# Taşıt

**Taşıt**, **ulaşım aracı** veya **vasıta**, yük ve yolcu taşımaya yarayan araçların genel adıdır.

## Karayolu taşıtları

### Motorsuz kara yolu taşıtları

#### İnsan gücü ile hareket eden taşıtlar

##### Pedallılar

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |
| Bisiklet | Üç tekerli bisiklet | Velotaksi | Tandem bisiklet | Quadricycles | Tekteker |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Çok kişilik | Yatay bisiklet |

##### Sürüklemeliler

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Su kayağı | Kar kayağı | Kızak |

##### Yük taşımak için

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |
| Yük taşıma arabası | Valiz taşıma arabası | El arabası | El arabası (Small) | Bagaj arabası |

##### Diğer

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Tahtırevan | Çekçek | Tekerlekli sandalye | Scooter (Manuel) | Taşıma sedye | Tekerlekli sedye | Kaykay | Tekerlekli paten | Bebek arabası | Alışveriş arabası |

#### Hayvan gücü ile hareket eden tekerlekli taşıtlar

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| Diligence | Coach | Savaş arabası Chariot | iki tekerli at arabası (Calash) | Kupa (Brougham) | Berline | Posta arabası (Stagecoach) |

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| üstü açılabilir araba (Cabriolet) | Fayton Barouche | Buggy | Dogcart | Cart | Surrey | Tandem Horse |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |
| Buckboard |  | Kağnı | Köpek arabası | Omnibus |

##### Sürüklemeliler

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Köpek kızağı | Troyka |

##### Kullanılan hayvanlar

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |
| Keçi | Deve | Fil | Öküz | Zebra |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| At | Eşek |

#### Treylerler

**Treyler**, bir kamyon, otobüs veya otomobil tarafından çekilen ve taşıyacağı yükün özelliklerine has bir şekilde tasarlanıp imal edilen en az bir dingili ve çekildiği taşıta çeki oku, döner tabla, kanca vb. adlarla tanımlanan bir bağlantı aygıtı aracılığı ile bağlanan yük taşıma amaçlı kara yolu taşıt aracıdır.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| Otomobil transfer treyleri |  |  |  |  | Karavan | Römorkör |

### Motorlu kara yolu taşıtları

#### Otomobiller

**Otomobil** (Auto: Yunancadaki anlamıyla kendiliğinden + mobile: Latincedeki anlamıyla hareketli demektir). Otomobil kavramının ilk ortaya çıktığı zamanı göz önüne alırsak at kullanılmadan, itmeden veya çekmeden kendiliğinden hareket edebilen öz itmeli taşıt

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| Sedan | Station Wagon | Roadster | Cabriolet | Hatchback | Coupe | Grand Tourer |

#### Motosikletler

**Motosiklet**, iki tekerlekli, bisiklet benzeri, içten yanmalı motora sahip bir ya da iki kişilik ulaşım aracıdır.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
| Scooter | Arazi motosikleti Off-Road motosiklet | Mobilet | Gezi motosikleti Touring motosikleti |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
| Alçak motosiklet Chopper motosiklet | Spor motosiklet | Enduro motosiklet | Supermoto |

#### Otobüsler

**Otobüs**, kara yolu taşıma yönetmeliğine göre sürücü dâhil 25 kişiden fazla yolcu kapasitesi olan motorlu kara taşıtıdır.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| Çift katlı otobüs | Çift katlı körüklü otobüs | Körüklü otobüs | Çift körüklü otobüs | Metrobüs | Troleybüs | Off-road otobüs |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
| Okul otobüsü | Üstü açık otobüs | Minibüs | Midibüs |

#### Kamyonlar

**Kamyon**, ağır yük taşımaya yarayan motorlu araç. Otomobil prensibine göre çalıştıklarından büyük yük otomobili olarak da tanımlanırlar.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| İtfaiye kamyonu | Troleybüs kamyon | Çekici kamyonu | Kurtarıcı kamyonu | Damperli kamyon | Tanker kamyonu | Dökme yük taşıma kamyonu |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Yarış kamyonu | Otobüs kamyon | Kamyonet |

#### Diğer motorlu araçlar

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Lokomobil | Traktör | Amfibiyen |

## Raylı taşıtlar

### Trenler

**Tren** (Fransızca : train), demiryolu üzerinde bir lokomotifin çektiği arabalar dizisidir. Modern anlamı ilk kez 1820'lerde İngiltere'de kullanılmıştır.

* Banliyö treni
* Yolcu treni
* Manyetik raylı tren
* Japonya'da kullanılan manyetik raylı tren
* Britanya'da kullanılan hızlı tren

#### Lokomotifler

**Lokomotif** (Fransızca: locomotif), raylar üstünde bir vagon dizisini çekmede kullanılan buharla ya da bir motorla çalışan makinedir.

* Bandırma Garı'ndaki Buharlı Lokomotif
* TCDD E 52500 elektrikli lokomotif

#### Vagonlar

**Vagon** (*Fransızca : wagon*), yük ve yolcu taşımakta kullanılan, lokomotifin çektiği demir yolu aracı

* Kapalı kasa yük taşıma vagonu
* Tanker vagon
* Silo vagonu
* Treyler nakliye vagonu
* Kütük taşıma vagonu
* Otomobil vagonu
* Dökme yük vagonu
* Düz yük vagonu
* Brake van
* Yolcu vagonu içi

### Tramvaylar

**Tramvay**, raylı şehir içi ulaşım aracı Kökeni İngilizce Tramway kelimesi olan Tramvay, Türkçeye Fransızcadan geçmiştir. Tramvay taşımacılığının kent içi trafiği açısından yol boyunca yerleştirilmiş ray ve elektrik hattı gereksinmesi gibi bazı sakıncaların olmasına karşılık, bir yandan da duman çıkartmamak ve her gün fiyatı biraz daha artan petrol ürünleri yerine elektrikle çalışmak gibi üstün yanları vardır.

* Hong Kong'da kullanılan **çift katlı tramvay Zeytinburnu-Kabataş hattında çalışan modern tramvay, İstanbul
* Taksim-Tünel arası çalışan Nostaljik tramvay
* Atlı tramvay, 1800'lü yılların sonu, Gdansk, Polonya
* Çelik halatla çekilen tramvay, San Francisco, ABD
* Dresden, Almanya´da bir kargo tramvayı
* Tatra T3 Kargo tramvayı, Prag, Çekya
* Yol bakım amacıyla kullanılan tramvay, Münih, Almanya

### Monoraylar

**Monoray** (Fransızca monorail)Tek bir raydan oluşan demir yolu.

* Tama Toshi monorayı Tokyo, Japonya
* Yamaçtan çıkan küçük monoray. Japonya
* Havaray Shonan Monoray Ōfuna İstasyonu yakınlarında. Japonya
* Kısa Mesafeli Transit monoray. Hiroşima, Japonya

### Füniküler

**Füniküler** (*Fransızca funiculaire*) raylı bir taşıma aracıdır. Bir dağ veya tepe gibi eğimli arazide, halatlarla yukarıya çekilerek çalışır. İki ayrı aracın aynı anda kullanımı, vagonların her birini karşı ağırlık olarak etkilemesi prensibi ile çalışır.

* Kabataş - Taksim füniküleri
* Japonya'da kullanılan bir sistem
* İtalya'nın Lokarno kentinde geleneksel bir füniküler

## Su taşıtları

### Gemiler

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |
| Buzkıran | Şilep | Vapur | Mavna | Yelkenli | Deniz otobüsü |

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |
| Yat | Feribot | Katamaran | Römorkör | Kruvaziyer | Arabalı vapur |

#### Savaş gemileri

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |
| Fırkateyn | Korvet | Uçak gemisi | Monitor | Gambot |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Kruvazör | Muhrip |

### Diğer su taşıtları

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| Eskimo kayığı | Amfibiyen | Sal | Gabar | Kano | Gondol | Hoverkraft |

### Su altında

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Denizaltı |

## Atmosferik taşıtlar

### Kanat yapılarına göre atmosferik taşıtlar

#### Sabit kanatlılar

**Sabit kanatlı uçak** veya kısaca **uçak**, havanın kanatların altında basınç oluşturması yardımı ile yükselip ilerleyebilen motorlu bir hava taşıtıdır. Eski kullanımı **tayyare** (Arapça kökenli) (bazı ağızlarda *teyyare*) şeklindedir.

##### Kullanım amaçlarına göre uçaklar

* Deniz uçağı
* Yolcu uçağı
* İş jeti
* Savaş uçağı
* Bombardıman uçağı
* Torpido bombardıman uçağı
* Pike bombardıman uçağı
* Eğitim uçakları
* Avcı uçağı
* Keşif uçağı
* Nakliye uçağı

##### Kanat yapılarına göre uçaklar

* Delta kanat
* Üç kanatlı
* Çift kanatlı
* Tek kanatlı
* Uçurtma kanat
* Ok açılı kanat
* Kanart
* Tandem kanat
* Martı kanat
* İleri ok açılı kanat

#### Dönen kanatlılar

* Helikopter
* Gyrodyne
* Çift rotorlu
* Tiltrotor
* Rotor uçurtma
(motorsuz)

#### Kanat çırpanlar

* Kanat çırparak uçuş

### Yükselmelerine göre atmosferik taşıtlar

#### Gaz basıncı ile yükselenler

* Balon
* Zeplin

#### Aerodinamik yapılarıyla yükselenler

* Planör
* Yelken kanat
* Paraşüt
* Uçurtma
* Zemin etkili araç

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Taşıt ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.