Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Xihuku xa xirhendzevutani

**Xikakaka** ( Acinonyx jubatus ) i muxaka wa xiharhi lexi xi tsutsumaka swinene, lexi kotaka ku tsutsuma hi 93 to 104 km/h (58 ku ya eka 65 mph) ; yi hundzukile hi rivilo, yina misiha ya matimba ya swirho swale ndzhaku, swirho swo leha na nkolo lowu olovaka. xikakaka xina voya byo basa bya tawny kuya eka creamy kumbe pale buff lebyi tivekaka hi swivati swa ntima leswi ringanaka, leswi tiyeke. Nhloko ya yona i yitsongo naswona i xirhendzevutani, yina nomu wo koma na swirhendzevutani swa ntima leswi fanaka na mihloti emahlweni. Yi fika eka 67–94 cm (2,20–3,08) hi xitalo ft) ekatleni, naswona ku leha ka nhloko na miri swile xikarhi ka 1.1 and 1.5 m (3.) 7 eka na 4  11 endzeni) . Vanhu lavakulu va tika exikarhi ka 21 kuya eka 65 kg (46 na 143 lb) .

xikakaka xi hlamuseriwa ro sungula eku heleni ka lembe-xidzana ra vu khume nhungu. Tinxaka letitsongo ta mune ta tiviwa namuntlha leti tumbulukaka eAfrika ni le xikarhi ka Iran . Muxaka lowuntsongo wa Afrika nghenisiwile hi 2022. Sweswi wu hangalakile ngopfu eka vaaki lavantsongo, lava hambanisiweke e n’walungu vupela dyambu, vuxa na dzonga wa Afrika nale xikarhi ka Iran. Yi tshama etindhawini to hambana-hambana to tanihi ti- savannah eSerengeti, tintshava leti omeke eSahara, ni tindhawu ta mananga leti nga ni switsunga.

xikakaka xi hanya eka mitlawa yi nharhu leyinkulu ya ntshamisano , xikaka xa xisati na swinyenyani swa xona, xa xinuna, na xa xinuna lexi nga yoxe. Loko ta xisati ti hanya vutomi byo rhurha ti lava swiharhi leswi dyaka eka tindhawu letikulu ta le makaya, ta xinuna ti tshama ngopfu naswona ematshan’weni ya sweswo ti simeka tindhawu letitsongo swinene etindhawini leti nga ni swiharhi swo tala ni ku fikelela ta xisati. xikakaka xi tirha hi nkarhi wa nhlikanhi, xiva na tinhlohlorhi hi nkarhi wa dyambu na dyambu. xidya swiharhi leswintsongo kuya eka swale xikarhi, ngopfu ngopfu switika ehansi ka 40 kg (88.) kg lb), naswona xitsakela swihadyani swa mavoko swa vukulu byale xikarhi swofana na mhala 'springbok" na Thomson’s gazelles . xikakaka hi ntolovelo yi hlongorisa naswona yi tshinelela xiharhi lexi yi xi dyaka eka 30–200 m (98-656.) Xitatimende xa Xitsonga ft) yi nga si hlasela hi rivilo lerikulu, yi ba xiharhi lexi xi xi dlayeke hi dewclaw ya yona yi ri karhi yi yi hlongorisa hi ku helela ivi yi xi dlaya hi ku luma nhamu . Yi tswala lembe hinkwaro. Endzhaku ka ku tika kwalomu ka tinhweti tinharhu, xa xisati ti tswala xihlangi xa swinyenyani swinharhu kumbe mune, leswi lumuriwaka kwalomu ka mune wa tinhweti naswona swi tiyimela hi swoxe loko swiri na kwalomu ka 20 wa tinhweti hi vukhale. Swinyenyana swa ti- cheetah swi hlaseriwa swinene hi swiharhi swin’wana leswikulu leswi dyaka nyama swo tanihi tinghala ni tingwenya, leti na tona hi ntolovelo ti yivaka swidlaya-swilo eka swikakaka leswikulu.

Xifaniso xa "woolly cheetah" (leyi hlamuseriwaka tani hi *Felis lanea* ) kusuka eka *Proceedings of the Zoological Society of London*) .

## Swihlovo leswi tirhisiweke