# José de San Martín

| Jose de San Martín |
| --- |
|  |
| Peru'nun Koruyucusu |
| **Görev süresi** 28 Temmuz 1821 - 20 Eylül 1822 |
| Bağımsız Peru'nun Kurucusu ve Peru Devlet Başkanı |
| **Görev süresi** 20 Eylül 1822 - 17 Ağustos 1850 (Vefat) |
| Yerine geldiği | *Makam oluşturuldu.* |
| Yerine gelen | Francisco Xavier de Luna Pizarro |
| Cuyo Valisi |
| **Görev süresi** 10 Ağustos 1814 - 24 Eylül 1816 |
| Yerine geldiği | Marcos González de Balcarce |
| Yerine gelen | Toribio de Luzuriaga |
| Şili Ordusu Başkomutan'ı |
| **Görev süresi** 1819-1819 |
| Yerine geldiği | José Miguel Carrera |
| Yerine gelen | Bernardo O'Higgins |
| Kişisel bilgiler |
| Doğum | 25 Şubat 1778(1778-02-25) Yapeyú, Corrientes, Río de la Plata Genel Valiliği (şimdi Arjantin'de bulunmaktadır.) |
| Ölüm | 17 Ağustos 1850 (72 yaşında) Boulogne-sur-Mer, Fransa |
| Evlilik(ler) | María de los Remedios de Escalada y la Quintana |
| Çocuk(lar) | María de las Mercedes Tomasa de San Martín y Escalada |
| İmzası |  |
| Askerî hizmeti |
| Takma adı | Amerika'nın Kurtarıcısı |
| Bağlılığı | * (1812'e kadar)
* Río de la Plata Birleşik Eyaletleri (modern Arjantin)
* Patria Nueva (modern Şili)
* Peru Himayesinde (modern Peru)
 |
| Hizmet yılları | 1789-1822 |
| Rütbesi | Yarbay (İspanyol ordusunda sahip olduğu rütbe),
Arjantin General'i, Şili Ordusunda Başkomutan, Peru ve Arjantin, Generalissimo |
| Komutası | Atlı Alayı, Kuzey Ordusu, And Dağları Ordusu, Şili Ordusu |
| Çatışma/savaşları | İkinci Koalisyon Savaşı Oranj Savaşı Yarımada Savaşı
* Bailén Muharebesi
* Albuera Muharebesi

İspanyol Amerikası Bağımsızlık Savaşları
* San Lorenzo Muharebesi
* Chacabuco Muharebesi
* İkinci Cancha Rayada Muharebesi
* Maipú Muharebesi
 |

**José de San Martín** (d. 25 Şubat 1778 Yapeyú, Arjantin - ö. 17 Ağustos 1850 Boulogne-sur-Mer, Fransa), Güney Amerikalı devrimcidir.

## Hayatı

San Martín İspanyol bir anne-babanın oğlu olarak Yapeyú'da Río de la Plata Valiliği'nde, bugünkü Arjantin'de doğdu. Ancak İspanya'da büyüdü ve İspanyol ordusunda 20 yıl hizmet ederek subay olarak kariyer yaptı. San Martin bu zaman zarfında, Güney Amerika İspanyol kolonilerinin bağımsızlık çabaları için giderek daha fazla taraf oldu.

1812 yılında Arjantine döndü ve bağımsızlık savaşı için bir devrimci ordu oluşturdu. 1817 yılında San Martin Andlar'da bir isyankar grubu idare eder, İspanyolları Şili'de Chacabuco Muharebesi'nde mağlup eder ve Şili'nin başkenti Santiago, Şili'yi işgal eder. 1818'de Maipú'da İspanyollara karşı elde ettiği son bir galibiyetten sonra San Martin Şili'de millî bir hükûmet kurar ama yine de Şilili General Bernardo O’Higgins lehine başkanlıktan feragat eder.

1820 yılında Peru'nun kurtuluşu için İspanyol egemenliğine karşı bir operasyon düzenler. İspanyolları Aralık 1820'de Pisco'da yenerek Lima'yı işgal eder. 28 Temmuz 1821'de Peru'nun bağımsızlığını ilan ederek ülkenin Protektor'ü olarak tanımlanır.

İspanyolların Peru'daki ilerleyen direnişi onun, Venezuelalı general ve devrimci Simón Bolívar'dan askeri destek istemesine neden olur. Her iki devrimci hükûmet politikası konusunda uzlaşı içinde değildirler. San Martin monarşi yürütürken, Bolivar cumhuriyet yanlısıdır. 26 ve 27 Temmuz 1822 tarihlerinde bağımsızlık savaşlarının iki lideri farklılıkları ortadan kaldırmak için Guayaquil'de başarısızlıkla sonuçlanan bir buluşma gerçekleştirirler. San Martín Bolivar'ın lehine geri çekilir. San Martin'in geri çekilmesinin, bağımsızlığa Bolivar'ın yolu ile daha hizmet edileceği umuduyla, kendi isteği ile mi gerçekleştirdiği yoksa Bolivar'ın bu adımı Peru'ya yardım şartı ile mi attırdığı, bugüne kadar açıklığa kavuşmamıştır.

1824'te San Martín Avrupa'ya gider. 17 Ağustos 1850'de Kuzey Fransa'da Boulogne'da ölür.

## Resim galerisi

* Chacabuco Muharebesi
* Kızı Mercedes'in yaptığı yaşlılık resmi
* Buenos Aires Katedralin'deki mezar
* *San Martn* meydanı ve anıtı, Buenos Aires
* San Martín meysdanı ve anıtı, Lima
* Simon Bolivar ve José de San Martín anıtı Guayaquil, Ekvador

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta José de San Martín ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Museum, San Martins in Boulogne (Fransa)

| Siyasi görevi |
| --- |
| Önce gelen: **Yok** | **Peru Devlet Başkanı** 1821-1822 | Sonra gelen: **Francisco Xavier de Luna Pizarro** |
| Önce gelen: **Marcos González de Balcarce** | **Cuyo Valisi** 1814-1816 | Sonra gelen: **Toribio Luzuriaga** |
| Askerî görevi |
| Önce gelen: **José Miguel Carrera** | **Şili Ordusu Başkomutanı** 1817-1819 | Sonra gelen: **Bernardo O'Higgins** |