# George Vancouver

| George Vancouver |
| --- |
| Bilinmeyen bir sanatçının George Vancouver tasviri |
| Doğum | 22 Haziran 1757(1757-06-22) King's Lynn, Norfolk, İngiltere |
| Ölüm | 10 Mayıs 1798 (40 yaşında) Petersham, Richmond upon Thames, Şu anda Büyük Londra, İngiltere |
| Bağlılığı | Büyük Britanya |
| Branşı | Kraliyet Donanması |
| Rütbesi | Kaptan |
| Komutası | HMS *Discovery* (Vancouver Seferi, 1791–1795) |
| İmza |
|  |

**George Vancouver** (d. 22 Haziran 1757, King's Lynn, Norfolk - ö. 10 Mayıs 1798, Petersham, Richmond upon Thames), Kuzey Amerika'nın Büyük Okyanus kıyılarındaki araştırmalarıyla tanınan Britanyalı kâşif ve denizci.

San Francisco yakınlarından bugünkü Britanya Kolumbiyası'na kadar olan kıyı bölgesinin haritasını çıkarmış, Büyük Okyanus ile Kanada'nın kuzeydoğusundaki Hudson Körfezi arasında kesintisiz bir boğaz olmadığını kanıtlamıştır.

Vancouver şehrine adını veren kişidir.

## Kariyeri

1771 yılında, 13 yaşında, Vancouver Kraliyet Donanması'na "genç bir beyefendi" olarak, gelecekte bir denizci adayı olarak katıldı. Nominal olarak yetenekli bir denizci (AB) olarak sınıflandırıldı, ancak HMS *Resolution* gemisinde orta denizcilerden biri olarak yelken açtı. James Cook'un varsayılan kıtası *Terra Australis'i* aramak için yaptığı ikinci yolculuğunda (1772-1775) HMS *Resolution*'ta görev aldı. Ayrıca Cook'un üçüncü yolculuğunda (1776-1780) *Resolution'ın* refakat gemisi HMS *Discovery* (1774) de yer aldı ve Hawaii Adaları'nın ilk Avrupalılar tarafından görülmesi ve keşfi sırasında oradaydı.

Vancouver, Ekim 1780'de Britanya'ya döndüğünde teğmen olarak görevlendirildi ve başlangıçta Manş Denizi ve Kuzey Denizi'nde refakat ve devriye görevinde bulunan HMS Martin (1761) adlı savaş gemisine atandı. 11 Şubat 1782'de Batı Hint Adaları'na gitmek üzere Plymouth'tan ayrıldı ve gemiye eşlik etti. 7 Mayıs 1782'de 74 toplu savaş gemisi HMS *Fame*'in dördüncü teğmeni olarak atandı. O sırada Britanya Batı Hint Adaları Filosu'nun bir parçası olan ve Fransızların elindeki Rüzgâraltı Adaları'nda devriye görevi yapan HMS *Fame*'te bulundu. Vancouver, daha sonra Saintes Muharebesi'nde (Nisan 1782) yer aldı ve burada kendini gösterdi. Vancouver, Haziran 1783'te İngiltere'ye döndü.

### Nootka Krizi

1780'lerin sonlarında İspanyol İmparatorluğu, Pasifik Kuzeybatı'ya bir keşif gezisi düzenledi. 1789'da Nootka Krizi gelişti ve İspanya ile Britanya, günümüz Vancouver Adası'ndaki Nootka Boğazı'nın mülkiyeti ve daha da önemlisi, Pasifik Kuzeybatı kıyılarını kolonileştirme ve yerleşme hakkı konusunda savaşın eşiğine geldi. Henry Roberts, kısa süre önce HMS *Discovery* keşif gemisinin komutasını devralmıştı.HMS *Discovery* (Cook'un yolculuğundaki geminin onuruna adlandırılan yeni bir gemi ), başka bir dünya turu olasılığıyla Roberts, Vancouver'ı ilk teğmeni olarak seçti, ancak kriz nedeniyle ikisi de daha sonra başka savaş gemilerine atandı. Vancouver, Joseph Whidbey ile birlikte 74 toplu savaş gemisi HMS *Courageux*'a gitti. 1790'da ilk Nootka Konvansiyonu krizi sona erdirdiğinde, Vancouver'a Nootka Boğazı'nın kontrolünü ele geçirmek ve kıyıları haritalamak için *Discovery'nin* komutası verildi.

### Keşifler

Britanya Kolumbiyası'ndaki Victoria şehrinde bulunan Britanya Kolumbiya Yasama Binası'ndaki George Vancouver'ın gerçek boyutlu, yaldızlı heykeli.
#### Vancouver Seferi

İngiltere'den HMS *Discovery* ve HMS *Chatham* adlı iki gemiyle yola çıktılar. Vancouver, 1 Nisan 1791'de her iki gemiyle de Pasifik bölgesini keşfetmekle görevli olduğu bir sefere komuta etti. Seferin ilk yılında Cape Town, Avustralya, Yeni Zelanda, Tahiti ve Hawaii'ye (o zamanlar Sandviç Adaları olarak biliniyordu) seyahat ederek botanik örnekler topladı ve yol boyunca kıyı şeritlerini inceledi. Batı Avustralya'daki Kral George Boğazı'nda bulunan Possession Point'i resmen sahiplendi ve burası daha sonra Batı Avustralya'nın Albany kasabası oldu. Kuzey Amerika'ya ilerleyen Vancouver, günümüz Oregon ve Washington kıyılarını kuzeye doğru takip etti. Nisan 1792'de, Gray'in Columbia Nehri'ne doğru yelken açmasından hemen önce Oregon kıyılarında Amerikalı Kaptan Robert Gray ile karşılaştı.

Vancouver, 29 Nisan 1792'de Vancouver Adası ile günümüz Washington eyaleti anakarası arasındaki Juan de Fuca Boğazı'na girdi. Emirleri arasında, anakaranın batı kıyısındaki her giriş ve çıkışın, Alaska'ya kadar kuzeye doğru haritalandırılması yer alıyordu. Bu çalışmanın çoğu, hem yelken hem de kürekle hareket eden küçük teknelerle yapıldı; haritalandırılmamış sularda daha büyük yelkenli gemilerin manevra yapması genellikle pratik değildi ve tehlikeliydi.

Vancouver, subayları, arkadaşları, iş ortakları ve gemisi *Discovery'nin* adını taşıyan birçok yere isim verdi; bunlar arasında şunlar yer alıyor:

* Baker Dağı, *Discovery gemisinin* 3. Teğmeni Joseph Baker'ın adıyla anılmaktadır; kendisi bu dağı ilk gören keşif ekibi üyesidir.
* St. Helens Dağı – arkadaşı 1. Baron St. Helens Alleyne FitzHerbert'in adını almıştır.
* Puget Sound – güney bölgelerini keşfeden *Discovery'nin* 2. teğmeni Peter Puget'in adından geliyor.
* Rainier Dağı – arkadaşı Tuğamiral Peter Rainier'in adını almıştır.
* Washington eyaletindeki Gardner Limanı ve Susan Limanı, eski komutanı Koramiral Sir Alan Gardner ve eşi Susannah, Lady Gardner'ın adını taşımaktadır.
* Whidbey Adası – adını deniz mühendisi Joseph Whidbey'den almıştır.
* Discovery Geçidi, Discovery Adası, Discovery Körfezi, Discovery Limanı ve Discovery Park (Seattle) .
* Orford Resifi, Horace Walpole'dan sonra.

1791'deki bir İspanyol seferinin ardından Vancouver, 13 Haziran 1792'de Burrard Körfezi'ne giren ikinci Avrupalı oldu ve buraya arkadaşı Sir Harry Burrard'ın adını verdi. Burası, Stanley Park'ın ötesindeki Vancouver şehrinin günümüzdeki ana liman bölgesidir. Sonraki dokuz gün boyunca Howe Boğazı ve Jervis Körfezi'ni inceledi. Ardından, 22 Haziran 1792'deki 35. doğum gününde, günümüzdeki Britanya Kolumbiyası Üniversitesi'nin bulunduğu Point Grey'e döndü. Burada beklenmedik bir şekilde Dionisio Alcalá Galiano ve Cayetano Valdés y Flores liderliğindeki bir İspanyol seferiyle karşılaştı. Vancouver, Francisco de Eliza komutasındaki José María Narváez'in bir önceki yılki 1791 keşif gezisine dayanan Georgia Boğazı'nın kaba bir haritasına zaten sahip olduklarını öğrenince (*kendi ifadesiyle*).*"çok üzüldü"*. Üç hafta boyunca birlikte Georgia Boğazı ve Discovery Adaları bölgesini keşfettikten sonra, ayrı ayrı yelken açarak Nootka Boğazı'na doğru ilerlediler.

Ağustos 1792'de yaz keşif sezonu sona erdikten sonra Vancouver, o zamanlar bölgenin en önemli limanı olan, günümüz Vancouver Adası'ndaki Nootka'ya gitti. Burada, İspanyolların Francisco de Eliza'nın İspanyol tacı için yaptığı iddialardan dolayı iade ettiği Britanya binalarını ve topraklarını teslim alacaktı. İspanyol komutanı Juan Francisco Bodega y Quadra çok cana yakındı ve Vancouver ile yaptıkları haritaları değiştirdiler, ancak bir anlaşmaya varılamadı. Her iki taraf da daha fazla talimat beklemeye karar verdi. Bu sırada, Nootka'nın bulunduğu kanıtlanan büyük adaya *Quadra ve Vancouver Adası* adını vermeye karar verdiler. Yıllar sonra, İspanyol etkisi azaldıkça, isim sadece Vancouver Adası olarak kısaltıldı.

*Discovery gemisi*, Ağustos 1792'nin başlarında Pasifik Okyanusu'ndaki Kraliçe Charlotte Boğazı'nda, Fife Sound yakınlarındaki gizli kayalıklara çarparak karaya oturdu.
Vancouver, Nootka Boğazı'ndayken Robert Gray'in elindeki Kolumbiya nehrinin aşağı kısımlarının haritasını edindi. Gray, onarım için Nootka Boğazı'na gitmeden önce yaz aylarında nehre girmişti. Vancouver, Gray'in bilgilerini doğrulamak ve daha kapsamlı bir araştırma yapmak gerektiğinin farkına vardı. Ekim 1792'de Teğmen William Robert Broughton'ı birkaç tekneyle Kolumbiya Nehri'ne gönderdi. Broughton, Kolumbiya Nehri Boğazı'na kadar ulaştı ve Hood Dağı'nı görüp adlandırdı.

Vancouver, İspanyol Alta Kaliforniya kıyıları boyunca güneye doğru yelken açtı, San Francisco Körfezi'ne girdi ve daha sonra Monterey'i ziyaret etti. Bulunduğu her iki yerde de İspanyollar tarafından sıcak bir şekilde karşılandı. Daha sonra Point Conception'daki ve Mission San Buenaventura yakınlarındaki Çumaş köylerini ziyaret etti. Vancouver, kışı Hawaii adalarının günümüzdeki adı olan Sandviç Adaları'nı keşfetmeye devam ederek geçirdi.

#### Daha fazla araştırma

Ertesi yıl, 1793'te, Britanya Kolumbiyası'na döndü ve daha kuzeye doğru ilerledi. Burada karadan keşif yapan Alexander Mackenzie'yi sadece 48 gün farkla kaçırdı. Burke Kanalı'ndaki Point Menzies'ten kuzeye doğru keşif yaparak 56°30'N enlemine ulaştı ve Galler Prensi Adası'nın kuzeybatı kıyılarına kadar ulaştı. Bu adanın etrafından dolaştı, ayrıca Revillagigedo Adası'nın çevresini dolaştı ve Mitkof, Zarembo, Etolin, Wrangell, Kuiu ve Kupreanof Adaları'nın kıyılarının bazı kısımlarını haritalandırdı. Hava koşullarının kötüleşmesiyle, Bodega y Quadra'yı bulmayı ve bölgesel görevini yerine getirmeyi umarak güneye, Alta Kaliforniya'ya doğru yelken açtı, ancak İspanyollar orada değildi. İspanyol vali, yabancı bir yetkilinin iç bölgelere girmesine izin vermeyi reddetti. Vancouver, bölgenin "yabancı saldırılara karşı tek savunmasının birkaç zayıf top" olduğunu belirtti. Bu yaşananların ardından kışı yine Sandviç Adaları'nda geçirdi.

1794'te ilk olarak keşif gezisinin en kuzey noktası olan Cook Körfezi'ne gitti ve oradan güneye doğru kıyı boyunca ilerledi. Tekne ekipleri Chichagof ve Baranof Adaları'nın doğu kıyılarını haritalandırdı, Admiralty Adası'nın etrafını dolaştı, Lynn Kanalı'nın başına kadar keşif yaptı ve Kuiu Adası'nın geri kalanını ve Kupreanof Adası'nın neredeyse tamamını haritalandırdı. Daha sonra Horn Burnu üzerinden Büyük Britanya'ya doğru yelken açtı ve Eylül 1795'te geri dönerek Güney Amerika'nın çevresini dolaşmayı tamamladı.

## Daha sonraki yaşamı

James Gillray, *The Caneing in Conduit Street* (1796) adlı eserinde, 2. Baron Camelford Thomas Pitt'in Londra'daki Conduit Caddesi'nde Vancouver'a yaptığı sokak köşesi saldırısını karikatürize etmiştir.
Richmond Hill'den görünen manzaradan etkilenen Vancouver, o zamanlar Surrey'de bulunan ve modern Londra'nın bir parçası olan Petersham'a yerleşerek emekli oldu.

Vancouver, İngiltere'ye döndüğünde zorluklarla karşılaştı. Başarılı ve siyasi bağlantıları güçlü doğa bilimci Archibald Menzies, hizmetkârının gemideki bir acil durum sırasında zorla çalıştırıldığından şikayet etti. Ayrıca gemi kaptanı Joseph Whidbey, sefer astronomu olarak kendisinden ücret konusunda rekabet eden bir hak iddiasında bulundu ve Vancouver'ın çok sayıda ihlâl nedeniyle disiplin cezası verdiği ve sonunda utanç içinde eve gönderdiği 2. Baron Camelford Thomas Pitt, onu hem kamuoyu önünde hem de özel olarak taciz etmeye başladı.

Pitt'in müttefikleri, kuzeni başbakan Genç William Pitt de dâhil olmak üzere, basında Vancouver'a saldırılar oldu. Thomas Pitt daha doğrudan bir yaklaşım benimseyerek, 29 Ağustos 1796'da eski kaptanı Vancouver'a birçok hakaret içeren bir mektup gönderdi ve onu düelloya davet etti. Vancouver, "resmî görevindeki kamuya açık davranışlarından dolayı özel olarak hesap veremeyeceğini" ciddi bir şekilde ifade ederek, bunun yerine amiraller tarafından resmî olarak sorgulanmayı teklif etti. Pitt ise bunun yerine Vancouver'ı takip etmeyi seçti ve sonunda Londra'da bir sokak köşesinde ona saldırdı. Daha sonraki yasal anlaşmazlıklarının şartları, her iki tarafın da barışı korumasını gerektiriyordu, ancak Vancouver'ın sivil kardeşi Charles'ın araya girip Pitt'e art arda darbeler indirmesini ve çevredekilerin saldırganı durdurmasını hiçbir şey engelleyemedi. Basında suçlamalar ve karşı suçlamalar havada uçuştu, zengin Camelford fraksiyonu daha fazla ateş gücüne sahipti, ta ki uzun denizcilik hizmetinden dolayı hastalanan Vancouver ölene kadar.

## Ölümü

Vancouver'ın Petersham'daki Aziz Petrus Kilisesi'ndeki mezarı
Bir zamanlar Britanya'nın en büyük kâşifleri ve denizcileri arasında yer alan Vancouver, seferlerini ve keşiflerini tamamlamasının üzerinden üç yıldan az bir süre geçtikten sonra, 10 Mayıs 1798'de 40 yaşında, kimsesiz bir şekilde öldü. Vancouver'a ait tıbbî kayıtlar imha edildiğinden resmî bir ölüm nedeni belirtilmedi. John Naish adlı bir doktor Vancouver'ın böbrek yetmezliğinden öldüğünü iddia ederken diğerleri bunun hipertiroidi rahatsızlığından kaynaklandığına inanıyordu.

Vancouver'ın mezarı, İngiltere'nin Richmond upon Thames şehrindeki Petersham'da bulunan St Peter Kilisesi'nin avlusundadır. Hudson's Bay Company, 1841 yılında kiliseye bir anıt plaketi yerleştirmiştir 1960'larda restore edilen Portland taşından yapılmış mezarı, tarihî bağlantıları nedeniyle şu anda II. Derece koruma altındadır.

## Aile isminin kökeni

Vancouver adının kökeni hakkında bazı tartışmalar olmuştur. Vancouver adının, Hollanda'nın kuzeydoğusundaki bir şehir olan Coevorden'den (kaynaklanan) anlamına gelen *van Coevorden* ifadesinden türediği günümüzde yaygın olarak kabul edilmektedir. Bu şehir, görünüşe göre 13.-15. yüzyıllardaki "Coeverden" ailesinin adından esinlenerek adlandırılmıştır.

16. yüzyılda, Coevorden bölgesinden (ve Hollanda'nın geri kalanından) bir dizi iş insanı İngiltere'ye taşındı. Bunlardan bazıları *Van Coeverden* olarak biliniyordu. Diğerleri ise, öküzlerin nehirden geçmesi anlamına gelen Oxford soyadını benimsedi. Bu da *Coevorden'in* İngilizceye yaklaşık bir çevirisiydi. Ancak, Vancouver'ın soylu soyunu iddia eden tarih kitaplarında adı geçen soylu ailenin tam adı bu değildir. Söz konusu aile Coevorden değil, Coeverden'di.

1970'lerde, Vancouver'da bulunan Hollanda'nın eski başkonsolosu Adrien Mansvelt, hem tarihsel hem de soybilimsel dergilerde ve *Vancouver Sun* gazetesinde derlenmiş bir bilgi yayınladı. Mansvelt'in teorisi daha sonra şehir tarafından Expo 86 Dünya Fuarı sırasında tarihsel bir gerçek olarak sunuldu. Bu bilgiler daha sonra tarihçi W. Kaye Lamb tarafından *A Voyage of Discovery to the North Pacific Ocean and Round the World, 1791–1795* (1984) adlı kitabında kullanıldı.

W. Kaye Lamb, Mansvelt'in 1973 tarihli araştırmasını özetlerken, Britanya'daki Vancouver ailesi ile Hollanda'daki Van Coeverden ailesi arasında yakın aile bağlarının kanıtlarına ve George Vancouver'ın Hollanda kökenine atıfta bulunan günlüklerindeki kendi sözlerine dikkat çekiyordu.

2006 yılında Waikato Üniversitesi'nde kütüphaneci olan John Robson, George Vancouver'ın ataları üzerine kendi araştırmasını yürüttü ve bunu *British Columbia History* dergisinde bir makalede yayınladı. Robson, Vancouver'ın atalarının Hollandalı değil Flaman olabileceği teorisini ortaya atarak, Vancouver'ın Suffolk'taki Ipswich ve Essex'teki Colchester'da yaşayan Vangover ailesinden geldiğini iddia etti. Bu kasabalarda 16. ve 17. yüzyıllarda önemli bir Flaman nüfusu vardı.

George Vancouver, Kuzey Amerika Pasifik kıyılarını keşfi sırasında, ailesinin memleketi Coevorden'in anısına, günümüzde Alaska'da bulunan Couverden Adası'nın güney ucuna *Point Couverden* adını vermiştir. Bu konum Güneydoğu Alaska'daki Lynn Kanalı'nın batı giriş noktasında yer almaktadır.

## Kaynakça