Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bombağa totuçıКириллицада уку

Sovet-Rusiä bombağa totuçı oçqıçı Tu-160
AQŞ bombağa totuçı oçqıçı B-2 Spirit
**Bombağa totuçı** - cirle, cir astındağı, diñgezle, diñgez astındağı obyektlarnı bombalar häm raketalar qoralları yärdämendä yuq itü öçen qullanıla torğan xärbi oçqıç.

Berençe Bötendönya suğışında qullanıla başlıy.

## Bombağa totuçı törläre

* **Strategik bombağa totuçı** - strategik obyektlarnı (küperlär, zavodlar, portlar, skladlar h.b.) yuq itü öçen qullanıla. Xäzerge waqıtta strategik bombağa totuçı oçqıçlar atom-töş qoralı belän qorallana. Öç ildä genä bar:

1. Rusiä: Tu-160, Tu-95, Tu-22M3,
2. AQŞ: B-52, B-1B, B-2,
3. Qıtay: H-6 (Tu-16 igezäge).

* **Taktik (front) bombağa totuçı **Şturmovik (Höcüm itüçe oçqıç) **Pikegä kitüçe (çumuçı) bombağa totuçı **İstrebitel-bombağa totuçı**

## Sıltama

* Боевая техника и оружие. 1939—1945. Коллектив авторов. — М.:Воениздат,2001.
* М. В. Зефиров Асы второй мировой войны. Британская империя. — М.:Изд. «Аст»,2004.
* Ильин В. Е.,Левин М. А. Бомбардировщики.-М.:Виктория,АСТ,1996.
* Бомбардировщик на airwar.ru
* *Лен Дейтон* **Бомбардировщик**
# Кыз (зодиак билгесе)

Кыз
**Кыз** — язда була торган көн белән төн тигезлегеннән исәпләгәндә эклиптиканың 150°дән 180°гә кадәрге секторына туры килүче алтынчы зодиак билгесе.

Көнчыгыш астрологияда Кояш Кыз билгесендә 24 августтан 23 сентябрьгә кадәр була дип билгелиләр, ә веда астрологиясендә - 16 сентябрьдан 15 октябрьга чаклы.

## Билге

Кыз билгесе ♍ (кайбер гизгечләрдә күрсәтелмәскә мөмкин) Юникодта 9805 унарлы номеры һәм 264D уналтылы номеры астында урнашкан.
# Liverpul

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Şähär
Liverpul ингл. *Liverpool*

|  |
| --- |
| Gerb |
| Gerb |

|  |  |
| --- | --- |
| İl |
BöyekbritaniäBöyekbritaniä |
| Töbäk |
Tönyaq-Könbatış İngliz ileTönyaq-Könbatış İngliz ile |
| Graflıq | Mersisayd graflığı |
| Koordinatalar | 53°25′ т. к. 3°00′ кб. о. |
| Mer (mayor) | Co Anderson |
| Berençe telgä alu | 1190 |
| Mäydan | 111,84 km² |
| Märkäz bieklege | 70 m |
| Xalıq sanı | 441 400 keşe (2002) |
| UTC | UTC+0 |
| Telefon kodı | +44 151 |
| Poçta indeksı | L postcode area |
| Räsmi säxifä |  |

|  |
| --- |
| [[Файл:|300px|Liverpul (Җир)]] |

 |

**Liverpul** (ингл. *Liverpool*) - Böyekbritaniä şähäre, Mersisayd graflığında urnaşqan qala, Mersi yılğası tamağında urnaşqan, tönyaq-könbatış İngliz ileneñ portı.

Xalıq sanı - 441 477 keşe (2002), şähär yanı belän 800 meñ keşe.

1930 - 2000 yıllarda xalıq sanı ike tapqırğa kimegän.

Cirle söyläm - *scouse* dialektı.

## Tarix

1190 yılda berençe tapqır *Liuerpul* iseme astında telgä alına, tärcemäse - **"bolğançıq sulığı"**.

Qayber belgeçläre *elverpool* dip yuramasın kuterälär, dimäk **"yılanbalıqlı sulıq"**.

1207 yılda Cirsez İoann patşası şähärgä *boro* statusın birä.

1644 yılda watandaşlar suğışı waqıtında unsigez kön däwamında qamalışta bulğan.

1715 berençe açıq port dokı tözelgän.

XIX ğasırda Liverpul häm Mançester - Sänäği İnqıylabnıñ töp şähärläre.

XIX ğasır azağında dönyanıñ 40% säwdä ağımı Liverpul portı aşa bara.

1880 yılda şähär statusın ala.

Britan İmperiäseneñ köymälär tözeleşe baş üzäge. Monda mäşhür "Britannik" laynerı tözelgän. "Titanik" laynerı Belfast şähärendä tözelgän, läkin Liverpulnıqı dip kürsätelgän.

 Liverpul şähäre - The Beatles törkemeneñ tuu cire.
1960 yılda - şähär yäşlär mäşhür üzägenä äwerelä, iñ tanılğan mädäni fenomen - Liverpul şähärendä tuğan The Beatles törkeme.

## Kürenekle urınnar

Liverpul portı idärä binaları YUNESKO Bötendönya mirası isemlegenä kerä.

## Sport

Liverpul şähärendä ike mäşhür futbol taqımı urnaşa: "Liverpul" häm "Everton".

* "Liverpul" futbol klubı 1892 yılda nigezlängän häm "Enfild" stadionında urnaşa.
* "Everton" futbol klubı 1878 yılda nigezlängän häm "Gudison Park" stadionında urnaşa.

## Sıltamalar

* Räsmi sayt  2006 елның 28 март көнендә архивланган(ингл.)