# Bulgaria

Flag of Bulgaria-Kwoci Pacyariya（保加利亞國旗）
# Pacyariya（保加利亞）

Gaga kska Owcow ka Bulgaria, 43 00 N, 25 00 E ka gaga na nniqan.
Kana ka knlbangan na o 110,879 sq km（hangan na o Tg105）

(knlbanga dxgal o 108,489 sq km, knlbangan qsiya o 2,390 sq km).
Kana ka sejiqun o niqan 7,144,653 hiyi.

File:Coat of arms of Bulgaria.svg-Kwohwey (國徽)
Gaga Sofia ka pusu alang paru, jiyax 3 idas 3 ka jiyax skrayan klwaan.Manu ka dxgal Bulgaria ga wada sugan 46.90% ka dxgal qpahan, 36.70% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 16.40% na. Klwaan ta sayang o kiya ka Rumen Radev, pnaahhngkawas2017 idas 1 jiyax 22 pnrajing kmlawa klwaan.

## Risu（歷史）

Knkawas 1912, mgaya ba mccebu ka pncbuwan *Parkan*, *Pacyariya*, *Sayrweya*, *Hesan*, ma *Sira* ka sepac alang nii, mkmaasu mangal duma dheran nTurci ga meniq *Oco*. *Pacyariya* we mkmangal kangko na *Macitun* daka

Aycinghay (smtangan bale maangal Saronika), ppsaun na Istanpaw ka supi na, ano si tena wada dehuk *Saronika* hiya ka *Sira* di.

Anu *Awsyongtiko* daka *Itari* nii we, ini mksruwa mesa maha mbeyax ka *Sayrweya* ma *Sira* nii bobo na, kika suupu hmetun dheya ma, spbrexun na ka *Arpaniya*.

So kiya de, uka daha ddaun ka pnrngagan daha mpsaasu berah na di, kika tmuty mnpusal pncbuwan *Parkan* di, npcbuwan daha nii de wada dmayo quri icil ka *Sayrweya* daka *Sira,* mosa tuumal hii ka *Turci* daka *Romaniya* duri. so kiya de, ririh so uka nngalan na *Pacyariya* di ma, wada na skayak mege *Romaniya* ka *Nantopuro* di.

Hani ba ptutuy hari kesun tgkingal sucetacan de, mkela mesa nii ka ali ppahu ta di ka *Pawcyariya*, knkawas 1915, mosa tuumal tongmongko ka dheya, asi osa suupu supi *nToaw-rencin* ma, ngalun daha ka *Sayeweya*, Bobo na dungan we cmebu *Romaniya* dungan, so mbeyax bale. Peeyah *Parkan* hwangsen ka Tocin de, *Pawcyariya* nii ka lekuh na bale di, ali cceka na pncbuwan nii duri de kmmekul qmlahang hwangsen nii. Betaq ba mhedu mccebu ka knkawas 1918.

Wada ini baka ka *Pawcyariya*, uka ka siyo rcilung *nAycinhay* di, wada plaxan ka supi daha duri di. *Pawcyariya* nii de riqan kusa pncbuwan daha ma, prading mrrudu, kika ddulan kowang ka *Pawrisu-sansu* de, kndudul mquri tucay ma hwasisu-cengcu ka *Pawcyariya* nii di. Knkawas 1934 de smmalu “*Cuweno*” ka seediq mnsupi, dheya ka qmlahang kingal knkwas ma, wada ptgehun pooda *Hwasisu-cuyi* ka *Pawcyariya* nii di.

File:EU-Bulgaria.svg-Ida nkiya nniqan lnglingay (自然地理位置)
Mnugaya pstotuy tgdaha sucetacan ciida we, *Weyena* na Naswe-Tokwo ka paha kari ma, wada ngalun *Pawcyariya* ka Nantopurocya(knkawas 1940 idas 9 ali 7 “*Korayewa tyawye*”). Ado wada ini baka supi nItari meniq *Sira* ma, remux Sira ka Ingcin, so nii de maha paru ba nriqan na quri *Pawcyariya* yoten, kika asi paha lnlungan mpkdakan *Parkan* ka *Tokwo*, mkmangal *Nansurahu* ma, mooda *Pawcyariya*.

Knkwas 1941 idas 3 ali tgkingal, sosyang msquri *Tokwo* ka *Pokotan.* Hwerohu, heya ka taypyaw *Pawcyariya* matis “sankwo tongmong-tawye”, kika mremux cosinkwo. Idas 3 ali tg5, msetuq ka pnklmean na Ingkwo daka *Pawcyariya*. Meniq ka Pncbuwan daha *Nansurafu* hiya we, dmnayo *Tokwo* ka *Pawcyariya* nii ma, kika wada psugan dheya ka *Macitun nNansurafu*, pncbuwan daha *Sira* hiya we, *Pawcyariya* ka wada mangal *Soresu nSira*, ani si *Tokwo* ka ga qmlahang *Saronika.*

Bobo ka pncbuwan *Suren* daka *Tokwo*, kowang *nPawcyariya* mnnangi mesa mkmalu ka seediq *Pawcyariya* daka seediq *Suren*, naqah ka mccebu miyan ka yami di mesa, kingal we, pqlahang alang miyan naq ka supi name ma, asi ka qlhangun ka alang nngalan duri. Knkawas 1941 idas 12 ali 12, bobo tena mkrima gnruus na cmebu *Cencukan* ka Tanah Tunux, paha kari mcebu Meykwo ka *Pawcyariya*. Knkawas 1943 idas 8 ali 28, asi lux wada mhuqil ka Pawrisu-sansu, 49 ka knkawas na ciida.

Knkawas 1944, prading msuupu mosa pttuting bakudang *Pawcyariya* ka Meykwo, Ingkwo ma *Suren*. Bobo pntuting bakudang ka knkawas 1944 idas 3 ali 30, sotu daha *Sofeya* we wada tmaqan cmebu bakudang, asi maku mquri alang lmiqu alang biciq qduriq ka seediq alang paru. Pnheyu knkawas 1941 ka *fan-fasisu cukwo-censen*, betaq mprbagan knkawas 1944 de, tena maha 18,000 hei ka yocitwe daha di. Knkawas 1944 idas 7, *Paciannofu* ka lmutuc tleung tloongan sosyang, qmita kndudul ini baka ka Tokwo di ma, kika kmnama prading so maalix mccebu. Idas 8 ali 17 de, paha kari mesa uxe nami ptgimax pncbuwan nii ka yami di mesa.

Knkawas 1944 idas 8, supi *Suren* we spooda daha pncbuwan *Yasi-cisinaw* mangal *Romaniya-wangkwo*, asi na pdheki ayus dheran *Pawro* ka supi *Suren*. Idas 8 ali 25, Irih so nriqan beyax Suren ka *Pawcyariya* ma, swaye alang miyan yamu di kesun na supi *Tokwo*. Knkawas 1944 idas 9 ali 5, paha kari mcebu *Pawcyariya* ka *Suren* (berah na han we ini ba pccebu ka dheya nii). Idas 9 ali 8, hani ba lmnutuc tleung tloongan sosyang ka *Murayewehu* nii we, paha kari mesa mcebu name *Tokwo* duri, wano ba Waarna ga quri tongpe ka mnccebu tikuh ma, wada tqapah quri mongcing ka *Pawcyariya* nii di.

1923年的保加利亞政變導致王位的變化
Idas 9 ali 9, wada poxun cukwo-cungsen ka seyhu daha mneniq sotu. *Kongcangtang* na cukwo-cungsen ka ga dmoi sufa daka necung na, ani naq uxe dheya ka rmabang paru ba paype. Ddulun supi *Suren* ka hwangcya-rucin na *Pawcyariya* ma, mosa suupu cmebu Tokwo. Knkawas 1944 idas 9 ali 28, supi tgkingal, tg2 ma tg4 citwan *nPawcyariya* nii we mosa murung *Nansurafu,* wada daha ngalun ka *Prstina nKosowo*. *Hanipnrdingan* hari Knkawas 1945, supi tgkingal citwan *nPawcyriya* nii ge, mosa mccebu dheran nSyongyari daka *Nansurafu*. Ckceka na ka “cunci-cesing-singtong” we, tg2 cwang-cya citwan nTokwo we mosa murung tgkingal citwan nPawcyariya. Hani pnrdingan hari knkawas 1945, supi tgkingal citwan *nPawcyriya* nii ge, mosa mccebu dheran *nSyongyari* daka *Nansurafu.* Ckceka na ka “cunci-cesing-singtong” we, tg2 *cwang-cya citwan nTokwo* we mosa murung tgkingal citwan *nPawcyariya*. Supi *nPawcyariya* ge speeyah na hunac mosa murung *Awtiri*, hiti na bale de, msterung dheran Itari daka supi na Ingkwo ma, wada mhedu hini ka pncbuwan daha di.

Bobo mhedu tg2 pncbuwan seediq bobo dheran nii de, wada daha qlengu mangal dungan ka *Nantopurocya* ma, wada ptysanun quri qqlhangan *Suren.* Knkawas 1946, wada lixan ka cincu-cutu daha, pheyu *Pawcyariya* konghokwo. *Koawarci Cimitorofu* ka mnugaya ba mpdudul daha (wada mhuqil knkawas 1949 ydas 7 ali 2). Knkawas 1955, *Pawcyariya* nii ka kingal hweyenkwo na *Fasatyawye-cucu*, knkawas 1968, msuupu Suren mosa murung Ceko-surofako. Mhiti na bale kingal cincu ka *Simeang-arsu* we, heya wada phyegun *konghokwo-congri.*

Bobo na de paru riyung knpryuxan na ka tong-o, knkawas 1990, asi susing totangcu ka *Pawcyariya* nii di, idas 11 na ciida, wada spriyux kwoming-yihwe daha ngayan kesun *Pawcyariya-konghokwo* ka *Pawcyariya-zenming konghokwo* nii di.

## Cugcu(政治)

Congtong na *Pacyariya* we pnhyegan kana seediq n*Pacyariya*, rima knkawas ka ttloongan na, bobo na de anaq mosa psgao texal nana. Congtong nii ka pqlahang kocya ma supi. Congtong ka tunux na kocay-ancwen cusin-weyenhwe duri, uka ddooyan na msalu gaya ka heya, ani si kmekul ptberih gaya smnalu na yihwe ma, daun pprengo dyihwe dungan.Yihwe duri we spooda daha egu ka smruwa dige kmkelun daha pooda ka gaya snlmean daha.

Yihwe na *Pacyariya* nii we, kingal ba pnssliyan kesun *koming-yihwe,* 240 hei kana ka yiyen, sepac knkawas ka ttloongan daha. Knkingal cengtang asi ka 4% nnangal na bntaqan seediq ge mosa yihwe. Yihwe daha we egu ba ooda daha, so ka kocya-yiswan, pkramal ooda mpheyu congtong, malix congri ka naqah ndaan, paha kari mccebu kaalang, psdehu supi meeniq nganguc ma pooda *waycyaw-seyi*.

## Singcung-cyuyuy(行政區域)

File:Bulgaria Administrative Provinces.png-Singcung-ciyi(行政劃區)
Alang kingal ba gaya qnlhangan na ka *Pawcyariya* nii, hmrinas mterun knbkeyan hei ka seeidq kingal alang paru de, phyegun na kingal tici ka kiya di. *Pacyariya* nii we 28 tici kana qqlhangan.

## Tiri(地理)

Ga pdkaan dgiyaq *Parkan*(dgiyaq rudan ka dungus na) ka alang *Pawcyariya* nii, daya na we breenux *Tonawho* ma, hunac we dheran llebu kesun daha Soresu.Quri ggqiyan hido we ddgiyaq Rotopi, ga hiya ka dgiyaq Nusara maha 2925M knbrawan na, kiya si dgiyaq bbaro na riyung quri *Pawcyariya* ma Parkan-pantaw hini. Mquri hreyan hido we ga mssiyo Hehay, yayung Tonawho ka ayus na *Pawcyariya* daka *Romaniya*.

Alang *Pawcyariya* nii we, so muuxun ma mhturiq hari ka karac na, ado niqan *Hehay* ka quri hreyan hido ma, niqan *Ticonghay* ka quri huna na, kika mgTconghay ka karc na.idas tgkingl ge pgcenga -2℃ betaq 2℃ ka kntlexan, （quri lmiqu ge -10℃）ka kntlexan na. Quyux qnyexan na ge pgcenga 450 betaq 600mm(so lmiqu ge dehuk 1300mm).

## Cingci(經濟)

File:Maritsa Iztok.jpg-Lnglingay kmarig Meykwang(煤礦區)
Bale ba we nongyekwo ka *Pawcyariya* nii, phepah meykwe, yozoru ma sino lipas daha ge niqan ngayan meniq kwoci-sucang. *Kongye* daha we *supin-kongye* ma *fangcu-kongye* ka lekuh na, ga mtutuy ka riyoye daha saya duri di. *Pawcyariya* nii kingal cungyen na *cong-o cuyomawyi seting-cucu*.

Ga daha sphuma ckceka dheran ayu Tungsa ka phepah meyk daha *Pawcyariya* nii, ayu nii we asi daha kesi “nAyu phepah meykwe”. Quri tgdaya na we niqan dgiyaq Parkan ga hmetur bgihur msekuy, karac muuxun so mhurtq ka *Ticonghey-ciho* we, kyaayu mquri hiya miyuk ma madis quyux.

Karac na muuxun so mhurtq ma dheran na hgalang we, kika mbege knmalu kkndkilan na phepah meykwe nii, maha niqan 100km qndisan na ayu kiya we, ga daha sphuma phepah meykwe kana. Wada 300 knkawas ka pnhmaan daha di ma, hmrinas 7000 klegan ka meykwe daha, kmulu seediq nuinu mosa rmigo hiya, kuxul daha riyung mosa rmigo.

Niqan kingal klegan kesun *Kacanroko* ka phepah *meykwe nPawcyariya*, cnwaqan nanaq dara nuutux mqedil kiya mesa ka kari psltudan daha, mtanah bale ma malu riyung sknexan. Bale ba ge pneyah *Yaco* ka rabu na, mhiti na *ryo-suci* ciida ka yahun daha prana hini.

Idas 6 ka tgkingal ali gdregan knkingal knkawas we, ali daha Meykwe-ce *Pawcyariya*, mosa so smmesung paru ayu meykwe nii ka seediq Pawcyariya. Knmalu qtaan, malu ba sknexan ma qndheriq na phepah meykwe nii ge, nirih knesa kndrumuc, niqan knkela ma smkuxul nkiya naq ka seediq *Pawcyariya* mesa. Meniq ka pako nphepah meykwe nii ge, ririh so knpryuxan utux *nOruman-tikwo*, ini kiicu ma ini tksekur mccebu berah *naswe-Tokwo.*

## Cyawtung(交通)

Rulu (沙貓裝甲車)
*Pawcyariya* nii we lekuh ba pgluban *cong-o* daka *cong-tong*. Kana elu daha rulu puniq ma elu basu we mqqayu egu riyung ooda. Niqan sstmaan sapah skiya ka *Sofeya*, *Purohutifu*, *Warna* ma *Puarcyasu*. Niqan *hay-kang* gtngayan daha ka *Warna* daka *Puarcyasu*.

## Sseediq ma snhiyan(人口和宗教)

*Pawcyariya* nii we maha 65% ka seediq daha ga snhii ciducya(cceka na nii we 64% ka *Pawcyariya-cungtongcyaw*). 13% ka seediq daha ga snhii *Musuring.*

## Gaya(文化)

*Pawcyariya* nii ge niqan psnltudan daha hocang-isu, paru ba ngayan daha ka hocangtwe na. Alang yorozu ka *Pawcyariya* nii, niqan kingal zuswan-kancin ge ga asi tnyani mesa “*Pawcyariya zukancin*”. Stdahu daha riyung ka gaya daha *yorozu* nii.*Yorozu* *nPawcyariya* nii we mgdengun, bhege ma mdheriq, ani poxun ka pnkulu yorozu we ini satang qcuwaq.

Mimah yorozu *nPawcyariya* nii we ini daha psai soto, nani mosa quwaq han we mtbasi, thwaun mekan de malu knsknexan na ma cheya bale. Seediq *Pawcyariya* nii we, anaq ini ekan wawa kingal ali we ini ba chungii mekan ka yorozu. Niqan kari snlingan daha, seediq *Pawcyariya* nii we, kingal peni na, maha teru sepac cuqi 400g ka mahun daha, kkingal idas we pdehuk 28kg ka pnuqan daha, *Pawcyariya* nii ka rmabang ba pnuqan daha kana laalang bobo dheran nii.

Lnkusan lukus sbiyaw ka qqrijil (身著保加利亞民族服裝的女人)
Knxelan mnugaya na wada nii, niqan kignal paru ba ngaayn na hakase *Orosu*, *Ayriye, Ayriho, Mecinikohu* ka ngayan na.

## Kkkari(語言)

Kkari ba bale *Pawcyariya* nii we kari naq *nPawcyariya*. Knkawas 2006, niqan kingal kari pneyah “Eurobarometer report”, sseediq *Pawcyariya* nii we maha 120 wan hari ka mkela mrengo kari eygo, maha 23% dsseediq daha.

## Yungtung (運動)

Alang *Pawcyariya* nii we, quri so yungtong mntalang, cicong ka bsiyaq ndaan daha ma pnsltudan daha.

## Pnyahan pnatas(參考資料）

* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
*