Исемлек өлкәсе эченә кертелгән барлык төзәтмәләр киләсе яңарту белән бетереләчәк!**

| исем | тасвир | нәрсәнең ассыйныфы | моның өлеше |
| --- | --- | --- | --- |
| *acuminate* |  |  |  |
| *Alpenschwemmling* |  | *introduced species* үсемлекләр | *flora of the Alps* |
| *bosflora* |  | *флора* |  |
| *bur* |  |  |  |
| *cenelle* |  | *үсемлек органы* |  |
| *Contortae* |  |  |  |
| *convolute* |  |  |  |
| *embryonated* |  |  |  |
| *Funicle* |  |  | *ovule* |
| *heteroblasty* |  |  |  |
| *heterotonie* |  | *үзлек* |  |
| *homotonie* |  | *үзлек* |  |
| *Paljasvili* |  | *үсемлек органы* |  |
| *phenological optimum* |  |  |  |
| *pseudostem* |  | *үсемлек өлеше* |  |
| *scape* |  |  |  |
| *segetal flora* |  | *флора* *weed* |  |
| *stroomdalflora* |  | *флора* |  |
| *successierelict* |  |  |  |
| *trophophyll* |  | *үсемлек органы* |  |
| *trophophyte* |  | үсемлекләр |  |
| *vegetation aspect* |  | *вакыт интервалы* |  |
| *vegetation zonation* |  |  |  |
| *vicinism* |  |  | *фитоценология* |
| *vleugel* |  |  |  |
| *җиләк* |  | *сусыл җимеш* |  |
| җимеш |  | *үсемлек органы* *җимшән* | чәчәкле үсемлекләр |
| *җимшән* | Чәчәкнең ана җенес әгъзасы - җимешлекнең киңәйгән өлеше, аның эчендә орлык бөреләре саклана. Җимешкә әверелә. | *үсемлек өлеше* *үсемлек органы* *reproductive organ* | *gynoecium* |

## Искәрмәләр

## Сылтамалар

* Портал «Бөтен Биология» : Организмнарның күптөрлелеге  2014 елның 16 апрель көнендә архивланган (рус.)
* Электрон ботаник китапханә (рус.)

## Шулай ук карагыз

* Юлиан Шелль (1846-1881) — ботаника буенча махсус мәкаләләр һәм тикшеренүләр авторы һәм Казан университетының Ботаника кафедрасы ассистенты.
* Ботаник бакчасы
* Флора
* Гербарий