# Amirika

Flag of the United States.Kwo-ci Amirika(美國國旗)
# United States（美國）

Gaga kska Daya Meycow ka United states, 38 00 N, 97 00 W ka gaga na nniqan.
Kana ka knlbangan na o 9,833,517 sq km（hangan na o Tg3）
(knlbanga dxgal o 9,147,593 sq km, knlbangan qsiya o 685,924 sq km).
Kana ka sejiqun o niqan 323,995,528 hiyi.
Gaga Washington, DC ka pusu alang paru, jiyax 4 idas 7 ka jiyax skrayan klwaan.
Manu ka dxgal United states ga wada sugan 44.50% ka dxgal qpahan, 33.30% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 22.20% na.

Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Donald John Trump, pnaah hngkawas2017 idas 1 jiyax 20pnrajing kmlawa klwaan.

Patas bntasan:Greater coat of arms of the United States.svg
cinkhulan sa knita’ sa brbiru’

# Amirika(美國)

Patas bntasan:USA orthographic.svg
**Meyricyeyn Hocongkwo** (Kari Ingkoku: United States of America, lxanan matas ka USA, splawa dha United States (U.S. uxay daw US), kiya uri u America), kari Telu ka 美國, kiya mi pspuwan 50 Co, Hwasngtun Korunpiya DC, 5 Cucu dxral mi Waytaw pnsliyan Ryeynpang Konghkwo. Pusu tndxral Amirika ka 48 Co mi ryeynpang tocyu wa mniq tukcka Tudaya Mey Co, tunarac u msdalih Tasiyang, tudaya ka Kanada, tuhunac u mslutuc dxral Mexico mi Mexico Wan, tndxral nniqan dha u wa mniq muxul tay, mtilux hari nniqan. Arasuka Co u wa mniq tuiwil daya Tudaya Mey Co Talu, tunarac ka Kanada, tuiwil u mkUcilung Payring mi mtsipaw mtqita Russia; Hawaii Co u wa mniq tukcka Tayang Co Taypingyang na Cyuntaw.

# Ri-s(歷史)

### Pusu tyawmu: Rikisi Amirika.

**Sediq Tnpusu mi Oco mpqlahang niya. (原住民與歐洲殖民者)Dukuricu mu pkrana(獨立與擴張)**| Patas bntasan:Columbus Taking Possession.jpg | Spain tansyeyncya Korunbus mi tnhiqan niya tapa asu pa, ngalan dha wisu dhuq India ka dhiya cida, binaw ini dha klayi wisu dhuq Mey Co ka dhiya da.                            |   西班牙探險家哥倫布和他的船員認為扺達印度時的情景，但他們卻不知道身在美洲 |
| --- | --- | --- |
| Patas bntasan:Mayflower in Plymouth Harbor, by William Halsall.jpg | Kngkawas 1620, 100 sngari hiyi Ingkoku singjya Cingkyo (Kiristo kyo uri) tapa asu 5 Idas Phpah Go miyah dhuq burah talu. Juga niyi u spuda Oco hwacya William Harsor mniq kngkawas 1882 cida mnjuga niya.    | 1620年，100餘名英國清教徒 (基督教教派之一)乘五月花號來到新大陸。這幅圖畫是由歐洲畫家威廉·哈爾索爾於1882年所畫的作品 |

Sani mita: Brah Korunbus cida, Dwiyaq lmiqu tici mi Misisipi bungka.
**Dukuricu mu pkrana(獨立與擴張)**| Patas bntasan:Declaration of Independence (1819), by John Trumbull.jpg | Knkingal dxral qnlhangan na dayhyo muda pbatas “Pnsdhuwan Dukuricu” ccida.   |               各殖民地的代表簽訂《獨立宣言》時的場景 |
| --- | --- | --- |

### Pusu tyawmu: Mccbu Dukuricu Amirika, Amirika Koming, Pnkranan Tndxral Amirika mi Tnhdilan Tndxral Amirika.

| File:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg | Tu1 soto Amirika George Washington | 美國第一任總統 喬治·華盛頓 |
| --- | --- | --- |
| **Pnwaya qulu, Mccbu kcka dha nanaq mi Kongyey alang mkbrnuxhwa** | **奴隸制、內戰和工業城市化** |  |
| File:Battle of Gettysburg, by Currier and Ives.png | Mccbu Kaycpaw ka Mccbu kcka dha nanaq Amirika pusu balay knpryuxan uri.     |   蓋茨堡之役是美國內戰的主要轉折點之一。 |

### Pusu tawmu: Mccbu kcka dha nanaq Amirika mi Snburah smmalu Dungan ka Amirika cida.

| File:Ellis island 1902.jpg | Kngkawas 1902 Tunarac mkngalu ucilung Amirika na sediq tnhdilan mniq New York Ellis Taw phiyu koba, ppanan kisya mi nojyo.
Sediq qalux Amirika biyax sediq undo mpdudul niya Martin Luther King mtabu.     | 1902年美國東岸的移民在紐約埃利斯島創辦工廠，鐵路和農場。美國黑人民權運動的領導人馬丁·路德·金牧師 |
| --- | --- | --- |
| File:Buzz salutes the U.S. Flag.jpg | Kngkawas 1969, Amirika taykongjn Pac Ordrin mniq Idas baraw phiyu splawa qnlhangan Amirika | 1969年，美國太空人巴茲·奧爾德林在月球上豎起美國國旗 |

## Jidayi cida(當代)

| File:UA Flight 175 hits WTC south tower 9-11 edit.jpeg | Kngkawas 2001 idas 9 diyax 11, 911 jikeyng mniq New York Qnlangan Mawyi Congsin pspuruq. | 2001年9月11日，九一一事件在紐約世界貿易中心爆發 |
| --- | --- | --- |

### Sani mita: Mccbu tbrinah sntali.

Kndadax kngkawas 2008 hiti, keyjay Amirika u snturung cutay weyci, keyjay dha u mntxan snturung mqraqil, saya daw wada mtmay mtutuy dungan, uka qpahun ryu u snpeyyah dudux 10% prading mlih. Binaw, kana cutay weyci mquri hniwan qnlhangan Amirika mbiyax bay kana qnlangan dhuq saya u ida ini balay llwani. Kngkawas 2009 idas 1 diyax 20, rikisi Amirika tu1 llutuc Afrika sediq Amirika soto Parak Hosayen Opama psdhuwan phiyu, kngkawas 2017 idas 1 ka malix qpahun. Kngkawas 2017 idas 1 diyax 20, Amirika knrudah bay kngkawas soto Tangna Cwanpu ka psdhuwan phiyu. Kngkawas 2020 doku punu Cyokoku Uhan narux brah (Sinkwan duku) cida u wada snturung knbeyhing bay mqraqil, rikisi knrudah bay soto u wada mntxan hrnasan dungan, kngkawas 2021 idas diyax 20, Cyo Paytong ka psdhuwan pihiyu soto.

## Ti-ri(地理)

### Pusu tyawmu: Lnlingay dxral Amirika.

Llabang bay ka dxral Amirika, pusu tndxral u 3 dqras snturung qsiya, mndungus kakarac, mttuku bay cuweyn uri, hnyuwan lnlingay dxral u truma ka tunarac mi mkala tubaraw ka tuiwil tubaraw dxral.

| File:MountMcKinley BA.jpg | Araska Co dwiyaq Tinari ka tubaraw bay tudu dwiyaq Tudaya Mey Co.          |   阿拉斯加州的迪納利山是北美洲最高的山脈。 |
| --- | --- | --- |

### Lnlingay dxral(地形)

| File:USA topo en.jpg | Juga hnyuwan lnlingay dxral Amirika. | 美國地形圖 |
| --- | --- | --- |

Hnyuwan lnlingay dxral Amirika knpriyux balay, krinah bay ka tuiwil. Nniqan mkngahu ucilung tunarac pa niqan mkngahu ucilung brnux, mniq tuhunac u llabang balay kiya, mniq tudaya u duril hari kiya, mkngahu ucilung brnux mniq Nyocsi Co tudaya u uka kiya, binaw mniq Cangtaw u niqan duma hhuda ka ntuwan brnux. Mniq mkngahu ucilung brnux bukuy u niqan bungu na nniqan ddwiyaq, lmutuc dhuq wa mniq Peykarolayna Co mi Sinhanbusya Co, tubaraw 1830m na tudu dwiyaq Abaracia ka mnhdu. Mniq tudu dwiyaq Abaracia tuiwil ka nniqan Amirika tukcka iwil na kcka brnux, hini u mbrnux balay kiya, 5 beyhing langu mi Yayung Misisipi- Yayung Misuri- Qnlangan tu4 knbeyhing bay yayung wa mniq hini uri. Mniq Yayung Misisipi tuiwil, dxral kcka brnux u prading mkala baraw, hiti balay daw mtmay Amirika tukcka llabang bay dxral mi tukubeycu knyuwan lnlingay dxra Beyhing Brnux.

| File:Basin New.png | Nniqan niya Beyhing Dxral Rbuq Brnux- rakaw mnmudu. | 大盆地的位置-橙色部分 |
| File:Colorado Plateaus map.png | Kororato Tubaraw Brnux hmrinas tuhunac 4 Co.  | 科羅拉多高原跨越南部四州 |

Araska Co u niqan ou bay tudu dwiyaq uri, kiya ka knkana Tudaya Mey Co tubaraw bay 6194m ka dwiyaq Tinali, Arasuka Talu tuiwil mi tuhunac ka Aryosn Cyuntaw u niqan ou bay puniq dwiyaq uri. Hawaii Cyuntaw u kiya ka mtilux nniqan Puniq Dwiyaq Taw cyun, pnsuwan niya knbeyhing dxral u hmrinas 2400km, kndadax 6 beyhing taw mi duma tiping taw pnspuwan.

### Kngkkarac(氣候)

| File:Climatemapusa2.PNG | Pusu tyawmu: Kngkkarac Amirika. | 美國氣候帶地圖 |
| --- | --- | --- |

### Alaw llabang balay mi ou bay kluwanan ini pntna ka hnyuwan lnlingay dxral, so bay niqan knkana kluwanan qnlangan ka Amirika:

·       Tunarac daya mkngahu ucilung mi 5 beyhing langu cyu mnKopn kngkkarac kluwanan pnsnakan ‘Talusing Wentay Beyhung Wasaw Qqhuni Kngkkarac’ uxay daw Co sucn pnsnakan kluwanan na Wentay Talusing Mhuriq Kngkkarac: Spuda Raburado Mskuy Bwihur mi dndulan  tuhunac mskuy hngak, mskuy ka misan, muxul ka rbawan, ou quyux mi huda, qnyuxan tnkawas u ya bay 1000 hwami;

·       Tunarac hunac mi Mexico Wan mkngahu ucilung u ‘MnMtilux Hari Lmiqu Kngkkarac’ uxay daw Co sucn kngkkarac pnsnakan kluwanan na Huku Mtilux Mhuriq Kngkkarac: Dndulan Mexico Wan Muxul Bwihur, muxul mi mhuriq, qnyuxan tnkawas u hmrinas 2000 hawmi;

·       Tukcka brnux: Mskuy mi muxul bwihur u malu msdurux musa kcka kana, rbawan u mtilux, misan u mskuy mi ou huda;

·       Tuiwil Kcka Dxral Tubaraw Brnux: Misan u kndnguwan mi mskuy, rbawan u kndnguwan mtilux, qnyuxan tnkawas u ini khrinas 500 hawmi;

·       Tuiwil Taypingyang mkngahu ucilung: Tuhunac u ‘MnMtilux hari Ucilung Kcka Dxral Kngkkarac’, tudaya u ‘MnHayyangsing Muxultay Beyhing Wasaw Qqhuni Kngkkarac’ uxay daw Co sucn pnsnakan kngkkarac kluwanan na Wentay Hayyangsing Kngkkarac.

| File:Average precipitation in the lower 48 states of the USA.png | Juga pndkanan qnyuxan knkingal dxral Amirika. | 美國各地平均降雨圖 |
| --- | --- | --- |

### Qqsiya mi tudu dwiyaq(水文與山脈)

#### Pnsnakan nniqan dxral(地區劃分)

##### Pusu tyawmu: Nniqan dxral Amirika.

Knhbrawan hiyi sediq Amirika Tyawcacyu u psnakan dha 4 beyhing dxral nniqan ka Amirika, kiya mi ndwanan psanak 9 pnsuwan Cyu dungan:

| File:US 9 regions.svg | Knhbrawan hiyi sediq Amirika Tyawcacyu juga psuwan Cyu: 4 kluwanan rakaw u ririh 4 beyhing dxral nniqan. | 美國人口調查局分區圖：四種顏色代表四大地區 |
| --- | --- | --- |
| File:US Census geographical region map.png | Pnsuwan 9 Cyu | 九個分區 |

·       Tu1 Cyu (Tunarac daya)

o  Tu1 Pnsuwan Cyu (Burah England Cyu)

o  Tu2 Pnsuwan Cyu (Tukcka Tasiyang Cyu)

·       Tu2 Cyu (Tukcka iwil)

o  Tu3 Pnsuwan Cyu (Tukcka bu Tunarac daya Cyu)

o  Tu4 Pnsuwan Cyu (Tukcka bu Tuiwil daya Cyu)

·       Tu3 Cyu (Tuhunac)

o  Tu5 Pnsuwan Cyu (Tuhunac Tasiyang Cyu)

o  Tu6 Pnsuwan Cyu (Tukcka bu Tunarac hunac Cyu)

o  Tu7 Pnsuwan Cyu (Tukcka bu Tuiwil hunac Cyu)

·       Tu4 Cyu (Tuiwil)

o  Tu8 Pnsuwan Cyu (Ddwiyaq Cyu)

o  Tu9 Pnsuwan Cyu (Taypingyang Cyu)

### Qnlhangan Kongweyn(國家公園)

| File:Yellowstone Castle Geysir 2.jpg | Kcka Hwangsu Qnlhangan Kongweyn wisu pspuruq ka cngpaw pspuruq qsiya. |   黃石國家公園內正在噴發的城堡噴泉 |
| --- | --- | --- |

#### Pusu tyawmu: Bnkuwan patas Amirika Qnlhangan Kongweyn.

Amirika saya kana balay u niqan 58 qnlhangan kongweyn, kcka niya 14 u wada pniqan Hniti Jaysang Qnlangan. Pnspuwan u niqan 27 Co ka niqan qnlhangan kongweyn, kiya ka knkana MnAmirika Samoya mi MnAmirika Wiking Cyuntaw. Arasuka Co mi Cyarihunia Co u pn8 qnlhangan kongweyn, kiya knou balay kiya. Phiyu qnlhangan kongweyn pa kasi ka spuda Amirika kwohuy smruwa muda quri hwaan muda psdhu pkla kari.

## Fa-ryu ni ceng-c(法律與政治)

### Pusu tyawmu: Seyji Amirika.

#### Horicu. (法律)

#### Pusu tyawmu: Horicu Amirika.

Horicu Amirika u lmutuc Ingkoku na Panrihwa pnsltudan, hoying Amirika u tmuru ‘Ndanan Brah’ uuda, mnIngkoku Amirika France Si (Hayyang Waya Si) na pusu balay pnsliyan niya. 19 th kcka brah, brah balay Amirika ancyeyn u ida knttu dmuwi ncida ndanan Ingkoku miyah psdkanun dmuwi, bukuy daw wada kndudul nanaq pkrana pnwaya horicu dha ka Amirika, dhuq saya daw Amirika suhwa u to bay dmuwi nanaq kcka qnlhangan angri.

### Ceng-c(政治)

#### Pusu tyawmu: Amirika Ryeynpang Seyhu mi Bnkuwan Amirika Ryeynpang Ciko.

Soto Amirika saya Cyo Paytong, Huku soto Hocinri.  ( 現任美國總統喬·拜登、副總統賀錦麗)| File:Joe Biden presidential portrait.jpg | File:Kamala Harris Vice Presidential Portrait.jpg |
| --- | --- |

### Biyax Ciko Ryeynpang nanaq u niqan 3 pncida, kiya mi ppqlahang mi ppsbalay (3 biyax psnakan):

·       Pnwaya Cikwan: Kiya ka kwohuy, spuda Sanggiying mi Conggiying ddha niyi pnsliyan. Dmuwi Ryeynpang biyax phiyu waya, biyax pkla mpccbu, biyax smruwa pnsdhuwan, biyax mbbari seyhu mi biyax malax qpahun mpqpah seyhu;

·       Singcng cikwan: Kiya ka soto, soto, huku soto mi spuda soto pusa hangan sanggiying ka smruwa na neyko kwanweyn mi deysi niya, seykining dmuwi pndungus ryeynpang horicu biyax qmlahang;

·       Shwa cikwan: Kiya ka tubaraw balay hoying mi syaci niya ryeynpang hoying, hwakwan u spuda soto pusa hangan mi pnuda sanggiying smruwa; dmuwi biyax pkla horicu mi pspaux smliq waya na biyax.

## Sing-cng cyu-hwa(行政區劃)

File:US Census geographical region map.png
### Pusu tyawmu: Amirika Co hun, Amirika singcng cyuhwa mi bnkuwan Amirika knkingal Co sohu.

Washington華盛頓

Orokang奧勒岡

Karifunia加利福尼亞

Aytaho愛達荷

Neyhwata內華達

Yota猶他

Arisangna亞利桑那

Mongtana蒙大拿

Hwayoming懷俄明

Korotato科羅拉多

Burah Mexico 新墨西哥

Tudaya Takoda北達科他

Tuhunac Takoda南達科他

Neyburasuka內布拉斯加

Kansas堪薩斯

Okrahoma俄克拉何馬

Diqsas德克薩斯

Mingnisuda明尼蘇達

Ayhohwa愛荷華

Misuri密蘇里

Aknso阿肯色

Ruisanna路易斯安那

Wiskangsin威斯康辛

Irino伊利諾

Misikn密西根

Indian印第安納

Ohayo俄亥俄

Kntaki肯塔基

Tennasi田納西

Misisipi密西西比

Orapama阿拉巴馬

Myeynin緬因

Fymongto佛蒙特

Burah Hanbusya新罕布夏

Masacusay麻薩諸塞

Rodtaw羅德島

Kangnaydiq康乃狄克

New York紐約

Pinsifania賓夕法尼亞

New Jersey紐澤西

Washington華盛頓

DC特區

Maryland馬里蘭

Delaware德拉瓦

Tuiwil Virginia西維吉尼亞

Virginia維吉尼亞

Tudaya Karolina北卡羅來納

Tuhunac Karolina 南卡羅來納

Georgia喬治亞

Florida佛羅里達

Alaska阿拉斯加

Hawaii夏威夷

Lihan ka Hawaii pa, msngari 49 Co u wa mniq Mey Co Talu kana. Kcka niya lihan ka Alaska pa, msngari 48 Cohiya u kiya uri ka Washington DC u msllutuc kana, kiya ka splawa dha Tndxral Amirika. Duma sediq u ngalan dha ‘Tndxral’ Co uri ka Alaska Co, alaw ana hiya u tuhuy ‘Trahuc na 48 Co’ u wada psthiyaq Kanada, binaw mniq dxral lnlingay u ida Tudaya Mey Co Talu na dxral uri ka Alaska. Kana kari dduwi niya u kiya ka knkana Washington Kolombia DC. Tu50 Co Hawaii Co u pa wa mniq Taypingyang na kcka cyuntaw.

Juga tndxral Sediq Tnpusu (Idian) Amirika (mbhuway niya), duma cucucyu u beyhing bay ka biyax dha, ririh so Co, niqan dukuricu pusu biyax mi suhwa, kiya mi seyhu tnualang ka qmlahang.                           美國原住民族(印地安)保留地（反白）地圖，有些自治地區的權利很大，相當於州、有獨立主權與司法，並由部落政府管理。| File:Indian reservations.gif |
| --- |

Hiti balay ka Amirika tukubeycu na Sediq Tnpusu (Indian) Nngari Fxral, alaw dxral nniqan hiya u ida wisu dmuwi pusu biya tnualang, mndungus qnlhangan niqan dnuwi dha pusu biyax nina, hnyuwan niya u mntna so knkingal Co Amirika uri, ana so balay bay u ida 1ci singcngcyu, binaw so niyi dukuricu seyji balay bay dxral dha u ida wa mniq knkingal kcka dxral Co, mnMeyricyeyn Hocongkwo alaw txtaxa minjoku tnualang psnakan ka kluwanan tukubeycu nniqan dxral.

### Alang mkbrnux(城市)

Pusu tyawmu: Bnkuwan Alang Mkbrnux Amirika (Spuda knhbrawan hiyi sediq mku) mi bnkuwan knbeyhing bay alang mkbrnux knkingal Co Amirika.| File:Top of Rock Cropped.jpg | File:LA Skyline Mountains2.jpg | * File:ChicagovanafSearsTower.jpg
 | File:Panoramic Houston skyline.jpg |
| --- | --- | --- | --- |
| New York(紐約) | Los Angeles(洛杉磯) | Chicago(芝加哥) | Houston(休士頓) |

Knkana Amirika saya u ya bay 77% knhbrawan sediq pa wa mniq nniqan alang mkbrnux, kcka u niqan hmrinas dmka uri ka mssli mniq 37 pusu beyhing alang mkbrnux. Dualang mkbrnux niyi u wada tmuru bungka Amirika, pnsltudan mi keyjay. Mniq kngkawas 2004, knkana Amirika u niqan 251 alang mkbrnux ka hmrinas 10 knbkiyan hiyi sediq, kiya uri u niqan 9 beyhing alang mkbrnux ka hmrinas 100 knbkiyan hiyi sediq, kiya ka knkana duma pusu balay qnlangan alang mkbrnux, mray so New York Su, Los Angeles mi Chicago. Kiya uri u, nasi pspuwan uri ka uxay pusu alang mkbrnux na alang mkbrnux pa, niqan 50 hmrinas 100 knbkiyan hiyi sediq alang mkbrnux ka Amirika. Kiya ka kawas kawas muda pnsung kcka Qnlangan mndungus bay nniqan alang mkbrnux u, knhbaraw bay kcka alang mkbrnux mniq brah na qnlhangan uri.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Tbkuwan排行** | **Alang mkbrnux都市** | **Knhbrawan hiyi sediq/ wana kcka Su人口/僅限市內** | **Mitu knhbrawan hiyi sediq/ Knpinghwang ingri               人口密集度/每平方英哩** | **Nniqan beyhing alang mkbrnux  大都會區域** | **Nniqan地區** |
| **百萬** | **排名** |
| 1 | New York紐約市 | **8,363,710** | 26,402.9 | 19.0 | 1 | 東北部 |
| 2 | Los Angeles 洛杉磯 | **3,833,995** | 7,876.8 | 12.8 | 2 | 西部 |
| 3 | Chicago 芝加哥 | **2,853,114** | 12,750.3 | 9.5 | 3 | 中西部 |
| 4 | Houston 休士頓 | **2,242,193** | 3,371.7 | 5.7 | 6 | 南部 |
| 5 | Phoenix city  鳳凰城 | **1,567,924** | 2,782.0 | 4.2 | 12 | 西部 |
| 6 | Feycng  費城 | **1,447,395** | 11,233.6 | 5.8 | 5 | 東北部 |
| 7 | San Antonio聖安東尼奧 | **1,351,305** | 2,808.5 | 2.0 | 28 | 南部 |
| 8 | Dallas  達拉斯 | **1,279,910** | 3,469.9 | 6.3 | 4 | 南部 |
| 9 | San Diego聖地牙哥 | **1,279,329** | 3,771.9 | 3.0 | 17 | 西部 |
| 10 | San Jose聖荷西 | **948,279** | 5,117.9 | 1.8 | 31 | 西部 |

### Pusu tyawmu: Keyjay Amirika

Keyjay Amirika u mtbiyax bay mrana, knbeyhing bay uuda sngcan dha, niqan bay knklanan dha sngcan cisu, pumn cyeyko mndyngus balay; nong kong yey u mrana mi mkla balay; keyjay kuymo knbsiyaq bay tu1 qnlangan, jncyu GDP u hmrinas 5 knbkiyan pila Amirika, tubrah bay bay hmrinas knhbrawan 5000 knbkiyan (knkana) hiyi sediq qnlhangan na tubrah balay, kiya ka knkana qnlangan pusu bay quri keyjayti, mniq kcka ssediq kndusan keyjay u pusu balay hnyuwan niya.

### Ppanan rulu mi mhaqun(交通運輸)

Amirika na Coci Elu beyhing Sitong Wang, to bay mnkawsu kongru, knkana elu beyhing u qulung niqan 4 seyng elu ddaun rulu.| File:Map of current Interstates.svg |
| --- |

Alaw llabang balay ka tndxral Amirika, kiya mi 3 dqras u msdalih ucilung kiya ka mumal knkrana keyjay dha, kiya ka quri so knou kuwanan ppanan rulu mi ddaun mhaqun qqiya mi mkpiya mhaqun u ida balay tu1 qnlangan. Tqapur niya elu beyhing, ppanan kisya u ida kiya tu1 bkuwan qnlangan, ssalu kawsu kisya u alaw mrana mbiyax ka qqpahan quri ppanan skoki, so kiya daw wada ini ttkuku quri duma qnlhangan ka quri ssalu dha kawsu sisya. Knou ppanan skoki mi ppanan asu u ida mniq tubrah balay tnbkuwan qnlangan. Alaw niqan kndkanan niya ka sediq ppanan kisya, mniq Amirika pa quri so ppanan dha mquri thiyaq ssanun u mriq nanaq rulu mi tapa skoki ki ka pusu na balay.

### Quri rrmiwaw(旅遊)

Ana so 200 sngari kngkawas bay ka rikisi Amirika, binaw knrana bay ka kokomin keyjay mi uka mklan ka syeyntay wenming mi mumal knmbtunux balay qtan ka ida nkiya sdhmaun qmita, so kiya ka wada mbiyax bay quri qnlhangan ssanan qmiwaw uri. Wada ngalan knkana qnlangan knbeyhing bay tu1 alang mkbrnux ka New York, cyeyntwan mi lnlamu smnluwan ssapah ka Chicago, niqan bay hnhangan quri rikisi bungka ka Cyocinsan (San Francisco), alang mkbrnux snkulan Utux Tmninun (Teynickay) ka Los Angeles, sotu Washington, alang mkbrnux bakuciku ka Las Vegas. Sdhmaun qmita ida nkiya ka Mcayis Btunux Kongweyn, Colorado Beyhing Ayu Doras, Alang Mkbrnux Langu Timu, Olympic Qnlhangan Kongweyn, Rima Knbeyhing Langu Sdhmaun Qmita Ida Nkiya, Hawaii Cyuntaw, so sklwiyan bay ka Alaska Co, kiya ka kndadax cbiyaw qnbsyaqan bay sanan rmiwaw mi ida balay kelih ka sediq mpriwaw. Kiya mi Disney land, Hwancyo Ingcng, Amirika Qnlhangan Hangkong mi Taykong Congsu, kiya ka niqan balay biyax hhuc niya sdhmaun smnluwan mi pkrana hbangan uri.

## Jen-ko(人口)

### Pumu tyawmu: Knhbrawan hiyi sediq Amirika.

#### Quri Saya(現狀)

Pusu tyawmu: Bnkuwan patas knhbrawan hiyi sediq knkingal Co Amirika.    | File:US population map.png | Kngkawas 2010 Juga Pnsnakan Mitu Knhbrawan Hiyi Sediq Amirika. | 2010年美國人口密集度分布圖 |
| --- | --- | --- |

Spuda Amirika Jnko Puca Cyu mniq putting hiti kngkawas 2017 patas snpuwan, knhbrawan hiyi sediq Amirika u 321,004,407 hiyi sediq, nasi wada nanaq umau murux taxa minjoku cida, bhuway sediq Amirika u knkana 73%, knhbrawan u 234,370,202 hiyi sediq, kcka u, uka daran Spain uxay daw uka llutuc Latin sediq Amirika na sediq bhuway u 61.5%, knhbrawan u 197,277,729 hiyi sediq, niqan daran Spain uxay daw niqan llutuc Latin sediq Amirika na sediq bhuway u 11.5%, knhbrawan u 37,092,473 hiyi sediq.

## Kari(語言)

### Pusu tyawmu: Kari Eygo Amirika.

|  |
| --- |
| **Amirika mnniq tnsapah pa hmrinas 100 knbkiyan knhbrawan hiyi sediq dmuwi na kari                                                            美國居家使用的超過100萬人口的語言Kngkawas 2010 cida    2010年** |
| **Kari語言** | **Knkana knhbrawan hiyi sediq na paseynto %                                     占人口百分比** | **knhbrawan hiyi sediq           人數** |
| Kari Eygo英語 （只講英語） | 80% | 233,780,338 |
| *Quri so kluwanan kari icil                    除英語外的其他語言* | *20%* | *57,048,617* |
| Kari Spain (Ini spuwai ka kari Puerto Rico mi kari Kerriol)                                   西班牙語

（不包括波多黎各和凱瑞奧爾語） | 12% | 35,437,985 |
| Kari Telu (Kiya ka knkana skari mndungus bay kari Telu saya mi knkana kluwanan kari cida Cyokoku)漢語

（包括現代標準漢語和所有漢語方言） | 0.9% | 2,567,779 |
| Kari Tagalog他加祿語 | 0.5% | 1,542,118 |
| Kari Vietnam越南語 | 0.4% | 1,292,448 |
| Kari France法語 | 0.4% | 1,288,833 |
| Kari Hankoku韓語 | 0.4% | 1,108,408 |
| Kari Doicu德語 | 0.4% | 1,107,869 |

Ana so uka pnsdhuwan kari dduwi seyhu ka Amirika, binaw balay bay kari eygo ka kari srngaw balay qnlhangan dha. Spuda snpuwan kngkawas 2008 cida, ya bay 3 oku 1480 knbkiyan (99.6%) hmrinas 5 kngkawas knhbrawan hiyi sediq mniq tnsapah u wana kari eygo ka srngaw dha. Kari eygo uri ka srngaw dha balay kari uri, skari kari eygo uri ka pusu balay speysa dha sediq thdil miyah qnlhangan dha hini uri.

### Snlhayan snhiyan(宗教)

Sapah Thmkuwan wa mniq Tudaya Carolina Co na Pnrhulan Meynan Cinsinhuy. Tuhunac mniq Kari Utux Baraw na sinjya burah pnrhulan u hbaraw balay, kiya ka nniqan Amirika mdrumuc bay smluhay niya uri.                                                                           (一座位於北卡羅來納州的美南浸信會教堂。南部聖經地帶的新教徒人口極多，是美國最為虔誠的地區之一。)| File:Pisgah.jpg |
| --- |

#### Pusu tyawmu: Snlhayan snhiyan Amirika.

Ini phiyu qnlhangan brah cida ka Amirika mi qlhangan Ingkoku cida han pa, uka mtrawah snhiyan dha, cida u mniq cnhdilan bay pnwaya snlhayan, so ini sluhay Kiristokyo ka sediq u stkuhun dha qmita mi thqilun dha uri, pusu balay u squri dha qmita ka sinjya Teynskyo (duma quri so ini thiyi biyax dndulan kyokay cuyi niya) kiya mi qlhangan Kiristokyo knkingal pay snlhayan niya u muda tmraqil qmita ini pntna kluwan pay na sinjya cngco uri.

##### Kngkawas 2007 snpuwan seyhu cida( 2007年的官方估計數字)：

·       Kiristo kyo基督新教——51.3%

·       Teys kyo天主教——23.9%

·       Momn kyo摩門教——1.7%

·       Tongcng kyo東正教——1.6%

·       Yadaya kyo猶太教——1.4%

·       Bu kyo佛教——0.7%

·       Islam kyo伊斯蘭教——0.6%

·       Duma snhiyan uxay daw ini ptura snhiyan其他或沒有表明——2.5%

·       Uka snlhayan snhiyan無宗教信仰——16.1%

### Kyoiku(教育)

| File:Harvard Law School Library in Langdell Hall at night.jpg | File:Wfm stata center.jpg |
| --- | --- |
| Qtan bbiyan Ssanan Qmita Patas Hafo Fasweyweyn. ( 哈佛法學院圖書館傍晚景色) | 麻薩諸塞理工學院的電腦科學中心 |

#### Pusu tyawmu:

Mniq Amirika, qmlahang kyoiku u Co uxay daw seyhu tnualang ka seykining, kiya u uxay seykining ryeynpang seyhu. Binaw, ryeynpang seyhu kyoikubu u malu spuda kyoiku cicin muda dmayaw mi qulung niqan ka dndulan niya. Laqi muyas u niqan qqpahun pnsdhuwan pnwaya mniq sapah pyasan pnhiyu qnlhangan snpeyyah pyasan tutiping dhuq 12 knkawas pyasan na kyoiku; kiya ka 5 knkawas pyasan tutiping, pyasan tukcka u turu knkawas, pyasan tubaraw u 4 knkawas, psnakan pnhiyu qnlhangan mi pnhiyu suri ddha kluwanan, hbaraw ka pyasan pnhiyu qnlhangan, muda ini angal pila muyas kana pnwaya yiwu kyoiku. Kiya uri u, pyasan tukcka mi pyasan tutiping u ini angal pila mkan cka hidaw uxay daw mangal dmka pila mkan cka hidaw, rulu sapah pyasan u mhaduc laqi muyas dhuq ppanan rulu. Quri so mndungus niya pa, 18 kngkawas ka malu mnhdu muyas, binaw ou Co u smruwa 16 kngkawas daw malu mlatac sapah pyasan.

#### Mmahan mi uuqun(飲食)

| File:Motherhood and apple pie.jpg | File:Roast turkey.jpg |
| --- | --- |
| Ringgo pay ka niqan bay hnhangan chiya uqun Amirika. 蘋果派為美國最著名的甜品 | Mniq Amirika, snturung Diyax Smsung Mqaras Utux Baraw, ssediq u mpkan scmeyncyo.          在美國，每逢感恩節，人們會吃火雞 |

### Pusu tyawmu: Pchdanan Amirika.

Mahan mi uuqun Amirika u wada mangal pnchdanan hhpuyan Sediq Tnpusu Amirika, mray so scmeyncyo, bunga tumun, lhngay, bawan, dniyi pa wada ini balay srhuqi bungka Amirika kana da. Kiya mi ringgo pay, pisa pang, hanpawpaw u ida balay pniyah Oco mi wada dha brnahan dungan, wada ngalan pnskrayan uqan slxan bungka Amirika saya da. Mexico cweyn mi nduhan lhngay (tacos) u snpeyyah Mexico kiya. Pniyah llutuc Afrika sediq Amirika mniq mquli cida kndadax Afrika madas dhuq Amirika ‘Uuqun Qcahur’ (Soul food) pa wada uqun bay tnsapah uri da. Psdkanun rmngaw u, alaw dmuwi knou bay mtilux uqun, mmahan mi uuqun Amirika u uxay so mndungus pkmalu hiyi, kcka qnlhangan dha u wada hbaraw bay scuqi qthur ka hidoyi bay pprngawan uri.

### Diyax smsung mi sngayan. (節日)

#### Pusu tyawmu: Diyax smsung mi sngayan Amirika.

##### Pnwaya diyax sngayan ryeynpang u wa truma hiyi:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Diyax  日期** | **Hangan diyax smsung mi sngayan  節日名稱** | **Nmalan akri註明** |
| Idas 1 diyax 1      1月1日 | Smsung burah kngkawas.               New Year | Mqaras smsung snturung burah kngkawas.                        慶祝新年的到來 |
| Idas 1 tumn3 iyax sngayan tu1 diyax.            1月的第三個星期一 | Diyax kineyng Martin Luther King Jr                    馬丁·路德·金紀念日 | Kineyng Mpdudul Mincweyn Undo Martin Luther King Jr mtabu pntingan na (Kngkawas 1929 idas 1 diyax 15), kngkawas 1986 prading muda.                                          紀念民權運動領袖馬丁·路德·金牧師的生日（1929年1月15日），1986年開始實施。 |
| Idas 1 diyax 20.    1月20日 | Diyax pnsdhuwan phiyu.                     就職日 | Diyax pnsdhuwan phiyu soto mi huku soto, kiya ka mk4 kngkawas mntxal, wana mpqpah Hwahu na ryeynpang seyhu, kiya mi Maryland Co mi Virginia Co na mpqpah seyhu ka malu msangay.                                     總統和副總統的就職日，每四年才有一次，只有華府的聯邦政府雇員，以及馬里蘭州和維吉尼亞州的政府雇員才可放假。 |
| Idas 2 tu3 iyax sngayax tu1 diyax.  2月的第三個星期一 | Smsung Soto總統節 | Kineyng mwaya bay soto Amirika George Washington na pntingan (Kngkawas 1732 idas 2 diyax 22), kngkawas 1879 kwohuy ka muda psdhu.                                             紀念美國首任總統喬治華盛頓的生日（1732年2月22日），1879年國會確立。 |
| Idas 5 dhdanana iyax  sngayan tu1 diyax.              5月的最後一個星期一 | Diyax Kineyng Wada Mrdang Heytay             陣亡將士紀念日 | Ida balay kineyng mniq Tuhunac Tudaya Mccbu cida wada mrdang ka heytay, bukuy daw wada pkranan kineyng knkana alaw mccbu wada mrdang na heytay Amirika, knkana qnlhangan u dmuwi babaw cka hidaw 3 ji prading. To bay dmuwi idas 5 diyax 30, mniq tnualang u cida daw ririh sa pnrdinganrbawan.                         原為紀念在南北戰爭中陣亡的士兵，後擴展到紀念所有因戰爭犧牲的美軍官兵，全國悼念時間於美東時間下午3時開始。一般為5月30日，在民間當天代表夏季正式開始。 |
| Idas 7 diyax 4.     7月4日 | Diyax Dukuricu (Diyax Smsung Pnhiyu Pnsdhuwan Amirika)獨立日（美國國慶） | Kineyng Amirika u mniq kngkawas 1776 idas 7diyax 4 pkla kari “Psdhu Pkla Kari Dukuricu” mi phiyu qnlhangan.               紀念美國於1776年7月4日發表《獨立宣言》和建立國家 |
| Idas 9 tu1 iyax sngayan tu1 diyax.   9月的第一個星期一 | Diyax Smsung Rawkong     勞工節 | Pquri mpqpah niya thmuku, kineyng sediq mpqpah undo na pnsdhuwan. Knkana sediq qnhlangan u malu msangay mk3 diyax.                               向工作者表達敬意，紀念工人運動的成就。全國民眾可以連續休息三天。 |
| Idas 10 tu2 iyax sngayan tu1 diyax. 10月的第二個星期一 | Diyax Kolumbus       哥倫布日 | Kineyng Kristohu Kolumbus mniq kngkawas 1492 idas 10 diyax 12 kndadax Oco hmqangaw Tasiyang dhuq wada sndiyal Mey Co.                        紀念克里斯多福·哥倫布於1492年10月12日由歐洲橫渡大西洋到達並發現美洲。 |
| Idas 10 tu4 iyax sngayan tu1 diyax. 10月份的第四個星期一 | Diyax Smsung Taygo Heytay.  退伍軍人節 | Psquri taygo heytay snbeyhing thmuku, kineyng Tumn1 Qnlangan Beyhing Mccbu mniq kngkawas 1918 idas 11 diyax 11 mrbu 11:00 mndungus bay mnhdu mccbu. Kngkawas 1968, Amirika kwohuy u wada muda ‘Pnwaya Nicyobi Diyax Sngayan’, diyax taygo diyax smsung heytay u wada pryuxan knkawas idas 10 na tu4 iyax sngayan tu1 diyax, kiya ka malu muda mk3 diyax tu6 diyax.                                                                        向退伍軍人表達敬意，紀念第一次世界大戰於1918年11月11日上午11點正式停戰。1968年，美國國會通過了「星期日假日法」，將退伍軍人節改在每年10月的第四個星期一，以使人們可以度過三天周末 |
| Idas 11 tu4 iyax sngayan tu4 diyax. 11月的第四個星期四 | Diyax Smsung Mqaras Utux Tmninun.       感恩節 | Mqaras smsung kntiyan krpuhan, mqarasunhuway Utux Tmninun, kiya mi mqaras mndungus balay dnyawan Sediq Tnpusu Amirika, cida u muda hmangu scmeyncyo ka ssediq muda psasu mkan.                        慶祝秋季收穫，感謝上主的恩典，並決定為感謝美國原住民族的真誠幫助,民眾一般烹調火雞彼此分享。 |
| Idas 12 diyax 25.  12月25日 | Diyax Smsung Mqaras Pntingan Yesy.         耶誕節 | Mqaras smsung diyax pntingan Yesu, spuda waya pnsltudan, mqaras smsung pntingan Yesu cida, qulung mhiyu trahuc syeycisng ka qridin pa, ana ima sediq pa malu musa tmunguh (kisu) hiyi.     慶祝耶穌誕生,全家共進豐盛的晚餐.按照傳統習俗，聖誕節時，凡是女子站在榭寄生下面，任何人都可以去親吻她. |

## Way-cyaw(外交)

| File:MerkelBushWashington1.jpg | Congri Doicu Angela Merkel mi soto Amirika George Walker Bush. |               德國總理安格拉·默克爾與美國總統喬治·沃克·布希 |
| --- | --- | --- |
| File:Secretary Pompeo and Malaysian Prime Minister Mahathir Mohamad (42910851015).jpg | Kngkawas 2018 idas 8 diyax 3 Amirika kwowucing Pompeo mniq Bucng tuhuy sosyang Malaysia Mahathir bin Mohamad mtqita dqras. | 2018年8月3日美國國務卿龐培歐在布城與馬來西亞首相馬哈迪·莫哈末會面 |

Sani qmita: Amirika Kwowuweyn, Amirika Waycyaw mi Bnkuwan Patas CyeyncyawAmirika.

### Ndanan Waycyaw. (外交史)

Koming cida ka Amirika, Amirika mi duma qnlhangan Oco u wada phiyu mndungus bay pnluban waycyaw, wada smruwa ka Franse, Spain mi Netherlands dmayaw Amirika kndakar Ingkoku. Lmutuc muda tmabul mi tmatak kngkwasan cida, Amirika u ida mniq quri mpsdalih Franse mi mpsdalih Ingkoku so niyi mkdha woun dha mi ini pskingal msdhu ka lnglungan dha. Cida u ini sruwa mdakar uuda Oco ka Amirika, pskingal bay quri pkrana nanaq Tudaya Mey Co.

### Nsaya(現狀)

| File:Diplomatic relations of the United States.svg | Juga waycyaw Amirika美國外交地圖
 Amirika美國
 Niqan pnluban cyeyncyaw qnlhangan邦交國
 Uka pnluban pangcyaw qnlhangan非邦交國
 Nniqan pprngawan爭議地區 |
| --- | --- |

Amirika u niqan balay dndulan niya quri knkana qnlangan keyjay, seyji mi cyunsu, quri so waycyaw cngco niya u ida sqita balay mi prngawan balay kana qnlangan. Pnluban waycyaw quri Amirika u knbeyhing bay knkana qnlangan. Knkana qnlhangan u mniq Washington DC pa niqan pnhiyu dha tasukwan mi snkaul tasu. Qnlangan babaw dxral saya pa wana Cyoka Minkoku (mnuda pangcyaw han, kngkawas 1971 idas 1 diyax 1 daw wada pstuq pnluban pangcyaw dhuq saya, binaw niqan Amirika Mniq Taiwan Syeyhuy ka pwaluk mndungus bay pnluban seyhu), Coseyng Mincu Cuyi Jnmin Konghkwo, Iran Islam Konghkwo (mnuda pangcyaw mi, kngkawas 1980 idas 4 diyax 7 daw wada mnhdu pangcyaw dhuq saya), Arabia Suriya Konghkwo (mnuda pangcyaw ha mi, kngkawas 2012 mnhdu pangcyaw dhuq saya) mi Bhota anta Wangkwo tuhuy Amirika u ini uda mndungus bay pnluban waycyaw. Kngkawas 2015 cida soto Amirika Barack Hussein Obama II ka musa humung qmita Cuba daw, Cuba mi Amirika u wada prading pwaluk Dungan ka mnstuq hmrinas 50 kngkawas ka pnluban dha, kiya mi Amirika u mniq Trump Seyhu cida u tuhuy Tudaya Hankoku muda weynso waycyaw.

## Cyunsu(軍事)

Amirika Tucilung HeytayHwan Taypingyang yeynsi cida 3 hangmu cantocyun.

Amirika pa alaw niqan knkana qnlangan mbiyax bay Tucilung Heytay mi Tukarac Heytay, kiya ka mniq ticyo knkingal nniqan u niqan biyax niya qmlahang ucilung mi biyax niya qmlahang karac.

### Pusu tyawmu: Heytay Amirika.

Heytay Amirika quri Tudxral Heytay mi Tucilung Heytay mi Tukarac Heytay u wa mniq tbkuwan tubrah balay knkana qlhangan, kiya mi so dduwi dha hbangan cyunsu u ya bay wada knkana qnlangan sliqan pila na 47%, kiya ka kana qnlangan knbeyhing bay mi mbiyax bay butay, dmuwi knkana qnlangan knbeyhing bay howu ciku, knmalu bay mi mndungus bay knkana qnlangan uci cwangpey, mniq jiday saya tnbkuwan niya knkana qnlangan u ida mniq tu1cibang.

## Bungka(文化)

| File:Elvis Presley promoting Jailhouse Rock.jpg | ‘Bukung Ngiyaw’ Elvis Aaron Presley ka qnlangan syeyntay yawkunwey tu1 wakac pnsdhuwan, ana dhuq saya, ‘Bukung Ngiyaw’ na yawkunwey u ida niqan balay dndulan niya syosing inggaku na pucyu. | 「貓王」埃爾維斯·普雷斯利是世界現代搖滾樂的第一把交椅。直到現在，「貓王」的搖滾樂都還影響著流行音樂的譜曲. |
| File:Marilyn Monroe at Ciro's.jpg | Amirika niqan bay hnhangan ka Marilyan Monroe mnniq 40 kngkkawas dhuq60 kngkkawas mbanah bay hnhangan knkana qnlangan, wada dha ngalan ptura mbtunux bay Amirika.  | 美國著名女星瑪麗蓮·夢露曾於40年代至60年代紅遍全球，被喻為美國的性感象徵 |

### Pusu tyawmu: Bungka Amirika.

Bungka Amirika u pusu bay wamil dha u pnneyyah qnlhangan Ingkoku cida, alaw lnlingay nniqan dha mi wada kndudul pkrana dukuricu mi tukubeycu na bungka, kiya ka knkana Spain mi Mexico na nyocay bungka, tuhunac mi tudaya Mey Co na sediq Indian bungka Sediq Tnpusu mi mthiti miyah ka mnpiya miyah qmlahang ka sediq icil ka wada ddulan- kiya ka knkana O Co, Afrika Co mi Asia Co.

### Inggaku(音樂)

| File:Louis Armstrong restored.jpg | Louis Armstrong ka Amirika cweyswey na rmirih sediq. |                        路易斯·阿姆斯壯是美國爵士樂的代表人物。 |

#### Pusu tyawmu: Inggaku Amirika mi snadu Grammy.

Kluwanan mi hacong inggaku Amirika pa ou balay, kiya ka ptura bay bungka Amirikau tukubeycu bay sunca salad domburi.

## Wenswey(文學)

| File:MarkTwain.LOC.jpg | Mark Twain, kngkawas 1907.   | 馬克·吐溫，1907年。 |

### Pusu tyawmu: Wenswey Amirika.

Mntna so qnlhangan icil uri, wenswey Amirika u snpeyyah tukubeycu bay pnkranan rikisi dha ka pnspuwan niya. Mniq cbuyaw balay han, Amirika ka spuda tunarac mkngahu tobay so pnspuwan qnlhangan Ingkoku kana, so kiya wenswey Amirika na pnsltudan niya u msdalih hari wenswey Ingkoku. Binaw, spuda dndulan rikisi ka pkrana mi ini pstuq mthdil ka ssediq, wenswey Amirika na tukubeycu mi knlbangan niya u wada hmrinas knlbangan quri wenswey Ingkoku da.

## Eyga Treybi mi Geyki(影視與戲劇)

### Pusu tyawmu: Eyga Amirika, Hollywood, Snadu Oscar, Snadu Emmy mi Snadu Tony.

Sani qmita: Bnkuwan patas eyga Amirika.

| File:HollywoodSign.jpg | Wa mniq Los Angeles ka maku quri Hollywood.   | 位於洛杉磯的Hollywood標誌 |

### Pusu balay pnyahan eyga ka Amirika.

Pusu bay pnyahan eyga ka Amirika. Mntuting Ingkoku ka sediq mpsasing Amirika Eadweard James Muybridge ka wada pseyga ssediq tu1 eyga Tmalang Ka Dapa Dmay. Kndadax hiya prading daw, qpahan eyga Amirika pa prading ini biyaw mrana, California Co na Hallywood u wada sunca pusu bay nniqan pkrana eyga, kari bay quri cisu eyga mi snburah mi pkrana u pneyyah hini kana, eyga Hallywood u wada mpusu bay bungka Amirika uri.

## Undo(運動)

| File:2006 Pro Bowl tackle.jpg | Mniq Amirika, Mtur Buru NuAmirika ka qrasun dha balay mi sdhmaun balay undo. |              在美國，美式足球是最受歡迎的觀賞運動。 |

### Pusu tyawmu: Tiyu Amirika.

Undo ka Amirika knkana qnlhangan syosyeyn kwotong, quxul dha mi qrasun dha balay kiya mi uka balay mklanan. Cuyey undo mniq Amirika ka beyhing bay nngalan pila na uri, umau mcuyey undoying na sediq u mangal knou bay nngalan hbangan uri. Knkana qnlangan knou bay hbangan nngalan ka undotwan mi undoying pa to bay mniq Amirika kana. Wada ngalan ‘4 Beyhing Tunux’ ka undo u kiya ka Pangcyo, Mtur Boru Amirika, Huda Cyuhuncyo mi Rancyo. Duma qrasun bay undo u niqan Pnsung Mriq Rulu nina, kiya mi wada ngalan rudah bay undo Amirika, pneyyah Sediq Tnpusu Mey Co ka Taykuncyo uri.

## Ssanan Sdmhaw Rmiwaw(旅遊景點)

**Jnwen Cingtyeyn(人文景觀)**| File:ChryslerBuildingMidtownManhattanNewYorkCity.jpg | File:OneWorldTradeCenter.jpg | File:Statue of Liberty from base.jpeg | File:The United Nations Secretariat Building.jpg | File:1 times square night 2013.jpg |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| New York Su(紐約市) | Wa mniq Manhattan truma cng qnlangan mawyi congsin 1 cigo beyhing sdapah.(位於曼哈頓下城的世界貿易中心一號大樓) | Teykong Mtrawah Qridin.   (自由女神像) | Wa mniq Manhattan kcka cng na UN congpu beyhing sapah. (位於曼哈頓中城的聯合國總部大樓) | Qtan kman Supaw Dxral Nganguc. (時報廣場夜景) |
| File:Unisfera Flushing.jpg | File:Lower Manhattan from Helicopter.jpg | File:Chinatown manhattan 2009.JPG | File:NYC - Washington Square Park - Arch.jpg | File:New York Public Library May 2011.JPG |
| Wa mniq New York Queen Cyu na beyhing bay ticyoyi.                      位於(紐約皇后區的巨型地球儀) | New York Manhattan.(紐約曼哈頓) | New York Manhattan.(紐約曼哈頓華埠為美國最多華人居住的地方) | Pyasan Tbeyhing New York Washinton Dxral Nganguc Kongweyn. ( 紐約大學華盛頓廣場公園) | New York Kongkong Qtan Patas Kwan Congpu.  (紐約公共圖書館總部) |
| File:New York City-Manhattan-Central Park (Gentry).jpg | File:MET entrance.jpg | File:St Bartholomews and The Waldorf Astoria Hotel.jpg | File:Broadway Plaza41 jeh.JPG | File:Macys dep store.JPG |
| Qmiri Congyang Kongweyn.  ( 俯瞰中央公園) | New York Tatuhuy Yisu Powukwan.  ( 紐約大都會藝術博物館) | New York Hwatawhu-Astoriya Cyotyeyn.   (紐約華道夫-阿斯多里亞酒店) | Payrawhuy Dxral Nganguc.   (百老匯廣場) | New York na kingal Meysi Payhwo Kojyo. (紐約的一家梅西百貨公司) |
| File:Federal Hall NYC1.jpg | File:Derek Jeter batting stance allison.jpg | File:Brooklin Bridge-Nueva York7083.JPG | File:Liberty Bell 2008.jpg | File:Lincoln-Memorial WashingtonDC.jpg |
| Wa mniq Wall Street ka Ryeynpang qnlhangan kineyngtang.                    華(爾街上的聯邦國家紀念堂) | Pangcyo New York Yankee tuy.( 棒球紐約洋基隊) | New York Hakaw Brooklyn.   (紐約布魯克林大橋) | Hweycng Mtrawah Cong. (費城自由鐘) | Lincoln (林肯紀念堂) |
| File:Washington Monument Dusk Jan 2006.jpg | File:Golden gate2.jpg | File:Hollywood boulevard from kodak theatre.jpg | File:Hollywood Sign (Zuschnitt).jpg |  |
| Washington kineyng pey  (華盛頓紀念碑) | Beyhing Hakaw Kingmung.   (金門大橋) | Hollywood Tataw mi Singkwang Tataw.   (好萊塢大道與星光大道) | Hollywood. (好萊塢) |  |

## Qqtan Ida Nkiya (自然風光)

| File:DSCN4390 americanfalls e.jpg | File:Everglades.jpg | File:Bison near a hot spring in Yellowstone.JPG | File:Grandcanyon view5.jpg | File:Redwoodfallentree.jpg |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| New York Co Twelaq Yagara (Tubrah balay ka Tulaq Amirika, tunarac bukuy ka Tulaq Papak Dapa Dmay). (紐約州尼亞加拉瀑布（正前方為美國瀑布，右後方是馬蹄瀑布）) | Florida Co Beyhing Rucaw Dxral Qnlhangan Kongweyn. ( 佛羅里達州大沼澤地國家公園) | Mcayis Btunux Qnlhangan Kongweyn.   (黃石國家公園) | Arizona Colorado Beyhing Dxral Ayu (歐亞利桑那州科羅拉多大峽谷) | Mbanah Qnlhangan Kongweyn kcka Cya Co Mbanah Qhuni Lmiqu.               (紅木國家公園裡的加州紅木林) |
| File:Olympic National Park coast.jpg | File:Great Smoky Mountains Overlook.JPG | File:1 yosemite valley tunnel view 2010.JPG | File:Carlsbad Interior Formations.jpg | File:Reflection in Wonder Lake.jpg |
| Olympic Qnlhangan Kongweyn.( 奧林匹克國家公園) | Dwiyaq Beyhing Qrngun Qnlhangan Kongweyn.   (大煙山國家公園) | Yosng Meyti Qnlhangan Kongweyn. (優勝美地國家公園) | Bling Karsbad Qnlhangan Kongweyn. (卡爾斯巴德洞窟國家公園) | Alaska Co Tinari Qnlhangan Kongweyn mi Dxral Rnngiyan Cyu. (阿拉斯加州迪納利國家公園和保留區) |
| File:Punaluu Beach Park, Big Island, Hawaii.jpg |  |  |  |  |
| Bnaqi Uxilung Hawaii. (夏威夷海灘) |  |  |  |  |

## Pnyahan pnatas(參考資料)

* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
* Epthjil kari: Watan Diro(瓦旦 吉洛) mtabug.