# Kürtaj

**Kürtaj**, hamilelikte rahim içerisindeki ceninin tıbbi müdahale ile alınmasıdır. Bunun yanı sıra rahim iç duvarından kazınarak örnek alınıp incelenmesi de kürtaj olarak adlandırılır. Türkçeye 1930'larda Fransızca *curetage* (küret denilen cerrahi aletler ile kazıyarak temizleme şeklinde cerrahi müdahale) sözcüğünden geçmiştir.

## Tarihçe

Kürtajı resmî olarak serbest bırakan ilk ülke 1920 yılında tıbbi bir neden olmasa dahi kürtajı serbest bırakan Sovyetler Birliği'dir. Bunun ardından resmî verilere göre 1934 yılına dek 700.000 kürtaj yapıldı, 1930'lara dek artan kürtaj sayısını azaltmak için bir takım önlemler alındı. 1936-1955 yılları arasında ülkede tıbbi olmayan nedenlerle kürtaj yasaklandı. Türkiye'de de uzun yıllar yasak olan kürtaj, 12 Eylül Darbesi sonrası Askerî İdare'nin 27 Mayıs 1983'te çıkardığı yasayla serbest bırakıldı.

## Uygulandığı durumlar

İstenmeyen gebelikler (hamilelik) sonlandırılmak istendiğinde kürtajın son adet tarihi itibarıyla yasal olduğu ülkelerde farklı sınırlar vardır. Bu duruma yasal tahliye ya da kürtaj denilmektedir. Türkiye' de 2827 sayılı yasanın 5. maddesine göre gebeliğin 10. haftası bir limit şeklinde kullanılarak kürtaj işlemi yasal olarak yapılmaktadır. Yasalar ile ilgili bu işlem sadece kadın doğum uzmanlarının yetkisi altındadır. İşlem hekim ve hasta arasında gizli kalmaktadır. Gebede ciddi bir hastalık mevcut ise ve gebe kalma durumu kişi için risk oluşturuyor ise ya da gebelik süresince zararlı olan yalnız kendisinin kullanmakta zorunlu kılındığı ilaçlar var ise kişiye terapotik kürtaj (tedavi amaçlı kürtaj) uygulanır.

## Uygulama şekilleri

İşlemin gerçekleşmesi için bir tane değil birden fazla hekimin onayı gerekir ve sağlık kurulu raporuna gerek duyulur. Gebelik süresince takibi yapılan bebeğin sakatlık ya da kalp ritimlerinin olmadığı kesinleştiği gibi durumlarda terapötik kürtaj uygulanır. İşleme geçilmeden önce USG ile gebelik durumunun ve rahim dışındaki yerleşim durumu gözlenir. Kürtaj işlemi sırasında Genel ya da lokal anestezi uygulanır. Kişi genel anesteziye alınacak ise işlem öncesi 4 saat kadar oral alımı durdurulur.

Hastanın uygulanan ilk kürtajı ise ya da önceden yapılmış sezaryen ile doğumu varsa Genel anestezi ile kürtaj yapılır. Yalnız kişinin geçmişte yaptırmış olduğu kürtajları varsa ya da normal doğum eylemi gerçekleştirilmiş ise lokal anestezi yapılabilir. Lokal anestezi, Anestezi uzmanları tarafından serviks bölgesi özel ilaçlar ile uyuşturulur. Genel anestezi ise intravenöz yol ile ilaç uygulanarak Anestezi uzmanı tarafından yapılır. İşlem öncesinde jinekolojik muayene ve rahim yapısı değerlendirilmelidir. İşlem 5 ila 15 dakika kadar sürer. Lokal anestezi ile 15 dakika kadar, Genel anestezi ile 30 dakika kadar sonra kişi ev ortamına gönderilebilir. Analjezik, antibiyotik, kanamayı azaltmak amaçlı Hekim tarafından ilaçlar önerilir.

## Riskler

Kürtajın riski prosedürün ne kadar güvenli olarak yürütüldüğüne bağlıdır. Dünya Sağlık Örgütü güvenli olmayan kürtajı yetkin olmayan şahıslarca, tehlike yaratan ekipmanla veya hijyenik olmayan şartlar altında yapılan kürtaj olarak tanımlar. Gelişmiş ülkelerde yapılan yasal kürtaj tıptaki en güvenli prosedürlerdendir. Örneğin ABD'de kürtajdan ölüm oranı 100.000 vakada 0,7'dir; bu kürtajın doğum yapmaya göre 13 kat daha güvenli olduğu anlamına gelmektedir. Kürtajla alakalı ölüm oranı hamileliğin ilerlemesiyle artsa da, 21. haftaya kadar doğumdan daha azdır.

Hamileliğin ilk üç aylık döneminde vakum aspirasyonu en güvenli yöntemdir. Bu prosedürüm komplikasyonları nadirdir ve rahim delinmesi, iltihaplanma ve ikinci bir prosedür gerektirecek şekilde parça kalmasından oluşur.

* Asherman sendromu (rahim içerisinde yapışıklık oluşması)
* İşlem sonrası enfeksiyon (endometrit)
* Uzamış vajinal kanama (içeride bir miktar gebelik ürünü kalması nedeniyle oluşabilir)
* Kullanılan her türlü anestezik maddeye bağlı ilaç alerjisi
* Kürtaj işlemine rağmen gebeliğin devam etmesi
* Stres, kaygı bozukluğu, panik atak
* Sonraki regl döneminin değişmesi sayılabilecek riskler arasındadır.

## İyileşme süresi

İşlem sonrası Genel anestezi etkisi 1 saat kadar sürer. Bu süre içerisinde kişi gözlem altında tutulur. Bir saat kadar sonra hasta kendine gelmesiyle normal aktivitelerine dönmesi beklenir. Ağrı çoğu zaman olmaz, olması durumunda analjeziklere yanıt verir. Çok az derecede bir kanama, menstruasyondan çok daha az vajinal hemoraji olur. Kanama en fazla on gün kadar sürer. Kişi bir buçuk ay kadar sonra menstruasyon kanaması geçirir. Kürtaj sonrası vajinal kanamalar olacağından cinsel ilişkiye ara verilmelidir.

Kürtaj işlemi yapılan kadınlar tekrar hamile kalabilirler. Bazı vakalarda tüplerdeki tıkanıklık, kürtaj esnasında meydana gelen rahim delinmesi, İşlem sonrası enfeksiyon, uterusun yapışması gibi olumsuz durumlarda hamile kalmada zorluklar yaşanabilir.

## Hukuki boyut

Ülkelerine göre kürtajın yasal durumu:
  Yasal; istenildiğinde mevcut.
  Irza geçme, annenin hayatına tehlike, bedensel sağlık ya da ruh sağlığı sorunları, sosyoekonomik faktörler ve/veya fetüs bozukluğu durumlarında yasal
  Irza geçme, annenin hayatına tehlike, bedensel sağlık ya da ruh sağlığı sorunları ve/veya fetüs bozukluğu durumlarında yasal
  Irza geçme, annenin hayatına tehlike ve/veya bedensel sağlık ya da ruh sağlığı sorunları durumlarında yasal
  Annenin hayatına tehlike ve/veya bedensel sağlık ya da ruh sağlığı sorunları durumlarında yasal
  İstisnasızca yasa dışı
  Bölgeye göre değişir
  Bilgi yok

## Ülkelere göre kürtaj yasağı

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada sadece 52 ülkede, hamile bir kadının talebi doğrultusunda, herhangi bir gerekçe göstermeksizin yapılan kürtaj yasal sayılıyor. Avrupa coğrafyasında kürtaj bugün sadece Malta'da tamamen yasak. Müslüman halkın çoğunlukta olduğu ülkelerde ise herhangi bir sebepten ötürü kürtaja izin veren iki ülke bulunuyor: Tunus ve Türkiye. Türkiye'de kürtaj 27 Mayıs 1983'ten bu yana "Nüfus Planlaması Kanunu"nun 5. ve 6. maddelerince yasaldır. Kürtaj hamileliğin 10. haftasına kadar gebenin rızasına ve kadının sağlığı açısından tıbbi sakınca olmadığı müddetçe yasaldır. Kadının 18 yaşının altında olması durumunda ebeveynlerinin izni gerekmektedir. Kadın evli ise kocasının da rızası gerekir.

* Azerbaycan'da kürtaj - Azerbaycan'da kürtaj, 1955'ten bu yana, hamileliğin ilk 28 haftalık döneminde istenildiğinde özgürce gerçekleştirilebilen, yasal bir tıbbi operasyondur.
* İspanya'da kürtaj - İspanya'da kürtaj, 5 Haziran 2010'dan bu yana, hamileliğin ilk üç aylık döneminde istenildiğinde özgürce gerçekleştirilebilen, yasal bir tıbbi operasyondur.
* Almanya'da kürtaj - Almanya'da kürtaj, zorunlu danışmanlık şartıyla 12 haftaya kadar yasaldır. Hamile kadının fiziksel veya zihinsel sağlığı için önemli bir tehlike oluşturması durumunda hamileliğin ilerleyen dönemlerinde de izin verilir.
* Ermenistan'da kürtaj - Ermenistan'da kürtaj talep üzerine 12 haftaya kadar ve özel durumlarda 12 hafta ile 22 hafta arasında yasaldır.
* Kazakistan'da kürtaj - Kazakistan'da kürtaj, seçmeli bir prosedür olarak 12 haftaya kadar yasaldır ve sonrasında sadece özel durumlarda uygulanabilmektedir.
* Rusya'da Kürtaj - Rusya'da kürtaja yasal olarak sadece tecavüz vakalarında 12 ila 22 hafta arasında izin veriliyor.
* ABD'de Kürtaj - Amerika'da, 1973'teki tarihi kararla tüm kadınlar yasal kürtaj hakkı kazandılar, örnek: bir live-ivf kuruluşu.
* Arnavutluk'ta kürtaj - Arnavutluk'ta kürtaj 7 Aralık 1995'te tamamen yasallaştırıldı. Kürtaj işlemi gebeliğin on ikinci haftasına kadar yapılabilmektedir.
* Kıbrıs Cumhuriyeti'nde kürtaj - Kıbrıs Cumhuriyeti'nde kürtaj, sınırlı bir şekilde serbest bırakılmıştır. Bu konudaki en yeni yasa 1986 tarihlidir. Kürtaj, sadece anneye herhangi bir fiziksel veya ruhsal zarar gelmesi riski varsa, fetüs bozukluğu riski mevcutsa veya annenin ırzına geçilmiş veya herhangi bir "sosyal ve aile statüsünü etkileyen" cinsel suç işlenmişse yasaldır.

## Ayrıca bakınız

* Cinsiyet tercihli kürtaj
* Azerbaycan'da kürtaj
* Nüfus azalması
* Benim bedenim, benim kararım
* Tecavüz hamileliği
* Mifepriston + Misoprostol
* Zorla kürtaj
* Türkiye'de kürtaj
* Tüp bebek

## Kaynakça