# Şian

| Şian 西安市 |
| --- |
| Eyalet altı şehir |
| Şian şehri |
|  |
| ŞianŞian'ın Çin'deki konumu |
| Ülke |  Çin |
| Eyalet | Şensi |
| İdare |
|  • ÇKP sekreteri | Wei Minzhou |
|  • Belediye başkanı | Dong Jun |
| Yüzölçümü |
|  • Eyalet altı şehir | 9983 km² |
| Nüfus (2010) |
|  • Eyalet altı şehir | 8.467.837 |
|  • Yoğunluk | oto/km² |
|  • Kent | 5.566.711 |
|  • Metropol | 6.501.189 |
| Zaman dilimi | UTC+08.00 (CST) |
| **Resmî site** www.xa.gov.cn |

**Şian** (Çince: 西安; pinyin: *Xī'ān*), Çin'in Şensi eyaletinin başkentidir. Guanzhong ovasında yer alan bir alt eyalet şehri olan Şian, Çin'in batısında Çongçing ve Çengdu'dan sonra en kalabalık üçüncü şehir ve aynı zamanda Çin'in kuzeybatısındaki en kalabalık şehirdir. 2020 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 12,95 milyondur ve bunun 9,28 milyonu kentsel nüfustur.

Xi'an, Çin'in en eski şehirlerinden biridir. Tarihinin büyük bir bölümünde Chang'an olarak bilinen Şian, Çin tarihinin en önemli hanedanlıklarından birkaçının yönetiminde başkent olarak görev yapmış ve Çin'in Dört Büyük Antik Başkentinden biridir. Bunlar arasında Batı Zhou, Qin, Batı Han, Sui, Kuzey Zhou ve Tang hanedanlıkları yer almaktadır. Şian şu anda Çin'in en popüler ikinci turistik destinasyonudur. Şehir, Antik ve Orta Çağ dönemlerinde İpek Yolu'nun son duraklarından biriydi ve aynı zamanda İmparator Çin Şi Huang tarafından yaptırılan MÖ 3. yüzyıl Terracotta Ordusu'na da ev sahipliği yapıyordu; her ikisi de UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'nde yer almaktadır.

1980'lerden beri, özellikle orta ve kuzeybatı bölgeleri için iç Çin'in ekonomik büyümesinin bir parçası olarak Şian, kültürel, endüstriyel, siyasi, eğitimsel ve araştırma-geliştirme merkezi haline geldi. Şian şu anda 11 ilçe ve 2 bölgeyi yöneten alt eyalet statüsüne sahiptir. 2020 yılında Şian, Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı tarafından Beta (küresel ikinci kademe) şehir olarak sıralandı ve ülkenin kendi sıralamasına göre 17. sırada yer aldı; ayrıca Küresel Finans Merkezleri Endeksi'ne göre dünyanın en iyi 100 finans merkezinden biridir. Şian, bilimsel çıktı bakımından dünyada 16. sırada ve Batı Çin'de birinci sırada yer almaktadır ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi, Kuzeybatı Politeknik Üniversitesi, Xidian Üniversitesi ve Kuzeybatı Üniversitesi gibi birçok prestijli eğitim kurumuna ev sahipliği yapmaktadır.

## İklim

|  **Şian iklimi**  |
| --- |
| Aylar | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl |
| En yüksek sıcaklık (°C) | 17,0 | 24,1 | 31,3 | 34,9 | 38,6 | 41,8 | 41,0 | 40,0 | 38,5 | 34,1 | 24,5 | 21,6 | 41,8 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) | 5,1 | 8,9 | 14,4 | 21,5 | 26,6 | 31,4 | 32,4 | 30,3 | 25,6 | 19,3 | 12,4 | 6,3 | 19,5 |
| Ortalama sıcaklık (°C) | 0,3 | 3,6 | 8,7 | 15,4 | 20,5 | 25,3 | 27,0 | 25,1 | 20,3 | 14,1 | 7,2 | 1,5 | 14,1 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C) | −3,3 | −0,4 | 4,1 | 10,3 | 15,1 | 19,9 | 22,3 | 21,0 | 16,5 | 10,2 | 3,2 | −2,2 | 9,7 |
| En düşük sıcaklık (°C) | −20,6 | −18,7 | −7,6 | −4,0 | 3,5 | 9,2 | 15,1 | 12,1 | 4,8 | −1,9 | −16,8 | −19,3 | −20,6 |
| Ortalama yağış (mm) | 6,7 | 9,8 | 27,1 | 37,5 | 54,9 | 64,5 | 97,5 | 78,6 | 94,1 | 61,7 | 21,5 | 7,3 | 561,2 |
| *Kaynak: Çin Meteoroloji Müdürlüğü* |

## Galeri

* Şian şehir surları
*
*
*

## Ayrıca bakınız

 Wikimedia Commons'ta Xi'an ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

* Jiaodaruisun Stadyumu
* Şensi Eyalet Stadyumu
* Toprak Askerler
* Xi'an Halk Stadyumu
* Xi'an metrosu
* Xi'an Xianyang Uluslararası Havalimanı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Vikigezgin'de :en:Xi'an ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadır.

* Şian resmî sitesi 7 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.