Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tropik yağmur ormanı

Tropikal Yağmur Ormanı
**Tropikal yağmur ormanı** ekvatoral bölgede yer alan, sıcaklık ortalaması 20-30 derece arasında değişilik gösteren, yıllık yağış ortalaması 2000-4000 milimetre arasında değişen bir yağmur ormanları türlüdür. Latin Amerika, Orta Afrika ve Güneydoğu Asya'da geniş alan kaplarlar.

Milyonlarca yıl önce ortaya çıkan ve yeryüzünde yaşayan hayvanların yüzde 80'ini barındıran tropik yağmur ormanları günümüzde yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Ekolojik sistemler bozulurken, pek çok canlının yaşam alanı yok edilmektedir. Bitki örtüsünün yoğunluğu nedeniyle tropik yağmur ormanları gezegenimizin en önemli oksijen kaynaklarından biri durumdadır. Ayrıca kıtalar üstündeki en büyük su deposu işlevini görürler. Bu nedenle onların yok edilmesi büyük ekolojik felaketlere yol açabilir.

Bitki türü geniş yapraklı ormanlardır ve yıl boyunca yeşil kalırlar.

Tropikal yağmur ormanları esas olarak 23,5°K (Yengeç Dönencesi) ve 23,5°G (Oğlak Dönencesi) enlemleri arasında yer alır. Tropikal yağmur ormanları Orta ve Güney Amerika, batı ve orta Afrika, batı Hindistan, Güneydoğu Asya, Yeni Gine adası ve Avustralya'da bulunur. Deniz seviyesinden 3000 metre yüksekliğe kadar görülebilirler. Tropikal yağmurlarını diğer yağmur ormanları türünden ayıran özellik, metrekare başına düşen yağmurun 1500 milimetreden fazla olmasıdır. Yağış ve sıcaklıkların fazla olması nedeniyle yıl boyunca nem oranı yüksektir. Bunun yanı sıra, yıllık sıcaklık 18 °C'nin altına düşmez.
Kakao, orkide, kauçuk gibi malzemelerin anavatanıdır. Bitki türlerinin yaklaşık üçte ikisi burada bulunur. Ayrıca burada yetişen bitkilerin bir kısmı ilaç sanayisinde de kullanılmaktadır. Tropikal Yağmur Ormanlarının bitki örtüsü geniş yapraklı ve yıl boyunca yeşil kalan ağaçlardır. Bu ağaçların tepeleri zayıf, dallanma geçmek ve gövde şekilleri düzensizdir.

Hayvan türleri arasında orangutan, goril, şempanze, yılan, yarasa, kertenkele, maymun, geyik ve kertenkele bulunur.
Topraklarının yaklaşık 2/3'ü asidiktir ve besin elementlerle yetersizdir. Topraktaki fosfor bitkilerin kullanamayacağı bileşikler teşkil etmek üzere demir ve alüminyumla birleşme eğilimindedir. Toksik derecede alüminyum içerirler.

## Kaynakça
# Biyolojik çeşitlilik eylem planı

Madagaskar'ın nesli tükenmekte olan bir primatı olan diademed sifaka
**Biyoçeşitlilik eylem planı** (**BEP**), tehdit altındaki türler ve habitatları ele alan, uluslararası kabul görmüş bir programdır ve biyolojik sistemleri korumak ve eski haline getirmek için tasarlanmıştır. Bu planların asıl itici gücü 1992 Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi'nden (CBD) kaynaklanır. 2009 yılı itibarıyla 191 ülke CBD'yi onayladı ancak bunların yalnızca küçük bir kısmı temel BEP belgelerini geliştirdi.

Bir BEP'nin temel unsurları genellikle şunlardır: (a) seçilen türler veya habitatlar için biyolojik bilgi envanterlerinin hazırlanması; (b) belirli ekosistemlerdeki türlerin korunma durumunun değerlendirilmesi; (c) koruma ve restorasyona yönelik hedeflerin oluşturulması; ve (d) BEP'ın uygulanmasına yönelik bütçelerin, zaman çizelgelerinin ve kurumsal ortaklıkların oluşturulması.

## Kaynakça
# Mpumalanga

Mpumalanga'nın Güney Afrika'daki konumu.
**Mpumalanga** (telaffuz: [uːmˈpuːməlɑːŋɡə],

Mpumalanga'nın başkenti Nelspruit. Yüzölçümü 76.495 km2. Nüfusu 3.643.435.

## Ayrıca bakınız

 Wikimedia Commons'ta Mpumalanga ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

## Dış bağlantılar

* Resmî site (İngilizce)
# Nadine Gordimer

| Nadine Gordimer |
| --- |
|  |
| Doğum | 20 Kasım 1923(1923-11-20) Johannesburg, Güney Afrika |
| Ölüm | 14 Temmuz 2014 (90 yaşında) Johannesburg, Güney Afrika |
| Meslek | Romancı |
| Milliyet | Güney Afrika |
| Dönem | 1949 - 2014 |
| Önemli ödülleri | Nobel Edebiyat Ödülü (1991) |
|  |

**Nadine Gordimer** (20 Kasım 1923, Johannesburg - 14 Temmuz 2014), Güney Afrikalı yazardır. 1974'te Man Booker Ödülü'nü ve 1991'de Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanmıştır. Apartheid karşısında durmuştur. Özgürlük ve insanlık vurgusu yapmıştır. Afrika Ulusal Kongresi'nin (ANC) üyesi olarak, çok sayıda makale, deneme ve söylev kaleme almış, ırk ayrımcılığına karşı tavır almıştır. 14 Temmuz 2014'te 90 yaşında hayatını kaybetmiştir.

## Eserleri

### Roman

* Çırılçıplak (1972)
* A World of Strangers (1958)
* Occasion for Loving (1963)
* The Late Bourgeois World (1966)
* A Guest of Honour (1970)
* The Conservationist (1974)
* Burger's Daughter (1979)
* July's People (1982)
* A Sport of Nature (1987)
* My Son's Story (1990)
* None to Accompany Me (1994)
* The House Gun (1998)
* Yaşama Durmak (2001)
* Get a Life (2005)

### Kısa hikâye

* 300 Spartalı(1949)
* Town and Country Lovers
* The Soft Voice of the Serpent (1952)
* yemiş ido (1956)
* Not for Publication (1965)
* Livingstone's Companions (1970)
* Selected Stories (1975)
* No Place Like: Selected Stories (1978)
* A Soldier's Embrace (1980)
* Something Out There (1984)
* Correspondence Course and other Stories (1984)
* The Moment Before the Gun Went Off (1988)
* Jump: And Other Stories (1991)
* Why Haven't You Written: Selected Stories 1950-1972 (1992)
* Something for the Time Being 1950-1972 (1992)
* Loot: And Other Stories (2003)

### Deneme

* Asi Kral Botan Mayda (1973)
* Writing and Being (1995)

### Diğer

* On the Mines (1973)
* Lifetimes Under Apartheid (1986)

## Kaynakça
# Orsk

| Orsk Орск, |
| --- |
|  Bayrak Arma
 |
| Takma ad: жамаркала |
| Ülke |  Rusya |
| Federal yapı | Orenburg Oblastı |
| Nüfus (2013) |
|  • Toplam | 236.390 |
| **Resmî site**  |

**Orsk** (Rusça: Орск), Rusya'nın batı kesimindeki Orenburg Oblastı'nda bulunan bir şehir.

Ural ve Or nehirlerinin birleştiği noktada yer alır.

## Nüfus

1 Ocak 2020 nüfus sayımına göre şehir nüfusu 226638 kişidir. 2010 Rusya nüfus sayımına göre etnik yapı: Ruslar % 81.7, Kazaklar % 5.3, Tatarlar % 3.9, Ukraynalılar % 2.7, Başkurtlar % 1.7.

## Galeri

* Orsk Havalimanı.
* Orsk demiryolu istasyonu.
* Orsk treni.
* Orsk şehrinin Oktybskiy ilçesinin kaymakamlığı.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Orsk ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

## Dış bağlantılar

* Başkurt Ansiklopedisi'nde “**Orsk kalesi**” Rusça makale 30 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.