# 15 октябрь

**15 октябрь** — Милади тәкъвимендә унынчы айның унбишенче көне. Ел ахырына 77 көн кала.

|  |
| --- |
| ← **октябрь** → |
| Дш | Сш | Чш | Пҗ | Җм | Шм | Як |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| 2026 ел |

 **Дөнья тарихында бу көн:**

## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар

Тракторист хатын-кызлары.
Бөтендөнья сукырлар берлеге кысаларында узган ак йөрү таягы иминлеге көне символы.
### Халыкара

* БМО:
	+ Халыкара авыл җирләрендә яшәүче хатын-кызлары көне (рус. *Международный день сельских женщин*)..
	+ Глобаль куллар җуу көне (ингл. *Global Handwashing Day*).

### Милли

* Бразилия — укытучылар көне.
* Кытай — Көз уртасы бәйрәме.
* Шри-Ланка — агачлар утырту көне.
* Тунис — Эвакуация бәйрәме (гарәп. عيد الجلاء‎, фр. Fête de l'Évacuation).

### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Австралия,  АКШ,  Бөекбритания,  Италия,  Канада,  Польша,  Франция — Көмәнне һәм/яки яңа туган баланы югалту фаҗигаларын искә алу көне (ингл. *Pregnancy and Infant Loss Remembrance Day*, фр. , пол. Dzień Pamięci Dzieci Nienarodzonych i Zmarłych).
* АКШ һәм Бөтендөнья сукырлар берлегенә *(en)* керүче илләре — Ак таяк иминлеге көне (ингл. *White Cane Safety Day*, пол. Międzynarodowy Dzień Białej Laski).
* Аурупа Берлеге — Күкрәк сәламәтлеге/ Сөт бизләрендәге яман шешкә каршы көрәш көне (ингл. *Breast Health Day*).
* Белорусия — Фармацевтика һәм микробиология сәнәгәте хезмәткәрләре көне (белар. Дзень работнікаў фармацаўтычнай і мікрабіялягічнай прамысловасьці, рус. *День работников фармацевтической и микробиологической промышленности*).
* Польша — Радиотехник гаскәрләре көне (пол. Święto Wojsk Radiotechnicznych).

## Вакыйгалар

* 1904 — Россия-Япония сугышы барышында Балтыйк флоты Ревельдан чыга.
* 1943 — Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты (МДХМИ) нигезләнгән.
* 1990 — Михаил Горбачев Нобель премиясе белән бүләкләнә.
* 1991 — милли хәрәкәт вәкилләре, Татарстан суверенитетын закон белән ныгытуны таләп итәр өчен, Югары Совет утырышы барган бинага бәреп керү омтылышын ясыйлар.

## Туулар

*Шулай ук карагыз: Төркем:15 октябрь көнне туганнар*

* БЭК 70 — Вергилий, Борынгы Рим шагыйре.
* 1746 — Николай Рычков,
* 1809 — Хачатур Абовян,
* 1814 — Михаил Лермонтов, рус шагыйре.
* 1823 — Андрей Бекетов,
* 1839 — Димитрий,
* 1840 — Петр Добротворский,
* 1844 — Фридрих Ницше, алман фикер иясе.
* 1846 — Платон Порецкий,
* 1849 — Дмитрий Дубяго,
* 1850 — Дмитрий Кушников,
* 1859 — Коста Хетагуров, осетин шагыйре.
* 1864 — Анна Хаава,
* 1871 — Вацлав Воровский,
* 1872 — Николай Мельников,
* 1881 — Пэлем Вудхауз, инглиз язучысы, драматург.
* 1885 — Александр Асаткин, инкыйлабчы, совет хәрби-хуҗалык эшлеклесе.
* 1888 — Хафиз Кушаев,
* 1890 — Гали Шамигулов,
* 1891 — Гөлсем Болгарская, татар актрисасы.
* 1895 — Газиз Әлмөхәммәтов, татар-башкорт музыкант, җырчы, композитор.
* 1896 — Хәбир Пазиков, КПСС эшлеклесе.
* 1904 — Андрей Ефимов,
* 1904 — Игорь Белькович,
* 1904 — Каюм Симаков,
* 1908 — Сабир Өметбаев, татар режиссёры.
* 1910 — Евгений Журавлев,
* 1914 — Василий Филиппов,
* 1914 — Мөхәммәт Заһир Шаһ,  Әфганстан короле.
* 1915
	+ Божена Шустрова,
	+ Елена Стасова,
	+ Рәшит Әҗимев,
* 1916 — Әхмәт Юныс, татар шагыйре.
* 1918 — Харрис Галиев,
* 1922 — Фәйзулла Солтанов,
* 1923 — Муса Гали,
* 1925 — Маргарета Крок,
* 1925 — Мәгъсүм Насыйбуллин, татар язучысы.
* 1926 — Габдерахман Галләмев,
* 1929 — Аман Саспаев,
* 1929 — Ядкарь Ваһапов,
* 1932 — Габделхәмит Равилов,
* 1934 — Владимир Белавин,
* 1936 — Саин Моратбәков,
* 1938 — Хәнәви Шәйдуллин, җырчы, ТАССР атказанган артисты (1989).
* 1940 — Питер Доһерти,
* 1944 — Сали Бериша,
* 1947 — Зинфәр Исмәгыйлев,
* 1950 — Искәндәр Усманов,
* 1950 — Рим Вәлиуллин,
* 1952 — Зилә Вәлиева, Татарстанның мәдәният министры.
* 1972 — Әмруллаһ Салех,
* 1975 — Денис Шмыгаль,
* 1987 — Рүзил Гатин,
* 1988
	+ Данис Шакиров,
	+ Месут Өзил, төрек-алман футболчысы.

## Вафатлар

*Шулай ук карагыз: Төркем:15 октябрь көнне вафатлар*

* 961 — Габдерахман III, Куртүбә әмире, хәлифәсе.
* 1777 — Пётр Рычков,
* 1837 — Иван Дмитриев, рус шагыйре, министр.
* 1918 — Ширди Саи Баба,
* 1937 — Аввакум,
* 1940 — Льюис Компаньс,
* 1943 — Мәншүк Мәметова,
* 1943 — Хәмит Әһлиуллин, Бөек Ватан сугышы чоры Кызыл Гаскәре сапёры, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1946 — Һерман Вилһелм Геринг, / Өченче рейхнең сәяси, дәүләт һәм хәрби эшлеклесе.
* 1957 — Андрей Луньяк,
* 1959 — Степан Бандера, Украина сәяси эшлеклесе, украин милләтчелегенең нигезләүчесе һәм идеологы.
* 1964 — Коул Портер, АКШ композиторы.
* 1976 — Сәләх Кулибай,
* 1980 — Михаил Лаврентьев, математик, академик.
* 1985 — Григорий Ильин,
* 1990 — Борис Пиотровский,
* 1998 — Нургыйса Тлендиев, казакъ композиторы.
* 2000 — Конрад Блох,
* 2007 — Геннадий Паушкин, язучы.
* 2007 — Павел Ханжин,
* 2011 — Александр Филиппов,
* 2013 — Әбрар Габдерахманов,
* 2013 — Гүзәл Мөхәммәтҗанова,
* 2013 — Данияр Мөштәри, математик, физика-математика фәннәре докторы.
* 2014 — Антонина Нефедьева,
* 2015 — Ольга Гончарова,
* 2018 — Өлфәт Мәганов, Татарстан АССРның атказанган нефтьчесе.
* 2020 — Соня Рутстрём-Эдстрём,

## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

#### Исем бәйрәмнәре

## Шулай ук карагыз

## Искәрмәләр

| **Милади тәкъвим буенча ел көннәре(проект)* |
| --- |
| Гыйнвар | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Февраль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |  |  |
| Март | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Апрель | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Май | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Июнь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Июль | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Август | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Сентябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Октябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| Ноябрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| Декабрь | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |