# Мия Хэмм

|  |
| --- |
|  |
| Ватандашлык |  Америка Кушма Штатлары |
| Кайсы ил өчен чыгыш ясый |  Америка Кушма Штатлары |
| Тугандагы исем | ингл. *Mariel Margeret Hamm* |
| Туу датасы | 17 март 1972(1972-03-17)[…] (54 яшь) |
| Туу урыны | Сельма, Алабама, Америка Кушма Штатлары |
| Ире яки хатыны | Nomar Garciaparra[d] |
| Һөнәр төре | футболчы |
| Такымда позициясе | һөҗүмче[d] |
| Әлма-матер | Чәпел-Һиллдәге Төньяк Каролина университеты[d] һәм Lake Braddock Secondary School[d] |
| Активлык чорының башы | 1989 |
| Спорт такымы әгъзасы | Вашингтон Фридом[d], North Carolina Tar Heels women's soccer[d], женская сборная США по футболу[d] һәм magicJack[d] |
| Спорт төре | футбол |
| Катнашучы | Футбол на летних Олимпийских играх 1996 (женщины)[d] һәм Футбол на летних Олимпийских играх 2000 (женщины)[d] |
| Бүләкләр | Honda Sports Award for Soccer[d] (1994) Милли хатын-кызлар даны залы[d] (2022) |
| Биеклек / буй | 165 сантиметр |
| Рәсми веб-сайт | miafoundation.org​(ингл.) |
| Социаль медиаларда күзәтүчеләре | 207 023 |
|  Мия Хэмм Викиҗыентыкта |

**Мариэль Маргарет Хамм-Гарсияпарра** (ингл. *Mariel Margaret Hamm-Garciaparra* (1972 елның 17 мартында туган, Сельма, Алабама), күбрәк **Мия Хэмм** буларак билгеле (ингл. *Mia Hamm* — һөҗүмче позициясендә уйнаган Америка футболчысы . Ул хатын-кызлар арасындагы дөнья чемпионатында ике тапкыр чемпион һәм ике тапкыр бронза медаль иясе, ике тапкыр Олимпия чемпионы һәм көмеш медаль иясе, шулай ук АКШ хатын-кызлар футбол җыелма командасы составында 1993 елгы җәйге Универсиадада көмеш медаль иясе. 1999 елдан 2013 елга кадәр ул милли команда өчен иң күп гол кертү буенча ФИФА рекордын куя (ул 158 гол белән уеннан китте). Чапел Хиллдагы Төньяк Каролина Университеты белән дүрт тапкыр NCAA чемпионы, анда ул 56 уеннан артык җиңү сериясенә ия була һәм 1992 сезонында 97 очко җыеп, NCAAның барлык вакытлардагы иң күп туп кертүче рекордын куя. 2001 елда, профессиональ Хатын-кызлар Берләшкән Футбол Ассоциациясе оештырылу белән, ул Вашингтон Фридом клубына нигез салучыларның берсе була, аның белән ул 2002 елда көмеш медаль яулый, ә 2003 елда лига чемпионы була. Ул уенчы карьерасын 2004 елда тәмамлый.

Ул ике тапкыр ФИФАның «Ел хатын-кыз уенчысы» дип табыла (2001, 2002). 2004 елда FIFA 100 исемлегенә кертелә. Дөньядагы иң яхшы 125 футболчы исемлегендә тора. АКШның иң яхшы колледж спортчысы буларак Honda-Broderick Trophy һәм АКШның «Ел хатын-кыз спортчысы» өчен ESPY премиясенә лаек була. Ул 2007 елдан бирле АКШ Милли футбол даны залы әгъзасы, ә 2021 елдан бирле Милли хатын-кызлар даны залы әгъзасы..

## Гаиләсе һәм шәхси тормышы

*Мариэль Маргарет* 1972 елда Алабама штатының Сельма шәһәрендә, Билл һәм Стефани Хэмм гаиләсендә дүрт кызның өченчесе һәм гомуми дүртенче бала булып туган. Аның әтисе хәрби очучы, ә әнисе балерина һәм укытучы булган (соңрак, 1980 елларда, Техаста кияүдә булмаган әниләр өчен сыену урыны оештырган). Әти-әнисе кызны Сельмадагы афроамерикалы католик чиркәвендә чукындыру турында аңлы карар кабул иткәннәр. Кыз балерина Мия Славенска хөрмәтенә «Мия» дигән исем алган. Мия тумыштан кыек аяклы булган, шуңа күрә балачакта төзәтү аяк киеме кигән. Миянең әтисе, АКШ Хәрби-һава көчләрендә офицер буларак, үз вазифаларын кат-кат үзгәрткән. Бер яшендә кыз гаиләсе белән Флоренциягә күченә, кечкенәдән үк футбол ярата (гаилә традициясе буенча, ул беренче тапкыр ике яшендә туп тибеп, биш яшьлек малайга һәм аның әтисенең уен мәйданчыгындагы уенына комачаулый). 1977 елда гаилә Уичита-Фоллска, Техаска күченгәч, Хэммслар ике малайны — яңа туган Мартинны һәм 8 яшьлек Гарретны уллыкка алалар. Мия үзенең уллыкка алган абыйсы белән аның спорт чараларына бара һәм аның күзәтүе астында футбол буенча башлангыч тәҗрибә туплый. Яшүсмер чагында Гарретка апластик анемия диагнозы куела; 1997 елның башында аңа сөяк мие күчереп утырту операциясе ясала, ләкин ул шул ук елның апрелендә вафат була.

Төньяк Каролина университетында укыганда, Хәрби-диңгез ROTC кадет Кристиан Корри белән таныша . Алар 1994 елның 17 декабрендә өйләнешәләр. Ләкин алар карьера буенча күп вакыт аерым яши, һәм никах 2001 елда аерылышу белән тәмамлана. 2003 елда Хэмм профессиональ бейсболчы Номар Гарсиаларругә кияүгә чыга. Мия һәм Номар 1998 елда күргәзмә футбол уенында таныша һәм 2002—2003 елларның кышында Аризона штатының Темпи шәһәрендәге биомеханика үзәгендә якынаялар Икенче никахында өч бала таба: 2007 елда игезәк кызлары Грейс һәм Ава, ә 2012 елда улы Гарретт туа .

## Уенчы карьерасы

### Урта мәктәп һәм университет футболы

Урта мәктәп һәм университет футболы Әнисе Мияның балерина булуын хыялланса да, ул балетны ике дәрестән соң ташлый . Биш яшендә аңа беренче тапкыр яшьләр футбол командасына кушылырга рөхсәт ителә; ул шулай ук еш кына Гаррет белән бергә яшьтәшләренә каршы уйный, уенның нечкәлекләрен тиз өйрәнә . Мия Уичита-Фоллстагы Нотр-Дам урта мәктәбендә футбол уйный (ул шулай ук баскетбол командасына керә, тугызынчы сыйныфта штат чемпионатында җиңә). 12 яшендә Хэмм малайлар командаларында әйдәп баручы уенчы була, ә 13 яшендә, 1985 елда, Төньяк Техастагы яңалыклар тапшыруларында яшь футболчы турындагы сюжет күрсәтелә . Бу вакыт эчендә аның уены Төньяк Техас Олимпия үсеш программасы футбол тренеры Джон Коссабунның игътибарын җәлеп итә, ул Мияның әти-әнисенә кызларының университет командасында уйнарлык дәрәҗәдә яхшы уйнавын хәбәр итә . 1986 елда Хэмм Далластагы Олимпия үсеш программасына кабул ителә.

1988 елда Хамм гаиләсе Вирджиния штатының Берк шәһәренә күченә, анда Мия укуын Брэддок-Лейк урта мәктәбендә дәвам итә. Күчү вакытына ул милли командада уйнаган була, һәм тиздән күнегүләр һәм уеннар аның вакытының күп өлешен алыр дип көтелгән. Шуңа күрә ул укуын тизләтә, соңгы ике елын берьюлы тәмамлый, ләкин футбол уйнаудан туктамый. Мәктәп командалары ярышлары яз айларында, уку елы башында үткәрелгәнлектән, «Брэддок Роуд Шутинг Старз» җирле хатын-кызлар футбол клубы өчен . Ул мәктәп командасы белән җиңелмәгән сезон үткәрә, штат чемпионатының ярымфиналында бер туп кертә, ә финалда ике туп кертә, шулай ук һөҗүм партнерына пас бирә . Бу сезоннан соң Мия символик милли мәктәп командасына кертелә.

Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, Хэмм Чапел Хиллдагы Төньяк Каролина университетына укырга керә, аның футбол командасын АКШ хатын-кызлар җыелма командасы тренеры Энсон Дорранс җитәкли, ул бу вакытка кадәр Хэмм белән милли командада эшләгән иде . Мия университетта 1989 елдан 1994 елга кадәр укый, политология белгечлеге буенча диплом ала. 1991 елда милли командада уйнау өчен тәнәфес ала. Барлыгы ул университет командасы өчен 95 уенда катнаша, 92сендә җиңә, 1сендә оттыра (икенче сезон башында ) һәм 2сендә тигез исәптә. Ул Төньяк Каролина университеты командасы составында соңгы 56 матчында җиңә . Университет командасы белән NCAA I дивизион чемпионы титулын дүрт тапкыр яулый. Ул Атлантик яр буе конференциясенең голлар (103), паслар (72) һәм гомуми очколар (278) буенча рекордлар куя ; Соңгы гомуми күрсәткеч ул вакытта NCAA рекорды да иде. . 1990 сезонында гына Хэмм 25 уенда 32 гол кертә һәм 33 пас бирә, бу аңа 97 гомуми очко китерә — АКШтагы колледж футболында иң югары күрсәткеч. Ул 1990, 1992 һәм 1993 елларда колледж футболында гол кертү буенча лидер була һәм 16 гол белән NCAA милли турниры рекордын куя, шул исәпкә 1992 елгы финалдагы хет-трик керә..

Уку вакытында Хэмм шулай ук 1993 елгы җәйге Универсиадада футбол турнирында көмеш медаль яулый. Универсиадада ул алты туп кертә, бу Америка командасы өчен иң яхшы нәтиҗә исәпләнә . Төньяк Каролина университетын тәмамлаганнан соң, университет командасы аңа 27 номерлы футболканы мәңгегә беркетә.

NCAA эшчәнлек статистикасы| Сезон | Университет | Матчлар | Үзәктә | Башлар | Паспортлар |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1989 ел | Төньяк Каролина университеты | 23 | 18 | 21 | 4 |
| 1990 ел | Төньяк Каролина университеты | 25 | 21 | 32 | 33 |
| 1992 ел | Төньяк Каролина университеты | 11 | 1 | 8 | 6 |
| 1993 ел | Төньяк Каролина университеты | 22 | 22 | 26 | 16 |
| Чыганак:  |

### АКШ командасы

#### 1987—1991 еллар

1987 елда, 15 яшендә, Хэмм АКШ хатын-кызлар футбол командасы өчен тарихта уйнаган иң яшь уенчы була. Бу Джон Коссабун аны милли команда тренеры Энсон Дорранс игътибарына тәкъдим иткәннән соң була. Яшь һөҗүмченең физик әзерлеген югары бәяләгән Дорранс аның уен техникасын тагын да үстерә, бу Миягә дөньяның иң яхшы хатын-кыз футболчылары белән тигез шартларда уйнарга мөмкинлек бирә. Хэммның милли команда өчен беренче матчы 1987 елның 3 августында Тяньцзиньда Кытай Халык Республикасына каршы дусларча уен була, анда ул алмаш уенчы буларак чыга. Ул милли команда өчен беренче голын 1990 елның 25 июлендә Норвегия командасына каршы кертә..

Беренче Дөнья кубогы алдыннан, бер ел ял иткәннән соң, 1991 елның гыйнварыннан озайлы тренировка лагерьларында һәм дусларча ярышларда катнаша. Озак әзерлек Америка командасына көчле команда үстерергә ярдәм итә, ә Европа командалары үзләренең әйдәп баручы уенчыларын клуб чемпионатлары тәмамланганнан соң гына кабул итәләр. Яз көне Болгариядә узган турнирда америкалылар җиде көн эчендә Европа командаларына каршы биш матчта бер генә гол да кертермичә җиңәләр. Шундый ук нәтиҗә аннары дөнья чемпионатында Төньяк һәм Үзәк Америка вәкилләре билгеләнгән КОНКАФ сайлау турнирында да күрсәтелде. АКШ командасы биш матчта да бер генә гол да кертмичә җиңде, 47 гол кертте. Ләкин, шуннан соң, команда Европада һәм Кытайда , өйдә дә, шул исәптән Кытай һәм Норвегиягә каршы да, берничә җиңелүгә дучар була .

Дөнья чемпионатында, 19 яшьлек Хэмм иң яшь катнашучы була . Ул бераз кире уйный, һөҗүм итү урынын команданың иң күп туп кертүчесе Мишель Акерска бирә. Швеция командасына каршы төркемдәге беренче тупны җиңел генә керткәннән соң, америкалылар киләсе өч уенда 15 туп кертәләр. Ярымфиналда Хэмм һәм аның университеттагы командадашы Кристин Лиллиның агрессив уены АКШка Германия командасын 5-2 исәбе белән җиңел генә җиңәргә һәм финалга чыгарга мөмкинлек бирә.. Икенче таймда Европа командасы өстенлегенә карамастан, америкалылар уен тәмамланырга өч минут калганда көндәшләренең хатасыннан файдаланып, җиңү тубын кертәләр һәм чемпион титулын яулыйлар .

#### 1992—1996 еллар

Хамм 1995 елгы дөнья чемпионатына уң ярымсакчы (вингер) буларак керә һәм Америка командасының иң күп туп кертүчесе була, турнир алдыннан 14 уенда 12 туп кертә. Ләкин турнирның үзендә ул да, аның командадашлары да (бигрәк тә хроник арыганлык синдромыннан интегүче Акерс) иң яхшы уеннарын күрсәтәләр . Алар ярымфиналга чыга, ләкин Норвегиягә 1:0 исәбе белән оттыра һәм өченче урын өчен матчта Кытайны җиңеп, бронза медаль генә яулый .

1996 елда хатын-кызлар футболы Олимпия уеннары программасына беренче тапкыр медаль спорт төре буларак кертелә . Уеннарны АКШның Атланта шәһәре кабул итә, һәм АКШ командасы 1996 елның гыйнварында, Дөнья кубогы тәмамланганнан соң берничә атна узгач, тренировкалар башлый. Максат — чемпион титулын яулау иде . Март аенда Германиягә каршы дусларча матч вакытында Хэмм көндәш команда капкачысы белән зур тизлектә бәрелә һәм тез бәйләвече сузылып, мәйданны носилкада ташлап китә. Тернәкләнү өчен берничә атна кирәк була, ләкин кайткач, Хэмм Индианаполиста Франциягә каршы дусларча матчта дүрт туп кертә һәм ике голлы пас бирә, ул Америка файдасына 8:2 исәбе белән тәмамланә .

Беренче Олимпия матчында Хэмм бер гол кертә һәм бер пас бирә, ә киләсе уенында, Швециягә каршы, ике көндәше даими рәвештә күзәтеп тора, алар аны җиде тапкыр аяктан ега. Ахыр чиктә, тубык җәрәхәте Мияне Кытайга каршы матчта катнашырга мөмкинлек бирми, ул голсыз тигез исәп белән тәмамланә. Ярымфиналда АКШ командасы агрессив, физик көч күрсәткән гамәлдәге дөнья чемпионнары норвегиялеләр белән очраша. АКШ командасы беренче таймнан соң 1:0 исәбе белән оттыра, ләкин икенче тайм ахырында, Хэммгә кагылышлы кагыйдә бозу аркасында Норвегия командасы капкасына пенальти билгеләнә. Экерс пенальтины голга әйләндерә, һәм өстәмә вакытта АКШ командасы җиңү голын кертә . Финалда, АКШ һәм Кытай турнирда икенче тапкыр очрашканда, Шеннон Макмиллан Хэммның Кытай капкачысы блоклаган сугуын тәмамлагач, америкалылар исәпне ача. Кытайлылар тайм ахырына кадәр исәпне тигезли, һәм әле һаман да имгәнү нәтиҗәләрен кичергән Хэмм тәнәфестә командадагы иптәшләреннән уенны бозмыймы һәм аны алмаштырырга кирәкмиме дип сорый. Барлык уенчылар да аның кырда калуын белдерә. Икенче тайм ахырында АКШ командасы үзенең икенче җиңү голын кертә; Хэмм көндәш команданың бөтен оборонасын үтеп, аннары тупны билгесез командадашына бирә. Матчтан соң, хәзер Олимпия чемпионнары булган америкалылар стадион тирәли хөрмәтле әйләнеш ясыйлар, аксап торган Хэмм анда ике ярдәмче тренер ярдәме белән генә катнаша ала .

#### 1997—2000 еллар

Мия Хэмм (9 нчы номер) 1997 елда Германия командасына каршы матчта
Олимпиададан соңгы беренче елда АКШ командасы өчен дусларча очрашулар гына була, һәм 1998 елның башында команда Гуанчжоуда узган Дүрт милләт турнирында катнаша. Турнирның соңгы матчында, Швецияне җиңгәннән һәм хуҗалар белән тигез исәптә уйнаганнан соң, Америка Норвегия командасын 3:0 исәбе белән җиңә. Турнирның иң мөһим уенчысы дип табылган Хэмм өч голның берсен кертә. Июнь аенда ул Германиягә каршы дусларча матчта хет-трик ясый, ә бер айдан соң, "Изгелек уеннары"ның беренче матчында ул Дания командасына каршы тагын бер гол кертә. Кытайга каршы җиңү финалында Хэмм үз командасының ике голын да кертә.

1998 елның сентябрендә Хэмм АКШта узган Nike хатын-кызлар кубогында Россия командасына каршы АКШ өчен 100 нче голын кертә . 1999 елның 30 гыйнварында ул Америка командасы өчен иң күп туп керткән уенчы була, Экерсны узып китә (милли команда өчен 102 гол). Шул ук елның 22 маенда, Бразилияне 3:0 исәбе белән җиңгән уенда АКШ өчен 108 нче голын кертеп, Хэмм милли команда өчен иң күп туп кертү буенча дөнья рекордын куя, бу рекорд элек италияле Элизабетта Виньоттога караган.

1999 елгы Дөнья кубогының беренче матчында, АКШта узган, Хамм АКШның Дания командасына каршы беренче голын кертә һәм икенчесендә Джули Фоудига пас бирә. Киләсе уенда, Нигерия командасына каршы, ул шулай ук АКШ өчен беренче ике голда катнаша: беренчесен, Хэммның сугуы Нигерия сакчысын үткәннән соң, Экерс капкасына җибәрә , ә икенчесен, бер минуттан да кимрәк вакыт узгач, үзе кертә. Германиягә каршы чирекфиналда, исәп 2:1 булганда, Брэнди Честейн Хэммның почмактан тибеп җибәргән тубын башы белән кертә, һәм американкаларга җиңү китерә. КХР җыелмасына каршы финалда АКШ командасы төп вакыт ахырында Экерсны югалтты, башы белән сугу белән оттырды һәм капкага туп кертә алмады. Төп һәм өстәмә вакыт голсыз тигез исәп белән тәмамланә, ә пенальти сериясендә американкалар, шул исәптән Хэмм, биш сугуын да кертеп, чемпион титулын яулый .

Хэмм АКШ командасы составында
2000 елда, Сидней Олимпиадасына кадәр, АКШ КОНКАКАФ Алтын Кубогында катнаша. Турнир барышында Хэмм милли команда өчен 120 гол кертә, шул исәптән ярымфиналда Канадага каршы гол һәм Бразилиягә каршы финалда бердәнбер һәм җиңү голын керткән Тиффени Милбреттка пас бирә. Олимпия уеннарында ук Хэмм үз төркемендә Норвегия командасына каршы бер туп кертә, ә Бразилиягә каршы ярымфиналда ул бер гол кертә, бу Америка командасына финалга чыгу өчен җитәрлек иде. Норвегия командасы белән алтын медаль өчен матч төп вакытта 2:2 исәбе белән тәмамланә, Милбретт АКШ командасының ике голын да Хэмм пасларыннан кертә. Ләкин Норвегия командасы өстәмә вакытта җиңү голын кертә, Америка командасын икенче урында калдырды. Хэмм бу сезонда милли команда өчен 33 матч үткәрә, 13 туп кертә һәм 16 пас бирә.

#### 2001—2004 еллар

2001 елны Хэмм, нигездә, апрель аенда башланган Хатын-кызлар берләшкән футбол ассоциациясе (WUA) чемпионатында уйный һәм милли команда өчен нибары өч уен гына уйный. Ноябрь аенда алган тез җәрәхәте аны 2002 сезонының беренче яртысын калдырырга мәҗбүр итә. Хэмм милли командага июль ахырында гына кайта, кайтканнан соң беренче матчында гол кертә, ә сентябрьдә ул Шотландиягә каршы хет-трик ясый. Аның сезондагы соңгы голы КОНКАКАФ Алтын кубогы финалында кертелә, анда ул Канада командасына каршы өстәмә вакытта 1:1 исәбе белән җиңү голын кертә.

2003 елгы Дөнья чемпионаты Көньяк Кытайдагы ТОРС эпидемиясе аркасында Кытайдан АКШка күчерелә. Хуҗалар командасы турнирга 11 җиңү (шул исәптән 9 тапкыр тупны капкага кертмәү һәм 4се 5 яки аннан да күбрәк голга), 1 җиңелү һәм 4 тигез исәп белән керә. Турнирның беренче уенында Хэмм АКШның Швеция командасына каршы өч голын да кертә, ә киләсе матчта, Нигерия командасыа каршы, ул үз командасы өчен беренче ике голны кертә һәм тагын бер голга пас бирә. АКШ ярымфиналда Германиягә 3:0 исәбе белән оттыра, ләкин Канада командасын 3:1 исәбе белән җиңеп, бронза медаль яулый. Бу уенда АКШ хатын-кызлар командасы оешканнан бирле 1000 нче голны, Хэммның пасы белән, Шеннон Бекс кертә. Ул сезон дәвамында милли команда өчен барлыгы 17 уенда катнаша, 8 гол кертә һәм 9 пас бирә.

2004 елда Хатын-кызлар профессиональ футбол лигасы чемпионаты үткәрелмәгәнлектән, Хэмм Олимпия сезонында тулысынча үз милли командасына игътибар итә. Ул КОНКАКАФ сайлап алу турнирының беренче матчында ике туп кертә һәм Олимпия уеннары башланганчы тагын биш туп кертә, бу аның милли команда өчен 150 нче тубы. Афинадагы Олимпия футбол турниры башланыр алдыннан, бу Хэммның карьерасындагы соңгы халыкара ярыш булачагы игълан ителә. Ул команданың Греция һәм Бразилиягә каршы беренче ике Олимпия матчында берәр туп кертә. Үз төркемнәрендә җиңгәннән соң, Америка командасы ике плей-офф матчында җиңә һәм финалда Бразилия белән янә очраша , Эбби Уомбахның өстәмә вакытта керткән голы аркасында җиңә . Олимпия уеннарының ябылу тантанасында Хэмм Америка командасының флагманы итеп сайлана, бу тарихта беренче тапкыр футболчыга йөкләнде .

#### Җыелма команда өчен чыгыш нәтиҗәләре

Гомумән алганда, Хэмм дүрт Дөнья Кубогында, шулай ук өч Олимпия футбол турнирында катнаша. Ул бу җиде турнирда 38 матч уйнады, 13 туп кертте һәм һәр турнирда медаль яулады — дүрт алтын (1991 һәм 1999 еллардагы Дөнья Кубокларында һәм 1996 һәм 2004 еллардагы Олимпия уеннарында), бер көмеш һәм ике бронза медаль.

Ул рәсми рәвештә 2004 елның 8 декабрендә Америка Кушма Штатлары җыелма командасыннан китә 275 халыкара матчта (шул исәптән дуслар матчларында) уйнап, 158 гол кертә һәм 144 пас бирә (бу саннар Хамм турындагы күпчелек материалларда китерелә, ләкин Мэтт Кристоферның аның биографиясендә 274 матч, 156 гол һәм 142 пас күрсәтелгән ). Хэмм 2013 елга кадәр ФИФАның барлык вакытлардагы гол кертүчесе булып кала, аннары аның исәбен тагын бер америкалы Эбби Уомбах узып китә.

Милли команда өчен барлык матчлар| Ел | Матчлар | Үзәктә | Башлар | Паспортлар |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1987 ел | 7 | 4 | 0 | 0 |
| 1988 ел | 8 | 7 | 0 | 0 |
| 1989 ел | 1 | 0 | 0 | 0 |
| 1990 ел | 5 | 1 | 4 | 1 |
| 1991 ел | 28 | 24 | 10 | 4 |
| 1992 ел | 2 | 2 | 1 | 0 |
| 1993 ел | 16 | 16 | 10 | 4 |
| 1994 ел | 9 | 9 | 10 | 5 |
| 1995 ел | 21 | 20 | 19 | 18 |
| 1996 ел | 23 | 23 | 9 | 18 |
| 1997 ел | 16 | 16 | 18 | 6 |
| 1998 ел | 21 | 21 | 20 | 20 |
| 1999 ел | 26 | 26 | 13 | 16 |
| 2000 ел | 33 | 29 | 13 | 14 |
| 2001 ел | 3 | 2 | 2 | 2 |
| 2002 ел | 10 [ K 1 ] | 6 | 7 | 5 |
| 2003 ел | 17 | 15 | 8 | 9 |
| 2004 ел | 30 [ K 1 ] | 27 | 14 | 20 |
| **Барлыгы** | **276** | **246** | **156** | **142** |
| Чыганак:  |

Дөнья чемпионатларында һәм Олимпия уеннарында чыгышлары| Ел | Турнир | Матчлар | Минутлар | Башлар | Паспортлар | Кисәтүләр |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1991 ел | 1991 елгы дөнья чемпионаты | 6 | 499 | 2 | 1 | 1 |
| 1995 ел | 1995 елгы дөнья чемпионаты | 6 | 511 | 2 | 2 | 1 |
| 1996 ел | 1996 елгы Олимпия уеннары | 4 | 349 | 1 | 3 [ K 2 ] | 0 |
| 1999 ел | 1999 елгы дөнья чемпионаты | 6 | 486 | 2 | 2 | 0 |
| 2000 ел | 2000 елгы Олимпия уеннары | 5 | 420 | 2 | 2 [ K 2 ] | 1 |
| 2003 ел | 2003 елгы Дөнья кубогы | 5 | 450 | 2 | 1 | 0 |
| 2004 ел | 2004 елгы Олимпия уеннары | 6 | 576 | 2 | 2 [ K 2 ] | 1 |
| Чыганак: FBRef.com |

### «Вашингтон Фридом»

1990нчы еллар ахырында Америка хатын-кызлар милли футбол командасының уңышлары АКШта беренче хатын-кызлар профессиональ футбол лигасы — Хатын-кызлар берләшкән футбол ассоциациясе (WUSA) төзелүгә китерә. Лига үзенең беренче сезонын 2001 елда үткәрә; Хэмм аның иң яхшы йолдызларының берсе була, сезон дәвамында «Вашингтон Фридом» командасы өчен алты туп кертә һәм дүрт пас бирә . Бу команда өчен иң яхшы нәтиҗә була, анда Хэмм 21 матчның 19ында уйный. Ләкин Вашингтон гомумән алганда уңышсыз сезон үткәрә, нибары алты җиңү, 12 җиңелү һәм өч тигез уенга ирешә . Команда капитаны буларак, Хэмм командадашлары белән мөнәсәбәтләр урнаштыра алмый һәм киләсе елда үз теләге белән капитан билбауыннан баш тарта .

2002 елда Хэмм сезоннан тыш вакытта тез операциясе аркасында лиганың 10 уенын калдыра, ләкин калган 11 уенда ул сигез туп кертә һәм алты пас бирә. Аның клубы рәттән 10 уенда җиңә. чемпионат финалына чыга, ләкин даими сезон җиңүчесе Каролина Куражга командасына оттыра. Матч 3-2 исәбе белән «Каролины» командасы файдасына тәмамланә, һәм Хэмм аның командасында гол керткән бердәнбер уенчы була — чемпионнар капкасына каршы тагын бер гол — автогол була.

WUSA-ның өченче сезонында, Дөнья кубогы алдыннан, Хэмм даими сезонда паслар буенча лигада лидер булып, командасын 9-8-4 исәбе белән дүртенче урынга чыгара. Август башында Хэммның хет-тригы Вашингтонга плей-оффка чыгуны тәэмин итә. Команда плей-оффны уңышлы тәмамлый һәм чемпионатта җиңә, ләкин WUSA сезоннан соң күп тә үтми, финанслау җитмәү сәбәпле, уенны туктата.

WUSA эшчәнлек статистикасы| Сезон | Клуб | Даими сезон | Плей-офф |
| --- | --- | --- | --- |
| Матчлар | Үзәктә | Башлар | Паспортлар | Кисәтүләр | Матчлар | Үзәктә | Башлар | Паспортлар | Кисәтүләр |
| 2001 ел | «Вашингтон Фридом» | 19 | 19 | 6 | 3 | 4 | *Катнашмады* |
| 2002 ел | «Вашингтон Фридом» | 11 | 1 | 8 | 6 | 0 | 2 | 0 | 1 | 0 | 0 |
| 2003 ел | «Вашингтон Фридом» | 19 | 16 | 11 | 11 | 0 | 2 | 2 | 0 | 0 | 0 |
| **WUSA буенча барлыгы** | 49 | 36 | 25 | 20 | 4 | 4 | 2 | 1 | 0 | 0 |
| Чыганак: WUSA |

## Уен стиле

Хэммның биографы Мэтт Кристофер балачактан ук Йохан Кройфф принципларына охшаш принциплар белән җитәкчелек итүен яза, ул үз командаларында капкачы беренче һөҗүмче, ә һөҗүмче беренче саклаучы булган дип әйткән. Көндәш команда тупны кулга алганда, Хэмм беренче саклану сызыгына әйләнгән, уенчыларының гамәлләрен көткән. Шулай ук, ул командадашларының гамәлләрен көткән, көндәшләр басымы астында ирекле уенчыларга авыр паслар ясарга мөмкинлек биргән. Кечкенәдән үк команда уңышы аның өчен үзе өчен туп кертү сәләтеннән мөһимрәк булган .

Хамм почмактан тибә
Университетта беренче курсы ахырына, Хэмм һөҗүмдә югары дәрәҗәдә уйнавы белән, ләкин уенның башка өлкәләрендә уртача сәләт күрсәтүе белән дан казанган. Бу аны университет һәм милли команда тренеры Дорранс ярдәмендә тактика һәм стратегияне тирәнтен өйрәнергә этәргән. Бу һөҗүмченең шәхси уен стилендә генә түгел, ә командаларының уенында да үзгәрешләргә китергән; университет командасында икенче елында, ике тапкыр NCAA Ел уенчысы булган Шеннон Хиггинсны югалтканда, Хэмм лидерлык вазифаларын үз өстенә алган.

Америка Кушма Штатлары җыелма командасы составында Хэмм үзәк ярымсакчы позициясенә кайта, анда аның тизлеге аңа кырның теләсә кайсы ноктасына диярлек барып җитәргә мөмкинлек бирә. Ул шулай ук көндәш уенчыларның хәрәкәтләрен күзәтүдә, аларның хаталарына тизрәк реакция бирүдә һәм тупны тотуда яхшырак була. Команда беренче тапкыр Дөнья кубогы титулын яулаганда, Хэмм инде универсаль уенчы, һәм ФИФАның Дөнья кубогыннан соңгы рәсми отчётында ул турнирның «иң яхшы һөҗүм итүче сакчыларының берсе» дип атала. 1992 елгы Атлантик яр буе конференциясе финалында ул командасының Дьюк университетына каршы өч голын да кертеп кенә калмый, ә көндәшләренең икенче таймдагы һәр һөҗүмен даими рәвештә боза. Бер айдан соң, шул ук командага каршы NCAA чемпионаты финалында Хэмм өч гол кертә һәм бер пас бирә.

Соңрак Хамм үзен лаеклы капкачы итеп күрсәтә һәм 1995 елгы Дөнья кубогында команданың өченче капкачысы итеп күрсәтелә. Дания командасына каршы Дөнья кубогы матчында аңа команда капкасын сакларга туры килә, уен ахырында Бриана Скарри мәйданнан куыла, һәм алмаштыру лимиты инде беткән була. Хэмм уенның калган өлешендә капкасына туп кертми . 1996 елгы Олимпия уеннарыннан башлап, ул үзе гол кертми, әмма чемпион исемен яулаган команданың диспетчеры функцияләрен үти, Америка матбугаты аны дөньяның иң яхшы уенчысы дип атый башлый ; аннан соң ФИФА ике тапкыр (2001 һәм 2002 елларда) аны Дөньяның Ел уенчысы дип атый.

## Футбол кыры читендә

1994 елда, Атлантадагы ир-атлар арасындагы дөнья кубогы аркасында АКШта футболга кызыксыну дулкынында, хатын-кызлар командасының әйдәп баручы уенчылары да матбугат һәм иганәчеләр игътибарын җәлеп итә, һәм Хэмм Nike белән беренче реклама контрактына кул куя . 1996 елгы Олимпия уеннарында җиңү яулаганнан соң, иганәчелек контрактлары саны сизелерлек арта, һәм футболчы спорт җиһазлары өчен генә түгел, ә алкогольсез эчемлекләр, аксым һәм витаминлы батончыклар һәм шампуньнар өчен дә телевизион рекламада күренә башлый .

1999 елгы Хэммның Майкл Джордан белән төрле спорт төрләрендә көч сынашкан рекламасы киң популярлык казана.

Ул ике китап бастырып чыгара: автобиография *, «Максат өчен бар: Футболда һәм тормышта җиңү өчен чемпион кулланмасы»* һәм спорт даны һәм команда рухы турында *«Җиңүчеләр беркайчан да бирешмәсен!»* балалар китабы.

1999 елда ул сөяк миен трансплантацияләү һәм кызларның спорт программаларында катнашуын арттыру буенча тикшеренүләрне финанслаучы Мия Хамм фондына нигез сала . Ул «Өмет өчен атлетлар» («Спортсмены за надежду») хәйрия оешмасына нигез салучыларның берсе (ингл. *Athletes for Hope*) . АКШ җыелма командасының элеккеге ике уенчысы — Кристин Лилли һәм Тиша Вентурини-Хох белән бергә TeamFirst футбол академиясенә нигез сала.

Ул «Рома» футбол клубының консультатив советы әгъзасы . Озак вакыт « Барселона» футбол клубының глобаль илчесе булып хезмәт итә. 2016 елда ул ире белән бергә Лос-Анджелес футбол клубының хуҗалары, бу футбол клубы АКШның иң югары профессиональ футбол лигасы MLSта уйный. Мия Хэммның байлыгы 2020 елда якынча 10 миллион доллар дип бәяләнә.

## Бүләкләре һәм титуллары

Ул ике тапкыр рәттән, 1992 һәм 1993 елларда, АКШның иң яхшы ир-ат һәм хатын-кыз колледж футболчыларына бирелә торган Герман Трофейын яулый.

1994 елда ул Атлантик яр буе конференциясенең «Ел спортчысы» дип табылды , һәм шулай ук (аның спорт төрендә беренче) АКШның иң яхшы хатын-кыз колледж спортчысына бирелә торган Хонда-Бродерик Трофейын яулый.

1994 елдан 1998 елга кадәр биш тапкыр рәттән АКШның иң яхшы хатын-кыз футболчысы дип табыла, һәм 1998 һәм 1999 елларда ESPY һәм АКШның «Ел спортчысы» бүләкләрен, ә икенче елда АКШның «Ел футболчысы» бүләген яулый .

1995 елда ул Дөнья чемпионатында һәм АКШ Халыкара чакыру кубогында иң яхшы уенчы дип табыла. 2001 һәм 2002 елларда ике тапкыр ФИФАның « Ел хатын-кыз уенчысы» дип табыла, 2003 елгы тавыш бирүдә икенче урынны ала.

[[Җәйге Олимпия уеннары 2004|2004 елда Афинада узган Олимпия уеннарының]] ябылу тантанасында АКШ делегациясенең флагын күтәрә. 2004 елда ул ФИФАның 100 еллыгына төзелгән 125 иң бөек исән футболчы исемлегенә кертелә. Хэмм һәм Мишель Экерс бу исемлектәге бердәнбер хатын-кыз һәм АКШ вәкилләре..

1996 елда АКШ хатын-кызлар командасы Олимпия уеннарында җиңү яулаганнан соң, сораштырулар буенча, Хэмм АКШта иң танылган хатын-кыз спортчы һәм җенесенә карамастан илдә дүртенче иң популяр спортчы була (Майкл Джордан, Тайгер Вудс һәм Лэнс Армстронгтан соң).

1997 елда ул *People* журналының дөньядагы иң матур 50 кеше исемлегенә, ә *Esquire* журналының дөньядагы иң яхшы 100 кеше исемлегенә кертелгән.

2000 елда Американың SouthPeak Games компаниясе *Майкл Оуэнның WLS 2000* видеоуенының двигателе ярдәмендә *Mia Hamm Soccer 64* уенын чыгара, анда бары тик хатын-кызлар гына катнаша. Уен Америкада гына таратылган, һәм барлыгы якынча 43 000 данә сатылган.

2008 елда яңа хатын-кызлар профессиональ лигасы, Хатын-кызлар профессиональ футболы, оешканнан соң, аның логотибында Хэммның уң аягы белән туп тибеп утыруы сурәтләнгән (NBA логотибына охшаган, анда Джерри Уэстның тупны тибеп утыруы сурәтләнгән).

2007 елда Миа Хэмм АКШ Милли футбол дан залына, 2013 елда ФИФА Бөтендөнья футбол дан залына кертелгән беренче хатын-кыз була , ә 2021 елда Милли хатын-кызлар дан залына кертелә. Хэмм шулай ук Алабама һәм Техас спорт дан заллары (2006 һәм 2008 еллардан бирле) һәм Төньяк Каролина футбол дан залы әгъзасы.

## Әдәбият

* *Matt Cristopher.* . — (Great Americans in Sports). — ISBN 978-0-316-26101-2.

## Искәрмәләр

## Чыганаклар

* Мия Хэмм фонды (ингл.)