Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gemi inşaatı ve deniz mühendisliği

Açık deniz petrol ve doğalgaz yapıları
Bir açık deniz petrol platformu
**Gemi inşaatı ve deniz mühendisliği**, gemilerin, yatların, denizaltıların ve petrol platformları gibi açık deniz yapılarının tasarım, analiz ve üretim süreçlerini kapsayan bir mühendislik disiplinidir. Genel anlamda su yüzeyinde veya altında hareket edebilen her türlü aracın hidrostatik, hidrodinamik ve yapısal hesaplamalarıyla ilgilenir. Uygulamada "gemi inşaatı" daha çok deniz taşıtlarının tekne formu ve sevk sistemlerine odaklanırken; "deniz mühendisliği" (offshore engineering) açık deniz platformları ve kıyı ötesi yapıları da içine alacak şekilde daha geniş bir alanı kapsar.

## Çalışma alanları

Bu alandan mezun olan mühendisler; gemi ve yat tasarımı yapan mühendislik ofislerinde, tersanelerde, liman işletmelerinde veya açık deniz yapıları inşa eden tesislerde görev alabilirler. Ayrıca Türk Loydu, Alman Loydu (DNV GL) veya İngiliz Loydu (Lloyd's Register) gibi uluslararası klaslama ve denetim kuruluşlarında enspektör olarak çalışabilirler. Disiplinin temelinde makine ve malzeme bilimi yattığı için, mezunların otomotiv veya havacılık sanayisinde istihdam edildiği de görülmektedir.

Sektörde çalışan mühendisler genellikle iki ana kola ayrılır:

* **Tasarım mühendisleri:** Çoğunlukla ofis ortamında; bilgisayar destekli çizim (CAD), gerilme analizleri, hesaplamalı akışkanlar dinamiği ve simülasyon programları üzerine uzmanlaşırlar.
* **Saha mühendisleri:** Doğrudan tersanelerde veya gemi üzerinde üretim takibi, kalite kontrol ve teorik tasarımda öngörülemeyen pratik sorunların çözümü aşamalarında aktif rol oynarlar.

Halk arasında veya isminden dolayı bazen deniz biyolojisi veya oşinografi ile karıştırılsa da, bu disiplin tamamen mekanik bilimler üzerine kuruludur ve biyolojik araştırmaları kapsamaz.

## Akademik tarihçe

Gemi ve deniz mühendisliğinin akademik kökenleri, geleneksel makine mühendisliğine dayanır. Teknolojik gelişmelere paralel olarak, başlangıçta makine mühendisliğinin bir alt dalı olarak öğretilmiş; ancak deniz yapılarının karmaşıklaşmasıyla bağımsız bir birime dönüşmüştür. Türkiye'deki ilk bağımsız akademik örgütlenme, İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde gerçekleşmiştir.

## Kaynakça
# 264

|  |  |
| --- | --- |
| Binyıllar: | 1. binyıl |
| Yüzyıllar: | * 2. yüzyıl
* **3. yüzyıl 4. yüzyıl
 |
| Onyıllar: | * 240'lar
* 250'ler
* **260'lar 270'ler
* 280'ler
 |
| Yıllar: | * 261
* 262
* 263
* **264 265
* 266
* 267
 |

Çeşitli takvimlerde 264| Miladi | 264 *CCLXIV* |
| Ab urbe condita | 1017 |
| Asur | 5014 |
| Bahâî | MÖ 1580 – MÖ 1579 |
| Bengal | MÖ 329 |
| Berberi | 1214 |
| Birmanya | MÖ 374 |
| Bizans | 5772 – 5773 |
| Budist | 808 |
| Discordian | 1430 |
| Ermeni | *-* |
| Etiyopya | 256 – 257 |
| Fransız cumhuriyetçi | MÖ 1528 – MÖ 1527 |
| Hicrî | HÖ 369 – HÖ 368 |
| Hint |  |
|  - *Kali Yuga* | 3365 – 3366 |
|  - *Shaka Samvat* | 186 – 187 |
|  - *Vikram Samvat* | 320 – 321 |
| Holosen takvimi | 10264 |
| İbrani | 4024 – 4025 |
| İran | – 1 BP – 357 BP |
| Juche | MÖ 1647 |
| Kıpti | MÖ 20 – MÖ 19 |
| Kore | 2597 |
| Tayland güneş | 807 |
| * g
* t
* d
 |

**264** (**CCLXIV**) cuma günü başlayan bir artık yıldır.

## Olaylar

* Zhong Hui Ayaklanması

## Doğumlar

## Ölümler

* 3 Mart - Jiang Wei, Çinli general (d. 202)
* 3 Eylül - Sun Xiu, Çin imparatoru (d. 235)
# Yuan (Jin)

| Yuan |
| --- |
|  |
| Jin Hanedanı İmparatoru |
| Hüküm süresi | 26 Nisan MS 318-3 Ocak MS 323 |
| Önce gelen | Min |
| Sonra gelen | Ming |
|  |
| Doğum | MS 276 |
| Ölüm | 3 Ocak MS 323 |
| Hanedan | Jin Hanedanı |

**Yuan** (Çince: 晉愍帝; pinyin: *Jìn Huái Dì*; MS 276-3 Ocak MS 323), Çin'de Jin Hanedanı'nın beşinci ve Doğu Jin Hanedanı'nın ilk imparatorudur. Saltanatı MS 318'ten MS 323 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

Saltanatı, kuzeyde Jin topraklarının sürekli kademeli olarak kaybedildiğini, ancak Jin otoritesinin Huai Nehri'nin güneyinde ve Üç Boğaz'ın doğusunda yerleştiğini gördü. Jin, nesiller boyunca kuzeydeki Beş Barbarlık devletleri tarafından ciddi şekilde tehdit edilmedi.

## Konuyla ilgili yayınlar

* Fang, Xuanling (648). *Jin Kitabı* (*Jin Shu*).

|  |
| --- |
| Yuan (Jin) **Jin Hanedanı** |
| Resmî unvanlar |
| Önce gelen: **Min** | **Çin imparatoru** MS 318 - MS 323 | Sonra gelen: **Ming** |
# Liu He (Önceki Chao)

| Liu He
劉和 |
| --- |
| Önceki Chao imparatoru |
| Hüküm süresi | MS 310 |
| Önce gelen | Liu Yuan |
| Sonra gelen | Liu Cong |
|  |
| Doğum | Bilinmiyor |
| Ölüm | MS 310 |
| Hanedan | Liu Hanedanı |
| Babası | Liu Yuan |
| Annesi | İmparatoriçe Huyan |

**Liu He** (Çince: 劉和; pinyin: *Liú Hé*; ö. MS 310), Çin'de Beş Hu On Altı Krallık döneminde Hiung-nu önderliğindeki Önceki Chao'nun ikinci imparatorudur. Saltanatı MS 310 yılında ölümüne kadar yalnızca yedi gün sürmüştür.

## Yaşamı

Liu He, İmparator Liu Yuan'ın muhtemelen en büyük oğlu ve ilk eşi İmparatoriçe Huyan'dan doğan oğludur. Jin Kitabı'na göre Liu He, heybetli, yakışıklı ve sağlam bir görünüme sahipti ve yaklaşık 1,96 metre boyundaydı. Çalışkan bir kişilik sergiliyordu ancak şüpheci ve cimriydi.

## Kaynakça

|  |
| --- |
| Liu He (Önceki Chao) **Liu Hanedanı** |
| Resmî unvanlar |
| Önce gelen: **Liu Yuan** | **Önceki Chao imparatoru** MS 310 | Sonra gelen: **Liu Cong** |
# Helian Bobo

| Helian Bobo |
| --- |
| Xia imparatoru |
| Hüküm süresi | MS 407-425 |
| Sonra gelen | Helian Chang |
|  |
| Doğum | MS 381 |
| Ölüm | MS 425 |
| Hanedan | Helian Hanedanı |

**Helian Bobo** (Çince: 赫連勃勃; pinyin: *Hèlián Bóbó*; MS 381-425), Çin'de Beş Hu On Altı Krallık döneminde Hiung-nu önderliğindeki Xia'nın kurucusu ve ilk imparatorudur. Saltanatı MS 381'den MS 425 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

Helian Bobo, genel olarak sahip olduğu her hayırsevere ihanet eden ve içinde bulunduğu çalkantılı zamanlarda bile öldürme arzusu aşırı olan, son derece acımasız bir hükümdar olarak kabul edilir. 418 yılında Çang'an'ın ele geçirilmesiyle daha da güçlenmişti. Tongwancheng'de devleti için Beş Hanedan ve On Krallık döneminde yüzlerce yıl sonra bile kuşatılması zor olan etkileyici bir başkent inşa ettirmişti.

## Ek okuma

* *Jin Kitabı*, vols. 130
* *Wei Kitabı*, vol. 95
* *Zizhi Tongjian*, vols. 114-120.

|  |
| --- |
| Helian Bobo **Helian Hanedanı** |
| Resmî unvanlar |
| Önce gelen: ' | **Xia imparatoru** MS 407-425 | Sonra gelen: **Helian Chang** |
# Chen'in Xie klanı

**Chen Kumandanlığı Xie Klanı** (陳郡謝氏), Chen Kumandanlığı (günümüz Zhoukou, Henan) kökenli önde gelen bir klandı. İlk olarak Doğu Jin döneminde öne çıkan bu klan, Kuzey ve Güney Hanedanlıkları döneminde, genellikle "Wang-Xie" (王謝) olarak ilişkilendirildikleri Langya'nın Wang klanı gibi klanlarla birlikte Güney hanedanlıkları boyunca önemini korumuştur.

## Önemli Şahsiyetler

* Xie An (320-385), Doğu Jin devlet adamı, Fei Nehri Savaşı'nda genel komutan.
* Xie Wan (320-361), Jin generali.
* Xie Shang (327-389), Jin generali.
* Xie Xuan (343-388), Jin generali.
* Xie Daoyun (340 - 399'dan sonra), şair ve hattat, Wang Xizhi'nin gelini.
* Xie Lingyun (385-433), şair ve 'dağ ve su şiiri'nin öncüsü.

## Kaynaklar
# 316

|  |  |
| --- | --- |
| Binyıllar: | 1. binyıl |
| Yüzyıllar: | * 3. yüzyıl
* **4. yüzyıl 5. yüzyıl
 |
| Onyıllar: | * 290'lar
* 300'ler
* **310'lar 320'ler
* 330'lar
 |
| Yıllar: | * 313
* 314
* 315
* **316 317
* 318
* 319
 |

Çeşitli takvimlerde 316| Miladi | 316 *CCCXVI* |
| Ab urbe condita | 1069 |
| Asur | 5066 |
| Bahâî | MÖ 1528 – MÖ 1527 |
| Bengal | MÖ 277 |
| Berberi | 1266 |
| Birmanya | MÖ 322 |
| Bizans | 5824 – 5825 |
| Budist | 860 |
| Discordian | 1482 |
| Ermeni | *-* |
| Etiyopya | 308 – 309 |
| Fransız cumhuriyetçi | MÖ 1476 – MÖ 1475 |
| Hicrî | HÖ 315 – HÖ 314 |
| Hint |  |
|  - *Kali Yuga* | 3417 – 3418 |
|  - *Shaka Samvat* | 238 – 239 |
|  - *Vikram Samvat* | 372 – 373 |
| Holosen takvimi | 10316 |
| İbrani | 4076 – 4077 |
| İran | – 1 BP – 305 BP |
| Juche | MÖ 1595 |
| Kıpti | 32 – 33 |
| Kore | 2649 |
| Tayland güneş | 859 |
| * g
* t
* d
 |

## Olaylar

## Doğumlar

* II. Constantinus, Roma İmparatoru (ö. 340)
* Tourslu Martin, Tours piskoposu (ö. 397)

## Ölümler

* Sivaslı Vlas, Sebaste piskoposu Ermeni aziz
# Üzengi

**Üzengi**, eyerin iki yanına asılı, ayağa destek sağlayan binicilik malzemesi. Üzengi sayesinde binici atı çok daha kolay idare edebilir, daha hızlı sürebilir, kılıç, ok-yay, mızrak gibi silahları çok daha başarılı bir şekilde kullanabilir. Medeniyetin gelişip yayılmasında tekerlek veya baskı makinesi kadar önemli bir rol oynadığını düşünenler vardır.

## Tarihi

* İlk evcilleştirilmiş ata binmenin MÖ 4000-3500 gibi olduğu tahmin ediliyor.
* Bilinen ilk eyer MÖ 700 gibi Asurluların süvari birliklerince kullanılan saçaklı kumaşlardır.
* Bilinen ilk binici ayak desteği MÖ 100'den önce Hindistan'da eyerin alt tarafında ayak başparmaklarının takıldığı ip, kumaş ya da meşin halkalardır.
* İlk üzengiye benzer metalden megalit arkeolojisi buluntusu olsa da üzengi olmamaları ihtimali vardır.
* Binicinin, ayaklarını kolan altına sıkıştırdığını gösteren MS 100-200 arası tarihlerden kalma Sanchi, Mathura ve Bhaja Mağaraları Budist tapınak kabartmaları vardır.
* Tek üzengi, atın üzerine çıkma kolaylığı için Sarmatlar tarafından kullanılmıştır.
* Çift üzengi, sadece birbirine iple bağlı olanı, tam ortada ata acı veren ilkel bir çeşididir.
* İlk içi tahtalı üzengisiz eyer keçe kaplı olarak MÖ 200 gibi Asya'da görülmüştür.
* İlk içi tahtalı eyere asılan çift üzengi Çin'de MS 322 gibi kullanılmıştır.
* MS 477 gibi tahtalı eyere asılan çift üzengi kullanımı bütün Çin'e yayılmıştı.
* Batıda ilk modern üzengi tipinin görülüşü MS 6 ve 7. yüzyıl gibi Avarlarla olmuştur. Üzengi Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar ve Kumanlar gibi Avrasya atlı kavimlerinden Bizanslılara oradan da Araplara geçmiştir.
* Üzenginin Avrupa'ya gelişi kademeli olarak MS 700 gibi Almanya üzerinden olmuştur. Üzenginin ağır sabanla birlikte Roma İmparatorluğu'nun çöküşü sonrası derebeylik döneminin doğrudan sebebi oldukları öne sürülen iddialar arasındadır. Ateşli silahların yaygınlaşmasına kadar üzengi sayesinde at üzerinde durabilen ağır zırhlı süvari piyadelerce kolayca durdurulamadığı için en baskın askerî güç kaynağıydı.

## Avantajları

* Atın hızı mızrak atış hızına eklenebilir
* Atın ağırlığı mızrak ve kılıcı destekler
* Silah daha yüksekten bu yüzden daha kuvvetle indirilebilir
* Yük diz yerine ayakta olduğundan daha sarsıntısız nişan alınabilir
* Denge daha dinamik ve kolayca sağlanır
* Binici yukarı, sağa ve sola, hatta yere daha fazla uzanabilir
* Binici sağa ve sola daha fazla dönebilir, hatta tam geriye ok atabilir

## Çeşitleri

* Uzun (rahat ettirir, mızrak ve kılıcı iyi destekler)
* Kısa (denge kontrolünü kolaylaştırır, sarsılmaları önlemeye fırsat verir)

## Ayrıca bakınız

* Eyer

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Albert Dien, "The stirrup and its effect on Chinese history"14 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* John Sloan, "The stirrup controversy"22 Kasım 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Pingliang

| Pingliang 平凉市 |
| --- |
| İl düzeyi şehir |
| Pingliang şehri |
|  |
| PingliangPingliang'ın Çin'deki konumu |
| Ülke |  Çin |
| Eyalet | Gansu |
| Yüzölçümü |
|  • İl düzeyi şehir | 11325 km² |
| Nüfus (2010) |
|  • İl düzeyi şehir | 2.068,033 |
|  • Kent | 504,848 |
| Zaman dilimi | UTC+08.00 (CST) |
| **Resmî site** www.pingliang.gov.cn |

**Pingliang** (Çince: 平凉市; pinyin: *Píngliàng shì*), Çin'in Gansu eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, batıda Dingxi, kuzeybatıda Baiyin, güneybatıda Tianshui ve kuzeydoğuda Qingyang il düzeyi şehirleri ile kuzeyde Ningxia Hui Özerk Bölgesi ve güneydoğuda Shaanxi eyaleti ile komşudur. Yüzölçümü 11,325 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 2,068,033'tür.

## İdari bölümler

Pingliang şehri, bir semt ile altı ilçeye ayrılmaktadır.

* Kongtong semti (崆峒区)
* Jingchuan ilçesi (泾川县)
* Lingtai ilçesi (灵台县)
* Chongxin ilçesi (崇信县)
* Huating ilçesi (华亭县)
* Zhuanglang ilçesi (庄浪县)
* Jingning ilçesi (静宁县)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Pingliang ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmi site1 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Çince)
*

Vikigezgin'de :en:Pingliang ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadır.