# 20 гыйнварLatinitsada uqu

**20 гыйнвар** — Милади тәкъвимендә беренче айның егерменче көне. Ел ахырына кадәр 345 көн кала.

|  |
| --- |
| ← **гыйнвар** → |
| Дш | Сш | Чш | Пҗ | Җм | Шм | Як |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| 2026 ел |

 **Дөнья тарихында бу көн:**

## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар

### Халыкара

### Милли

* Азәрбайҗан — Бөтен милләт кайгы көне (азәрб. Ümumxalq hüzn günü).
* АКШ:
	+ *Яңа сайланган  Президент ант китерү көне*.
	+ *Яңару һәм дуслашу көне (2009 бирле).*
* Гвинея-Бисау һәм  Кабо-Верде – *Каһарманнар көне*.
* Латвия – *1991 ел баррикадалар яклаучыларын искә алу көне*.
* Мали – *Хәрби көчләр көне*.

### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Бразилия,  Испания,  Мексика һәм  Португалия – *төрле шәһәрләрдә "Изге Себастьян" бәйрәмләре*.
	+ Мексика –  *Морелос штатында яклаучы '"Хуитчила" бәйрәме.*
* Бразилия:
	+ *Милли "бөҗәк" (VW Beetle машинасы) көне.*
	+ *Фармацевт көне.*
* Испанияга кергән автоном  Каталония илендә:
	+ *Валлес Ориентал өлкәсенең  Вилальба Сассерра муниципалитеты көне*/
	+ *Байкса Серданья өлкәсенең Риу де Серданья муниципалитеты көне.*
* Колумбия һәм  Перу – *"Гайсә исемле татлы бала" (яки "Югалган бала") бәйрәмләре.*
	+ Перу –  *Хуанкавелика департаменты  Таякажа провинциясе Пампас шәһәрендә яклаучы "Пакъ Гыйффәтле" (Virgen Purísima, ягъни Гайсә анасы Марьям) яклаучысы көне.*
* Колумбия –  *Сукре штатының  Синчелейо исемле башкаласында "Корралеяс" (Corralejas) чаралары.*
* Украина –  *Кырым Автономияле Җөмһүрияте көне.*
* Франция – *1793 ел инкыйлабыннан соң кыска арада кулланылыша булган Республика тәкъвимендәге "Плювиоз" (яңгыр ягучы) аеның беренче көне, рус.*волчеягодник лавролистный *үсемлеген (лат.*Daphne laureola*) йөрткән.*
* Хорватия – *Оточак шәһәре көне.*
* Чили – *"Рото Чилено" (Чили наданы) исемле көлке әкиятләр персонажы көне.*

## Вакыйгалар

* 1238 — Батый хан җитәкчелегендәге гаскәр рус армиясен җиңеп Мәскәүне ала.
* 1939 — Уфада Башкорт дәүләт филармониясе ачыла.
* 1990 — / Азәрбайҗан ССР башкаласы Бакы каласына совет гаскәре кертелә.
* 1991 — Кырым халкы референдумда утрауларына автономия статусын кайтаруны яклап чыкты.
* 1991 — / Латвия ССР башкаласы Рига каласында баррикадалар ясала.
* 1997 — Билл Клинтон  АКШ президенты вазифасының икенче срокка керешә.
* 2001 —  АКШ президенты Джордж Уокер Буш инаугурациясе.
* 2009 — Барак Обама  АКШ президенты вазифасына керешә.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:20 гыйнвар көнне туганнар*

* 1826 — Мөхәммәтсадыйк Борнаев, Борнай мәчетен төзетүче.
* 1842 — Григорий Глинский,
* 1863 — Всеволод Ульянин,
* 1873 — Йоһаннес Вилһелм Енсен,
* 1877 — Эргард Брицке,
* 1886 — Константин Быков,
* 1890 — Борис Кушелевский,
* 1892 — Николай Ершов, большевиклар оештырган Октябрь түнтәрелешенең Казандагы җитәкчеләренең берсе.
* 1902 — Михаил Варенцов,
* 1904 — Виктор Орешников,
* 1911 — Алексей Ильюшин,
* 1912 — Галимҗан Латыйпов, татар шагыйре.
* 1913 — Рокыя Ибраһимова, Татарстаның атказанган мәдәният хезмәткәре, баянчы, музыка фольклорын җыючы һәм пропагандалаучы, җырлар авторы.
* 1914 — Федор Рябов,
* 1915 — Наум Ландкоф,
* 1919 — Сильва Капутикян,
* 1920 — Федерико Феллини, итальян кинорежиссёры.
* 1921 — Фатыйх Шәрипов, *Советлар Берлеге Каһарманы (1944)*.
* 1926 — Зәки Тимерҗанов,
* 1928 — Рәисә Демичева,
* 1931 — Девид Моррис Ли,
* 1937 — Минтимер Шәймиев, Татарстанның беренче президенты.
* 1937 — Ревдар Садыйков, балет артисты.
* 1938 — Юрий Зимаков,
* 1939 — Азат Зыятдинов, татар химия галиме.
* 1940 — Виктор Суздальцев,
* 1940 — Дияс Яндурин,
* 1942 — Гөлсем Аскарова,
* 1942 — Рәфкать Гомәров, баянчы.
* 1944 — Фәйзә Бекмуратова,
* 1949 — Сания Бәхтиярова, рәссам.
* 1951 — Рамил Маликов,
* 1952 — Хуршид Даврон,
* 1956 — Айрат Хәмидуллин, татар рәссамы.
* 1956 — Родольфо Серхио Родригес,
* 1958 — Иоанн,
* 1959 — Фаил Сафин,
* 1963 — Шәрип Цуруев,
* 1964 — Фәимә Бикморатова,
* 1968 — Мөхәммәткалый Әбелгазыев,
* 1969 — Тимур Сираҗетдинов,
* 1973 — Фикрет Сибгатуллин,
* 1974 — Шамил Аляутдинов, Мәскәү шәһәре Мемориал мәчете имам-хатыйбы.
* 1978 — Клейтон Стәнли,
* 1979 — Андрей Сидякин,
* 1982 — Скотт Манро,
* 1984 — Александр Курамшин,
* 1987 — Владислав Игнатьев,
* 1992 — Күкхан Түрә,
* 1994 — Денис Мөхәммәтдинов,

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:20 гыйнвар көнне вафатлар*

* 287 — «Изге» Себастьян.
* 1156 — Хенри епископ, Финляндиянең яклаучысы саналган «изге».
* 1639 — I Мостафа,
* 1871 — Алексей Янович,
* 1884 — Георгий Блосфелд,
* 1913 — Хәбиб Исхакый,
* 1938 — Дмитрий Еропкин,
* 1938 — Михаил Асатиани,
* 1940 — Валериан Вебер,
* 1942 — Пантелеймон Жузе,
* 1957 — Илле Тукташ,
* 1957 — Тихон Константинов, совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
* 1958 — Пётр Лежнёв-Финьковский, совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
* 1966 — Николай Ильин,
* 1976 — Любовь Воронкова,
* 1977 — Галимҗан Карамышев, БАССР, РСФСР халык артисты.
* 1990 — Барбара Стэнвик,
* 1993 — Одри Хепбёрн,
* 1995 — Фатыйх Ибраһимов, педагог, журналист.
* 1997 — Сергей Крылов,
* 2007 — Александр Спивак,
* 2009 — Борис Чекин,
* 2009 — Җанбәк Әхмәрев,
* 2009 — Хәмит Шәмсетдинов,
* 2014 — Клаудио Аббадо, итальян дирижёры.
* 2014 — София Авижанская,
* 2015 — Анатолий Иванов,
* 2015 — Наталья Демидова,
* 2019 — Илгизәр Миргалимов,
* 2021 — Булат Солтанбәков,
* 2021 — Геннадий Зерцалов,

## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

### Ислам

### Христианлык

#### Көнбатыш Христианнарда

#### Көнчыгыш христианнарда

* Алдан килүче һәм чукындыручы Иоанн пәйгамбәргә багышланган җыелышлар

#### Исем бәйрәмнәре

Абадиос Агнес Акулина Алгирдс Алгис Амин Анна Апанас Аскла Афанасий Афанас Бассус Басилио Басилидес Бастиан Бастиен Бенедетто Бенито Бернардо Василий Вульфстан Галактион Гиедриус Гинтвайнас Гинтвайне Гинтвилас Гинтвиле Далибор Даугвида Даугвидас Дидией Донус Захариас Иван Илона Инна Иоанн Калогеро Клементе Лео Лиаубарас Мария Мауро Мигуэль Минасе Молагга Неофит Номеда Номедас Октав Ольгердс Орестс Опанас Петр Пинна Римма Рихард Себастьян Себастиона Сиприан Скайсте Скайстис Стефан Тирсус Фабиан Фабия Фечин Энрике Эсмеральда Эстебан Эусебиус Эустоквия Эутихиус Эутимио

### Башка диннәр/ышанулар

* Борынгы Рим ышанулары – могҗизалы Гордиано тууы
* Индуизм: – Васант Панчами, Сарасвати Джаянти бәйрәмнәре

## Шулай ук карагыз

## Cылтамалар

* Calend.ru вакыйгалар тәкъвиме
* Православ исемнәре һәм көн бәйрәмнәре
* Portal Sao Francisco (Бразилия)
* Бөтендөнья Католикларның очрашу порталы, испан телендәге көн изгеләре бүлеге
* Францияз телле дөнья көннәре порталы
* Бөтендөнья дини һәм дөньяви көннәр
* Бөтендөнья ортодокс яһүдиләр бәйрәмнәре тәкъвиме

## Искәрмәләр

| **Милади тәкъвим буенча ел көннәре(проект)* |
| --- |
| Гыйнвар | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Февраль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |  |  |
| Март | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Апрель | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Май | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Июнь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Июль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Август | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Сентябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Октябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Ноябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Декабрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |