# Seul

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Könyaq Koreyäneñ başqalası
Seul korea telendä: *서울특별시*

|  |
| --- |
| Gerb |
| Gerb |

|  |  |
| --- | --- |
| İl |
Könyaq KoreaKönyaq Korea |
| Koordinatalar | 37°35′ т. к. 127°00′ кч. о. |
| Eçke büleneş | 25 ku |
| Mer | Pak Von Sun |
| Nigezlände | 1394 |
| Berençe telgä alu | IV ğasır b.e.q. |
| Elekkege isemnär | Vireson
* Xanän
* Xanson
* Könson
* Keydzö
 |
| Mäydan | 605,25 km² |
| Räsmi tel | korea tele |
| Xalıq sanı | 10 464 051 keşe (2011) |
| Xalıq tığızlığı | 17 288,8 keşe/km² |
| Aglomeratsiä | 29 500 000 keşe |
| UTC | UTC+9 |
| Poçta indeksı | 100-011 |
| Räsmi säxifä | sıltama |

|  |
| --- |
| [[Файл:|300px|Seul (Җир)]] |

 |

**Seul** (koreya telendä: *서울특별시* - **başqala**) - Koreya Cömhüriäteneñ (Könyaq Korea) başqalası häm iñ zur şähäre.

Xalıq sanı - 10 464 051 keşe (2011), şähär yanı belän - 29 mln. artıq.

## İsem

Seul - *Soul* isemennän çığa, Soul - yä **"keş"**, yä **"başqala"** mäğnäsenä turı kilä.

Qıtayça ayırım şähär iseme bar - 漢城 汉城 - Xançen - "Xangan yılğasında kirmän", yäki "Qıtay kirmäne".

2005 yılda qıtaylılar 首爾/首尔 - Şou-er - "başqala" isemenä küçerä.

## Tarix

Şähärneñ berençe iseme - **Vireson**.

370 yılda b.e.q. - **Pekçe** ile başqalası.

**Korö** däwläte waqıtında (918 — 1392 yılda) **Xanson** iseme astında (*Xangan yılğasında urnaşqan kirmän*) bulğan.

1394 yıldan - **Çoson** dinastiäse idärä itkän çorda - **Xanän** (漢陽) däwläteneñ başqalası.

1910 — 1945 yıllarda - Yaponiä buysındıru däwerendä - **Könson** (yaponça 京城 - **Keydzö**) idärä berämlege.

1946 yılda Korea bäysezlegen ireşkäç **Seul** iseme raslana.

### Şähärneñ tarixi çorları

* Pekçe patşalığı - 18-660 yıllarda
* Silla patşalığı - 660-935 yıllarda
* Korö patşalığı - 918-1392 yıllarda
* Çoson patşalığı - 1392-1897 yıllarda

### Korea suğışı

Korea suğışı waqıtında Tönyaq Korea häm Qıtay ğäskärläre ike tapqır Seul şähären basıp alalar. Suğış çorında şähär zur zıyan kürä.

Suğıştan soñ qala tiz tözäkländerelä häm üsä.

## Şähär klimatı

| **Seul klimatı** |
| --- |
| Kürsätkeç | Ği | Fev | Mar | Apr | May | İün | İül | Avg | Sen | Okt | Noya | Dek | Yıl |
| Absolüt maksimum,  °C | 13,5 | 18,7 | 23,0 | 29,8 | 32,4 | 37,4 | 38,4 | 38,1 | 36,0 | 29,6 | 25,9 | 19,6 | 38,4 |
| Urtaça maksimum, °C | 1,6 | 4,1 | 10,2 | 17,6 | 22,8 | 26,9 | 28,8 | 29,5 | 25,6 | 19,7 | 11,5 | 4,2 | 16,9 |
| Urtaça temperatura, °C | −2,7 | −0,1 | 5,5 | 12,2 | 17,4 | 21,9 | 24,9 | 25,4 | 20,8 | 14,4 | 6,8 | 0,2 | 12,2 |
| Urtaça minimum, °C | −6,1 | −4,1 | 1,1 | 7,3 | 12,6 | 17,8 | 21,8 | 22,1 | 16,7 | 9,8 | 2,9 | −3,4 | 8,2 |
| Absolüt minimum, °C | −22 | −19,8 | −15,3 | −4,6 | 4,6 | 7,0 | 11,9 | 12,5 | 3,9 | −2,6 | −11,5 | −18,1 | −22 |
| Yawım-töşem norması, mm | 22 | 24 | 46 | 77 | 102 | 133 | 328 | 348 | 138 | 49 | 53 | 25 | 1345 |

## Kürenekle urınnarı

* Könbokkun sarayı täxet zalı
* Çxandokkun sarayınıñ Vivon baqçasında urnaşqan Puöncon binası
* Çxangöngun sarayınıñ töp qapqası
* Toksugun sarayı
* Könxigun sarayı

## Xalıq sanı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Yıl | Xalıq sanı |
| --- | --- |
| 1428 | 103 328 |
| 1660 | 200 000 |
| 1881 | 199 100 |
| 1890 | 192 900 |
| 1899 | 211 200 |
| 1902 | 196 600 |
| 1906 | 230 900 |
| 1910 | 278 958 |
| 1915 | 241 085 |
| 1920 | 250 208 |
| 1925 | 336 349 |
| 1930 | 355 426 |
| 1935 | 404 202 |
| 1940 | 930 547 |

 |

| Yıl | Xalıq sanı |
| --- | --- |
| 1944 | 947 630 |
| 1949 | 1 418 025 |
| 1952 | 648 432 |
| 1955 | 1 574 868 |
| 1960 | 2 445 402 |
| 1966 | 3 793 280 |
| 1970 | 5 433 198 |
| 1975 | 6 889 502 |
| 1980 | 8 364 379 |
| 1985 | 9 639 110 |
| 1990 | 10 612 577 |
| 1995 | 10 231 217 |
| 2000 | 9 895 972 |
| 2005 | 10 349 312 |

 |

## Sport

1988 yılda XX Cäyge Olimpiä uyınnarı, 2002 yılda Bötendönya futbol yarışı ütkärelä.

## Sıltamalar

* Räsmi sayt