# Wikidata

| Wikidata |
| --- |
| ингл. *Wikidata* |
| Нигезләнү датасы | 29 октябрь 2012 |
|  |
|  |
|  |
| Кыскача исем | WD, ВД һәм ВЗ |
| ХФӘ билгесе | ˌwɪ.ki.ˈdeɪ.tə |
| Спонсор | Гордон һәм Бетти Мур Фонды[d], Allen Institute for Artificial Intelligence[d] һәм Google |
| Заказчик | Викимедиа Алмания[d] |
| ... хөрмәтенә аталган | вики һәм бирелмәләр |
| Нигезләүче | Денни Врандечич[d], Маркус Крёч[d] һәм Wikimedia |
| Шигарь тексты | the free knowledge base that anyone can edit, la base de conocimiento libre que todo el mundo puede editar һәм מאגר הידע החינמי שכל אחד יכול לערוך |
| Хуҗасы | Wikimedia |
| Төп тема | бәйләнешле ачык мәгълүмат[d] |
| Алыштырган | WikiProject Persondata[d] һәм интервики[d] |
| Булдыручы | Викибирелмәләрнең мөхәррирләре[d] һәм Викимедиа Алмания[d] |
| Автор | Викимедиа җәмгыяте[d] |
| Эшләүче | Викимедиа Алмания[d] һәм Wikimedia |
| Әсәр яки аның атамасы теле | берничә тел[d] |
|  |
| Бүләкләр | Open Data Award[d] (4 ноябрь 2014) Open Publishing Awards[d] (2019) |
| Язу | латин язуы[d] |
| Хезмәтләндерүче | Wikimedia һәм Wikimedia Site Reliability Engineering[d] |
| Йөрткеч програм тәэминат | Wikibase[d] һәм MediaWiki[d] |
| Хаталар турында белдерү бите | phabricator.wikimedia.org/project/view/71/ |
| Кулланмага сылтама | wikidata.org/wiki/Wikidata:Introduction |
| Рәсми веб-сайт | wikidata.org |
| Рәсми форум | wikidata.org/wiki/Wikidata:Project\_chat​(ингл.) |
| Куллану шартларына сылтама | foundation.wikimedia.org/wiki/Terms\_of\_Use​(ингл.) |
| Яшеренлек сәясәте URL-ы | foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Privacy\_policy |
| Нинди веб-биттә тасвирланган | viaf.org/viaf/partnerpages/WKP.html​(ингл.), dashboard.wikiedu.org/training/wikidata-professional, theguardian.com/news/datablog/2013/apr/26/wikidata-launch​(ингл.), iccl.inf.tu-dresden.de/web/Wikidata​(алм.), python.langchain.com/docs/integrations/tools/wikidata/​(ингл.) һәм wikidata.org/wiki/Wikidata:Main\_Page​(ингл.) |
| Каналның URL-лы | wikidata.org/w/api.php?hidecategorization=1&urlversion=2&days=30&limit=50&action=feedrecentchanges&feedformat=atom |
| SPARQL мөрәҗәгатьләре ноктасы | query.wikidata.org/sparql |
| Еш соралганы URL-ы | wikidata.org/wiki/Help:FAQ​(ингл.) |
| URL страницы входа | wikidata.org/wiki/Special:UserLogin​(ингл.) |
| URL страницы регистрации | wikidata.org/wiki/Special:CreateAccount​(ингл.) |
| Иҗтимагый челтәрләрендәге хисап язмасы | Identi.ca[d] |
| Һәштәге | Wikidata |
| Мәгълүмат җыентыгы таратылышы | Викибирелмәләр RDF дампы форматы[d] һәм JSON-дампы Викиданных[d] |
| Лицензия | CC0[d], 🅭🅯🄎 3.0[d] һәм 🅭🅯🄎 4.0[d] |
| Авторлык хокуклары статусы | автор хокуклары якланган, хуҗасы тарафыннан иҗтимагый милеккә тапшырылган[d] һәм авторлык хокуклары белән якланган[d] |
| Относится к цели, задаче или показателю устойчивого развития | Цель 4 - Качественное образование[d], Тотрыклы үсеш максаты 5 - Гендер тигезлеге[d], Тотрыклы үсеш максаты 8 - Лаеклы эш урыннары һәм икътисади үсеш[d], Цель 10 - Снижение уровня неравенства[d] һәм Цель 16 - Мир, правосудие и эффективные институты[d] |
| Туры килә | Digital Public Goods Standard[d] |
|  |
| Теркәлгән катнашучылар саны | 6 179 033 |
| Alexa урыны | 7136 |
| Социаль медиаларда күзәтүчеләре | 24 560 |
| Число триплетов | 15 019 738 576 |
| Similarweb урыны | 11 159 |
| Тест күрсәткече | Q4115189, Q13406268, Q15397819, P369 һәм Q17339402 |
| ‎bang в DuckDuckGo | wd һәм wdt |
| IRC каналы | irc.libera.chat/wikidata |
| API ирешү ноктасы | wikidata.org/w/api.php һәм wikidata.org/w/rest.php |
| Сервис статусы URL-ы | wikimediastatus.net​(ингл.) |
| URL-адрес случайной страницы | wikidata.org/wiki/Special:Random/Main һәм wikidata.org/wiki/Special:Random/Lexeme |
| IM channel URL |  |
| Эзләү калыбы |  |
|  Wikidata Викиҗыентыкта |

**Wikidata**, şulay uk **Wikimäğlümat** yäki **Wikibirelmälär** (ингл. *Wikidata*, рус. *Викиданные*) — Wikimedia fondı qaramağında irekle üzgärtülär kertü mömkinlekle birelmälär nigeze, Wikipediä kebek Wikimedia proyektları öçen urtaq mäğlümatlar häm birelmälär çığanağı bulıp tora.

## Tarix

Wikimedia fondına qarağan här ber proyektınıñ Wikipediäneke kebek ük üz cämğiäte bar: *Tatar Wikipediäse cämğiäte üz proyektın suveren däwlät kebek bulmasa da, avtonomiäle cömhüriät kebek möstäkil räweştä üsterep kilä.*

Berär proyekt yäki bülektäge mäqälä uquçısı bu tema buyınça başqa bülek/proyektlarında tuplanğan faydalı mäğlümatnı ciñel taba aluı öçen elek İnterwiki ısulı qullanğan ide. Tik bu oçraqta, här proyektnıñ här bülektäge qatnaşuçıları üz bitlärenä bar başqalarına sıltamalarnı beräm-beräm urnaştırırğa häm bäyle bitlär küçerelğän/yuq itelgän çaqta bu sıltamalarnı üzgärtergä mäcbür qala ide.

Üz bülege eçtälegen bayıtu belän mawıqqan wikipediäçelärneñ bu eşkä waqıtları ğadättä tabılmawı arqasında, küpçelek oçraqlarda bu hiç yasalmıy ide. Bu wäzğiätne tözäter öçen Wikimediä fondı xezmätkärläre bar interwiki sıltamalarnı häm başqa urtaq mäğlümatlarnı Wikidata proyektı çiklärendä tuplarğa başladı. 2013 yıldan bu ısul bar proyektları öçen ğämälgä kerde.

Xäzer Artsız urındıq mäqäläsen şul uq töşençägä bağışlanğan en:Stool (seat), es:Taburete, fi:Jakkara, fr:Tabouret, pt:Banqueta, ru:Табурет, tr:Tabure häm başqalarğa sıltamalarnı urnaştıru häm bäyle uzgärtülärne küzätep toru urınına, alardan berse arqılı ber tapqır bäyle Wikidata elementı kodın (bu oçraqta d:q33163) tabıp, anarğa bäyläw citä.

## Wikimäğlümat nigezendä eşlägän proyektlar

*   2017 елның 10 август көнендә архивланган
*
*
*

## Tellärneñ kiläçäge öçen ähämiäte

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Wiki-birelmälärdä saqlanğan mäğlümat, törle mäğlümat sistemnarında qullanıla inde, häm, hiçşiksez, qullanu kiñäyäçäk äle. Wiki-birelmälärdä mäqalälärneñ eçtälekläre arasındağı bäyläneşläre xalıqaralı, häm teldän buysınmıy. Мäqaläneñ eçtälegen inde tiñläşterü härber bilgele teldä, mäğlümat sistemnarı belän, tärcemä sistemnarı belän, yasalma intellekt sistemnarı belän qullanıla, häm qullanılaçaq, çönki alar añlap alırğa häm tekstnı tabiğıy tellärdä tözergä taläp itälär... Мöğaen, bilgele teldäge eçtäleklär tasvirlamalarınıñ tulım däräcäse, bu tel aldağı mäğlümat sistemnarında tulı bulışlıq alır yäki yuq mikänen bilgeläüçe bulırğa ixtimal.Vladimir Мedeyko |  |

| *Төп тексты* (рус.) |
| --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Информация, хранящаяся в Вики-данных, уже используется в различных информационных системах, и, безусловно, использование будет расширяться и дальше. Взаимосвязи между предметами статей в Вики-данных интернациональны, не зависят от языка. Идентификация же предмета статьи в каждом конкретном языке используется, и будет использоваться информационными системами, системами перевода, системами искусственного интеллекта, которым требуется распознавать и создавать тексты на естественных языках... Вероятно, уровень заполненности описаний предметов на конкретном языке может стать определяющим, получит ли этот язык полноценную поддержку в будущих информационных системах или нет.Владимир Медейко |  |

 |

 |

## Şulay uq qarağız

* Wikipediä:Wikibirelmälär
* d:Help:Contents — d:Help:Contents/ru
* d:Wikidata:Community portal — d:Wikidata:Community portal/ru
* Wikimäğlümat yañalıqları:
	+ E-mail xäbärläşmä isemlege
	+ E-mail xäbärläşmä isemlege/Texnik sorawlar
* Вокруг Викиданных: инструменты, проекты, перспективы
	+ d:Wikidata:Database reports/List of properties/Top100
* Простейшая работа в Вики-данных
	+ d:User:Drbug/list — zarur tamğalar
		- Hönär iseme öçen Rusça tamğası bulğan tik Tatarçağa tärcemäsez elementlarnı kürsätü komandası
	+ Elementlar belän bäylänmägän bitlär
* ArticlePlaceholder now live on first 4 Wikipedias
* d:Wikidata:Status updates — proyektıñ yañalıqlar büllttennäre (ингл.)
* d:Wikidata:Wikidata in Wikimedia projects — Wikidata mäğlümatların başqa proyektlarda qullanu (ингл.)
* Русча Викиверситеты курсы: «Программирование Викиданных» (рус.)
* d:Wikidata:Teaching with Wikidata — Mäğärif öçen Wikidata: bu moxitne uquçılarnıñ belem häm mäğrifätçelek däräcälären üsterü öçen qullanu.
* Podcast: Wikipedia Weekly #126 — Introduction to Wikidata  2018 елның 6 гыйнвар көнендә архивланган (ингл.)

## İskärmälär

**Bu mäqäläneñ sıyfatın arttırır öçentübändägelärne eşlärgä kiräk?: Mäqäläne tulılandırırğa (mäqälä bik qısqa)

**Бу мәкаләдә тематик төркемнәр куелмаган.**Сез аларны табып яки яңаларын ясап һәм мәкаләгә өстәп, проектка булыша аласыз.