Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ruxu Muharebesi (213)

| Ruxu Muharebesi (213) |
| --- |
| Üç Krallık Dönemi iç savaşları |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | MS 213 |
| Bölge | Ruxu, Yangtze Nehri güneyi (günümüz Anhui Eyaleti), Çin |
| Sonuç |
Cao Cao'nun stratejik zaferi; Sun Quan geri çekildi |
| Coğrafi Değişiklikler |
Mevcut sınırlar korundu |

 |
| Komutanlar ve liderler |
|
Cao Cao, Zhang Liao, Zhang He |
Sun Quan, Zhou Tai, Lü Meng |

**Ruxu Muharebesi** (Çince: 濡須之戰), Cao Cao ile Sun Quan arasında, Üç Krallık Dönemi'nin başlangıcında gerçekleşmiş olan büyük bir askerî çatışmadır. MS 213 yılında meydana gelen bu muharebe, iki büyük güç arasında Yangtze Nehri'nin hâkimiyeti için yapılan mücadelelerden biridir ve Üç Krallık iç savaşlarının kritik safhalarından sayılır.

## Arka plan

MS 208 yılında Kızıl Kayalar Muharebesinde'nde Cao Cao’nun uğradığı büyük yenilgi, onun güney Çin'deki hâkimiyet planlarını sekteye uğratmıştı. Ancak Cao Cao, kuzeyde iç güvenliği sağladıktan sonra 211–213 yılları arasında yeniden güneye yöneldi. Bu dönemde Sun Quan, Yangtze'nin güneyinde güçlü bir savunma hattı kurmuş, Ruxu (濡須) bölgesini bir askeri üsse dönüştürmüştü.

Cao Cao, Ruxu üzerinden Wu topraklarına sarkarak Sun Quan’ın egemenliğini zayıflatmayı ve Yangtze üzerindeki kontrolü ele geçirmeyi hedefliyordu.

## Muharebenin seyri

Cao Cao büyük bir donanma ve kara ordusuyla Ruxu'ya yürüdü. Komutanlarından Zhang Liao ve Zhang He bölgedeki savunmayı yarmakla görevlendirildi. Ancak Wu kuvvetleri, Zhou Tai ve Lü Meng gibi tecrübeli generallerin liderliğinde Ruxu'da sağlam bir savunma hattı oluşturmuştu.

İki taraf, Yangtze Nehri kıyısındaki bataklık ve sulak arazilerde haftalar süren çarpışmalara girdi. Cao Cao’nun birlikleri birkaç kez Wu kampına saldırdıysa da, Sun Quan kişisel olarak cepheye gelerek ordusunu moralli tuttu. Lü Meng'in yürüttüğü başarılı savunma manevraları ve Zhou Tai'nin gösterdiği cesaret, Wu ordusunun çökmemesini sağladı.

Muharebe bir süre sonra çıkmaza girdi. Cao Cao, ikmal hatlarının uzaması ve yaz mevsiminin getirdiği sıtma salgınları nedeniyle geri çekilme kararı aldı.

## Sonuçları

Ruxu Muharebesi, taraflardan hiçbirinin kesin üstünlük elde edemediği bir çatışma olarak sonuçlandı. Ancak Sun Quan’ın Ruxu’daki savunmayı başarıyla tutması, Wu Devleti’nin güney Çin’deki egemenliğini pekiştirdi. Cao Cao ise geri çekilmesine rağmen Wu’yu zor durumda bırakmış ve stratejik baskı uygulamıştı.

Bu muharebeden kısa bir süre sonra, M.S. 220 yılında Cao Cao’nun oğlu Cao Pi, Han Hanedanlığı’nı sona erdirerek Wei Hanedanı’nı kurdu. Sun Quan ise 229 yılında Wu Krallığı’nı ilan etti [1].

## Tarihsel değerlendirme

Tarihçiler, Ruxu Muharebesi'ni Üç Krallık dönemindeki üç büyük güçten ikisi olan Wei ve Wu arasında süregelen uzun mücadeleler dizisinin bir parçası olarak değerlendirir. Savaş, askeri bakımdan dengeye işaret etse de, Sun Quan'ın direnme gücünü ve komuta becerisini göstermesi bakımından öne çıkar.

## Kaynakça

Özel
Genel
* Sima Guang, \*Zizhi Tongjian\*, Cilt 67 (213 yılı olayları), 11. yüzyıl
# Qin Er Shi

| Qin Er Shi |
| --- |
| Çin İmparatoru |
| Hüküm süresi | MÖ 210-207 |
| Önce gelen | Qin Shi Huang |
| Sonra gelen | Ziying |
|  |
| Doğum | MÖ 229 |
| Ölüm | MÖ 207 |
| Hanedan | Qin Hanedanı |
| Babası | Qin Shi Huang |

**Qin Er Shi** (Çince: 秦二世; pinyin: *Qín Èrshì*) veya asıl adıyla **Huhai** (胡亥) (MÖ 229-MÖ 207), Çin'in Qin Hanedanı'nın ikinci imparatorudur. Saltanatı MÖ 210'dan MÖ 207 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

Qin Er Shi, Qin Shi Huang'ın ikinci oğluydu. Ağabeyi Fusun'un öldürülmesinden dolayı tahta kendisi çıkmıştır. Saltanatı üç yıl sürmüş olup ölümünden bir yıl sonra Qin Hanedanı yıkılmıştır.

## Kaynakça

|  |
| --- |
| Qin Er Shi **Qin Hanedanı** |
| Resmî unvanlar |
| Önce gelen: **Qin Shi Huang** | **Çin İmparatoru** MÖ 210 – MÖ 207 | Sonra gelen: **Ziying** |
# MÖ 2. yüzyıl

## Olaylar

* MÖ 14 Mart 190 : Güneş Tutulması Roma'da kaydedildi.
* MÖ 175 : IV. Antiokhos Epifanis, Suriye tahtını ele geçirdi.
* MÖ 168 : Pidna Muharebesi - Makedonya, Romalılara yenildi.
* MÖ 21 Haziran 168 : Ay Tutulması Roma'da kaydedildi.
* MÖ 164, 25 Kislev: Judas Makkabi, Kudüs'teki tapınağı onardı. Olaylar her yıl Hanuka Bayramı olarak kutlandı.
* MÖ 147 : Haşmonayim Hanedanı Kudüs'ün özerkliğini geri kazandı.
* MÖ 148: Roma, Makedonya'yi fethetti.
* MÖ 146: Roma, Kartaca şehrini yerle bir etti. (Üçüncü Pön Savaşı)
* Roma Korinth'i fethetti.
* MÖ 133 : Tiberius Gracchus suikastı.
* MÖ 129 : Seleukos İmparatorluğu'nun çöküşü.
* MÖ 121: Gaius Gracchus suikastı.
* MÖ 108: Gojoseon-Han Savaşı-Han Hanedanı nihayet Gojoseon'un başkenti Wanggeom-seong'u, yıktı. Böylece Han Hanedanı, Gojoseon'u yönetmek için Dört Komutanlığı kurdu.
* MÖ 107: Romalı konsül Gaius Marius, Marius Reformlarını hayata geçirdi ve Roma ordusuna katılmak için gereken tüm mülkiyet kısıtlamalarını kaldırdı.
* MÖ 113 – 101 : Cimbri ve Tötonların göçü, Aquae Sextiae ve Vercellae Savaşları ile engellendi.
* Venerable Mahinda, Theravada Budizmi Sri Lanka'ya resmen tanıttı.
* Porta Augusta, Perugia, inşa edildi.
* Vettii Hanedanı, Pompeii, kuruldu.
* MÖ Geç 2. yüzyıl – Forum Boarium, Roma, inşa edildi.
* MÖ 100'den biraz önce – İskitler Part İmparatorluğunu istila etti.
* Segesta, Romalılar tarafından saldırıya uğradı

## Önemli kişiler

* Jül Sezar, Roma İmparatoru (MÖ 100 - MÖ 44)
* Andriscus, Son Makedonya İmparatoru
* IV. Antiokhos Epifanis, Etkili olan son Seleukos İmparatoru
* VII. Antiokus Sidetes, Son Birleşik Seleukos İmparatoru
* Pergeli Apollonius, Yunan Matematikçi
* Appius Claudius Pulcher, Roma Konsülü
* Boiorix, Cimbri Kralı
* Cicero, Roma Oratoru ve Devlet Adamı
* Flaccus, Besteci
* Hipparchus, Astronomi Gözlemcisi
# Kızıl Kaşlar

Xin Hanedanı ayaklanmaları
**Kızıl Kaşlar** (Çince: 赤眉; pinyin: *Chìméi*), Wang Mang'ın kısa ömürlü Xin Hanedanı'na karşı Lülin ile birlikte iki büyük köylü isyanı hareketinden biriydi. Adını, isyancıların kaşlarını kırmızıya boyamalarından almaktadır.

Başlangıçta modern Şantung ve kuzey Jiangsu bölgelerinde aktif olan isyan, sonunda kaynaklarını tüketerek Wang Mang'ın düşüşüne yol açtı ve Lülin lideri Liu Xuan'ın Wang'ı devirmesine ve geçici olarak Han Hanedanı'nın enkarnasyonunu yeniden kurmasına izin verdi. Kızıl Kaşlar daha sonra İmparator Genshi'yi devirdi ve kendi Han soyundan kuklaları genç İmparator Liu Penzi'yi tahta geçirdi, bu tahtta Kızıl Kaş liderlerinin kontrolleri altındaki toprakları yönetmedeki beceriksizliği halkın onlara isyan etmesine neden olana kadar kısa bir süre hüküm sürdü, onları geri çekilmeye ve eve dönmeye teşebbüs etmeye zorlar. Yolları Liu Xiu'nun yeni kurulan Doğu Han rejiminin ordusu tarafından engellendiğinde, ona teslim oldular.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Beck, B. J. Mansvelt (1990). *Treatises of Later Han*. Brill. s. 188. ISBN 90-04-08895-4.
* Kohn, Livia (2000). *Daoism Handbook*. Brill. s. 136. ISBN 9004112081.
# Luoyang

| Luoyang 洛阳市 |
| --- |
| İl düzeyi şehir |
| Luoyang şehri |
|  |
| LuoyangLuoyang'ın Çin'deki konumu |
| Ülke |  Çin |
| Eyalet | Henan |
| İdare |
|  • Belediye başkanı | Li Liushen (ÇKP) |
| Yüzölçümü |
|  • İl düzeyi şehir | 15229.15 km² |
| Nüfus (2010) |
|  • İl düzeyi şehir | 6.549,941 |
|  • Yoğunluk | 430/km² |
|  • Kent | 1,926,079 |
| Zaman dilimi | UTC+08.00 (CST) |
| **Resmî site** www.ly.gov.cn |

**Luoyang** (Çince: 洛阳市; pinyin: *Luòyáng Shì*), Çin'in Henan eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir eyaletin batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 15,229.15 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 6,549,941'dir.

Luoyang, Çin'in eski başkentlerinden biri olup şehirde çok sayıda tarihi görülecek yerler bulunmaktadır. Luoyang yakınlarında yer alan Longmen Mağaraları, UNESCO Dünya Miras Listesi'nin bir parçasıdır. Ayrıca şehirde bulunan Beyaz At Tapınağı Çin'deki ilk budist tapınağıdır.

Luoyang, doğuda eyalet merkezi Zhengzhou, güneydoğuda Pingdingshan, güneyde Nanyang, batıda Sanmenxia, kuzeyde Jiyuan ve kuzeydoğuda Jiaozuo il düzeyi şehirleri ile komşudur. Luoyang'a Luoyang ve Luoyang Longmen istasyonları ile Luoyang Beijiao Havalimanı hizmet vermektedir.

## İdari bölümler

Luoyang şehri altı semt, bir ilçe düzeyi şehir ile dokuz ilçeye ayrılmaktadır.

* Jianxi semti (涧西区)
* Xigong semti (西工区)
* Laocheng semti (老城区)
* Chanhe semti (瀍河区)
* Luolong semti (洛龙区)
* Jili semti (吉利区)
* Yanshi şehri (偃师市)
* Mengjin ilçesi (孟津县)
* Xin'an ilçesi (新安县)
* Luoning ilçesi (洛宁县)
* Yiyang ilçesi (宜阳县)
* Yichuan ilçesi (伊川县)
* Song ilçesi (嵩县)
* Luanchuan ilçesi (栾川县)
* Ruyang ilçesi (汝阳县)

## Kardeş şehirler

* Okayama, Japonya (1981'den beri)
* Tours, Fransa (1982'den beri)
* Sukagawa, Japonya (1993'ten beri)
* Filibe, Bulgaristan (1994'ten beri)
* La Crosse, ABD (1997'den beri)
* Tolyatti, Rusya (2000'den beri)
* Kashihara, Japonya (2006'den beri)
* Alcalá de Henares, İspanya (2010'dan beri)

## Ayrıca bakınız

* Xinxiang Stadyumu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Luoyang ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmi site (Çince)
*

Vikigezgin'de Luoyang ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadır.
# Kuzey

Coğrafi yönler
**Kuzey** (eski dilde: **şimal**), dört ana yönden biri. Kuzey kutbunu işaret eder.

## Etimoloji

"Kuzey" sözcüğü Eski Türkçede "gölge, güneş görmeyen yer" anlamına gelen "kuz" sözcüğünden türemiştir.

## Temel kuzey doğrultuları

### Gerçek kuzey (Coğrafi kuzey)

Sabittir, değişmez. Yerküre, kutupları birleştiren çizgi ekseninde (yer ekseni) döner. Yeryüzünün yer eksen ile kuzeyde çakıştığı nokta coğrafi kuzeydir. Başka bir deyişle yeryüzünün üzerindeki Kuzey Kutbunun olduğu noktadır. Harita üzerinde ucunda yıldız işareti ile gösterilir.

### Manyetik kuzey (Pusula kuzeyi)

Değişkendir. Pusulalarda kuzeyi gösteren ibrenin gösterdiği doğrultudur. Pusula ile ölçülen yön manyetik olduğu ve yeryüzündeki manyetik alanlar bölgeden bölgeye farklılık gösterdiği için, manyetik kuzey o an bulunulan noktaya göre belirlenir. Günümüzde ise manyetik kuzeyin, kuzeybatıya doğru bir eğilimi vardır. Harita üzerinde ucunda yarım ok işareti ile gösterilir.

#### Doğal Sapma Açısı

Manyetik kuzeyle coğrafi kuzey arasındaki açıdır. Manyetik kuzey zamana bağlı değişken olduğundan coğrafi kuzeyin doğusunda veya batısında olabilir. Harita kenar bilgilerinde yıllık değişim miktarı belirtilir. Yıllık değişim eksi ise manyetik kuzey, coğrafi kuzeye yaklaşır. Yıllık değişim artı ise manyetik kuzey, coğrafi kuzeyden uzaklaşır. Örneğin, 1990 yılında sapma açısı 3 derece 14 dakikadır. Yıllık sapma eksi 0.9 dakikadır. 1999 için 9 yıl X 0.9 = 8.1 dakikalık daha sapma olur. 1999 sapma açısı 3 derece 6 dakikadır. (3 derece 14 dakika - 8 dakika). Her geçen yıl manyetik kuzey, coğrafi kuzeye yaklaşmaktadır.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Yıllar | Kuzey Enlem (Paralel) | Batı Boylam (Meridyen) |
| 1947 | 73.9° | 100.9° |
| 1962 | 75.1° | 100.8° |
| 1973 | 76.0° | 100.6° |
| 1984 | 77.0° | 102.3° |
| 1994 | 78.3° | 104.0° |
| 2001 | 81.3° | 110.8° |
| 2002 | 81.6° | 111.6° |
| 2003 | 82.0° | 112.4° |
| 2004 | 82.3° | 113.4° |
| 2005 | 82.7° | 114.4° |

### Grid kuzeyi (Harita kuzeyi)

Sabittir. Haritalarda bulunan kuzey-güney çizgilerinin gösterdiği kuzey yönüdür. Haritaları dikine kesen (meridyene çizilen teğet) çizgilerin başındaki GK harfleri ile belirtilir.

#### İbre Sapma Açısı

Grid kuzeyi ile manyetik kuzey arasındaki açıdır. Haritalarda bu konuda bilgiler bulunur. Bu bilgileri kullanarak sapma değerleri hesaplanır ve yön açıları belirlenirken eklenerek ya da çıkartılarak dikkate alınır. Türkiye'de batıya doğru yaklaşık 2 derecelik sapma mevcuttur. Bu durumda 2 derecenin hesaplanan yön açısından çıkartılması gerekir. Açı pek büyük bir değer olmamakla birlikte eğer harita üzerinde yön belirliyorsak, hesaplanması ve pusulanın buna göre ayarlanmasında yarar vardır.

## Kaynakça

* Guler, B. 2006. Kuzey Üçlemi, yerbilimleri.com

|  |
| --- |
| **Coğrafi Yönler** |
|  Kuzeybatı | Kuzey ▲ |  Kuzeydoğu |
| Batı ◄ |  | ► Doğu |
| Güneybatı | ▼ Güney | Güneydoğu |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **Coğrafi Yönler** |
|
Doğu | Batı | Kuzey | Güney |
# Caprinae

| Caprinae Yaşadığı dönem aralığı: 11,63-0 myö Üst miyosen-Günümüz PreЄЄOSDCPTJKPgN |
| --- |
| *Ammotragus lervia* |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Animalia |
| Şube: | Chordata |
| Sınıf: | Mammalia |
| Takım: | Artiodactyla |
| Familya: | Bovidae |
| Alt familya: | **Caprinae** Gray, 1821 |

 |
| Türler |
| Metne bakınız. |

**Caprinae**, boynuzlugiller familyasının keçi ve koyun türleri gibi küçükbaş hayvanların dahil olduğu bir alt familyası.

## Türler

* Budorcas
	+ *Budorcas taxicolor*
* Ovibos
	+ *Ovibos moschatus*
* Ammotragus
	+ *Ammotragus lervia*
* Capra
	+ *Capra aegagrus*
	+ *Capra hircus*
	+ *Capra caucasia*
	+ *Capra cylindricornis*
	+ *Capra falconeri*
	+ *Capra ibex*
	+ *Capra nubiana*
	+ *Capra pyrenaica*
	+ *Capra sibirica*
	+ *Capra walie*
* Hemitragus
	+ *Hemitragus hylocrius*
	+ *Hemitragus jayakari*
	+ *Hemitragus jemlahicus*
* Ovis
	+ *Ovis ammon*
	+ Evcil koyun - *Ovis aries*
	+ *Ovis canadensis*
	+ *Ovis dalli*
	+ *Ovis musimon*
	+ *Ovis nivicola*
	+ *Ovis orientalis*
* Pseudois
	+ *Pseudois nayaur*
	+ *Pseudois schaeferi*
* *Capricornis*
	+ *Capricornis crispus*
	+ *Capricornis sumatraensis*
	+ *Capricornis swinhoei*
	+ *Capricornis rubidus*
* Nemorhaedus
	+ *Nemorhaedus baileyi*
	+ *Nemorhaedus caudatus*
	+ *Nemorhaedus goral*
* Oreamnos
	+ *Oreamnos americanus*
* Rupicapra
	+ *Rupicapra pyrenaica*
	+ Çengel boynuzlu dağ keçisi - *Rupicapra rupicapra*
* Pantholops
	+ *Pantholops hodgsoni*

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Caprinae** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Caprinae ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

## Kaynakça
# Kuzey Liang (16 Krallık)

**Kuzey Lyang** (Çince: 北涼 pinyin: Bĕi Liáng; Kuzey Liang; 397 - 439), Çin tarihinde 'Beş Barbar Onaltı Krallık (Çince: 五胡十六國) döneminde Hiung-nuların bir kolu olduğu tahmin edilen Lushui Hu (盧水胡)'nun Juqu Mengxun (沮渠蒙遜) tarafından kurulmuş bir devlet. Etnik Han Duan Ye, başlangıçta Juqu klanının desteğiyle Kuzey Liang hükümdarı olarak tahta çıkarılsa da, Duan daha sonra 401'de devrildi ve Juqu Mengxun hükümdar ilan edildi.

| Kuzey Liang (北涼) |
| --- |
|  |
| Başkent | Jiankang (397–398)
Zhangye (398–412)
Guzang (412–439)
Jiuquan (440–441)
Dunhuang (441–442) |
| Hükûmet | Monarşi |
|

|  |  |
| --- | --- |
| •  | Duan Ye |

 |
|  |
|  |

## Kuzey Lyang’nin hükümdarları

| Türbe adı | Sonradan verilen ad | Çince soyadı ve adı | Taht süresi | Dönemin adı ve süresi |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Kuzey Lyang 397-439 (Gaochang wang: 442-460) |
| Yok | Yok | Duàn Yè (段業) | 397-401 | Shenxi Shénxǐ (神璽) 397-399 Tiānxǐ (天璽) 399-401 |
| Tàizǔ (太祖) | Wǔxuān (武宣) | Jǔqú Méngxùn (沮渠蒙遜) | 401-433 | Yǒngān (永安) 401-412 'Xuanshi Xuánshǐ (玄始) 412-428 Chéngxuán (承玄) 428-430 Yìhé (義和) 430-433 |
| Yok | Ai wáng (哀王) | Jǔqú Mùjiān (沮渠牧犍) | 433-439 | Yǒnghé (永和) 433-439 |
| Yok | Yok | Jǔqú Wúhuí (沮渠無諱) | 442-444 | Chéngpíng (承平) 443-444 |
| Yok | Yok | Jǔqú ānzhōu (沮渠安周) | 444-460 | Chéngpíng (承平) 444-460 |

## İlgili kitaplar

* 晉書 卷一百二十九 載記第二十九 北涼 沮渠蒙遜, Fang Xuanling, *"Jin" Kitabı*, C. 129.

### Ayrıca bakınız

* Han Çov
* Hou Çov
* Hya
* Vey
# 5. yüzyıl

Miladi **5. yüzyıl**, 401'den 500'e kadar sürmüş yüzyıldır.

## Olaylar

* 410: Roma, Vizigotlar tarafından yağmalanmıştır.
* 439: Vandallar Kartaca'yı fetheder.
* 452: İddiaya göre, Papa I. Leo Attilâ ile kişisel olarak görüşür ve onu Roma'yı yağmalamaması için ikna eder.
* 455: Vandal Krallığı'nın kralı Genserik komutasında Vandallar, Roma'yı yağmaladılar.
* 455: Chichen Itza, Meksika'da, kurulur.
* 476, 28 Ağustos: Roma'nın Çöküşünün geleneksel tarihi, Romulus Augustulus'un Odoacer tarafından azledilişi.
* Budizm Myanmar ve Endonezya'ya ulaşır.
* Afrika ve Endonezyalı göçmenler Madagaskar'a ulaşır.

## Önemli kişiler

* Flavius Aetius
* I. Alaric
* Attilâ
* Hippolu Augustinus
* Bodhindharma
* İskenderiyeli Cyril
* Faxian
* Hawaiiloa
* Huiyuan
* İskenderiyeli Hypatia
* Papa I. Leo
* Socrates Scholasticus
* Sozomen
* Büyük Teoderik
* Zerco

## İcat ve keşifler

* İskitler tarafından üzengi icat edilir.
# 6. yüzyıl

Pyrgouthi, Berbati Vadisi'nden Buluntular, MS 550 - 650. Nafplion Arkeoloji Müzesi.
Miladi **6. yüzyıl**, 501'den 600'e kadar sürmüş yüzyıldır.

## Olaylar

* 511: Frank Kralı olan I. Clovis'in ölümü.
* 1 Ağustos 527: Doğu Roma imparatoru I. Justinianus tahta çıktı.
* 533: Vandallar, Bizans İmparatorluğu tarafından yıkıldı.
* 537: Camlann Savaşı'nda Kral Arthur zafer kazandı.
* 550 - 558: Prokopius (tarihçi) tarafından Gizli Tarih yazıldı.
* 552: Kök Türk Devleti'nin Bumin Kağan tarafından kurulması.
* 14 Kasım 565: Doğu Roma imparatoru I. Justinianus'un imparatorluğu sona erdi.
* 568: Lombardlar, İtalya'yı ele geçirdi.
* 571: Muhammed'in doğumu.
* 580: Slavlar, Tuna'nın güneyine yerleşmeye başladı.
* 582: Kök Türklerin doğu ve batı şeklinde ikiye bölünmesi.
* 589: Vizigot Kralı I. Recaredo, Katolik oldu.
* Glendalough manastırı, Kevin tarafından kurulmuştur.
* Zen Budistleri Vietnam'a Çin'den giriş yaparlar.
* Budist Jataka hikâyeleri Zerdüşti kral Khosrau'nun emriyle Farsçaya çevrilmiştir.
* Budizm Japonya'ya giriş yaptı.
* Ambazuces öldü.

## İcat ve keşifler

* Dionysius Exiguus Anno Domini sistemini geliştirir.
* Tavla (*nard*), İran'da Burzoe tarafından icat edilir.
* Satranç, İran'a Hindistan'dan giriş yapar ve değiştirilir.
# Ekim

**Ekim**, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 10. ayı olup 31 gün çeker.

Türkiye'de, Atatürk devrimine değin Sümer-Babil-İbrani-Süryani-Arami ad **Tişri** den gelme **Teşrin-i Evvel** olan ayın adı Cumhuriyet'ten sonra da **İlk Teşrin**, **İlkteşrin** ya da **Birinci Teşrin**, **Birinciteşrin** olarak kullanıldı, 10 Ocak 1945 tarihinde kabul edilen 15 Ocak 1945 tarihinde yürürlüğe giren ve dört ayın adlarını değiştiren yasa ile ayın adı **ekim** yapıldı. Türkçe "ekme" eyleminden türemiş olup tarlaların sürülüp ekildiği ay anlamındadır. Anadolu'da bu ay için "Gazel ayı" dendiği de olur, "gazel" "kuru yaprak" anlamına gelir. Bu ay için "Avara" diyenler de vardır. Gagauzca gibi Türkçenin kimi lehçelerinde bu aya "kasım" denir. Bu fark; Julien yöntemi Güneş takvimi ile Gregorien yöntemi Güneş takviminin bu yüzyıl (20. yüzyıl) için 13 gün farkı olması yüzündendir. "Kasım" adı "Yahya" peygamberin takma adı olduğundan, Gagauzlar bu iki Güneş takviminin gün farkından dolayı, "kasım" adını bu aya daha yakın görmüşlerdir.

Ekim adının İngilizce karşılığı olan "October", Latince 8 anlamına gelen "octo" dan gelir. Aylara bölünmemiş kış süreci, Ocak ve Şubat arasında bölünene kadar eski Roma takviminde Ekim ayı 8. ay idi.

Wikimedia Commons'ta Ekim ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Ulusal Meclis (Sırbistan)

| Ulusal Meclis *Народна скупштина* Narodna skupština |
| --- |
|  |
| Tür |
| Tür | Tek meclisli |
| Yapı |
| Sandalye | 250 |
|  |
| Siyasi gruplar | **Hükümet (146) SNS (128)
* SPS (18)

**Muhalefet (104) SPN (65)
* NADA (13)
* MI–GIN (13)
* Macarlar (6)
* Boşnaklar-Hırvatlar (3)
* Boşnaklar (2)
* Arnavutlar (1)
* Rusinler (1)
 |
| Seçimler |
| Son seçim | 17 Aralık 2023 |
| Toplantı yeri |
|  |
| Website |
| parlament.rs |

**Ulusal Meclis** (Sırpça: Народна скупштина / *Narodna skupština*, Sırpça telaffuz: [nǎːrodnaː skûpʃtina sř̩bijeː]), Sırbistan'ın yasama organı. Meclis 4 yılda bir gizli oy ile seçilen 250 seçilmiş milletvekilinden oluşur. Meclis her dönem başında bir meclis başkanı seçer.

Meclis, Belgrad'daki Meclis Binası'nda toplanır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî site (İngilizce)
# 1312

|  |  |
| --- | --- |
| Binyıllar: | 2. binyıl |
| Yüzyıllar: | * 13. yüzyıl
* **14. yüzyıl 15. yüzyıl
 |
| Onyıllar: | * 1290'lar
* 1300'ler
* **1310'lar 1320'ler
* 1330'lar
 |
| Yıllar: | * 1309
* 1310
* 1311
* **1312 1313
* 1314
* 1315
 |

Çeşitli takvimlerde 1312| Miladi | 1312 *MCCCXII* |
| Ab urbe condita | 2065 |
| Asur | 6062 |
| Bahâî | MÖ 532 – MÖ 531 |
| Bengal | 719 |
| Berberi | 2262 |
| Birmanya | 674 |
| Bizans | 6820 – 6821 |
| Budist | 1856 |
| Discordian | 2478 |
| Ermeni | 761 ԹՎ ՉԿԱ |
| Etiyopya | 1304 – 1305 |
| Fransız cumhuriyetçi | MÖ 480 – MÖ 479 |
| Hicrî | 711 – 712 |
| Hint |  |
|  - *Kali Yuga* | 4413 – 4414 |
|  - *Shaka Samvat* | 1234 – 1235 |
|  - *Vikram Samvat* | 1368 – 1369 |
| Holosen takvimi | 11312 |
| İbrani | 5072 – 5073 |
| İran | 690 – 1 BP – MÖ 691 BP |
| Juche | MÖ 599 |
| Kıpti | 1028 – 1029 |
| Kore | 3645 |
| Tayland güneş | 1855 |
| * g
* t
* d
 |

**1312** (**MCCCXII**) cumartesi günü başlayan bir yıldır.

## Olaylar

* 15 Haziran - Rozgony Muharebesi gerçekleşti.
* 29 Haziran - VII. Heinrich, Kutsal Roma İmparatoru oldu.

## Doğumlar

* 13 Kasım - III. Edward, İngiltere kralı (ö. 1377)

## Ölümler

* 9 Kasım - III. Otto, Bavyera dükü (d. 1261)
* 11 Kasım - Sultan Veled, Mevlana Celaleddin Rumi'nin oğlu, Mevlevîliğin asıl kurucusu ve ikinci piri (d. 1226)
# Dekorasyon

Vikisözlük'te dekorasyon ile ilgili tanım bulabilirsiniz.

**Dekorasyon** şu anlamlara gelebilir:

* Yaşam alanlarının yeniden şekillendirilmesiyle uğraşan meslek türü
	+ İç dekorasyon
	+ Dış çevre dekorasyonu
* Dekoratif sanatlar
* Dekor, bir tiyatro oyunu sırasında sahnede kullanılan ve oyunu tamamlayan aksesuarların tümü
# 268

|  |  |
| --- | --- |
| Binyıllar: | 1. binyıl |
| Yüzyıllar: | * 2. yüzyıl
* **3. yüzyıl 4. yüzyıl
 |
| Onyıllar: | * 240'lar
* 250'ler
* **260'lar 270'ler
* 280'ler
 |
| Yıllar: | * 265
* 266
* 267
* **268 269
* 270
* 271
 |

Çeşitli takvimlerde 268| Miladi | 268 *CCLXVIII* |
| Ab urbe condita | 1021 |
| Asur | 5018 |
| Bahâî | MÖ 1576 – MÖ 1575 |
| Bengal | MÖ 325 |
| Berberi | 1218 |
| Birmanya | MÖ 370 |
| Bizans | 5776 – 5777 |
| Budist | 812 |
| Discordian | 1434 |
| Ermeni | *-* |
| Etiyopya | 260 – 261 |
| Fransız cumhuriyetçi | MÖ 1524 – MÖ 1523 |
| Hicrî | HÖ 365 – HÖ 364 |
| Hint |  |
|  - *Kali Yuga* | 3369 – 3370 |
|  - *Shaka Samvat* | 190 – 191 |
|  - *Vikram Samvat* | 324 – 325 |
| Holosen takvimi | 10268 |
| İbrani | 4028 – 4029 |
| İran | – 1 BP – 353 BP |
| Juche | MÖ 1643 |
| Kıpti | MÖ 16 – MÖ 15 |
| Kore | 2601 |
| Tayland güneş | 811 |
| * g
* t
* d
 |

## Olaylar

* Benacus Gölü Muharebesi

## Doğumlar

## Ölümler

* 26 Aralık - Dionysius, Roma piskoposu, papa
* *tarihi bilinmeyen*
	+ Aureolus, Roma İmparatoru Gallienus'a karşı ayaklanarak Galya İmparatoru Postumus'a destek veren askeri komutan ve isyancı
	+ Cornelia Salonina, Roma İmparatoru Gallienus'un karısı ve Valerianus, Saloninus ve Egnatius Marinianus'un anneleri olan Roma İmparatoriçesi
	+ Gallienus, Roma İmparatoru (d. 218)