# Liaoning

|  |
| --- |
| **Liaoning Eyaleti** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Çince : | **辽宁省** |
|  | Liáoníng Shěng |
|  |
|  |  |
|  |
|  |  |
|  |
|  |  |

 |
| Kısaltmalar: 辽  (pinyin: Liáo) |
|  |
| **Adın kökeni** | Liao Nehri |
| **İdari birim türü** | Eyalet |
| **Başkenti** (ve en büyük şehri) | Shenyang |
| **ÇKP Komitesi Sekreteri** | Li Xi |
| **Vali** | Chen Qiufa |
| **Yüzölçümü** | 145.900 km² (21.) |
| **Nüfusu** (2010)  - Nüfus yoğunluğu | 43.746.323 (14.) 300 kişi/km² (15.) |
| **GSYİH** (2016)  - kişi başına | CNY 2,2 trilyon (7.) CNY 50.287 (7.) |
| **İGE** (2010) | 0,740 (yüksek) (6.) |
| **Başlıca etnik gruplar** | Han - %84 Mançu - %13 Moğol - %2 Hui - %0,6 Koreli - %0,6 Sibo - %0,3 |
| **İl düzeyi** | 14 |
| **İlçe düzeyi** | 100 |
| **Belde düzeyi**† | 1511 |
| **ISO 3166-2** | CN-21 |
| **Resmî websitesi**   (Çince) |
|  |

**Liaoning** (Çince (basitleştirilmiş): 辽宁; Çince (geleneksel): 遼寧; pinyin: *Liáoníng*), Çin'in kuzeydoğusunda bulunan bir eyalettir. Eyalet, günümüzdeki haliyle 1907 yılında **Fengtian** (Çince: 奉天; pinyin: *Fèngtiān*) ismiyle kuruldu, ancak isim 1929'da "Liaoning" olarak değiştirildi. Eyalet başkenti ayrıca o dönemde Shenyang'ın eski ismi olan Shengjing'in Mançuca telaffuzu olan **Mukden** olarak bilinirdi. Japon Mançukuo kukla rejimi altında eyaletin ismi 1907'deki ismine dönüştürüldü, fakat Liaoning ismi 1945'te yine geri getirildi.

Liaoning, Çin'in kuzeydoğusunu oluşturan Mançurya'nın en güney kısmıdır. Yüzeysel şekli ve stratejik konumu nedeniyle Çincede "Altın Üçgen" olarak bilinir. Güneyden Sarıdeniz (Kore Körfezi ile Bohai Denizi), güneydoğudan Kuzey Kore'ye ait Kuzey Pyongan ile Chagang illeri, kuzeydoğudan Jilin eyaleti, güneybatıdan Hebei eyaleti ve kuzeybatıdan İç Moğolistan tarafından çevrelenmektedir. Yalu Nehri, eyaletin Kuzey Kore ile sınırını belirlemektedir.

## İdari yapılanma

Liaoning Eyaleti toplam 14 farklı il düzeyi idari birimden oluşur:

| **Liaoning Eyaleti'nin İdari Bölümleri** |
| --- |
|
**ShenyangDalianAnshanFushunBenxiDandongJinzhouYingkouFuxinLiaoyangPanjinTielingChaoyangHuludao** |
| Bölüm kodu | İsim | Çince Pinyin | Alan (km2) | Nüfus (2020 Nüfus Sayımı) | Merkez | İlçe düzeyi bölümler |
| Semtler | İlçe düzeyi şehirler | İlçeler | Özerk ilçeler |
| 210000 | Liaoning Eyaleti | 辽宁省 Liáoníng Shěng | 148.379,18 | 42.591.407 | Shenyang Şehri | 59 | 16 | 17 | 8 |
| **— Eyalet altı şehirler —** |
| 210100 | Shenyang Şehri | 沈阳市 Shěnyáng Shì | 12.859,89 | 9.199.601 | Hunnan Semti | 10 | 1 | 2 |  |
| 210200 | Dalian Şehri | 大连市 Dàlián Shì | 13.630,44 | 7.450.785 | Xigang Semti | 7 | 2 | 1 |  |
| **— İl düzeyi şehirler —** |
| 210300 | Anshan Şehri | 鞍山市 Ānshān Shì | 9.255,36 | 3.325.372 | Tiedong Semti | 4 | 1 | 1 | 1 |
| 210400 | Fushun Şehri | 抚顺市 Fǔshùn Shì | 11.271,03 | 1.731.864 | Shuncheng Semti | 4 |  | 1 | 2 |
| 210500 | Benxi Şehri | 本溪市 Běnxī Shì | 8.413,94 | 1.326.018 | Pingshan Semti | 4 |  |  | 2 |
| 210600 | Dandong Şehri | 丹东市 Dāndōng Shì | 15.289,61 | 2.188.436 | Zhenxing Semti | 3 | 2 |  | 1 |
| 210700 | Jinzhou Şehri | 锦州市 Jǐnzhōu Shì | 10.039,99 | 2.703.853 | Taihe Semti | 3 | 2 | 2 |  |
| 210800 | Yingkou Şehri | 营口市 Yíngkǒu Shì | 5.399,80 | 2.328.582 | Zhanqian Semti | 4 | 2 |  |  |
| 210900 | Fuxin Şehri | 阜新市 Fùxīn Shì | 10.326,99 | 1.647.280 | Xihe Semti | 5 |  | 1 | 1 |
| 211000 | Liaoyang Şehri | 辽阳市 Liáoyáng Shì | 4.735,78 | 1.604.580 | Wensheng Semti | 5 | 1 | 1 |  |
| 211100 | Panjin Şehri | 盘锦市 Pánjǐn Shì | 4.065,40 | 1.389.691 | Xinglongtai Semti | 3 |  | 1 |  |
| 211200 | Tieling Şehri | 铁岭市 Tiělǐng Shì | 12.984,51 | 2.388.294 | Tieling İlçesi | 2 | 2 | 3 |  |
| 211300 | Chaoyang Şehri | 朝阳市 Cháoyáng Shì | 19.697,78 | 2.872.857 | Shuangta Semti | 2 | 2 | 2 | 1 |
| 211400 | Huludao Şehri | 葫芦岛市 Húlúdǎo Shì | 10.408,68 | 2.434.194 | Longgang Semti | 3 | 1 | 2 |  |

## Nüfus

2010 yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı'na göre Liaoning'in toplam nüfusu 43.746.323.

### Etnik yapı

Liaoning'deki başlıca etnik gruplar şunlardır:

Liaoning'deki başlıca etnik gruplar (2010)| Etnik grup | Nüfus |
| --- | --- |
| Han | 37.103.174 |
| Mançu | 5.336.895 |
| Moğol | 657.869 |
| Hui | 245.798 |
| Koreli | 239.537 |
| Sibolar | 132.431 |

### Diller

Liaoning Eyaleti'nin çoğunda Beifanghua'nın bir lehçesi olan Kuzeydoğu Guanhua'nın (Çincede kısaca "Dōngběihuà" 东北话 olarak bilinir) farklı değişkeleri konuşulur; ör. Shenyang'da konuşulan Shenyang şivesi. Liaotung Yarımadası civarlarında ise kendisi de Beifanghua'nın bir lehçesi olan Jiaoliao Guanhua'in farklı değişkeleri konuşulur; ör. Dalian'de konuşulan Dalian şivesi. Tüm bunların dışında, *Ethnologue*'a göre, Liaoning'de konuşulan diğer diller Korece, Mançuca ve Moğolcadır. Jilin'deki etnik Korelilerin konuştuğu Hamgyŏng lehçesinden farklı olarak, Liaoning Korelileri Pyongan lehçesini konuşurlar.

## Ayrıca bakınız

 Wikimedia Commons'ta **Liaoning** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi site (Çince)