# Salata

Yeşil salata tabağı.
Uskumru ve elma salatası
Karışık salata
Sezar salatası
**Salata**, genellikle sebze veya meyvelerden oluşan sade karışım ya da üzerine yoğurt ya da salata sosu dökülmesiyle hazırlanan ve yemeklere eşlik eden yiyecek karışımı. Kimi zaman içine et ya da peynir gibi yiyecekler de konulur. Mevsimine ve yapıldığı yöreye özgü sayısız çeşidi yapılır. Antik Çağda Romalılar, Yunanlar ve Persler ot ve yeşillikleri karıştırarak karışık salata benzeri bir yemek yapmaktaydı.

## Etimoloji

Türkçedeki *salata* kelimesi İtalyanca *salata* (> *insalata*) kelimesinden dilimize geçmiştir ve köken olarak Latince *sal* ("tuz") kelimesine dayanır.

## Arka yapı

Et yemeğin yanında servis edilen basit bir salatada pişmemiş yeşillik dışında pişmiş sebzelerle de kullanılabilir. Tarhun, maydanoz, frenk maydanozu, frenk soğanı, menekşe, hodan ve geyik otu gibi taze otlar ve çiçekler dışında jülyen kesilmiş pancar, katı yumurta, trüf, salata sosuna batırılmış sarımsaklı ekmek kabukları ve kornişon gibi malzemeler de salataya garnitür olabilir.

Basit salatalar için hazırlanan soslar genel olarak *vinaigrette* tarzı soslardır. Yağ dışında şarap sirkesi, hardal, tuz ve biber içerir. Bu basit vinaigrette sosun birçok çeşidi vardır:

| İsmi | Kullanıldığı salatalar | Sosun malzemeleri |
| --- | --- | --- |
| Domates suyu | Kabak, patates, yer elması | Kaynatılarak azaltılmış taze domates suyu, yağ, sirke, tuz, biber |
| Domuz yağı | Yaban hindiba, kırmızı lahana, mısır salatası, karahindiba | Domuz pastırmasından yağ, tuz, biber, ısıtılmış sirke |
| Gasconne | Hindiba, escarole | Ezilmiş sarımsak, yağ, sirke, tuz, biber, sarımsaklı ekmek kabukları |
| Hamsi | Kereviz, hindiba, pişmiş sebze | 2 ezilmiş hamsı filetosuna yağ, sirke ve karabiber eklenir |
| Hardal kreması | Jülyen kesilmiş kereviz, hindiba | Hardal, krema, limon suyu, tuz, biber |
| Hint | Pişmiş sebze | Yağda kavrulmuş soğan, köri tozu, yağ, limon suyu, ezilmiş sarımsak, tuz, biber |
| Krema | Lahana, marul | Krema, şarap sirkesi veya limon suyu, tuz, biber |
| Marseillaise | Hindiba | Ezilmiş sarımsak, yağ, sirke, tuz, biber Gasconne salata sosuna benzer |
| Kırmızı biber | Kereviz, pişmiş sebze | Fırında pişirilmiş soğan, yağ, sirke, tuz, toz kırmızı biber |
| Rémoulade | Her salatada kullanılabilir | Üç ufalanmış yumurta sarısı, yağ, sirke, tuz, biber |

## Çeşitleri

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Ahtapot salatası
* Akdeniz salatası
* Arnavut salatası
* Bahar salatası
* Biber salatası
* Börülce salatası
* Brokoli salatası
* Çoban salatası
* Deniz börülcesi salatası
* Domates salatası
* Enginar salatası
* Erişte salatası
 | * Fasulye salatası
* Güz salatası
* Havuç salatası
* Hindiba salatası
* Ispanak salatası
* Kabak salatası
* Karides salatası
* Kavun salatası
* Kereviz salatası
* Kırmızı lahana salatası
* Kırmızı pancar salatası
* Kış salatası
 | * Makarna salatası
* Pizza salatası
* Mercimek salatası
* Pico de gallo
* Meyve salatası
* Tatlı salatası
* Osmanlı salatası
* Patates salatası
* Peynir salatası
* Rus salatası
* Semizotu salatası
* Sezar salatası
* Soğan salatası
* Yengeç salatası
* Yumurta salatası
* Zahter salatası
 |

### Osmanlı mutfağındaki çeşitleri

Basılı ilk yemek kitabı Melceü’t-Tabbâhîn'de çok çeşitli salata tarifleri vardır. Bunlar:

* Yeşil salata
* Domates salatası
* Karnabahar salatası
* Dövme hıyar salatası
* Çerkez salatası
* Sardalya salatası
* Istakoz salatası
* Rozbi salatası
* Bakla filizi salatası
* Teke salatası
* Marul salatası
* Çiroz balığı salatası
* Frenk teresi salatası
* Hindiba salatası

## Ayrıca bakınız

* Hazırlanan yemekler listesi
* Salata barı
* Ana yemek
* Ordövr

## Kaynakça