# Uluslararası Astronomi Birliği

| International Astronomical Union (IAU) |
| --- |
| *Union astronomique internationale (UAI)* |
|  |
|  Mayıs 2023 itibarıyla 85 üye ülke
  Üye ülkeler  Geçici statülü ülkeler  Gözlemci ülkeler  Üyeliği askıya alınmış ülkeler |
| Kısaltma | IAU/UAI |
| Kuruluş | 28 Temmuz 1919) (1919-07-28) |
| Kuruluş yeri | Brüksel, Belçika |
| Tür | INGO |
| Merkez | Paris, Fransa |
| Hizmet bölgesi | Dünya çapında |
| Üyeler | 85 üye ülke 13.119 bireysel üye |
| Başkan |  Willy Benz |
| Genel sekreter |  Diana Mary Worrall |
| Resmî site | IAU.org |

**Uluslararası Astronomi Birliği** (İngilizce: *International Astronomical Union*, kısaca **IAU**;Fransızca: *Union astronomique internationale*, kısaca **UAI**), küresel işbirliği yoluyla astronomi araştırmalarını, bilim iletişimini, eğitimi ve gelişimi teşvik etmek de dahil olmak üzere astronomiyi her yönüyle ilerletmeyi amaçlayan, uluslararası bir sivil toplum kuruluşudur. 28 Temmuz 1919'da Brüksel, Belçika'da kurulmuştur ve merkezi Fransa'nın Paris şehrindedir.

IAU, hem profesyonel astronomları hem de genç bilim insanlarını içeren bireysel üyeler ile meslek birlikleri, ulusal dernekler veya akademik kurumlar gibi ulusal üyelerden oluşur. Bireysel üyeler; belirli alt disiplinlere, konulara veya girişimlere odaklanan bölümler, komiteler ve çalışma grupları halinde örgütlenirler. Mayıs 2024 itibarıyla Birliğin, 90 ülke ve bölgeye yayılmış 85 ulusal üyesi ve 12.734 bireysel üyesi bulunmaktadır.

IAU'nun temel faaliyetleri arasında bilimsel konferanslar için bir forum işlevi görmek yer alır. Birlik, her yıl dokuz sempozyuma sponsorluk yapar ve politikaların belirlendiği çeşitli bilimsel toplantıları içeren Genel Kurul'u üç yılda bir düzenler. Birlik en çok, gök cisimlerine resmi adlar ve belirtmeler atanması yanında, astronomik ilkeler için standart tanımlar belirlenmesi konusunda yetkili merci olmasıyla tanınır. Ayrıca misyonunu yerine getirmek için UNESCO gibi ulusal ve uluslararası ortaklarla koordinasyon içerisinde çalışır.

IAU, uluslararası akademik ve bilimsel kurumlar ile ulusal bilimler akademilerinden oluşan Uluslararası Bilim Konseyi'nin (*International Science Council* - ISC) bir üyesidir.

## Genel Kurullar

IAU Genel Kurulu, II. Dünya Savaşı nedeniyle 1938 ve 1948 yılları arasındaki dönem haricinde, 1922'den beri her üç yılda bir toplanmaktadır.
1967'de Polonya'nın talebi üzerine ve dönemin IAU Başkanının tartışmalı bir kararıyla, Nikolas Kopernik'in doğumunun 500. yıl dönümünü anmak amacıyla 1973'teki olağan genel kurulun Sidney'de yapılmasından kısa bir süre sonra, Eylül 1973'te Polonya'nın Varşova kentinde bir *Olağanüstü IAU Genel Kurulu* düzenlenmiştir.

| Toplantı | Yıl | Düzenlendiği Yer |
| --- | --- | --- |
| I. IAU Genel Kurulu | 1922 | Roma, İtalya |
| II. IAU Genel Kurulu | 1925 | Cambridge, İngiltere, Birleşik Krallık |
| III. IAU Genel Kurulu | 1928 | Leiden, Hollanda |
| IV. IAU Genel Kurulu | 1932 | Cambridge, Massachusetts, Amerika Birleşik Devletleri |
| V. IAU Genel Kurulu | 1935 | Paris, Fransa |
| VI. IAU Genel Kurulu | 1938 | Stockholm, İsveç |
| VII. IAU Genel Kurulu | 1948 | Zürih, İsviçre |
| VIII. IAU Genel Kurulu | 1952 | Roma, İtalya |
| IX. IAU Genel Kurulu | 1955 | Dublin, İrlanda |
| X. IAU Genel Kurulu | 1958 | Moskova, Sovyetler Birliği |
| XI. IAU Genel Kurulu | 1961 | Berkeley, Kaliforniya, Amerika Birleşik Devletleri |
| XII. IAU Genel Kurulu | 1964 | Hamburg, Batı Almanya |
| XIII. IAU Genel Kurulu | 1967 | Prag, Çekoslovakya |
| XIV. IAU Genel Kurulu | 1970 | Brighton, İngiltere, Birleşik Krallık |
| XV. IAU Genel Kurulu | 1973 | Sidney, Avustralya |
| XVI. IAU Genel Kurulu | 1976 | Grenoble, Fransa |
| XVII. IAU Genel Kurulu | 1979 | Montreal, Quebec, Kanada |
| XVIII. IAU Genel Kurulu | 1982 | Patras, Yunanistan |
| XIX. IAU Genel Kurulu | 1985 | Yeni Delhi, Hindistan |
| XX. IAU Genel Kurulu | 1988 | Baltimore, Maryland, Amerika Birleşik Devletleri |
| XXI. IAU Genel Kurulu | 1991 | Buenos Aires, Arjantin |
| XXII. IAU Genel Kurulu | 1994 | Lahey, Hollanda |
| XXIII. IAU Genel Kurulu | 1997 | Kyoto, Japonya |
| XXIV. IAU Genel Kurulu | 2000 | Manchester, İngiltere, Birleşik Krallık |
| XXV. IAU Genel Kurulu | 2003 | Sidney, Avustralya |
| XXVI. IAU Genel Kurulu | 2006 | Prag, Çek Cumhuriyeti |
| XXVII. IAU Genel Kurulu | 2009 | Rio de Janeiro, Brezilya |
| XXVIII. IAU Genel Kurulu | 2012 | Pekin, Çin |
| XXIX. IAU Genel Kurulu | 2015 | Honolulu, Hawaii, Amerika Birleşik Devletleri |
| XXX. IAU Genel Kurulu | 2018 | Viyana, Avusturya |
| XXXI. IAU Genel Kurulu | 2022 | Busan, Güney Kore |
| XXXII. IAU Genel Kurulu | 2024 | Cape Town, Güney Afrika |
| XXXIII. IAU Genel Kurulu | 2027 | Roma, İtalya |
| XXXIV. IAU Genel Kurulu | 2030 | Santiago, Şili |

## Ayrıca bakınız

* 2006 yeni gezegen tanımı
* Astronomik adlandırma kuralları

## Kaynakça