# 8 декабрь

**8 декабрь** — Милади тәкъвимендә уникенче айның сигезенче көне. Ел ахырына кадәр 23 көн кала.

|  |
| --- |
| ← **декабрь** → |
| Дш | Сш | Чш | Пҗ | Җм | Шм | Як |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |   |
| 2026 ел |

 **Дөнья тарихында бу көн:**

## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар

### Халыкара

### Милли

* Австрия,  Андорра,  Аргентина,  Чили,  Колумбия,  Көнчыгыш Тимор,  Экваториаль Гвинея,  Гуам,  Италия,  Лихтенштейн,  Макао,  Мальта,  Монако,  Никарагуа,  Панама,  Парагвай,  Перу,  Португалия,  Сан-Марино,  Сейшел утраулары,  Испания,  Ватикан,  Венесуэла һәм  Швейцария'ның католик кантуннарында — Беренчел гөнаһтан пакъ юлы белән Изге Ана җәсәденең барлыкка килүе көне (исп. Inmaculada Concepción, рус. *Непорочное зачатие Девы Марии*, ингл. *Feast of the Immaculate Conception*).
	+ Панама — Аналар көне (исп. Día de las Madres, рус. *День матери*, ингл. *Mother's Day in Panama*).

Изге Анна'ның Мәрьям белән балага узуы көненә багышланган.
* Албания — Милли яшьләр көне (алб. Dita Kombëtare e Rinisë, рус. *Национальный день молодёжи*, ингл. *National Youth Day*).
* Македония — Изге Климент Охридлы көне (мак. Свети Климент Охридски, рус. *День Святого Климента Охридского*, ингл. *Saint Clement of Ohrid Day*).
* Румыния — Конституция көне (рум. Ziua Constituţiei României, рус. *День конституции Румынии*, ингл. *Romanian Constitution Day*).
* Үзбәкстан — Конституция көне (үзб. Konstitutsiya kuni, рус. *День Конституции*, ингл. *Constitution Day*).

### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Болгария — Студентлар көне (болг. *Студентски празник*, рус. *День студента Болгарии*, ингл. *Students Day in Bulgaria*).
* Бөекбритания /  Фолкленд утраулары — Фолкленд утраулары бәрелеше көне (рус. *День сражения у Фолклендских островов*, ингл. *Battle of the Falkland Islands' Day*).
* Бразилия:
	+ Велосипедист көне (порт. Dia do Ciclista, рус. *День велосипедиста*, ингл. *Cyclists Day*).
	+ Юстиция көне (порт. Dia da Justiça, рус. *День юстиции*, ингл. *Justice Day*).
	+ Гаилә көне (порт. Dia Nacional da Família, рус. *Национальный день семьи*, ингл. *National Family Day*).
	+ Мулатлар көне (порт. Dia da Mulata, рус. *День мулатов*, ингл. *Mulattos Day*).
	+ Спорт журналистлары көне (порт. Dia do Cronista Esportivo, рус. *День спортивных журналистов*, ингл. *Sports Journalists Day*).
* Мексика — Оешмаларның административ хезмәткәрләре көне (исп. Día del Administrador de Empresas, рус. *День административного персонала предприятий*, ингл. *Enterprise Administrators' Day*).
* Польша — Сәүдәгәрләр көне (пол. Dzień Kupca, рус. *День торговца*, ингл. *Merchants' Day*).
* Финләндия — Фин музыкасы көне (фин. Suomalaisen musiikin päivä, рус. *День финской музыки*, ингл. *Day of Finnish Music*).
* Франция:
	+ Корсика — Корсикан милли бәйрәм (корс. Festa di a Nazione, фр. Fête de la nation Corse, итал. Festa di a Nazione, рус. *День корсиканской нации*, ингл. *Corsica National Day*).
	+ Лион — Утлар фестивале (фр. Fête des Lumières, рус. *Праздник света*, ингл. *Festival of Lights*).
* Япония:
	+ Кансай регионы — Ватылган тегү энәләрне искә алу көне (яп. 針供養, рус. *Хари-Куйо*, ингл. *Hari-Kuyo*).
	+ Бодхи көне (яп. 成道会, рус. *День Бодхи*, ингл. *Bodhi Day*).

Будданың рухи яктылыкка ирешү көне
## Вакыйгалар

* 1991 — Беловеж Пущасында Борис Ельцин, Леонид Кравчук һәм Станислав Шушкевич / ССРБ таркалуы турында килешүгә кул куйдылар.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:8 декабрь көнне туганнар*

* БЭК 65 — Гораций, Борынгы Рим шагыйре.
* 1701 — Андерс Цельсий, швед астрономы, математигы һәм физигы.
* 1723 — Поль Анри Һольбах,
* 1723 — Поль Анри Һольбах, алман чыгышлы француз фәлсәфәчесе, язучы, энциклопедист, мәгърифәтче.
* 1825 — Андрей Бекетов,
* 1832 — Бйөрнстьерне Бйөрнсон,
* 1844 — Эмиль Рено, француз укытучысы, беренче мультипликацион фильмын ясаучы.
* 1878 — Леонид Вайнер,
* 1880 — Габделбари Баттал, күренекле татар әдибе, тарихчы.
* 1881 — Николай Фешин, рәссам.
* 1885 — Борис Нимвицкий, совет фирка һәм дәүләт эшлеклесе.
* 1889 — Владимир Кармилов,
* 1891 — Әхмәтвәли Мәңгәр (Ahmet Veli Menger), Төркиядәге татар сәүдәгәре, эшкуар, җәмәгать эшлеклесе.
* 1900 — Алексей Силин-Бикчурин,
* 1901 — Мәрзия Давытова, совет актрисасы, ССРБның халык артисты.
* 1903 — Андрей Студенцов,
* 1909 — Галимә Ибраһимова,
* 1910 — Николай Столбов,  Советлар Берлеге каһарманы.
* 1924 — Ольга Цой,
* 1926 — Игорь Смирнов, балет куючы, мөгаллим.
* 1927 — Әхсән Баян, татар шагыйре.
* 1929 — Александр Бирюлин,
* 1930 — Мераб Алексидзе,
* 1939 — Валерий Попов,
* 1944 — Геннадий Миронов,
* 1946 — Нурмөхәммәт Нигъмәтуллин, мөфти.
* 1947 — Томас Чек,
* 1951 — Хәсән Морзабаев,
* 1953 — Ким Бейсингер, АКШ кино актрисасы.
* 1957 — Марина Голуб, актриса.
* 1957 — Михаил Касьянов, РФ хөкүмәте рәисе (*2000-2004*), **ПАРНАС** фиркасе рәисе (*2015 елдан*).
* 1957 — Сәрвәр Сурина,
* 1958 — Виталий Мутко,
* 1962 — Ирек Фәйзуллин,
* 1962 — Наил Мөхәммәдьяров, татар спортсмен-штангачы.
* 1964 — Мансур Рәфыйков,
* 1981 — Азра Акын,
* 1985 — Илдар Әхмәтов, татар эстрада җырчысы.
* 1989 — Резедә Сәләхова, актриса.
* 1993 — Александр Панцырев,

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:8 декабрь көнне вафатлар*

* 1796 — Пётр Румянцев, Россия империясе хәрби җитәкчесе, хәрбият галиме.
* 1866 — Гавриил Солнцев,
* 1891 — Дмитрий Кастальский,
* 1903 — Һерберт Спенсер, инглиз фәлсәфәчесе, социолог.
* 1906 — Николай Шишкин,
* 1918 — Рудольф Сиверс, совет хәрби эшлеклесе.
* 1919 — Аверкий Северовостоков,
* 1919 — Михаил Миропиев,
* 1931 — Һади Такташ, татар шагыйре, драматург.
* 1937 — Ибраһим Абызбаев,
* 1937 — Лев,
* 1937 — Мөхәммәтдин Әдһәмев,
* 1937 — Хәлил Алишев,
* 1937 — Шәмсетдин Гафаров,
* 1970 — Абрам Алиханов,
* 1974 — Валентин Колумб, мари язучысы.
* 1975 — Гөлсем Камская, татар актрисасы.
* 1980 — Джон Леннон, инглиз җырчысы.
* 1986 — Анатолий Марченко,
* 1986 — Зөһрә Баембәтова, фирка һәм җәмәгать эшлеклесе, Сталин репрессияләре корбаны.
* 1989 — Венера Шәрипова, җырчы.
* 1999 — Нәдия Бакыева,
* 1999 — Петер Куцка,
* 2000 — Мидхәт Мәүлетев,
* 2004 — Хәсән Сәетов, совет дәүләт эшлеклесе.
* 2006 — Мөбарәк Батталов,
* 2011 — Фәнис Яруллин,  Татарстан Республикасының халык шагыйре.
* 2013 — Җон Корнфорс,
* 2020 — Рафыйк Әмирханов,
* 2021 — Азат Әхмәдуллин,

## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

#### Исем бәйрәмнәре

## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

| **Милади тәкъвим буенча ел көннәре(проект)* |
| --- |
| Гыйнвар | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Февраль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |  |  |
| Март | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Апрель | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Май | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Июнь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Июль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Август | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Сентябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Октябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Ноябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Декабрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |