Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lwandle

Malwandle ya misava, hiku hamban hambana ka wona.
**Lwandle** i mati ya munyu lawa ma hlanganisaka xiyenge lexi kulu xa pulaneti ya misava. Kuna malwandle ya nthlanu emisaveni kunga, lwandle ra Phasifiki, lwandle ra Atlantiki, lwandle ra Indhiya, lwandle ra Anthakthika na ra Akthika.

Malwandle yamisava, iyankoka ekavutomi na swivumbiwa hinkwaswo swa misava, naswona byi na xiphemu eka ndzendzeleko wa Khaboni, byi hlohlotela maxelo na tinguva. kuna minxaka ya swivumbiwa leswi hanyaka swa kwalomu ka 230,000 leswi tiviwake, kambe tindzhawu to tala ta malwandle atisifikeleriwa hikwalaho, kuehleketeriwa leswaku kungava kuri na minxaka ya swivumbiwa swa kwalomu ka timiliyoni timbirhi.

## Mintshaho
# Bibele

Xifaniso xa Bhibhele ya Gutenberg, Bhibhele yo sungula ke kandziyisiwa.
**Bibele** (Kusuka eka xiGriki τὰ βιβλία, *tà biblía*, "Ti buku" ) i nxaxamelo wa matsalwa yo kwetsima ya xiyuda na vukreste. I nxaxamelo ya matsalwa la ma tsariweke hi minkarhi yo hambana hambana, hi vatsari vo hambana hambana, e ti ndzhawini to hambana hambana. Mayuda na Vakreste vateka tibuku leti nge Bibeleni tani hi rhekhodo ya nkoka leyi sukaka eka xikwembu leyi hlamuselaka vuxaka exikarhi ka vanhu na Xikwembu.

Ti Bibele leti kandziyisiweke ta hambana nyana hi kuya hi vuhundzuluxeri. Testamende ya khale ya Xikreste yi yelana na Bibele ya Xiheveru, kasi Testamende leyintshwa yi yelana na Septuagint ya xigriki; Bibele ya xiheveru eka vukhongeri bya xiyuda yi vitiwa Tanakh.

Kuna mavonele na matitwele yo hambana hambana exikarhi ka mintlawa ya vukreste mayelana na Bibele. Varhoma Katolika, Va Anglikani na Va Vuotodoksi va tshikelela ku twanana na ntikelo wa Bibele ku ri mukhuva wo kwetsima, kasi Maphrotestanti ma tshikelela leswaku Bibele yiri yoxe ntsena hi yona yinga ya nkoka eka vukhoneri bya vukreste.

Ku ringanisiwa leswaku ku xavisiwe kwalomu ka 5 wa tibiliyoni ta ti Bibele, leswi endlaka yiva buku leyi xaviweke ngopfu ya nkarhi hinkwawo. ku xavisiwa kwalomu ka tikhopi ta 100 wa timiliyoni hi lembe, naswona yi na nhlohlotelo lowu kulu eka vutsari na matimu, ngopfu ngopfu e vupela-dyambu laha Bibele ya Gutenberg yi veke buku buku yo sungula ku gandlisiwa hi xitalo.

## Swyelanisi

* Bibele